What is Truth? - Number One

Sa dili pa nato hisgoti ang hilisgutan kon unsa ang kamatuoran, atong timan-an nga gisugdan nato kining pagtuon pinaagi sa unang tulo ka mga bersikulo sa Kapitulo uno sa Pinadayag, ug human niana gidugang ang usa ka artikulo mahitungod kang Elias. Pipila sa mga katuyoan niining mga pagtuona mao ang pag-ila sa papel sa Tinipong Bansa sa Amerika diha sa tagna, ang pagpadayag sa mensahe sa Pinadayag ni Jesu-Cristo, ang pag-ila sa papel sa mga propeta ingon nga mga simbolo sa katawohan sa Dios, ug ang pagpalandong sa mga gipasabot sa kahulogan nga si Jesus mao ang Alpha. Gipakita nato nga ang unang tulo ka mga bersikulo sa Pinadayag nagkauyon ug nagkatakdo sa katapusang mga bersikulo sa Pinadayag, ug sa duha ka kahimtang, sa sinugdan ug sa katapusan, si Jesus nagaila sa Iyang Kaugalingon ingon nga Alpha ug Omega, ang sinugdanan ug katapusan, ang nahauna ug ang naulahi.

Gigamit namo ang usa ka mubo nga paghisgot mahitungod kang Elias sa ikaduhang pagtuon aron ipakita nga ang pangabli nga mga bersikulo sa Biblia nagkauyon sa mga pangtapusang mga bersikulo sa daang sa Daang Tugon ug sa Bag-ong Tugon, ug labaw pa niana, nga ang pangabli nga mga bersikulo sa Bag-ong Tugon nagkauyon usab sa sinugdanan o katapusan, sa bisan unsang paagi nga buot nimo pagtan-awon ang Biblia, bisan ingon nga usa ka kinatibuk-an o ingon nga duha ka mga Tugon.

Laing punto nga among ginapaningkamotan sa pagpalambo mao ang pagsabot nga ang Pagka-Dios naglihok aron hinay-hinay nga ipadayag ang pagka-Dios sulod sa tibuok kasaysayan. Mao kini ang hinungdan nga among namatikdan nga samtang nagapadayon ang panahon diha sa biblikanhong tema sa kasaysayan sa tugon, ang Dios sa lakang-lakang nagpadayag ug dugang pa sa Iyang kinaiya pinaagi sa simbolismo sa Iyang nagkalainlaing mga ngalan. Ang Makagagahum nga Dios misulti kang Abraham, ug ang mao rang Dios misulti kang Moises, apan gipahibalo Niya si Moises nga sukad niadto ug sa unahan ang Iyang ngalan pagailhon ingon nga Jehova. Unya sa pag-abot ni Cristo, Iyang gipaila ang Iyang kaugalingon pinaagi sa usa ka ngalan nga wala hibaloi sa Daang Tugon, gawas sa usa ka paglitok niana nga ngalan pinaagi sa usa ka Babilonhon diha sa ikatulong kapitulo sa Daniel. Dili lamang nga giila ni Jesus nga Siya mao ang bugtong-anak sa Amahan, kondili usab sa maong pinasahi nga kasaysayan sa tugon Iyang gipaila ang Iyang kaugalingon ingon nga Anak sa Tawo. Gihatagan usab sa Dios ang Millerite Adventism ug usa ka ngalan sa dihang misulod Siya sa tugon uban sa sinugdanan sa Adventism.

Ang ngalan nga gihatag sa mga Seventh-day Adventist gihatag sa Ginoo, ug si Sister White sa kanunay nagtumong sa mga Adventist ingon nga ginganlan nga katawhan sa Dios. Ang “ginganlan” nagpasabot nga adunay ngalan. Ang duha lamang ka iglesia nga giila ni Sister White ingon nga ginganlan nga katawhan sa Dios mao ang karaang Israel ug ang modernong Israel.

Busa, samtang magpadayon kita sa atong pagtuon sa basahon sa Pinadayag, akong gisugyot nga ang “bag-ong ngalan” nga gipadayag ngadto sa mga taga-Filadelfia, nga ginarepresentar usab ingon nga usa ka gatus ug kap-atan ug upat ka libo, maoy dakong bahin sa tinago sa tagna nga mabuksan sa dili pa matapos ang panahon sa pagsulay.

Ang katapusang mensahe sa pasidaan mao ang mensahe sa Pinadayag ni Jesu-Cristo, ug kini usa ka pagpadayag sa Iyang kinaiya.

Aduna pa kitay daghan kaayo nga isulod sa kasulatan mahitungod kang Jesus ingon nga ang Pulong, apan karon atong hisgutan ang pulong nga “kamatuoran.” Ang pagsabot sa “kamatuoran” ug usab sa pulong nga “kamatuoran” ug usab sa mga letra nga gigamit aron maporma ang “usa ka pulong sa kamatuoran” mao ang pagsabot sa kinaiya ni Cristo.

Ang Gregong pulong nga gihubad nga “kamatuoran” diha sa bersikulo gikuha gikan sa usa ka Hebreohanong pulong, nga usa usab ka letra ug bisan usa ka numero. Ang unang letra sa Hebreohanong alpabeto mao ang ‘aleph.’ Sa pagkatinuod, ang unang duha ka letra sa Hebreohanong alpabeto mao ang “aleph” ug “beth,” ug kini susama kaayo sa unang duha ka letra sa Grego nga mao ang alpha ug beta. Sa tingub, kini nagaporma sa gamot sa pulong nga “alphabet.” Busa, ang pulong nga “alpha” (gikan sa Hebreohanong letrang aleph) gigamit ingon nga usa ka letra, usa ka pulong, usa ka numero ug usab ingon nga usa sa daghang mga ngalan ni Jesus.

Sa dihang gipangutana ni Pilato ang pangutana, “Unsa ba ang kamatuoran?” si Jesus nakasulti na kaniya nga ang hinungdan ngano nga Siya “mianhi sa kalibotan,” ug usab nga ang hinungdan ngano nga Siya “natawo” mao ang pagpamatuod sa “kamatuoran.” Midugang Siya nga “ang matag-usa nga sa kamatuoran iya makadungog” sa Iyang tingog.

KAMATUORAN: G225—Gikan sa G227; kamatuoran: – tinuod, X sa pagkatinuod, kamatuoran, katinuoran. G227—Gikan sa G1 (ingon nga usa ka negatibong partikulo) ug G2990; tinuod (ingon nga dili nagtago): – tinuod, sa pagkatinuod, kamatuoran. G1; Α. Hebreohanon ug gigikanan; ang nahaunang letra sa alpabeto: sa hulagwayong paagi lamang (gikan sa paggamit niini ingon nga usa ka numero) ang nahauna. Alpha.

Sa dihang miingon si Jesus, “Ako mao… ang kamatuoran.” Siya nagaingon nga Siya mao ang usa ka letra, usa ka numero ug usa ka pulong, kay ang letrang alpha, ug ang pulong nga alpha, ug ang numerong alpha, tanan “kamatuoran.” Sa basahon ni Daniel, gipadayag ni Cristo ang Iyang kaugalingon ingon nga ang kahibulongang mag-iihap, nga mao ang kahulogan sa Hebreohanong pulong nga “Palmoni,” nga gihubad ingon nga “ang tino nga balaan nga namulong,” diha sa Daniel walo.

Kadtong “usa ka balaan” diha sa bersikulo trese mao si “Palmoni”— ang kahibulongang mag-iihap, o ang mag-iihap sa mga tinago. Kining duha ka bersikulo mao ang dapit diin gipadayag ang tagna sa 2300 ka tuig ug ang duha ka mga tagna sa 2520 ka tuig. Ang 2300 ka tuig nagtumong sa “santuwaryo” ug ang duha ka mga tagna sa 2520 ka tuig nagtumong sa “panon,” kay ang santuwaryo ug ang panon pagatamakan man sa Roma. Ang tagna sa 2520 ka tuig nagrepresentar sa pagatamakan sa santuwaryo sa Dios ug sa Iyang katawohan. Tulo ka halalum ug nagkadugtong nga mga tagna nga gibase sa panahon, diha gayud sa maong punto sa Biblia diin gipaila ni Jesus ang Iyang kaugalingon ingon nga kahibulongang mag-iihap sa mga tinago. Dili lamang kay Iyang gipili kining duha ka bersikulo aron ipaila ang Iyang kaugalingon ingon nga Agalon sa panahon, kondili ang duha ka bersikulo diin Iyang gipadayag ang Iyang kaugalingon nagaila usab sa panahon sa dihang Siya mosulod ngadto sa pakigsaad uban sa moderno nga espirituwal nga Israel, ug kining duha ka bersikulo mao usab ang patukoranan ug sentral nga haligi sa Adventismo.

