As we address the third proxy war, represented in verses thirteen through fifteen, we will remind ourselves of what has led up to these verses. In chapter ten, Daniel receives his final vision, and in doing so he is identified as understanding both the internal and external prophetic visions. The Hebrew word “dabar,” meaning “word” is translated as “thing.” In chapter nine, when Gabriel came to make Daniel understand the vision of the twenty-three hundred days, the Hebrew word “dabar” was translated as “matter.”
Καθώς εξετάζουμε τον τρίτο πόλεμο δι’ αντιπροσώπων, ο οποίος παριστάνεται στα εδάφια δεκατρία έως δεκαπέντε, θα υπενθυμίσουμε στους εαυτούς μας τι έχει προηγηθεί αυτών των εδαφίων. Στο δέκατο κεφάλαιο, ο Δανιήλ λαμβάνει την τελική του όραση, και με τούτο προσδιορίζεται ως κατανοών τόσο τα εσωτερικά όσο και τα εξωτερικά προφητικά οράματα. Η εβραϊκή λέξη «dabar», που σημαίνει «λόγος», μεταφράζεται ως «πράγμα». Στο ένατο κεφάλαιο, όταν ο Γαβριήλ ήλθε για να κάνει τον Δανιήλ να κατανοήσει την όραση των δύο χιλιάδων τριακοσίων ημερών, η εβραϊκή λέξη «dabar» μεταφράστηκε ως «υπόθεση».
Yea, whiles I was speaking in prayer, even the man Gabriel, whom I had seen in the vision at the beginning, being caused to fly swiftly, touched me about the time of the evening oblation. And he informed me, and talked with me, and said, O Daniel, I am now come forth to give thee skill and understanding. At the beginning of thy supplications the commandment came forth, and I am come to show thee; for thou art greatly beloved: therefore understand the matter, and consider the vision. Daniel 9:21–23.
Ναι, ενώ ακόμη μιλούσα εν προσευχή, ο ανήρ Γαβριήλ, τον οποίον είχα δει στην όραση στην αρχή, πετώντας με ταχύτητα, με άγγιξε κατά τον καιρό της εσπερινής προσφοράς. Και με πληροφόρησε, και μίλησε μαζί μου, και είπε: Ω Δανιήλ, τώρα εξήλθα για να σου δώσω σοφία και σύνεση. Στην αρχή των δεήσεών σου εκδόθηκε η εντολή, και ήλθα να σου το φανερώσω· διότι είσαι πολύ αγαπητός· γι’ αυτό, εννόησε το πράγμα και πρόσεξε την όραση. Δανιήλ 9:21–23.
When Gabriel told Daniel to “understand the matter, and consider the vision,” the Hebrew word “biyn” was translated as both “understand” and also as “consider.” The word means to mentally separate. Gabriel informed Daniel to make a mental separation between the “dabar” translated as “matter” and the “mareh“, translated as “vision”. In order to understand the interpretation that Gabriel was providing to Daniel concerning the prophecy of twenty-three hundred years, Daniel was to recognize the distinction between the prophetic vision represented as the “matter” and the prophetic “mareh” vision. The “matter”, which is the “dabar,” meaning word, represents the external line of prophecy and the “mareh” vision represents the internal line of prophecy.
Όταν ο Γαβριήλ είπε στον Δανιήλ να «εννοήσει το πράγμα και να κατανοήσει την όραση», η εβραϊκή λέξη «biyn» αποδόθηκε τόσο ως «εννοήσει» όσο και ως «κατανοήσει». Η λέξη σημαίνει να διαχωρίζει κανείς νοητικά. Ο Γαβριήλ πληροφόρησε τον Δανιήλ να προβεί σε νοητικό διαχωρισμό μεταξύ του «dabar», που μεταφράζεται ως «πράγμα», και του «mareh», που μεταφράζεται ως «όραση». Για να κατανοήσει την ερμηνεία που ο Γαβριήλ παρείχε στον Δανιήλ σχετικά με την προφητεία των δύο χιλιάδων τριακοσίων ετών, ο Δανιήλ έπρεπε να αναγνωρίσει τη διάκριση μεταξύ της προφητικής όρασης που παριστάνεται ως το «πράγμα» και της προφητικής όρασης «mareh». Το «πράγμα», το οποίο είναι το «dabar», με την έννοια του λόγου, αντιπροσωπεύει την εξωτερική γραμμή της προφητείας, ενώ η όραση «mareh» αντιπροσωπεύει την εσωτερική γραμμή της προφητείας.
In Daniel chapter ten, the first truth that is revealed to the student of prophecy is that Daniel represents God’s people in the last days who understand both the internal and external lines of prophecy.
Στο δέκατο κεφάλαιο του Δανιήλ, η πρώτη αλήθεια που αποκαλύπτεται στον σπουδαστή της προφητείας είναι ότι ο Δανιήλ αντιπροσωπεύει τον λαό του Θεού κατά τις έσχατες ημέρες, ο οποίος κατανοεί τόσο τις εσωτερικές όσο και τις εξωτερικές γραμμές της προφητείας.
In the third year of Cyrus king of Persia a thing was revealed unto Daniel, whose name was called Belteshazzar; and the thing was true, but the time appointed was long: and he understood the thing, and had understanding of the vision. Daniel 10:1.
Κατὰ τὸ τρίτον ἔτος τοῦ Κύρου, βασιλέως τῆς Περσίας, ἀποκαλύφθηκε λόγος πρὸς τὸν Δανιήλ, ὃς ἐκαλεῖτο Βαλτασάρ· καὶ ὁ λόγος ἦταν ἀληθινός, ἀλλὰ ὁ προσδιορισμένος καιρὸς ἦταν μακρός· καὶ κατενόησε τὸν λόγο, καὶ ἔλαβε σύνεση περὶ τοῦ ὁράματος. Δανιήλ 10:1.
The “thing,” is the Hebrew word “dabar,” and the “vision,” is the “mareh” vision. As a prophet, Daniel represents God’s last day people, whose perfect fulfillment is the one hundred and forty-four thousand. The third year of Cyrus places Daniel in the reform line that began at the time of the end in 1989. In “those days,” representing the history of 1989 to the soon coming Sunday law in the United States, Daniel was mourning for three weeks. In the reform line of the one hundred and forty-four thousand, the period of mourning is marking the three and a half days that the two witnesses of Revelation chapter eleven, are dead in the street. The street of that great city of Sodom and Egypt, where also our Lord was crucified, is also Ezekiel’s valley of dead dry bones.