Sa panahon sa katapusan niadtong 1798, ang basahon ni Daniel giabrihan, ug ang mensahe sa unang manulonda miabot sa kasaysayan, nga nagtimaan sa pagdugang sa kahibalo bahin sa tagna nga nahitabo sa panahon sa kalihokan sa mga Millerite, nga mao ang sinugdanan sa Seventh-day Adventism. Sa dihang ang basahon ni Daniel giabrihan ngadto sa mga Millerite, ang usa ka mensahe gikan kang Palmoni—usa ka mensahe sa panahon—nasabtan. Ang Pulong sa Dios dili gayud mapakyas, ug kanunay kining nag-ila sa katapusan pinaagi sa sinugdanan. Busa, sa katapusan sa Adventism adunay sa walay duhaduha usa ka kapadayagan sa Iyang kinaiya, maingon nga diha usab sa kasaysayan sa mga Millerite. Kining kamatuoran gibase sa sinugdanan ug katapusan sa Adventism, apan gibase usab kini sa gipahayag nga kalabutan sa basahon ni Daniel uban sa basahon sa Pinadayag. Ang Daniel ug Pinadayag nagrepresentar sa usa ka basahon, ug sa maong representasyon, sila mao ang duha ka mga saksi, ang nahauna mao si Daniel ug ang naulahi mao ang Pinadayag.

Ang Daniel ug ang Pinadayag maoy duha ka mga basahon nga usa ra ka basahon, sa samang paagi nga ang Biblia usa ka basahon nga gibahin ngadto sa Daang ug Bag-ong Tugon, o sinugdanan ug katapusan. Sa Pinadayag onse, ang duha ka mga saksi nga gipakita ingon nga si Moises ug si Elias mao ang Daang ug Bag-ong mga Tugon.

Si Daniel ug Juan mao ang duha ka mga saksi nga silang duha gilutos, silang duha gidala sa pagkabinihag, silang duha gihatagan sa samang linya sa propetikong kasaysayan aron isulat, silang duha nagrepresentar sa usa ka gatus ug kap-atan ug upat ka libo, silang duha nagkinabuhi sa ulahing sangpotanan sa pagkalaglag sa Jerusalem, ug silang duha mga simbolo sa kamatayon ug pagkabanhaw (si Juan gikan sa nagbukal nga lana ug si Daniel gikan sa lungib sa mga leon).

Gipaila ni Daniel ang usa ka pinasahi nga pagpadayag sa kinaiya ni Cristo, ug gibuhat niya kini diha sa duha ka mga bersikulo nga gitawag sa inspirasyon nga “sentral nga haligi ug pundasyon” sa iglesya sa Seventh-day Adventist. Kining duha ka mga bersikulo mao ang “batong pang-ulohan,” ang katapusang bato nga gibutang sa mga pundasyon nga girepresentahan sa mga buhat ni William Miller. Ang batong pang-ulohan nagdala uban niini sa pagsabot sa langitnong santuwaryo, sa balaod sa Dios, sa Igpapahulay nga Adlaw, sa pangimbestigang paghukom, ug sa tulo ka mga manulonda sa Pinadayag kapitulo katorse. Si Daniel mao ang sinugdanan sa basahon, si Juan mao ang katapusan.

Ang sinulat ni Juan magaila sa usa ka pagpadayag sa kinaiya ni Cristo sa katapusan sa Adventismo. Sa sinugdanan sa modernong Israel, Iyang gipadayag ang Iyang kaugalingon ingon nga ang Kahibulongang Maninihapon sa Ihap, ang Magbubuhat sa tanang butang nga may kalabotan sa matematika; ug sa katapusan sa modernong Israel Iyang gipadayag ang Iyang kaugalingon ingon nga kahibulongang lingguwista. Siya mao ang Magbubuhat sa tanang butang nga nalangkob sa pinulongan, bisan pa man kini ang estruktura sa pinulongan, ang mga lagda sa gramatika, ang mga pulong, ug bisan gani ang mga letra sa alpabeto. Iyang gibuhat ang komunikasyon nga natuman pinaagi sa mga pulong, gimandoan sa mga lagda sa gramatika, sinulat man o sinulti, ug gisulat pinaagi sa usa ka alpabeto nga sumala sa Iyang laraw; ug labaw pa sa tanan niana—Siya mao ang Pulong. Pinaagi niana nga Pulong Iyang ginailisan ang mga butangong dili andam nga mga Laodiceano ngadto sa mga nabalaan nga mga Filadelfianhon.

Ang pulong nga gihubad nga “sanctify” nagpasabot sa paghimo nga balaan. Ang usa ka gatos ug kap-atan ug upat ka libo mahimong balaan, ug maangkon nila kana nga kahimtang sa kinaiya pinaagi sa “kamatuoran” o, makaingon ka, pinaagi sa iyang “pulong,” kay si Jesus mao ang Pulong ug Siya mao ang kamatuoran.

Timan-i nga kini mao ang unang butang nga gisulat ni Juan diha sa iyang ebanghelyo. Kini, siyempre, nagkatugbang sa unang butang nga gisulat sa Genesis. Nagadugang kini sa pagpamatuod, nga mas tin-aw nga nagaila sa gipahayag sa Genesis uno.

Ang pulong nga gihubad ingong “Dios” sa bersikulo uno anaa sa plural, sa ingon nagaila sukad pa sa mismong “sinugdanan” nga ang Dios labaw pa sa usa. “Sa sinugdan” sa ebanghelyo ni Juan, ang Pulong uban sa Dios ug mao ang Dios. Ug ang Pulong mao ang Magbubuhat.

Si Jesus mao ang Pulong, ug Iyang giprodyus ang Biblia pinaagi sa paghiusa sa pagka-Dios ug sa pagkatawo—ang pagka-Dios nga girepresentahan sa Balaang Espiritu ug ang pagkatawo diha sa mga persona niadtong misulat sa mga pulong sa mga basahon nga ipadala ngadto sa mga iglesia. Busa, ang Biblia usa ka paghiusa sa pagkatawo ug sa pagka-Dios sama kang Jesus. Ang Biblia, bisan pa sa pagkalambigit sa mga nahulog nga tawhanong binuhat nga unodnon, balaan; ug busa ang mga tawo usab nga misulat niini mga balaan.

Bisan pa nga ang mga manalagna mga balaang tawo, sila mga nahulog gihapon nga mga tawo, kay ang tanan nakasala ug nakabsan sa himaya sa Dios. Bisan pa niana ang Biblia usa ka paghiusa sa pagka-Dios ug pagka-tawo, ug kini balaan, kay ang Pulong sa Dios mianhi aron ipakita diha sa Iyang kinabuhi ug diha sa Iyang sinulat nga Pulong nga ang pagkatawo nga inubanan sa pagka-Dios wala makasala. Ang tinuod mahitungod sa Biblia, tinuod usab mahitungod kang Cristo kay Siya mao ang Biblia.

Si Jesus nagdala sa Iyang kaugalingon sa makasasala nga unod ug wala gayud makasala, sa ingon naghatag sa panig-ingnan nga ang pagkatawo sa tawo nga inubanan sa pagka-Dios dili makasala.

Si Jesus mao ang Pulong, ug ang kang Jesus ug ang Biblia usa ka panaghiusa sa pagkatawo ug pagka-Dios. Sa dihang gipamuhat ni Jesus ang Biblia sa daghang mga siglo, gibutang niya sa sulod sa Biblia ang mga lagda aron ang mga adunay igdulungog sa pagpamati makadungog. Ang mga lagda nga nagdumala sa Biblia mao usab ang mga kinaiya sa Iyang karakter.