Το «πρᾶγμα» είναι η εβραϊκή λέξη «dabar», και το «όραμα» είναι το όραμα «mareh». Ως προφήτης, ο Δανιήλ αντιπροσωπεύει τον λαό του Θεού των εσχάτων ημερών, του οποίου η τελεία εκπλήρωση είναι οι εκατόν σαράντα τέσσερις χιλιάδες. Το τρίτο έτος του Κύρου τοποθετεί τον Δανιήλ στη γραμμή μεταρρυθμίσεως που άρχισε κατά τον καιρό του τέλους, το 1989. Κατ’ «εκείνες τις ημέρες», που αντιπροσωπεύουν την ιστορία από το 1989 έως τον προσεχώς ερχόμενο νόμο της Κυριακής στις Ηνωμένες Πολιτείες, ο Δανιήλ πενθούσε επί τρεις εβδομάδες. Στη γραμμή μεταρρυθμίσεως των εκατόν σαράντα τεσσάρων χιλιάδων, η περίοδος του πένθους σηματοδοτεί τις τρεις και ήμισυ ημέρες κατά τις οποίες οι δύο μάρτυρες του ενδεκάτου κεφαλαίου της Αποκαλύψεως είναι νεκροί στην πλατεία. Η πλατεία εκείνης της μεγάλης πόλεως των Σοδόμων και της Αιγύπτου, όπου επίσης ο Κύριός μας εσταυρώθη, είναι επίσης η κοιλάδα των νεκρών ξηρών οστών του Ιεζεκιήλ.
In chapter ten, Daniel is transformed into the image of Christ, and touched three times in advance of Gabriel interpreting the vision which Daniel saw. The vision produced a separation of two classes of worshippers. The everlasting gospel always produces two classes of worshippers. Daniel represented the class of worshippers represented as the one hundred and forty-four thousand, in contrast with the class that fled in fear from the vision.
Στο δέκατο κεφάλαιο, ο Δανιήλ μεταμορφώνεται κατά την εικόνα του Χριστού και αγγίζεται τρεις φορές προτού ο Γαβριήλ ερμηνεύσει το όραμα το οποίο είδε ο Δανιήλ. Το όραμα προκάλεσε έναν διαχωρισμό δύο τάξεων προσκυνητών. Το αιώνιο ευαγγέλιο πάντοτε παράγει δύο τάξεις προσκυνητών. Ο Δανιήλ εκπροσωπούσε την τάξη των προσκυνητών που παριστάνεται ως οι εκατόν σαράντα τέσσερις χιλιάδες, σε αντίθεση με την τάξη εκείνη που έφυγε έντρομη από το όραμα.
Prior to chapter ten Gabriel came three times to Daniel to interpret a vision. He interpreted the visions of chapters seven and eight, which illustrated the kingdoms of Bible prophecy in both their political manifestation (chapter seven), and their religious manifestation (chapter eight). Then in chapter nine Gabriel interpreted the twenty-three-hundred-year prophecy. Gabriel arrives in chapter ten to finish the interpretation that was left incomplete in chapter nine, and to provide Daniel with the interpretation of the vision which produced the two classes of worshippers. Gabriel first provides Daniel with a general overview of the vision in verse fourteen.
Πριν από το δέκατο κεφάλαιο, ο Γαβριήλ ήλθε τρεις φορές στον Δανιήλ για να ερμηνεύσει ένα όραμα. Ερμήνευσε τα οράματα των κεφαλαίων επτά και οκτώ, τα οποία απεικόνιζαν τα βασίλεια της βιβλικής προφητείας τόσο στην πολιτική τους εκδήλωση (κεφάλαιο επτά) όσο και στη θρησκευτική τους εκδήλωση (κεφάλαιο οκτώ). Έπειτα, στο ένατο κεφάλαιο, ο Γαβριήλ ερμήνευσε την προφητεία των δύο χιλιάδων τριακοσίων ετών. Ο Γαβριήλ έρχεται στο δέκατο κεφάλαιο για να ολοκληρώσει την ερμηνεία που είχε μείνει ατελής στο ένατο κεφάλαιο και να παράσχει στον Δανιήλ την ερμηνεία του οράματος που παρήγαγε τις δύο τάξεις προσκυνητών. Ο Γαβριήλ παρέχει πρώτα στον Δανιήλ μια γενική επισκόπηση του οράματος στο εδάφιο δεκατέσσερα.
Now I am come to make thee understand what shall befall thy people in the latter days: for yet the vision is for many days. Daniel 10:14.
Τώρα ήλθα για να σε κάνω να εννοήσεις τι θα συμβεί στον λαό σου κατά τις έσχατες ημέρες· διότι το όραμα αφορά ακόμη πολλές ημέρες. Δανιήλ 10:14.
The vision of Christ, which produced two classes of worshippers, represents what shall befall God’s people in the last days. The interpretation of chapters seven and eight was an interpretation of the history represented by the rise and fall of the kingdoms of Bible prophecy, as illustrated by beasts of prey and sanctuary animals respectively. The interpretation of chapter nine, was a detailed breakdown of the different prophetic periods represented within the prophecy of twenty-three hundred years. Somehow the vision of the glorified Christ in chapter ten represented what shall befall God’s people in the last days. Before Gabriel begins with the detailed outline of history, which is the interpretation of the vision of the glorified Christ, he reminds Daniel that he has already told Daniel what the interpretation represents.
Το όραμα του Χριστού, το οποίο παρήγαγε δύο τάξεις προσκυνητών, παριστάνει ό,τι θα συμβεί στον λαό του Θεού κατά τις έσχατες ημέρες. Η ερμηνεία των κεφαλαίων επτά και οκτώ ήταν ερμηνεία της ιστορίας που παριστανόταν από την άνοδο και την πτώση των βασιλείων της βιβλικής προφητείας, όπως εικονίζονται, αντιστοίχως, από θηρία αρπακτικά και από ζώα του αγιαστηρίου. Η ερμηνεία του κεφαλαίου εννέα ήταν λεπτομερής ανάλυση των διαφόρων προφητικών περιόδων που παριστάνονταν μέσα στην προφητεία των δύο χιλιάδων τριακοσίων ετών. Κατά κάποιον τρόπο, το όραμα του δοξασμένου Χριστού στο κεφάλαιο δέκα παρίστανε ό,τι θα συμβεί στον λαό του Θεού κατά τις έσχατες ημέρες. Προτού ο Γαβριήλ αρχίσει με το λεπτομερές περίγραμμα της ιστορίας, το οποίο αποτελεί την ερμηνεία του οράματος του δοξασμένου Χριστού, υπενθυμίζει στον Δανιήλ ότι του έχει ήδη πει τι παριστάνει η ερμηνεία.
Then said he, Knowest thou wherefore I come unto thee? and now will I return to fight with the prince of Persia: and when I am gone forth, lo, the prince of Grecia shall come. Daniel 10:20.
Κατόπιν είπε: Γνωρίζεις γιατί ήλθα προς εσένα; και τώρα θα επιστρέψω για να πολεμήσω με τον άρχοντα της Περσίας· και όταν εξέλθω, ιδού, ο άρχοντας της Ελλάδος θα έλθει. Δανιήλ 10:20.
Gabriel reminds Daniel that he had told Daniel in verse fourteen, that he had come to make Daniel understand what shall befall God’s people in the last days, and he expected Daniel to place the following presentation of prophetic history in that context. Daniel had been seeking a specific understanding from the first day in which he began to mourn.
Ο Γαβριήλ υπενθυμίζει στον Δανιήλ ότι του είχε πει στο εδάφιο δεκατέσσερα πως είχε έλθει για να καταστήσει τον Δανιήλ νοούντα όσα θα συμβούν στον λαό του Θεού κατά τις έσχατες ημέρες, και ανέμενε από τον Δανιήλ να τοποθετήσει την ακόλουθη παρουσίαση της προφητικής ιστορίας μέσα σε αυτό το πλαίσιο. Ο Δανιήλ ζητούσε μια συγκεκριμένη κατανόηση από την πρώτη ημέρα κατά την οποία άρχισε να πενθεί.
Then said he unto me, Fear not, Daniel: for from the first day that thou didst set thine heart to understand, and to chasten thyself before thy God, thy words were heard, and I am come for thy words. But the prince of the kingdom of Persia withstood me one and twenty days: but, lo, Michael, one of the chief princes, came to help me; and I remained there with the kings of Persia. Daniel 10:12, 13.
Τότε μου είπε: Μη φοβού, Δανιήλ· διότι από την πρώτη ημέρα που έθεσες την καρδιά σου στο να εννοήσεις και να ταπεινωθείς ενώπιον του Θεού σου, τα λόγιά σου εισακούσθηκαν, και εγώ ήλθα εξαιτίας των λόγων σου. Αλλ’ ο άρχων του βασιλείου της Περσίας με αντιστάθηκε είκοσι μία ημέρες· αλλά ιδού, ο Μιχαήλ, ένας από τους πρώτους άρχοντες, ήλθε να με βοηθήσει· και εγώ παρέμεινα εκεί μαζί με τους βασιλείς της Περσίας. Δανιήλ 10:12, 13.
After Daniel’s three weeks of mourning, he saw the vision of Christ, that prophetically aligned with the vision of Christ that John in Patmos had witnessed.
Μετά τις τρεις εβδομάδες πένθους του Δανιήλ, είδε το όραμα του Χριστού, το οποίο προφητικώς αντιστοιχούσε με το όραμα του Χριστού που είχε δει ο Ιωάννης στην Πάτμο.
“No less a personage than the Son of God appeared to Daniel. This description is similar to that given by John when Christ was revealed to him upon the Isle of Patmos. Our Lord now comes with another heavenly messenger to teach Daniel what would take place in the latter days. This knowledge was given to Daniel and recorded by inspiration for us upon whom the ends of the world are come.
«Όχι κατώτερο πρόσωπο από τον Υιό του Θεού εμφανίσθηκε στον Δανιήλ. Η περιγραφή αυτή είναι παρόμοια με εκείνη που δόθηκε στον Ιωάννη, όταν ο Χριστός του αποκαλύφθηκε επάνω στη νήσο Πάτμο. Ο Κύριός μας έρχεται τώρα μαζί με έναν άλλον ουράνιο αγγελιοφόρο, για να διδάξει στον Δανιήλ όσα επρόκειτο να λάβουν χώρα στις έσχατες ημέρες. Η γνώση αυτή δόθηκε στον Δανιήλ και καταγράφηκε κατόπιν θείας έμπνευσης για εμάς, στους οποίους έχουν φθάσει τα τέλη του κόσμου.»
“The great truths revealed by the world’s Redeemer are for those who search for truth as for hid treasures. Daniel was an aged man. His life had been passed amid the fascinations of a heathen court, his mind cumbered with the affairs of a great empire; yet he turns aside from all these to afflict his soul before God, and seek a knowledge of the purposes of the Most High. And in response to his supplications, light from the heavenly courts was communicated for those who should live in the latter days. With what earnestness, then, should we seek God, that he may open our understanding to comprehend the truths brought to us from Heaven.
«Οι μεγάλες αλήθειες που αποκαλύφθηκαν από τον Λυτρωτή του κόσμου προορίζονται για εκείνους που αναζητούν την αλήθεια όπως κρυμμένους θησαυρούς. Ο Δανιήλ ήταν άνθρωπος προχωρημένης ηλικίας. Η ζωή του είχε περάσει εν μέσω των γοητειών μιας ειδωλολατρικής αυλής, ενώ ο νους του ήταν επιβαρυμένος με τις υποθέσεις μιας μεγάλης αυτοκρατορίας· όμως αποστρέφεται όλα αυτά, για να ταπεινώσει την ψυχή του ενώπιον του Θεού και να ζητήσει γνώση των σκοπών του Υψίστου. Και ως απάντηση στις ικεσίες του, φως από τις ουράνιες αυλές μεταδόθηκε για εκείνους που επρόκειτο να ζήσουν στις έσχατες ημέρες. Με πόση, λοιπόν, earnestness πρέπει να εκζητούμε τον Θεό, ώστε να ανοίξει τη διάνοιά μας για να κατανοήσουμε τις αλήθειες που μας φέρθηκαν από τον Ουρανό.»
“‘And I Daniel alone saw the vision; for the men that were with me saw not the vision; but a great quaking fell upon them, so that they fled to hide themselves…. And there remained no strength in me; for my comeliness was turned in me into corruption, and I retained no strength.’ Such will be the experience of every one who is truly sanctified. The clearer their views of the greatness, glory, and perfection of Christ, the more vividly will they see their own weakness and imperfection. They will have no disposition to claim a sinless character; that which has appeared right and comely in themselves will, in contrast with Christ’s purity and glory, appear only as unworthy and corruptible. It is when men are separated from God, when they have very indistinct views of Christ, that they say, ‘I am sinless; I am sanctified.’