Ang pulong nga “komplemento” nagpasabot sa pagdala ngadto sa kahingpitan. Ang pagpamatuod ni Daniel matapos diha sa Pinadayag, nga naghimo sa pagpamatuod ni Daniel nga sinugdanan ug sa Pinadayag nga katapusan. Ang sinugdanan sa Pinadayag gisubli sa katapusan sa Pinadayag, ug sa unang bersikulo sa Daniel kapitulo uno adunay gubat tali sa literal nga Israel ug literal nga Babilonia diin ang Babilonia modaog, apan sa pagtapos sa kasaysayan sa panahon sa pagsulay diha sa Daniel 11:45, 12:1; ang espirituhanong Babilonia anaa sa gubat batok sa espirituhanong Israel ug sa katapusan, ang Babilonia mapildi ug ang Israel modaog. Sama kang Juan diha sa Pinadayag, ang sinugdanan sa pagpamatuod ni Daniel nahiuyon sa katapusan sa iyang pagpamatuod. Busa, unsa man ang kamatuoran?

Ang doktrina maoy usa ka pulong nga nag-ila kung unsa ang giila sa usa ka pundok sa mga magtutuo nga husto. Ang katuyoan o paggamit niini dili lamang limitado sa Biblia o sa Kristiyanismo. Sa gitawag nga Kristiyanismo, lagmit mas daghan ang bakak nga “mga doktrina” kay sa tinuod; kay ang espirituwal nga Babilonia, ang kapapahan, mao ang hawla sa tanang mahugaw ug makalilisang nga langgam, ug kining mga langgama nagrepresentar sa daotan, nga gisuportahan ug gitabonan sa mga iglesia pinaagi sa bakak nga mga doktrina, sama sa pag-ingon nga ang balaod giwagtang na. Apan adunay tinuod nga doktrina.

Adunay mga “doktrina” nga mao ang mga “kamatuoran sa ebanghelyo” ug kinahanglan silang susihon. Ang uban, (kon dili man ang tanan) mao ang mga “kamatuorang pagsulay.” Ang Igpapahulay maoy usa ka sayon sabton nga kamatuorang pagsulay. Adunay tinuod ug bakak nga mga doktrina. Ang pipila sa tinuod nga mga doktrina nagapresentar ug usa ka pagsulay ngadto sa mga nakadungog kanila. Anaa usab ang usa ka matang sa kamatuoran nga gituyo alang sa usa ka piho nga yugto sa panahon. Kining mga kamatuorana gitawag nga “karon nga kamatuoran.”

Kasagaran gamiton sa mga Adventista kining pahayag aron malikayan ang tinuod gayod nga gisulti niini. Nangatarongan sila nga ang tanang angay hatagan og paghatag og gibug-aton sa atong mga mensahe sa “present truth” mao lamang ang santuwaryo, ang 2300 ka adlaw, ang mga sugo, ug ang pagtoo ni Jesus. Gihimo nila kining pag-angkon aron malikayan ang giila mahitungod niining upat ka mga hilisgutan.

Ang katuyoan niining upat ka dagkong mga kamatuoran mao nga kini “hingpit nga gilaraw aron ipasabut ang nangaging Advent nga kalihokan ug ipakita kon unsa ang atong kahimtang karon, pagtukod sa pagtoo sa nagduhaduha, ug paghatag ug kasigurohan sa mahimayaong umalabot.” Kining upat ka doktrina sa kamatuoran alang niining panahona gilaraw aron ipakita nga ang sinugdanan sa Adventismo (ang nangaging Advent nga kalihokan) naghulagway sa katapusan sa Adventismo (ang atong kahimtang karon). Kadtong upat ka pangunang mga doktrina “hingpit nga gikalkula” aron ipasabut ang prinsipyo nga ang katapusan gihulagway pinaagi sa sinugdanan. Sumala niining pahayag sa inspirasyon, kini mao ang “kamatuoran alang niining panahona” nga “gikinahanglan sa panon karon.”

Ang karaang Israel mao ang sinugdanan sa Israel ug ang modernong Israel mao ang katapusan. Ang karaang literal nga Israel naghulagway sa katawhan nga Seventh-day Adventist sukad sa panahon sa katapusan niadtong 1798, hangtod sa balaod sa Domingo. Sa wala pa ang unang pag-anhi ni Cristo, ang “kamatuoran alang sa karon” wala hiilhi sa mga Judio, kay sila mga buta (Laodicean) tungod sa ilang pagsalig sa mga nabatasan ug mga tradisyon.

Sumala sa atong sunod nga reperensiya, ang mga Judio nawadan sa pagtan-aw sa “orihinal nga kamatuoran sa Dios,” ug kana nga orihinal nga kamatuoran alang sa mga Judio mao ang kasaysayan sa kaluwasan gikan sa Ehipto. Ang kasaysayan nianang kaluwasana mao ang ilang orihinal nga kamatuoran; mao kadto ang kamatuoran nga gitugon kanila sa pagtudlo sa ilang mga anak sa tanang kaliwatan nila. Napakyas sila, maingon man ang Adventismo. Aron maipresentar ang kamatuoran ngadto sa mga Judio nga binuta, gibutang ni Jesus ang kamatuoran sulod sa usa ka balangkas.

Sa Iyang unang pag-anhi si Jesus “mipahiuli sa karaang mga kamatuoran, nga gibutang kini diha sa balangkas sa kamatuoran. Iyang gitugbang ug gihiusa kini, nga naghimo ug usa ka hingpit ug simetrikong sistema sa kamatuoran.” Gigamit ni Jesus ang kasaysayan sa sinugdanan sa karaang Israel aron ipabarog pag-usab ang mga karaang kamatuoran, ug gibuhat Niya kini pinaagi sa pagtugbang nianang mga kamatuoran (sumala sa hilisgutan) ug sa paghiusa kanila (sa pagkatakdo, linya ibabaw sa linya). Gibuhat Niya kini alang sa katuyoan sa pagpagawas sa mga Judio gikan sa mga kostumbre ug mga tradisyon nga nakabuta kanila. Kana nga kasaysayan mao ang kataposang kasaysayan sa literal nga Israel.

Ang Adventismo nagasubli sa kasaysayan sa kataposan sa karaang Israel, ug ang balangkas diin ibutang ang kamatuoran aron mapapas ang Laodiceanong pagkabuta nga bunga sa tradisyon ug batasan, ginatuman karon maingon sa dihang si Cristo nakig-atubang sa mga Judio. Ang “karaang mga kamatuoran” kinahanglan ibutang sulod sa “balangkas” sa kamatuoran, aron mahiusa ang mga linyang profetiko uban sa ubang mga linyang profetiko, “linya ibabaw sa linya” nga magkaparalelo, alang sa katuyoan nga tingali mapagawas ang usa ka Laodiceano gikan sa iyang pagkabuta. Si Cristo mao ang atong panig-ingnan, sa tanang mga butang.

Adunay mga kamatuoran diha sa Biblia nga giila ingon nga doktrina, ug “adunay daghang kahibulongang mga kamatuoran,” apan anaa usab ang “present truth” nga usa ka “pagsulay ngadto sa mga tawo sa” “henerasyon” nga buhi sa dihang ang kamatuoran igapadayag. Sa pagtagna, kini mahitabo sa ikaupat nga henerasyon sa Adventismo, ug ang “present truth” “nga usa ka pagsulay alang niining henerasyona” dili usa ka pagsulay alang sa unang mga henerasyon sa Adventismo.

Alang sa mga tingali buot molimod nga adunay upat ka kaliwatan sa kasaysayan sa Adventismo, idumala ko kamo ngadto sa mga Lamisa ni Habakkuk. Ang yano kaayong paagi sa pagsabot niini nga kamatuoran mao nga ang ngalan nga Laodicea nagkahulogan ug usa ka katawhan nga gihukman. Ang sinugdanan sa Adventismo nagpahibalo sa pag-abli sa paghukom, ug ang katapusan sa Adventismo nagpahibalo sa pagsira sa paghukom. Ang pagsira sa paghukom mahitabo sa ikatulo ug ikaupat nga mga kaliwatan.

Sa pagtapos sa paghukom, ang katapusang kaliwatan sa Laodiceanong Adventismo (usa ka katawhan nga gihukman) pagahukman ug isuka gikan sa baba sa Ginoo, maingon sa nahitabo sa karaang Israel sa pagkalaglag sa Jerusalem. Ang mga doktrina sa Biblia maoy mga kamatuoran, ug anaa usab ang mga pagsulayng kamatuoran ug unya anaa ang mga presente nga kamatuoran. Ang presente nga kamatuoran sa kanunay usa ka pagsulayng kamatuoran, apan kini nagaila sa usa ka pagsulayng kamatuoran nga ilabinang gituyo alang sa kaliwatan nga nagakinabuhi karon. Apan ang tinuod nga kahimtang sa butang, lagmit mao nga bisan unsang kamatuoran gikan sa Pulong sa Dios nga atong pilion nga isalikway, nahimo na gayod nga usa ka pagsulayng kamatuoran nga ato pa lamang napakyasan.