«Καὶ ἐγὼ, ὁ Δανιήλ, μόνος εἶδον τὴν ὅρασιν· οἱ δὲ ἄνδρες οἱ μετ’ ἐμοῦ δὲν εἶδον τὴν ὅρασιν· ἀλλὰ μέγας τρόμος ἐπέπεσεν ἐπ’ αὐτούς, ὥστε ἔφυγαν διὰ νὰ κρυφθοῦν…. Καὶ δὲν ἀπέμεινε ἐν ἐμοὶ δύναμις· διότι ἡ εὐπρέπειά μου μετεστράφη ἐν ἐμοὶ εἰς φθοράν, καὶ δὲν διετήρησα δύναμιν.» Τέτοια θα είναι η εμπειρία κάθε ανθρώπου που είναι αληθινά αγιασμένος. Όσο καθαρότερες είναι οι αντιλήψεις τους περί του μεγαλείου, της δόξας και της τελειότητας του Χριστού, τόσο ζωηρότερα θα διακρίνουν τη δική τους αδυναμία και ατέλεια. Δεν θα έχουν καμία διάθεση να διεκδικήσουν αναμάρτητο χαρακτήρα· εκείνο που έχει φανεί στους ίδιους ορθό και εύμορφο, σε αντιπαραβολή προς την αγνότητα και τη δόξα του Χριστού, θα φανεί μόνον ανάξιο και φθαρτό. Όταν οι άνθρωποι είναι χωρισμένοι από τον Θεό, όταν έχουν πολύ αμυδρές αντιλήψεις περί του Χριστού, τότε λέγουν: «Είμαι αναμάρτητος· είμαι αγιασμένος.»
“Gabriel then appeared to the prophet, and thus addressed him; ‘O Daniel, a man greatly beloved, understand the words that I speak unto thee, and stand upright; for unto thee am I now sent. And when he had spoken this word unto me, I stood trembling. Then said he unto me, Fear not, Daniel; for from the first day that thou didst set thine heart to understand, and to chasten thyself before thy God, thy words were heard, and I am come for thy words.’
«Τότε ἐμφανίσθηκε ὁ Γαβριὴλ εἰς τὸν προφήτην καὶ τοῦ ἐλάλησε οὕτως· “Ὦ Δανιήλ, ἀνὴρ σφόδρα ἀγαπητός, ἐννόησον τοὺς λόγους τοὺς ὁποίους σοι λαλῶ καὶ στάσου ὄρθιος· διότι πρὸς σὲ ἀπεστάλην τώρα.” Καὶ ὅτε ἐλάλησε πρὸς ἐμὲ τοῦτον τὸν λόγον, ἐστάθην τρέμων. Τότε μοῦ εἶπε· “Μὴ φοβοῦ, Δανιήλ· διότι ἀπὸ τῆς πρώτης ἡμέρας ποὺ ἔδωσες τὴν καρδία σου εἰς τὸ νὰ ἐννοήσεις καὶ νὰ ταπεινώσεις σεαυτὸν ἐνώπιον τοῦ Θεοῦ σου, οἱ λόγοι σου εἰσηκούσθησαν, καὶ ἐγὼ ἦλθον διὰ τοὺς λόγους σου.”»
“What great honor was shown to Daniel by the Majesty of Heaven! He comforts his trembling servant, and assures him that his prayer was heard in Heaven, and that in answer to that fervent petition, the angel Gabriel was sent to affect the heart of the Persian king. The monarch had resisted the impressions of the Spirit of God during the three weeks while Daniel was fasting and praying, but Heaven’s Prince, the archangel, Michael, was sent to turn the heart of the stubborn king to take some decided action to answer the prayer of Daniel.
«Τι μεγάλη τιμή αποδόθηκε στον Δανιήλ από τη Μεγαλειότητα του Ουρανού! Παρηγορεί τον τρέμοντα δούλο Του και τον διαβεβαιώνει ότι η προσευχή του εισακούσθηκε στον Ουρανό, και ότι, σε απάντηση εκείνης της θερμής δεήσεως, ο άγγελος Γαβριήλ εστάλη για να επηρεάσει την καρδιά του Πέρση βασιλέως. Ο μονάρχης είχε αντισταθεί στις εντυπώσεις του Πνεύματος του Θεού κατά τη διάρκεια των τριών εβδομάδων ενώ ο Δανιήλ νήστευε και προσευχόταν· αλλά ο Άρχων του Ουρανού, ο αρχάγγελος Μιχαήλ, εστάλη για να στρέψει την καρδιά του πεισματάρη βασιλέως, ώστε να προβεί σε κάποια αποφασιστική ενέργεια ως απάντηση στην προσευχή του Δανιήλ.»
“‘And when he had spoken such words unto me, I set my face toward the ground, and I became dumb. And behold, one like the similitude of the sons of men touched my lips…. And said, O man greatly beloved, fear not: peace be unto thee; be strong, yea, be strong. And when he had spoken unto me, I was strengthened, and said, Let my lord speak; for thou hast strengthened me.’ So great was the divine glory revealed to Daniel that he could not endure the sight. Then the messenger of Heaven veiled the brightness of his presence and appeared to the prophet as ‘one like the similitude of the sons of men.’ By his divine power he strengthened this man of integrity and of faith, to hear the message sent to him from God.
«“Και όταν ελάλησε προς εμέ τοιούτους λόγους, έστρεψα το πρόσωπόν μου προς την γην, και έμεινα άλαλος. Και ιδού, ένας ως ομοίωμα υιών ανθρώπων ήγγισε τα χείλη μου…. Και είπεν, Ω άνθρωπε σφόδρα αγαπητέ, μη φοβού· ειρήνη εις σε· ανδρίζου, ναι, ανδρίζου. Και όταν ελάλησε προς εμέ, ενδυναμώθην, και είπα, Ας λαλήση ο κύριός μου· διότι με ενδυνάμωσας.” Τόσο μεγάλη ήτο η θεία δόξα που απεκαλύφθη εις τον Δανιήλ, ώστε δεν ηδύνατο να υποφέρη την θέαν. Τότε ο αγγελιοφόρος του Ουρανού εκάλυψε την λαμπρότητα της παρουσίας του και εφανερώθη εις τον προφήτην ως «ένας ως ομοίωμα υιών ανθρώπων». Με την θείαν αυτού δύναμιν ενίσχυσε τον άνδρα τούτον της ακεραιότητος και της πίστεως, ώστε να ακούση το μήνυμα το οποίον του απεστάλη από τον Θεόν.»
“Daniel was a devoted servant of the Most High. His long life was filled up with noble deeds of service for his Master. His purity of character, and unwavering fidelity, are equaled only by his humility of heart and his contrition before God. We repeat, The life of Daniel is an inspired illustration of true sanctification.” Review and Herald, February 8, 1881.
«Ο Δανιήλ ήταν αφοσιωμένος υπηρέτης του Υψίστου. Η μακρά ζωή του ήταν πλήρης από ευγενή έργα υπηρεσίας προς τον Κύριό του. Η καθαρότητα του χαρακτήρα του και η αταλάντευτη πιστότητά του εξισώνονται μόνον με την ταπεινοφροσύνη της καρδιάς του και τη συντριβή του ενώπιον του Θεού. Επαναλαμβάνουμε: Η ζωή του Δανιήλ αποτελεί θεόπνευστη απεικόνιση του αληθούς αγιασμού». Review and Herald, 8 Φεβρουαρίου 1881.
Daniel’s experience in chapter ten, represents God’s people in the last days, who as Daniel and John, understand the Revelation of Jesus Christ. The key to placing Daniel into the prophetic history where his experience is located is based upon the fact that he was in mourning, and that Michael was sent at the conclusion of the twenty-one days. In the first verse, Daniel records that he had understanding of both the internal and external visions of prophecy. Prior to the twenty-one days Daniel had an incomplete understanding of the two visions, but with the interpretation of Gabriel, Daniel fully grasps the “thing” and the “vision” as different revelations.
Η εμπειρία του Δανιήλ στο δέκατο κεφάλαιο αντιπροσωπεύει τον λαό του Θεού κατά τις έσχατες ημέρες, ο οποίος, όπως ο Δανιήλ και ο Ιωάννης, κατανοεί την Αποκάλυψη του Ιησού Χριστού. Το κλειδί για την τοποθέτηση του Δανιήλ μέσα στην προφητική ιστορία, όπου εντάσσεται η εμπειρία του, βασίζεται στο γεγονός ότι ήταν σε πένθος και ότι ο Μιχαήλ απεστάλη κατά τη λήξη των είκοσι μίας ημερών. Στον πρώτο στίχο, ο Δανιήλ καταγράφει ότι είχε κατανόηση τόσο των εσωτερικών όσο και των εξωτερικών οράσεων της προφητείας. Πριν από τις είκοσι μία ημέρες, ο Δανιήλ είχε ατελή κατανόηση των δύο οράσεων, αλλά με την ερμηνεία του Γαβριήλ κατανοεί πλήρως το «πράγμα» και την «όραση» ως διαφορετικές αποκαλύψεις.
“As the time approached for the close of the seventy years’ captivity, Daniel’s mind became greatly exercised upon the prophecies of Jeremiah. He saw that the time was at hand when God would give his chosen people another trial; and with fasting, humiliation, and prayer, he importuned the God of Heaven in behalf of Israel, in these words: ‘O Lord, the great and dreadful God, keeping the covenant and mercy to them that love him, and to them that keep his commandments’; we have sinned, and have committed iniquity, and have done wickedly, and have rebelled, even by departing from thy precepts and from thy judgments; neither have we hearkened unto thy servants the prophets, which spake in thy name to our kings, our princes, and our fathers, and to all the people of the land.’
«Καθώς πλησίαζε ο καιρός για τη λήξη της εβδομηκονταετούς αιχμαλωσίας, ο νους του Δανιήλ εταράσσετο βαθύτατα εξαιτίας των προφητειών του Ιερεμία. Είδε ότι είχε φθάσει ο καιρός κατά τον οποίον ο Θεός θα έδιδε στον εκλεκτό λαό Του μία ακόμη δοκιμασία· και με νηστεία, ταπείνωση και προσευχή, ικέτευσε τον Θεό του Ουρανού υπέρ του Ισραήλ, με τα εξής λόγια: “Κύριε, ο μέγας και φοβερός Θεός, ο φυλάττων τη διαθήκη και το έλεος προς εκείνους που Τον αγαπούν και προς εκείνους που τηρούν τις εντολές Του· ημαρτήσαμε, και ηνομήσαμε, και επράξαμε πονηρά, και αποστατήσαμε, απομακρυνόμενοι ακόμη και από τα προστάγματά Σου και από τις κρίσεις Σου· ούτε εισακούσαμε τους δούλους Σου τους προφήτες, οι οποίοι ελάλησαν εν τω ονόματί Σου προς τους βασιλείς μας, τους άρχοντές μας και τους πατέρες μας, και προς όλον τον λαό της γης.”»
“Notice these words. Daniel does not proclaim his own fidelity before the Lord. Instead of claiming to be pure and holy, he identifies himself with the really sinful of Israel. The wisdom which God imparted to him was as far superior to the wisdom of the wise men of the world as the light of the sun shining in the heavens at noonday is brighter than the feeblest star. Yet ponder the prayer from the lips of this man so highly favored of Heaven. With deep humiliation, with tears, and with rending of heart, he pleads for himself and for his people. He lays his soul open before God, confessing his own vileness, and acknowledging the Lord’s greatness and majesty.
«Προσέξτε αυτά τα λόγια. Ο Δανιήλ δεν διακηρύσσει τη δική του πιστότητα ενώπιον του Κυρίου. Αντί να ισχυρίζεται ότι είναι καθαρός και άγιος, ταυτίζει τον εαυτό του με τους αληθινά αμαρτωλούς του Ισραήλ. Η σοφία την οποία ο Θεός τού είχε μεταδώσει ήταν τόσο ανώτερη από τη σοφία των σοφών του κόσμου, όσο το φως του ήλιου που λάμπει στον ουρανό το μεσημέρι είναι λαμπρότερο από τον πιο αμυδρό αστέρα. Ωστόσο, συλλογισθείτε την προσευχή που εξέρχεται από τα χείλη αυτού του ανθρώπου, ο οποίος είχε τόσο πολύ ευνοηθεί από τον Ουρανό. Με βαθιά ταπείνωση, με δάκρυα και με συντριβή καρδιάς, ικετεύει για τον εαυτό του και για τον λαό του. Ανοίγει την ψυχή του ενώπιον του Θεού, ομολογώντας τη δική του αχρειότητα και αναγνωρίζοντας τη μεγαλοσύνη και τη μεγαλοπρέπεια του Κυρίου.»
“What earnestness and fervor characterize his supplications! He is coming nearer and nearer to God. The hand of faith is reached upward to grasp the never-failing promises of the Most High. His soul is wrestling in agony. And he has the evidence that his prayer is heard. He feels that victory is his. If we as a people would pray as Daniel prayed, and wrestle as he wrestled, humbling our souls before God, we should realize as marked answers to our petitions as were granted to Daniel. Hear how he presses his case at the court of Heaven:
«Πόση σπουδή και θέρμη χαρακτηρίζουν τις ικεσίες του! Έρχεται ολοένα και πλησιέστερα προς τον Θεό. Το χέρι της πίστεως υψώνεται για να κρατηθεί από τις αψευδείς υποσχέσεις του Υψίστου. Η ψυχή του αγωνίζεται μέσα σε οδύνη. Και έχει την απόδειξη ότι η προσευχή του εισακούεται. Αισθάνεται ότι η νίκη είναι δική του. Εάν εμείς ως λαός προσευχόμασταν όπως προσευχήθηκε ο Δανιήλ και αγωνιζόμασταν όπως αγωνίστηκε εκείνος, ταπεινώνοντας τις ψυχές μας ενώπιον του Θεού, θα βλέπαμε εξίσου σαφείς απαντήσεις στις δεήσεις μας, όπως εκείνες που δόθηκαν στον Δανιήλ. Ακούστε πώς προβάλλει την υπόθεσή του στο δικαστήριο του Ουρανού:»
“‘O my God, incline thine ear, and hear; open thine eyes, and behold our desolations, and the city which is called by thy name; for we do not present our supplications before thee for our righteousnesses, but for thy great mercies. O Lord, hear; O Lord, forgive; O Lord, hearken and do; defer not, for thine own sake, O my God; for thy city and thy people are called by thy name. And whilst I was speaking and praying, and confessing my sin and the sin of my people, … even the man Gabriel, whom I had seen in the vision at the beginning, being caused to fly swiftly, touched me about the time of the evening oblation.’