Si Jesus mao ang pulong sa Dios, ug Siya mao ang kamatuoran. Iyang gipahibalo si Pilato nga ang hinungdan nga Siya “miabut” “ngadto sa kalibotan,” mao ang “pagpamatuod ngadto sa kamatuoran,” ug nga ang matag-usa nga nakadungog sa Iyang tingog, “iya sa kamatuoran.” Ang pulong nga “kamatuoran” nga gihisgutan nila ni Pilato ug ni Jesus nagagikan sa usa ka Hebreohanon nga pulong nga gihubad nga “kamatuoran” ug makita usa ka gatus ug kawhaan ug pito ka higayon sa Daang Tugon. Kining Hebreohanon nga pulong (H571) gihubad ngadto sa nagkalainlaing mga pulong sa Iningles, apan siyamnapu ug duha ka higayon kining gihubad nga “truth” diha sa Daang Tugon. Usa kini sa mga pulong nga hilabihan ka gamhanan, sa daghang mga lebel.

Ang pulong nga gihubad nga “kamatuoran” diha sa Daang Tugon naglangkob ug tulo ka Hebreohanon nga mga letra, ug sa Hebreohanon nga mga letra, ang matag letra adunay kaugalingong kahulogan, busa ang pulong nga naporma gikan sa mga letra naghiusa sa tinipong mga kahulogan sa matag letra aron mapadayag ang kinatibuk-ang kahulogan sa pulong. Ang pulong nga “kamatuoran” gilangkuban ug tulo ka Hebreohanon nga mga letra, ang nahaunang letra sa Hebreohanon nga alpabeto, usa ka letra sa taliwala, ug ang kataposang letra sa Hebreohanon nga alpabeto. Ang “kamatuoran” diha sa Daang Tugon gilarawan pinaagi sa nahauna ug sa kataposang mga letra sa alpabeto, uban ang usa ka letra sa taliwala!

Kini mao ang kahulogan sa biblikanhong “lagda sa unang paghisgot.” Ang unang higayon nga ang usa ka hilisgutan ipresentar mao ang labing mahinungdanong reperensiya alang sa pulong, nga usa ka binhi, ug kini naglangkob sa tanang DNA nga gikinahanglan aron mapamunga ang tibuok sugilanon. Ang ikaduhang labing mahinungdanong reperensiya sa “lagda sa unang paghisgot” mao ang kataposang reperensiya, kay didto ginahigot pagtinipon ang tanang mga sugilanon nga mitungha tali sa sinugdanan ug katapusan. “Diha sa Pinadayag nagtagbo ug nagakahuman ang tanang mga libro sa Biblia,” ug ang Pinadayag mao ang kataposang libro sa Biblia.

Ang Hebreohanon nga pulong nga “kamatuoran” nga atong gikonsiderar nagsugod sa letra nga “Aleph,” ang ikanapulog-tulo nga karakter mao ang “Mem,” ug ang ikakaluhaan ug ikaduha ug katapusang letra mao ang “Tav.” Siyempre, aduna’y nagkalainlaing mga kalainan sa kahulogan sa mga depinisyon niining mga letraha depende sa unsang lingguwista ang imong duolon alang sa depinisyon, apan ang kinatibuk-ang mga depinisyon mapuslanon kaayo.

א (Aleph): Ang unang letra sa Hebreohanong alpabeto, ug kini sagad iugnay sa panaghiusa, ug nagrepresentar sa Diosnon ug sa walay katapusan, nga nagsimbolo sa koneksyon tali sa Dios ug sa kabuhatan.

מ (Mem): Ang ikanapulog tulo nga letra sa Hebreohanong alpabeto ug sagad nga giilang may kalabutan sa tubig.

ת (Tav): Ang kataposang letra sa Hebreohanon nga alpabeto, ug kini nagdala sa kahulogan nga “marka” o “ilhanan.” Kasagaran kini nga gilambigit sa konsepto sa pagkatuman o sa “selyo” sa paglalang. Sa karaang Hebreohanon, ang letrang Tav adunay porma sa usa ka krus.

Ang Hebreohanong pulong nga gihubad ingong “kamatuoran” nga atong gihunahuna gilangkuban sa tulo ka mga letra, nga sa tingub nagrepresentar sa walay-kataposang maayong balita. Unsa? Kini sayon ra nga mailhan kon masabtan mo nga ang mga mensahe sa tulo ka mga manulonda mao ang walay-kataposang maayong balita. Mailhan kini tungod kay ang mga kahulogan niining tulo ka mga letra nagrepresentar sa mensahe sa tulo ka mga manulonda.

Ang unang manulonda sa Pinadayag kapitulo katorse nag-ila sa walay-kataposang maayong balita ug dayon nagsulti sa tibuok kalibotan sa “pagkahadlok sa Dios” ug sa paghimaya Kaniya pinaagi sa pagsimba sa Magbubuhat. Ang kahulogan sa (Aleph), ang nahauna niadtong tulo ka mga letra, mao ang “ang Balaan, Walay-Kataposang Dios, ug ingon nga Magbubuhat sa katawhan, ang Dios nga angay kahadlukan ug simbahon sa mga tawo uban sa matinahuron nga pagtahod.”

Ang Aleph nagrepresentar sa mensahe sa unang manulonda.

Ang mensahe sa ikaduhang manulonda nagtawag sa mga tawo paggawas gikan sa Babilonia, nagtimaan sa panahon sa dihang gibubo ang Espiritu Santo ug nag-ila sa pagsukol sa Babilonia. Ang kahulogan sa (Mem) nalangkit sa tubig, (simbolo sa pagbubo sa Espiritu) ug kini mao ang ikanapulog-tulo nga numero sa alpabeto, ang numero nga napulog-tulo nga usa ka simbolo sa pagsukol, sa ingon nag-ila sa Babilonia. Ang Mem nagrepresentar sa mensahe sa ikaduhang manulonda.

Ang ikatulong manulonda nagpasidaan sa mga tawo batok sa pagdawat sa marka sa mananap, ug nagpaila sa duha ka matang sa mga magsisimba ug sa kapungot sa Dios. Ang kahulogan sa (Tav) mao nga kini nagrepresentar sa usa ka “marka,” (ang marka sa mananap); kini usab nagrepresentar sa selyo sa paglalang (ang selyo sa Dios). Ang maong letra mismo may porma sa krus. Ang Tav nagrepresentar sa mensahe sa ikatulong manulonda.

Ang Hebreohanong pulong nga gihubad nga “kamatuoran” naglangkob ug tulo ka mga letra nga ang matag usa adunay kaugalingong mga kahulugan. Kining tulo ka mga kahulugan mao usab ang mga kahulugan sa mga mensahe sa tulo ka mga anghel. Mao usab kini ang mga kahulugan sa mensahe sa unang anghel, kay ang mensahe sa unang anghel mao ang mensahe sa sinugdanan sa Adventismo ug ang mensahe sa ikatulong anghel mao ang mensahe sa katapusan sa Adventismo. Tungod kay gihulagway ni Jesus ang katapusan pinaagi sa sinugdanan, ang unang anghel nagbaton sa tanang mga profetikong timaan sa dalan sa mensahe sa ikatulong anghel. Sa pagbuhat niini, ang kahulugan sa tulo ka Hebreohanong mga letra nahimong mga simbolo dili lamang sa mensahe sa ikatulong anghel, kondili mga simbolo usab sa mensahe sa unang anghel.

Si Juan diha sa Pinadayag gisugo sa pagsulat sa mga butang nga atua niadtong panahona, ug sa pagbuhat niya niana siya sa samang higayon nagsulat usab sa mga butang nga mahitabo sa umaabot. Iyang gitala ang sinugdanan aron paghulagway sa katapusan. Sa mga pulong nga walay kalibog, ang mga Seventh-day Adventists gipahibalo nga tun-an ug imantala ang mensahe sa mga Millerita, nga mao ang mensahe sa unang manulonda. Sa pagtun-an ug pagmantala niadtong mga kamatuoran ug nianang kasaysayan, atong igamantala ang mensahe sa ikatulong manulonda ug usbon ang kasaysayan sa unang manulonda.