«Θεέ μου, κλίνον τὸ οὖς σου καὶ ἄκουσον· ἄνοιξον τοὺς ὀφθαλμούς σου καὶ ἰδὲ τὰς ἐρημώσεις ἡμῶν καὶ τὴν πόλιν, ἥτις ἐπικέκληται τὸ ὄνομά σου· διότι δὲν προσφέρομεν τὰς δεήσεις ἡμῶν ἐνώπιόν σου ἐπὶ τῇ δικαιοσύνῃ ἡμῶν, ἀλλὰ ἐπὶ τοῖς πολλοῖς οἰκτιρμοῖς σου. Κύριε, ἄκουσον· Κύριε, συγχώρησον· Κύριε, πρόσεξον καὶ ἐνέργησον· μὴ βραδύνῃς, ἕνεκεν σεαυτοῦ, Θεέ μου· διότι ἡ πόλις σου καὶ ὁ λαός σου ἐπικέκληνται τὸ ὄνομά σου. Καὶ ἐνῷ ἐγὼ ἐλάλουν καὶ προσηυχόμην, καὶ ἐξωμολογούμην τὴν ἁμαρτίαν μου καὶ τὴν ἁμαρτίαν τοῦ λαοῦ μου, … αὐτὸς ὁ ἀνὴρ Γαβριήλ, τὸν ὁποῖον εἶχον ἰδεῖ ἐν τῷ ὁράματι ἐξ ἀρχῆς, πετόμενος ταχέως, ἥγγισέ με περὶ τὸν καιρὸν τῆς ἑσπερινῆς θυσίας.»
“As Daniel’s prayer is going forth, the angel Gabriel comes sweeping down from the heavenly courts, to tell him that his petitions are heard and answered. This mighty angel has been commissioned to give him skill and understanding,—to open before him the mysteries of future ages. Thus, while earnestly seeking to know and understand the truth, Daniel was brought into communion with Heaven’s delegated messenger.
«Καθώς η προσευχή του Δανιήλ ανεβαίνει, ο άγγελος Γαβριήλ έρχεται καταβαίνοντας ταχέως από τις αυλές του ουρανού, για να του αναγγείλει ότι οι δεήσεις του εισακούσθηκαν και απαντήθηκαν. Αυτός ο ισχυρός άγγελος έχει αποσταλεί για να του δώσει σοφία και σύνεση,—για να ανοίξει ενώπιόν του τα μυστήρια των μελλόντων αιώνων. Έτσι, ενώ με ειλικρινή ζήλο επιζητούσε να γνωρίσει και να κατανοήσει την αλήθεια, ο Δανιήλ οδηγήθηκε σε κοινωνία με τον απεσταλμένο αγγελιοφόρο του Ουρανού.
“The man of God was praying, not for a flight of happy feeling, but for a knowledge of the divine will. And he desired this knowledge, not merely for himself, but for his people. His great burden was for Israel, who were not, in the strictest sense, keeping the law of God. He acknowledges that all their misfortunes have come upon them in consequence of their transgressions of that holy law. He says, ‘We have sinned, we have done wickedly…. Because for our sins and for the iniquities of our fathers, Jerusalem and thy people are become a reproach to all that are about us.’ They had lost their peculiar, holy character as God’s chosen people. ‘Now therefore, O our God, hear the prayer of thy servant, and his supplications, and cause thy face to shine upon thy sanctuary that is desolate.’ Daniel’s heart turns with intense longing to the desolate sanctuary of God. He knows that its prosperity can be restored only as Israel shall repent of their transgressions of God’s law, and become humble, and faithful, and obedient.
«Ο άνθρωπος του Θεού προσηυχόταν, όχι για κάποια έξαρση ευφρόνων αισθημάτων, αλλά για γνώση του θείου θελήματος. Και επιθυμούσε τη γνώση αυτή, όχι μόνον για τον εαυτό του, αλλά και για τον λαό του. Το μεγάλο βάρος της ψυχής του ήταν για τον Ισραήλ, ο οποίος δεν τηρούσε, με την αυστηρότερη έννοια, τον νόμο του Θεού. Αναγνωρίζει ότι όλες οι συμφορές τους έχουν επέλθει επάνω τους ως συνέπεια των παραβάσεών τους αυτού του αγίου νόμου. Λέγει: «Ημαρτήσαμεν, ηνομήσαμεν…. Διότι εξαιτίας των αμαρτιών ημών και των ανομιών των πατέρων ημών, η Ιερουσαλήμ και ο λαός σου έγειναν όνειδος εις πάντας τους πέριξ ημών». Είχαν απολέσει τον ιδιαίτερο, άγιο χαρακτήρα τους ως εκλεκτός λαός του Θεού. «Τώρα λοιπόν, Θεέ ημών, άκουσον την προσευχήν του δούλου σου και τας δεήσεις αυτού, και κάμε το πρόσωπόν σου να λάμψη επί το αγιαστήριόν σου, το οποίον είναι έρημον». Η καρδιά του Δανιήλ στρέφεται με έντονο πόθο προς το ερημωμένο αγιαστήριο του Θεού. Γνωρίζει ότι η ευημερία του μπορεί να αποκατασταθεί μόνον όταν ο Ισραήλ μετανοήσει για τις παραβάσεις του νόμου του Θεού και γίνει ταπεινός, πιστός και υπάκουος.»
“In answer to his petition, Daniel received not only the light and truth which he and his people most needed, but a view of the great events of the future, even to the advent of the world’s Redeemer. Those who claim to be sanctified, while they have no desire to search the Scriptures, or to wrestle with God in prayer for a clearer understanding of Bible truth, know not what true sanctification is.