Ang mensahe sa unang manulonda ug ang kasaysayan diin gipahayag kana nga mensahe nagkapareho ug naghulagway sa atong kasamtangang kasaysayan—uban sa pipila ka mga pasumbingay nga propetiko. Kining duha ka mga kasaysayan gihulagway usab pinaagi sa tulo ka mga letra nga gigamit sa Balaang lingguwista aron maporma ang pulong nga “kamatuoran.” Ug kana nga pulong nga “kamatuoran” nagrepresentar sa walay-kataposang maayong balita.

Ang kasaysayan sa mga Millerite sa sinugdanan sa Adventismo nagrepresentar sa unang manulonda, ug ang kasaysayan sa katapusan sa Adventismo nga girepresentahan sa ikatulong manulonda nagkaparis nga mga kasaysayan, apan kini adunay pipila ka mga kalainan.

Ang unang manulonda nagpahibalo sa pag-abli sa paghukom ug ang ikatulong manulonda nagpahibalo sa pagtapos sa paghukom. Ang propetikong balangkas diin nahitabo ang kasaysayan sa Adventismo magkapareho gayud sa sinugdanang kasaysayan niini ug sa katapusan niini. Ang bisan hain sa duha ka tumoy mapakita nga nagsunod sa tulo ka mga lakang sa tulo ka mga manulonda samtang moabot sila sa kasaysayan. Ug kadtong tulo ka mga manulonda mao usab kadtong tulo ka mga letra. Busa, ang propetikong han-ay sa mga panghitabo sa duha ka tumoy sa Adventismo gibase sa tulo ka mga lakang sa tulo ka mga manulonda, nga mao ang mga ilhanan sa dalan nga girepresentahan usab niadtong tulo ka Hebreohanon nga mga letra nga nagmugna sa pulong “kamatuoran.”

Ang Alpha mao ang sinugdanan sa Adventismo, ang Omega mao ang katapusan sa Adventismo, ug ang letra nga anaa sa taliwala, sanglit mao kini ang ikanapulog tulo nga letra, busa nagpaila sa pagsukol sa Adventismo gikan sa iyang sinugdanan hangtod sa iyang katapusan.

Gitudloan kita mahitungod sa dapit diin anaa ang dalan sa Dios:

Diha sa santuwaryo atong makita nga ang dalan sa Dios mao ang mao rang tulo ka mga lakang sama sa mga mensahe sa tulo ka mga manulonda. Sa hawanan, ang kahadlok sa Dios nagdala sa usa ka tawo sa paghalad ug sa pag-angkon sa pagkamatarong. Sa balaang dapit, ang pagkabalaan gilarawan pinaagi sa kinabuhi sa pag-ampo nga gilarawan sa halaran sa incienso, sa kinabuhi sa pagtuon nga gilarawan sa lamesa sa tinapay nga gibutang sa atubangan, ug sa kinabuhi sa pag-alagad nga gilarawan sa mga tangkawan. Ang Labing Balaang Dapit naglarawan sa paghukom. Sa dihang kita adunay kahadlok sa Dios sumala sa gilarawan sa mensahe sa nahaunang manulonda, kita mangita sa pagkamatarong diha sa tiilan sa krus, sa hawanan. Sa dihang kita gipakamatarong (gihimong matarong) kita maglakaw diha sa kabag-o sa kinabuhi nga nabalaan (pagtubo sa pagkabalaan) sumala sa gilarawan sa balaang dapit. Ang balaang dapit naglarawan sa buluhaton sa usa ka Kristohanon ingon nga natuman sa mga Millerita sa panahon sa mensahe sa ikaduhang manulonda nga giubanan sa Tunga-tungang Pagtuaw. Ingon nga gipakamatarong ug nabalaan, kita naandam alang sa paghukom nga gilarawan sa Labing Balaang Dapit. Tulo ka mga lakang sa santuwaryo, nga naglarawan, lakip sa ubang mga butang, sa tulo ka mga teyolohikanhong mga termino—pagkamatarong, pagkabalaan, ug paghimaya—ug naglarawan usab sa mga mensahe sa tulo ka mga manulonda, ug siyempre naglarawan usab sa mensahe sa nahaunang manulonda ug siyempre usab sa tulo ka mga letra nga gigamit sa paghimo sa pulong nga “kamatuoran.”

Sa hawanan sa balaang puloy-anan, makita usab nato ang tanang tulo ka mga lakang. Ang unang lakang paingon sa balaang puloy-anan kinahanglan maghulagway sa ulahing lakang sa balaang puloy-anan, maingon nga ang unang manulonda nagkatakdo sa ikatulong manulonda. Ang unang lakang diha sa hawanan mao ang pag-ihaw sa halad, nga nagrepresentar sa pagpamatarong. Ang ikaduhang lakang mao ang dolang nga hinugasanan diin ang tambok (sala) kuhaon ug ang halad hinloan sa dili pa ang katapusang mga lakang. Ang tubig sa hinugasanan maoy usa ka kinaiyang timaan sa ikaduhang lakang. Ang ikatulong lakang mao ang tinuod nga halad-nga-sinunog, nga nagatipo kang Cristo sa krus diin ang paghukom natuman. Ang mao ra nga tulo ka mga lakang anaa sa unang lakang sa balaang puloy-anan, maingon nga ang mao ra nga tulo ka mga lakang anaa sa mensahe sa unang manulonda. Ang baruganan sa alpha ug omega anaa sa sulod sa balaang puloy-anan, maingon nga anaa kini sa mga mensahe sa tulo ka mga manulonda, maingon nga anaa kini sa mga titik nga nagaporma sa pulong “kamatuoran.”

Ang tagna sa 2300 ka tuig nagbaton sa samang estruktura. Ang tagna nagsugod pinaagi sa tulo ka mga mando ug natapos sa pag-abot sa mensahe sa ikatulong manulonda niadtong Oktubre 22, 1844. Ang tagna naglatid ug lima ka mga linyang tagna, ug ang kasaysayan sa sinugdanan sa tagna sa 2300 ka tuig naghulagway sa katapusang kasaysayan sa matag usa niadtong lima ka mga tagna. Ang sinugdanan ug katapusan sa bug-os nga tagna sa 2300 ka tuig adunay tulo ka mga mando, ug kini matapos uban sa tulo ka mga mensahe.

Ang pagsugod sa tagna niadtong 457 BC nahitabo sa malisod nga mga panahon ug naghatag ug kahigayonan alang sa mga Judio sa pagbalik ug sa pagtukod pag-usab sa templo ug sa siyudad. Subay sa gitagna, 49 ka tuig sa ulahi human sa buhat nga gisugdan niadtong 457 BC, kini nahuman sa malisod nga mga panahon. Ang sinugdanan sa 49 ka tuig naghulagway sa katapusan sa 49 ka tuig.

Ang 457 BC mao ang sinugdanan sa tagna nga nagtimaan sa pagdihog kang Cristo sa Iyang bautismo. Ang Iyang pagdihog nagtimaan sa sinugdanan sa Iyang buluhaton sa pagtigom sa usa ka katawhan aron mahimong mga lungsoranon sa Bag-o, dili sa Daang Jerusalem, maingon nga ang karaang Israel gitigom aron pagatukoron pag-usab ang literal nga Jerusalem niadtong 457 BC.

Ang 457 BC usab nagtimaan sa sinugdanan sa tagna nga nagpaila kon kanus-a ilansang sa krus si Cristo. Gipahiluna ni Sister White ang kasaysayan sa krus nga managsubay sa Dakong Kapakyasan sa Oktubre 22, 1844, ug gipahiluna usab niya ang kasaysayan sa pagtabok sa Dagat nga Mapula nga managsubay sa Dakong Kapakyasan. Sa 457 BC dihay usa ka kapakyasan nga naghulagway daan sa kapakyasan sa mga Hebreohanon didto sa Dagat nga Mapula, sa Dakong Kapakyasan sa mga Adventista, sa kapakyasan sa mga tinun-an didto sa krus, ug ni Ezra sa 457 BC.