«Σε απάντηση της ικεσίας του, ο Δανιήλ έλαβε όχι μόνο το φως και την αλήθεια που αυτός και ο λαός του είχαν τη μεγαλύτερη ανάγκη, αλλά και μία θέαση των μεγάλων γεγονότων του μέλλοντος, μέχρι και την έλευση του Λυτρωτή του κόσμου. Εκείνοι που ισχυρίζονται ότι είναι αγιασμένοι, ενώ δεν έχουν καμία επιθυμία να ερευνήσουν τις Γραφές ή να αγωνισθούν με τον Θεό στην προσευχή για σαφέστερη κατανόηση της αλήθειας της Βίβλου, δεν γνωρίζουν τι είναι ο αληθινός αγιασμός. »
“All who believe with the heart the word of God will hunger and thirst for a knowledge of his will. God is the author of truth. He enlightens the darkened understanding, and gives to the human mind power to grasp and comprehend the truths which he has revealed.
«Όλοι όσοι πιστεύουν με την καρδιά τον λόγο του Θεού θα πεινούν και θα διψούν για γνώση του θελήματός Του. Ο Θεός είναι ο δημιουργός της αλήθειας. Φωτίζει τη σκοτισμένη διάνοια και δίνει στον ανθρώπινο νου δύναμη να συλλαμβάνει και να κατανοεί τις αλήθειες τις οποίες έχει αποκαλύψει.»
“Daniel talked with God. Heaven was opened before him. But the high honors granted him were the result of humiliation and earnest seeking. He did not think, as do many at the present day, that it is no matter what we believe, if we are only honest, and love Jesus. True love for Jesus will lead to the most close and earnest inquiry as to what is truth. Christ prayed that his disciples might be sanctified through the truth. He who is too indolent to make anxious, prayerful search for truth, will be left to receive errors which shall prove the ruin of his soul.
«Ο Δανιήλ μιλούσε με τον Θεό. Ο ουρανός ανοίχθηκε μπροστά του. Αλλά οι υψηλές τιμές που του παραχωρήθηκαν ήταν το αποτέλεσμα ταπείνωσης και ένθερμης αναζήτησης. Δεν θεωρούσε, όπως πολλοί κατά την παρούσα εποχή, ότι δεν έχει σημασία τι πιστεύουμε, αρκεί μόνο να είμαστε ειλικρινείς και να αγαπούμε τον Ιησού. Η αληθινή αγάπη προς τον Ιησού θα οδηγήσει στην πλέον στενή και ένθερμη έρευνα ως προς το τι είναι αλήθεια. Ο Χριστός προσευχήθηκε ώστε οι μαθητές του να αγιασθούν διά της αληθείας. Εκείνος που είναι υπερβολικά οκνηρός ώστε να επιδοθεί σε αγωνιώδη, προσευχητική αναζήτηση της αλήθειας, θα αφεθεί να δεχθεί πλάνες που θα αποδειχθούν η καταστροφή της ψυχής του.»
“At the time of Gabriel’s visit, the prophet Daniel was unable to receive further instruction; but a few years afterward, desiring to know more of subjects not yet fully explained, he again set himself to seek light and wisdom from God. ‘In those days I Daniel was mourning three full weeks. I ate no pleasant bread, neither came flesh nor wine in my mouth, neither did I anoint myself at all…. Then I lifted up mine eyes, and looked, and behold a certain man clothed in linen whose loins were girded with fine gold of Uphaz. His body also was like the beryl, and his face as the appearance of lightning, and his eyes as lamps of fire, and his arms and his feet like in color to polished brass, and the voice of his words like the voice of a multitude.’
«Κατά τον καιρό της επισκέψεως του Γαβριήλ, ο προφήτης Δανιήλ δεν ήταν σε θέση να λάβει περαιτέρω διδασκαλία· αλλά λίγα χρόνια αργότερα, επιθυμώντας να γνωρίσει περισσότερα για θέματα που δεν είχαν ακόμη πλήρως εξηγηθεί, αφιερώθηκε και πάλι στο να ζητήσει φως και σοφία από τον Θεό. “Εν ταις ημέραις εκείναις εγώ ο Δανιήλ επένθουν τρεις ολόκληρες εβδομάδες. Άρτον επιθυμητόν δεν έφαγον, και κρέας και οίνος δεν εισήλθαν εις το στόμα μου, και δεν ήλειψα τον εαυτόν μου διόλου…. Τότε ύψωσα τους οφθαλμούς μου και είδον, και ιδού, κάποιος άνδρας ενδεδυμένος λινά, και η οσφύς αυτού περιεζωσμένη με χρυσίον καθαρόν του Ουφάζ. Και το σώμα αυτού ήτο ως χρυσόλιθος, και το πρόσωπον αυτού ως όψις αστραπής, και οι οφθαλμοί αυτού ως λαμπάδες πυρός, και οι βραχίονες αυτού και οι πόδες αυτού ως όψις χαλκού στιλβωμένου, και η φωνή των λόγων αυτού ως φωνή πλήθους.”»
“No less a personage than the Son of God appeared to Daniel. This description is similar to that given by John when Christ was revealed to him upon the Isle of Patmos. Our Lord now comes with another heavenly messenger to teach Daniel what would take place in the latter days. This knowledge was given to Daniel and recorded by inspiration for us upon whom the ends of the world are come.” Review and Herald, February 8, 1881.
«Όχι κατώτερο πρόσωπο από τον ίδιο τον Υιό του Θεού εμφανίσθηκε στον Δανιήλ. Η περιγραφή αυτή είναι παρόμοια με εκείνη που δόθηκε στον Ιωάννη όταν ο Χριστός του αποκαλύφθηκε στη νήσο Πάτμο. Ο Κύριός μας τώρα έρχεται μαζί με έναν άλλον ουράνιο αγγελιοφόρο, για να διδάξει τον Δανιήλ τι επρόκειτο να συμβεί στις έσχατες ημέρες. Η γνώση αυτή δόθηκε στον Δανιήλ και καταγράφηκε δι’ εμπνεύσεως για εμάς, στους οποίους έφθασαν τα τέλη του κόσμου.» Review and Herald, 8 Φεβρουαρίου 1881.
The interpretation that Gabriel, “heaven’s delegated messenger,” was bringing to Daniel was the completion of the interpretation he had begun to provide to Daniel in chapter nine. The methodology of “line upon line,” requires that we align the interpretation and associated circumstances of both chapters nine and ten, together in order to rightly divide the prophetic illustration. It is in this interpretation that the visions of the Ulai and Hiddekel rivers join.