Ang 457 BC nagtimaan usab sa sinugdanan sa tagna nga nagaila kon kanus-a ang karaang Israel pagabulagon gikan sa Dios ug ang ebanghelyo dad-on ngadto sa mga Gentil, nga nagtimaan sa katapusan sa usa ka pinasahi nga panahon sa pagsulay nga 490 ka tuig ilabina alang sa karaang Israel. Busa, ang 457 BC nagtimaan sa sinugdanan sa ilang panahon sa pagsulay ug ang 34 AD nagtimaan sa katapusan sa ilang panahon sa pagsulay, nga nagalarawan nga ang panahon sa pagsulay sa Adventismo nagsugod sa 1844 ug matapos sa balaod sa Domingo.

Aduna pay pipila ka ubang sulodnong mga tagna sa panahon diha sa tagna sa 2300 ka tuig, apan silang tanan nagdala sa timaan sa Alpha ug Omega. Ang ilang mga sinugdanan naghulagway sa ilang mga katapusan.

Importante nga hinumdoman nga ang karaang Israel gihimo nga mga tigbantay sa kasugoan sa Dios, ug nga ang modernong Israel gihimo dili lamang nga mga tigbantay sa Iyang kasugoan, kondili usab nga mga tigbantay sa Iyang mga tagna. Sa dihang ang Ginoo misulod sa pakigsaad uban sa karaang Israel, Iyang gihimo sila nga mga tigbantay sa Napulo ka Sugo ingon sa nahisulat sa duha ka papan nga bato. Sa dihang misulod Siya sa pakigsaad uban sa modernong Israel sa kasaysayan sa mga Millerita, Iyang gihimo sila nga mga tigbantay sa Iyang pulong nga matagnaon ingon sa girepresentar diha sa duha ka papan ni Habakuk nga girepresentar sa mga tsart sa mga pionero sa 1843 ug 1850. Ang sinugdanan sa karaang Israel naghulagway sa sinugdanan sa modernong Israel.

Ang paghimo sa duha ka mga papan sa katumanan sa Habakuk kapitulo dos maoy katumanan sa pipila ka mga tagna.

Ang paghimo sa duha ka pioneer chart sa 1843 ug sa pioneer chart sa 1850 maoy usa ka katumanan sa tagna. Ang pagtuon sa mga Lamesa ni Habakuk naghatag ug igo kaayong ebidensiya niini. Apan ang hugpong sa pulong diha sa Habakuk naghatag ug usa ka mahinungdanong katampoan niining maong punto sa atong panaghisgot.

Human sa 1843 ang Ginoo mitudlo nga maghimo ug laing tsart, apan nga ang nahauna (1843) nga tsart dili usbon, gawas lamang pinaagi sa inspirasyon.

Samtang nagpuyo kauban ni Igsoon nga si Nichols (nga naghimo sa tsart sa 1850), sa panahong iyang gihimo ang maong tsart, miingon si Sister White nga iyang nakita ang tsart sa 1850 diha sa Biblia.

Si Habakuk gimandoan, “Isulat ang panan-awon, ug himoa kini nga masabtan sa mga papan.” Ang duha ka papan ni Habakuk mao ang simbolo sa tugon nga gihimo sa Dios uban sa Adventismo sa dihang gihimo Niya sila nga mga tipiganan sa Iyang mga tagna, maingon usab sa Iyang gibuhat sa dihang misulod Siya sa tugon uban sa karaang Israel ug gihatag ang duha ka papan sa kasugoan ug ang tulubagon sa pagkahimong mga tipiganan sa kasugoan. Apan giila ni Habakuk ang duha ka hut-ong sa mga magsisimba diha sa ilang kalabutan sa mga papan nga magapahayag sa panan-awon sa yano. Ang usa ka hut-ong kansang “kalag mapahitas-on” ug “dili matarung,” ug ang laing hut-ong nga giila ingon nga “ang matarung” nga “mabuhi tungod sa iyang pagtuo.”

Ang konteksto sa Habakkuk nagpakita nga kadtong mga gipakamatarong nagakinabuhi pinaagi sa usa ka pagtuo nga nakabasi sa profetikong Pulong, ingon sa girepresentahan sa duha ka papan, ug busa kadtong mga wala gipakamatarong nagsalikway sa mga sinugdanan sa Adventismo. Ang punto nga akong gustong ipasangil nakabasi sa usa ka pahayag nga atong gikonsiderar sa miaging panahon. Kini nagaingon:

Atong bag-o lang gisusi kining upat ka mga kamatuoran: ang santuwaryo, ang 2300 ka mga adlaw, ang mga sugo sa Dios, ug ang pagtoo ni Jesus. Atong gibutang kining upat ka mga kamatuoran sulod sa balangkas sa kamatuoran nga “hingpit gayud nga gikalkula aron pagpasabot sa nangaging kalihokan sa Advent ug pagpakita kon unsa ang atong kasamtangang kahimtang.” Kana nga balangkas mao ang “lagda sa nahaunang paghisgot,” kini mao ang timaan sa Alpha ug Omega, ug kini mao ang balangkas sa kamatuoran, kay ang pulong nga “kamatuoran” naglangkob sa mao gihapong timaan sama sa upat ka mga kamatuoran nga giila ingon nga “karon nga kamatuoran” nga gituyo aron pagpasabot sa sinugdanan sa Adventismo.

Kon wala nay lain, nagpasabot kini nga ang pulong nga gihubad nga “kamatuoran” nga atong ginakonsiderar mao ang balangkas sa walay kataposang ebanghelyo, ug kini mao ang balangkas sa katapusang mensahe sa pasidaan, ug kini mao ang balangkas sa mensahe sa ikatulong manulonda, ug kini usa ka dakong bahin sa Pinadayag ni Jesu-Cristo.

Ang katapusang mensahe sa pasidaan, nga girepresentahan isip ang Pinadayag ni Jesu-Cristo sa unang tulo ka bersikulo sa unang kapitulo sa Pinadayag, gipamatud-an sa ikaduhang higayon sa katapusan sa Pinadayag. Ang katapusan sa Pinadayag nagpamatuod sa unang mga bersikulo sa Daang Tugon ug usab sa katapusang mga bersikulo sa Daang Tugon. Uban niadtong upat ka mga reperensya, mahimong makuha pinaagi sa paggamit sa langitnong lagda sa pagpahiluna sa profetikong linya ibabaw sa profetikong linya nga ang katapusang mensahe sa pasidaan may kalabutan sa relasyon sa Magbubuhat ngadto sa Iyang mga binuhat. Kini may kalabutan sa Iyang gahum sa paglalang. Kini may kalabutan sa paagi nga ang Iyang gahum sa paglalang ikapaambit ngadto sa Iyang iglesia. Kini may kalabutan sa hiyas sa Pagka-Dios nga nag-ila sa katapusan uban sa sinugdanan. Kini usa ka mensahe nga moabot sa dili pa ang pagtapos sa panahon sa pagpasulay ug labaw pa. Kon pagatagdon kini sa tingub, kini mahitungod sa gahum sa paglalang sa Dios! Ug ang unang paghisgot sa Iyang gahum sa paglalang anaa sa sinugdanan sa Genesis uno, gikan sa unang bersikulo hangtod sa ikaduhang kapitulo bersikulo tres.

Ang nag-una nga mga bersikulo nagrepresentar sa tibuok nga pagpamatuod sa kabuhatan, nga naghatag og gibug-aton nga ang pulong sa Dios adunay gahum sa paglalang.

Ang mao rang gahum sa paglalang nga naghimo sa kalibutan gigamit ni Cristo aron mabag-o ang mga tawo.

Ang Pagpadayag ni Jesu-Cristo nagapasiugda kon sa unsang paagi ikahatag ang Pulong sa Dios ngadto sa mga tawo. Kini nagagikan sa Amahan, ngadto sa Anak, ngadto sa usa ka manolonda, ngadto sa usa ka propeta nga mosulat niini ug ipadala kini ngadto sa mga iglesia. Ang proseso sa komunikasyon nga gipahimutang sa sinugdanan ug sa katapusan sa basahon sa Pinadayag gihulagway usab pinaagi sa hagdan ni Jacob nga may mga manolonda nga nanungas ug nanaug sa hagdan. Kini gihulagway pinaagi sa duha ka bulawanong tubo ni Zacarias nga nagadala sa lana ngadto sa balaang puloy-anan. Ang proseso sa komunikasyon tali sa Dios ug sa tawo maoy usa ka hilisgutan sa tagna sa Biblia, ug ang mensahe nga gipadala naglangkob sa mamugnaong gahum nga nagbuhat sa uniberso. Sa proseso sa komunikasyon diha sa unang kapitulo sa Pinadayag, kinahanglan masabtan nga ang mensahe nga gitunol ngadto sa mga iglesia naglangkob sa gahum sa pag-usab sa usa ka Laodicean ngadto sa usa ka Philadelphian.