Η ερμηνεία που ο Γαβριήλ, «ο εξουσιοδοτημένος αγγελιαφόρος του ουρανού», έφερνε στον Δανιήλ ήταν η ολοκλήρωση της ερμηνείας που είχε αρχίσει να του παρέχει στο ένατο κεφάλαιο. Η μεθοδολογία του «γραμμή επί γραμμής» απαιτεί να συσχετίσουμε την ερμηνεία και τις συναφείς περιστάσεις τόσο του ένατου όσο και του δέκατου κεφαλαίου, από κοινού, προκειμένου να ορθοτομήσουμε ορθά την προφητική απεικόνιση. Μέσα σε αυτή την ερμηνεία ενώνονται τα οράματα των ποταμών Ουλαΐ και Χιδδέκελ.
Daniel had understood from the books of Jeremiah and Moses that the deliverance of God’s people was at hand. In so doing, Daniel represents God’s people of the last days that understand that the final deliverance of God’s people is at hand. Those last-day people will recognize that they have been spiritually scattered, as represented by Daniel who had been scattered into the slavery of the seventy years captivity in Babylon. They will then understand that they, as Daniel, must manifest the response to their scattered condition that agrees with the remedy represented by the “seven times,” of Leviticus chapter twenty-six.
Ο Δανιήλ είχε κατανοήσει από τα βιβλία του Ιερεμία και του Μωυσή ότι η απελευθέρωση του λαού του Θεού ήταν εγγύς. Κατ’ αυτόν τον τρόπο, ο Δανιήλ αντιπροσωπεύει τον λαό του Θεού των εσχάτων ημερών, ο οποίος κατανοεί ότι η τελική απελευθέρωση του λαού του Θεού είναι εγγύς. Εκείνος ο λαός των εσχάτων ημερών θα αναγνωρίσει ότι έχει διασκορπισθεί πνευματικώς, όπως παριστάνεται από τον Δανιήλ, ο οποίος είχε διασκορπισθεί στην αιχμαλωσία των εβδομήντα ετών στη Βαβυλώνα. Τότε θα κατανοήσουν ότι αυτοί, όπως ο Δανιήλ, πρέπει να εκδηλώσουν την απόκριση προς τη διασκορπισμένη τους κατάσταση, η οποία συμφωνεί με τη θεραπεία που παριστάνεται από τους «επτά καιρούς» του εικοστού έκτου κεφαλαίου του Λευιτικού.
When the experience of humility represented by Daniel, that is demanded by the remedy set forth in Leviticus twenty-six, is manifested in the last days, God’s last-day people will have been mourning for a specific period of time. That period of time concludes when Michael the archangel descends.
Όταν η εμπειρία της ταπεινώσεως που αντιπροσωπεύεται από τον Δανιήλ, η οποία απαιτείται από τη θεραπεία που εκτίθεται στο Λευιτικόν είκοσι έξι, εκδηλωθεί στις έσχατες ημέρες, ο λαός του Θεού των εσχάτων ημερών θα έχει πενθήσει επί μία συγκεκριμένη χρονική περίοδο. Η χρονική αυτή περίοδος ολοκληρώνεται όταν ο Μιχαήλ ο αρχάγγελος καταβαίνει.
We will continue this study in the next article.
Θα συνεχίσουμε αυτή τη μελέτη στο επόμενο άρθρο.
And ye shall perish among the heathen, and the land of your enemies shall eat you up. And they that are left of you shall pine away in their iniquity in your enemies’ lands; and also in the iniquities of their fathers shall they pine away with them. If they shall confess their iniquity, and the iniquity of their fathers, with their trespass which they trespassed against me, and that also they have walked contrary unto me; And that I also have walked contrary unto them, and have brought them into the land of their enemies; if then their uncircumcised hearts be humbled, and they then accept of the punishment of their iniquity: Then will I remember my covenant with Jacob, and also my covenant with Isaac, and also my covenant with Abraham will I remember; and I will remember the land. The land also shall be left of them, and shall enjoy her sabbaths, while she lieth desolate without them: and they shall accept of the punishment of their iniquity: because, even because they despised my judgments, and because their soul abhorred my statutes. And yet for all that, when they be in the land of their enemies, I will not cast them away, neither will I abhor them, to destroy them utterly, and to break my covenant with them: for I am the Lord their God. But I will for their sakes remember the covenant of their ancestors, whom I brought forth out of the land of Egypt in the sight of the heathen, that I might be their God: I am the Lord. Leviticus 26:38–45.
Και θέλετε απολεσθή μεταξύ των εθνών, και η γη των εχθρών σας θέλει σας καταφάγει. Και όσοι εξ υμών απομείνωσι, θέλουσι μαραίνεσθαι εν τη ανομία αυτών εις τας γας των εχθρών σας· και έτι εν ταις ανομίαις των πατέρων αυτών θέλουσι μαραίνεσθαι μετ’ αυτών. Εάν ομολογήσωσι την ανομίαν αυτών, και την ανομίαν των πατέρων αυτών, μετά της παραβάσεως αυτών διά της οποίας παρέβησαν εις εμέ, και ότι περιεπάτησαν εναντίον μου· και ότι και εγώ περιεπάτησα εναντίον αυτών και έφερα αυτούς εις την γην των εχθρών αυτών· εάν τότε τα απερίτμητα καρδίας αυτών ταπεινωθώσι, και τότε δεχθώσι την τιμωρίαν της ανομίας αυτών· τότε θέλω ενθυμηθή την διαθήκην μου μετά του Ιακώβ, και έτι την διαθήκην μου μετά του Ισαάκ, και έτι την διαθήκην μου μετά του Αβραάμ θέλω ενθυμηθή· και θέλω ενθυμηθή την γην. Η γη δε θέλει αφεθή υπ’ αυτών, και θέλει απολαύσει τα σάββατα αυτής, ενώ κείται έρημος χωρίς αυτών· και αυτοί θέλουσι δεχθή την τιμωρίαν της ανομίας αυτών· διότι, μάλιστα διότι κατεφρόνησαν τας κρίσεις μου, και διότι η ψυχή αυτών εβδελύχθη τα προστάγματά μου. Και όμως, και διά πάντα ταύτα, ενώ είναι εν τη γη των εχθρών αυτών, δεν θέλω απορρίψει αυτούς, ουδέ θέλω βδελυχθή αυτούς, ώστε να εξολοθρεύσω αυτούς ολοτελώς και να αθετήσω την διαθήκην μου μετ’ αυτών· διότι εγώ είμαι Κύριος ο Θεός αυτών. Αλλ’ υπέρ αυτών θέλω ενθυμηθή την διαθήκην των προγόνων αυτών, τους οποίους εξήγαγον εκ γης Αιγύπτου ενώπιον των εθνών, διά να είμαι Θεός αυτών· εγώ είμαι ο Κύριος. Λευιτικόν 26:38–45.