Bisan pagahunahunaon nato ang sinugdanan o ang katapusan sa Daan o sa Bag-ong Tugon, mao gihapon kini ang mensahe. Ang Dios nagapadangat sa katapusang mensahe sa pasidaan, ug kini nagalakip sa gahum sa paglalang sa Dios kon kini madungog ug tumanon niadtong mga nakadungog. Ang mensahe nga nagtuman niini gibutang sulod sa langitnong balangkas sa Alpha ug Omega. Ang sinugdanan, ang taliwala, ug ang katapusan. Ang tulo ka Hebreohanong mga letra nga nagkahiusa aron maporma ang pulong nga “kamatuoran” mao ang walay-katapusang maayong balita, ug ang mga letra ug ang ilang mga kahulogan, ug ang pulong nga ilang mapamunga sa dihang gihiusa sila sa usag usa, nagsimbolo sa prinsipyo ug usab Kaniya nga mao ang Alpha ug Omega. Kini nagapasiugda sa Iyang gahum sa paglalang. Ang katapusang tulo ka pulong sa sugilanon sa paglalang, ang matag usa magsugod sa tulo ka letra, sumala sa han-ay nga naglangkob sa pulong nga “kamatuoran.”

Ang tulo ka mga pulong nga maoy panapos sa asoy sa paglalang nagsugod sa tulo ka mga letra nga, sa tingub, nagaporma sa pulong nga “kamatuoran.” Ang katapusang tulo ka mga pulong sa bersikulo nagsugod sunod-sunod sa mga letra nga א (Aleph), מ (Mem), ug ת (Tav). Kining tulo ka mga pulong gihubad nga “Dios,” “naglalang,” ug “naghimo.” Kining tulo ka mga pulong, nga ang matag usa nagsugod sa mga letra nga א (Aleph), מ (Mem), ug ת (Tav) sa maong han-ay, labi pang nagapasiugda sa pagkahingpit ug kahapsay sa asoy sa paglalang. Kini nga padron namatikdan sa mga komentaristang Judio ingon nga usa ka makapainteres nga lingguwistikong kinaiya sa Hebreohanong teksto.

Ang sugilanon sa paglalang nagsugod sa mga pulong nga “sa sinugdan” ug natapos kini sa tulo ka mga pulong nga nagrepresentar sa Alpha ug Omega, ang sinugdanan ug ang katapusan, ang nahauna ug ang naulahi. Ang gahum sa paglalang nga gihulagway diha sa pagpamatuod sa Genesis nagsugod ug natapos uban sa pirma sa kahibulongang lingguwista.

Ang nahauna sa usa ka butang nga naghulagway sa naulahi sa maong butang mao ang gihatagan og paghatag og gibug-aton ni propeta Juan sa dihang, pinaagi sa pagsulat sa nahitabo niadtong panahona, siya usab sa maong higayon nagsulat sa mahitabo pa.

Ang katapusang mensahe sa pasidaan ni Elias nga girepresentahan sa katapusan sa Daang Tugon nagpaila sa mao gihapong prinsipyo sa pagtagna, sulod sa konteksto sa krisis sa balaod sa Domingo ug sa nagasingabot nga pito ka ulahing hampak.

Ang “lagda sa unang paghisgot” ug ang tanan nga girepresentar niini mao ang “balangkas” diin ang “karong kamatuoran” angay ibutang. Kana nga balangkas mao ang “lagda sa unang paghisgot” nga usa usab sa mga kinaiya sa Dios.

Diha sa basahon ni Daniel nga nagrepresentar sa sinugdanan sa Adventismo ug sa basahon sa Pinadayag nga nagrepresentar sa katapusan sa Adventismo, atong makita ang kahibulongang mga pagkaparehas sa dihang atong tan-awon kini pinaagi sa prinsipyo nga ang nahauna naghulagway sa naulahi. Ang basahon ni Daniel nagapadayag sa usa ka kinaiya ni Jesus sa dihang gigamit niini ang ngalan nga Palmoni, nga nagpasabot sa kahibulongang manukod sa mga tinago. Gipaila usab ni Daniel si Jesus ingon nga si Miguel, ang punoan nga manulonda. Si Juan gigamit sa pagbuhat sa mao gihapon nga buluhaton sama kang Daniel, ug iyang gipaila dili ang agalon sa matematika, ni ang pangulo sa mga manulonda, kondili ang agalon sa pinulongan. Sa dihang atong hunahunaon si Jesus ingon nga agalon sa alpabeto, angay natong hisgutan ang Salmo 119, ang labing hataas nga kapitulo sa Biblia.

Ang Salmo 119 usa ka alpabetikong akrostiko, nga nagpasabot nga ang unang mga titik sa matag pundok nga walo ka bersikulo magsugod sa mao rang letra. Adunay kaluhaan ug duha ka letra sa Hebreohanong alpabeto, busa adunay kaluhaan ug duha ka seksiyon nga tag-walo ka bersikulo. Ang matag seksiyon magsugod sa letra sa alpabeto sumala sa han-ay sa alpabeto, ug pagkahuman niana ang matag usa sa walo ka bersikulo nga gitudlo alang nianang letraha magsugod usab nianang maong letraha. Adunay walo ka bersikulo alang sa matag letra; busa, ang walo ka bersikulo pilo sa kaluhaan ug duha ka letra sa Hebreohanong alpabeto katumbas sa usa ka gatus kapitoan ug unom ka linya. Ang Salmo nagpasiugda sa pagtuman ngadto sa Dios nga Dios sa kahapsay ug kahan-ayan (busa ang estruktura nga akrostiko), dili sa kagubot.

Usa pa ka bantog nga tema sa Salmo 119 mao ang halalom nga kamatuoran nga ang Pulong sa Dios igo na sa tanan. Adunay walo ka nagkalainlaing mga pulong nga nagtumong sa Pulong sa Dios sa tibuok Salmo: balaod, mga pagpamatuod, mga tulomanon, mga kabalaoran, mga sugo, mga paghukom, pulong, ug mga kasugoan. Sa halos matag bersikulo, ang Pulong sa Dios gihisgutan. Ang Salmo 119 nagpamatuod dili lamang sa kinaiya sa Kasulatan, kondili usab nagpamatuod nga ang Pulong sa Dios nagapakita sa mismong kinaiya sa Dios mismo. Timan-i kining mga kinaiya sa Dios nga gipadayag sa Salmo 119:

Ang Salmo nag-abli pinaagi sa duha ka mga pagpanalangin. “Bulahan” kadtong ang ilang mga dalan walay ikasaway, nga nagakinabuhi sumala sa kasugoan sa Dios, nga nagabantay sa Iyang mga kabalaoran ug nangita Kaniya sa bug-os nilang kasingkasing. Mao kini ang mga pagtulon-an alang kanato niining halangdong Salmo. Ang Pulong sa Dios igo aron mahimo kitang manggialamon, tudloan kita sa pagkamatarong, ug maandam kita alang sa matag maayong buhat (2 Timoteo 3:15–17).

Sa walay pagduhaduha, ang Mga Salmo 119 kabahin sa usa ka hilisgutan nga halos wala pa masulbad sa kalibotan sa relihiyon. Kini may kalabotan sa pangutana kon hain ang tunga-tungang bersikulo sa Biblia ug hain ang tunga-tungang kapitulo sa Biblia. Kon mangita ka sa internet, imong makita ang nagkalainlaing mga lantugi nga nagtuyok sa pangutana kon unsang Biblia ang imong gamiton ug uban pa. Ang suliran sa matag posisyon sa maong lantugi mao nga ang kahulogan sa tunga sa Biblia, bisan bersikulo man o kapitulo, kinahanglan ipasabot pinaagi sa Awtor sa Biblia, dili pinaagi sa tawhanong tigtoon o kritiko sa Biblia.

Ang Biblia nagtudlo nga adunay sinugdanan ug katapusan ang tanang butang. Alang sa tanang butang adunay panahon.

Adunay panahon sa pagpakatawo ug panahon sa pagkamatay, apan aduna usab ang kinabuhi nga mahitabo taliwala sa sinugdanan ug sa katapusan sa atong mga kinabuhi. Ang pagpakatawo usa ka mubo nga gutlo sa panahon, maingon man ang kamatayon. Ang kinabuhi mao ang taliwala ug sa kinatibuk-an adunay mas daghang kasaysayan nga nalangkit niini kay sa panahon sa atong pagpakatawo ug sa panahon sa atong pagkamatay.

Ang tunga sa “lagda sa unang paghisgot” kasagarang adunay labi pang daghang pagpamatuod kay sa nahauna ug sa katapusan. Ang pagpangita ug usa lamang ka bersikulo o kapitulo sa Biblia ug paghubit niini ingon nga mao ang tunga mao ang pagsalikway sa biblikanhong ebidensiya, bisan pa man kon ang sinugdanan ug ang katapusan maoy mga punto sa panahon; ang tunga kasagaran maoy usa ka yugto sa panahon. Siyempre, ang sinugdanan, katapusan, ug tunga magkauyon sa usag usa, bisan pa nga sa kanunay ang mao rang ilhanan sa katapusan mao ang kasukwahi sa sinugdanan.

Giila ni Jesus si Juan Bautista ingon nga si Elias, ug silang duha naghulagway sa mao rang sunod-sunod nga mga hitabo sa pagpanagna; apan si Elias gilutos sa usa ka daotang babaye (si Jezebel) nga nagtinguha sa pagbilanggo ug pagpatay kaniya, apan wala gayud niya kini mabuhat. Si Juan, nga maoy simbolo ni Elias, gipangita sa usa ka daotang babaye (si Herodias) aron ibilanggo ug patyon siya, ug nahimo gayud niya kini. Si Elias ug si Juan mga simbolo nga mapulihan sa usag usa, apan aduna silay pipila ka mga kinaiyang pagpanagna nga magkasupak, bisan pa man nagkaparalelo sila sa usag usa. Si Elias wala gayud mamatay; si Juan namatay. Ang pagsabot nga ang mga timaan sa pagpanagna nga nagkatakdo sa usag usa sagad magkasupak nagtugot niadtong buot makakita nga ang tunga sa Biblia mao ang Mga Salmo 118.

Sa dihang atong gamiton ang prinsipyo sa lagda sa unang paghisgot ingon sa atong gihubit kini, atong makita nga ang sinugdanan sa tunga-tunga sa Biblia mao ang Mga Salmo 117, ang labing mubo nga kapitulo sa Biblia, nga naglangkob sa duha ka bersikulo. Gisundan kini sa kapitulo 118, nga mao ang tunga-tunga sa Biblia, ug ang kapitulo 118 gisundan sa 119 nga mao ang labing taas nga kapitulo sa Biblia ug ang katapusan sa tunga-tunga sa Biblia. Ang kahibulongang Lingguwista nagtimaan sa sinugdanan pinaagi sa labing mubo nga kapitulo, unya nagtimaan sa katapusan pinaagi sa labing taas nga kapitulo. Kini duha ka magkasukwahi nga mga kapitulo. Ang sinugdanan mao ang liso, ug ang katapusan mao ang dapit diin ang hingpit nga hamtong nga tanom natubo, diin ang tanang mga pagpamatuod nga anaa sulod sa tunga-tunga nahigot pag-usa. Timan-i ang Mga Salmo 117.

Ang pulong nga atong ginatagad nga gilangkuban sa tulo ka mga letra gihubad ingon nga “kamatuoran” diha sa bersikulo dos, ug nagrepresentar sa sinugdanan sa tunga sa Biblia, (ang tunga sa Biblia mao ang Mga Salmo 117–119). Ang katapusan sa tunga mao ang Mga Salmo 119. Ang Mga Salmo 118 mao ang tunga sa tunga. Ang Mga Salmo 118 nahimutang taliwala sa pinakamubo ug pinakataas nga mga kapitulo sa Biblia, ug ang pinakamubo nga mao ang sinugdanan nagapadayag sa pulong nga “kamatuoran” nga gimugna pinaagi sa tulo ka mga letra nga nagrepresentar sa tulo ka mga lakang sa walay-katapusang ebanghelyo, ug mao ang gambalay sa pagsabot sa kamatuoran. Ang maong gambalay mao ang prinsipyo nga nagrepresentar sa kinaiya ni Cristo ingon nga ang Alpha ug Omega.

Ang katapusan sa tunga-tunga, nga mao ang kapitulo 119, usa ka alpabetikong akrostiko nga gibutang sa tunga-tunga sa Biblia, nga naghatag og paghatag-diin sa kahibulongang lingguwista. Upat ka higayon diha sa kapitulo 119 ang mao rang pulong gihubad ingong kamatuoran.

Ang kamatuoran diha niini nga mga bersikulo maoy usa ka lagda sa tagna sa Biblia nga nagaila sa katapusan gikan sa sinugdan, ug ang kamatuoran diha sa mga bersikulo mao nga ang Alpha ug Omega nagbutang sa Iyang pirma ibabaw sa tunga sa Biblia, maingon sa Iyang gibuhat alang sa sinugdan ug sa katapusan. Ang pirma sa nahauna ug sa naulahi mao ang “balangkas” alang sa pagpahayag sa katapusang mensahe sa pasidaan sa ikatulong manulonda. Ang kaulahiang bahin sa tunga naglangkob ug upat ka bersikulo nga naggamit sa pulong nga gihubad ingong “kamatuoran,” bisan pa nga ang ikaupat nga reperensiya gihubad lamang ingong “matuod.” Ang katapusang kaulahiang bahin niadtong upat ka bersikulo nagaila nga “gikan sa sinugdan,” ang pulong mao ang “matuod.”

Sa sinugdanan sa asoy sa paglalang diha sa Genesis uno ug dos, ang pulong nga “kamatuoran,” bisan tuod wala kini direktang nasulat, girepresentahan diha sa katapusang tulo ka mga pulong sa asoy sa paglalang, kay ang matag pulong nagsugod sa mga titik, sa maong han-ay, nga nagmugna sa pulong nga “kamatuoran.” Sa sinugdanan mao ang Pulong, ug pinaagi Kaniya gibuhat ang tanang butang, ug ang pagpamatuod sa paglalang diha sa Genesis nagsugod sa mga pulong nga, “Sa sinugdanan” ug natapos sa tulo ka mga pulong nga nagrepresentar sa mga kamatuoran nga may kalabutan sa usa ka kinaiya ni Cristo nga diha sa Isaias gihubit ingon nga pamatuod nga Siya mao ang usa ug bugtong Dios.

Ang tunga sa Biblia (Mga Salmo 117–119) nagsugod diha sa kapitulo 117 pinaagi sa paghisgot sa kamatuoran nga ang sinugdanan nagrepresentar sa katapusan pinaagi sa paggamit sa pulong nga “kamatuoran.” Ang maong pulong naporma pinaagi sa tulo ka mga letra nga nagrepresentar sa walay kataposang maayong balita ug sa mga mensahe sa tulo ka mga manulunda, ug nagtimaan sa katapusan sa sugilanon sa paglalang. Ang katapusan sa tunga sa Biblia mao ang pagpresentar sa alpabeto nga gihimo sa kahibulongang lingguwista aron pagtukod sa pagsabot nga ang ginapadayag karon mahitungod sa Iyang kinaiya nahiuyon sa kahulogan sa pulong nga kapadayagan, kay ang Kapadayagan ni Jesu-Cristo usa ka mensahe nga gituyo sa pagpresentar sa usa ka bahin sa kinaiya ni Cristo nga hangtod karon wala pa hingpit mailhi, kon nahimo man gani. Ang kapadayagan nahiuyon sa mga linya sa kasaysayan sa tugon, kay ang kasaysayan sa tugon naglakip sa mga pamatuod sa paningkamot sa Dios sa pagpadayag sa Iyang Kaugalingon pinaagi sa mga ngalan samtang ang Iyang kasaysayan nagpadayon.

Aduna pay daghan pa kaayo ang angay hisgutan mahitungod niining kamatuoran, apan mohunong kita dinhi.