Daniel rembipykue paha oguerekóva umi mbohapy kapítulo pahápe. Umi kapítulo apytépe, pe peteĩha, ha avei pe paha umi mbohapy apytégui, omombe’u Daniel rembiasakue; ha pe kapítulo mbytegua omyesakã pe tembiasakue profétika oñe’ẽva pe mburuvicha yvategua japu rehegua, ipahápe oñembotuicha ha upéi ho’a hag̃ua. Pe kapítulo peteĩha ojogua pe pahápe; ha pe kapítulo mbytegua orrepresenta pe mburuvicha yvategua japu ñemoĩ vai. Daniel rembipykue paha, pe visión Hiddekel Ysyry rehegua, ogueraha Alfa ha Omega réra peteĩ techaukáramo, ha’eva pe Añetegua. Ñañepyrũvo ñahesa’ỹijo Daniel rembipykue paha, ñañepyrũta pe peteĩha versíkulogui.
Mbovy ary guasú Ciro, mburuvicha guasu Pérsiapegua, ojehechauka peteĩ mba’e Daniel-pe, héra oñembohérava Beltesasar; ha pe mba’e añetegua vaekue, ha pe ára ojepytasóva ipuku vaekue; ha’e oikuaa pe mba’e, ha oguereko arandu pe visión rehe. Daniel 10:1.
Ko térape oĩ heta añetegua oñembyapýva ko ñe’ẽme. Peteĩha ha’e Daniel réra “Belteshazzar”.
Ha’e o umipe mburuvicha umi eunuco-kuérape omoĩva téra: Daniel-pe ome’ẽ Beltesasar réra; Hananías-pe, Sadrac; Misael-pe, Mesac; ha Azarías-pe, Abed-nego. Daniel 1:7.
Daniélpe oñeme’ẽ vaʼekue héra “Belsasar” capítulo peteĩme, ha arakaʼeve noñehenóivéi chupe “Belsasar” ramo pe visión paha oñepyrũ meve. Upévare, Belsasar haʼe héra iñepyrũha ha ipahagua testimóniope. Pe téra ñemoambue profecíape ohechauka peteĩ símbolo pe relación pactual oĩva Tupã ha Itavayguakuéra apytépe. Ñandejára ojapo ramo guare pacto Abram ha Sarai ndive, omoambue hikuái héra Abraham ha Sara ramo. Omoambue avei Jacob réra Israel ramo, ha opromete omeʼẽtaha Itavayguakuérape ára pahápe guarépe peteĩ téra pyahu.
Sión rehehápe nañekirirĩmo’ãi, ha Jerusalén rehehápe ndapytu’umo’ãi, pe hekojoja osẽ peve tesapérõ, ha pe isalvasión tataendy hendy hag̃uáicha. Ha umi tetã ambue ohecháta nde rekojoja, ha opa mburuvicha guasu nde mimbipa; ha oñembohérata ndéve peteĩ téra pyahu, pe Ñandejára juru omoĩtava. Isaías 61:1, 2.
Filadelfiayguápe, ha’éva cien cuarenta y cuatro mil ára paha peguakuéra, Ha’e avei ojapo ko ñe’ẽme’ẽ.
Pe ipuʼakáva ajapóta peteĩ ytaʼy róga guasu che Jára pegua ryepýpe, ha nosemovéima upégui arakaʼeve; ha aháita hai hese che Jára réra, ha táva che Jára pegua réra, pe Jerusalén pyahu, oguejýva yvágagui che Jára rendágui; ha aháita avei hai hese che réra pyahu. Pe oguerekóva apysa, tohendu mbaʼépa Espíritu heʼi umi iglésia-kuérape. Apocalipsis 3:12, 13.
Proféta kuéra ohechauka Tupã tavayguakuérape ára pahápe, ha Abraham, Sara ha Israel-gui iñambuévo, pe he’iséva añetéva Beltesasar rehegua ndojekuaái. Pe téra Tupã ome’ẽva Itavayguakuérape ára pahápe ohechauka hag̃ua Ijokupyty ñe’ẽme’ẽ rehegua, ha’e peteĩ téra ndojekuaáiva pe ára peve Ha’e ome’ẽ meve chupekuéra upe téra. Pe téra Beltesasar ohechauka Daniel-pe ha’ehague Tupã tavaygua ojokupyty ñe’ẽme’ẽmegua Filadelfia-pegua ára pahápe, ha katu pe téra añeteguáva oñemi pe sélado peve, pe téra ojehai rupi iñakã renondépe, ha upépe avei ojehai pe séllo.
Ha ahecha, ha péina, peteĩ Ovecha Ra’y oĩva yvyty Sión ári, ha hendive oĩ cien cuarenta y cuatro mil, oguerekóva Itúva réra ojehaíva ipy’aguapýpe. Apocalipsis 14:1.
Daniel ohenói Beltesasar ramo peteĩme ha upéi capítulo diez-pe, upéicha oñemombe’úvo ijehe peteĩ símbolo ramo pe ángel peteĩha rembiapo rehegua, ha pe ángel mbohapyha rembiapo rehegua avei; capítulo peteĩ, añetehápe, ohechauka pe ángel peteĩha marandu, ojehechauka haguéicha oikóvo porãite umi artículo tenondegua-pe. Upévare capítulo diez ohechauka pe ángel mbohapyha rembiapo, ha pe pueblo joajupegua ára pahápe guare. Upéi pe versíkulo ohechauka Beltesasarha peteĩ símbolo ramo umi oikũmbyvape pe arandu ñembotuichakue ojeipe’a va’ekue pe movimiento reformador oñepyrũva’ekuépe ary 1989-pe. Kóva ojehechauka pe énfasis oĩva rehe Daniel (Beltesasar) oikuaa va’ekue.
Daniel ojekuaa hag̃ua pe “mba’e” “oñemoherakuã va’ekue Daniel-pe”, “ha pe mba’e añete vaekue, ha pe ára ojeporavóva ipukukue; ha’e oikuaa pe mba’e, ha oguereko ñemyesakã pe visión rehe.” Daniel oikuaa pe “mba’e”, ha avei “pe visión”. Pe ñe’ẽ hebreo “dabar” oñembohasa ko versículo-pe “mba’e” ramo, ha he’ise “ñe’ẽ”. Profétikamente pe “ñe’ẽ” ohechauka mokõivéva: pe visión “siete tiempos” rehegua, ha avei ohechauka Cristo-pe, ha’éva pe Ñe’ẽ. Mokõivéva, umi “siete tiempos” ha Cristo, hína pe Ita umi omopu’ãva rogami omboykéva, ha Daniel ohechauka peteĩ tetãygua oikuaáva mokõive elemento pe simbolismo pe Ñe’ẽ rehegua.
Daniel kapítulo 9-pe, versíkulo 23-pe jajuhu peteĩva umi versíkulo iñimportantetévagui ojoajúva umi profesía ára rehegua mokõi mil trescientos ary ha mokõi mil quinientos veinte ary rehegua ndive, umíva ojehechaukáva Daniel kapítulo 8, versíkulo 13-pegua porandu rupive, ha ñembohovái versíkulo 14-pe. Pe porandu he’i: “Mboy tiémpopa pe visión ‘chazon’ rehegua, ohechaukáva pe santuario ha pe ehérsito ñembopyrũrã yvýre, ojejapóva raẽ paganismo rupive ha upéi papalismo rupive?” Pe ñembopyrũrã yvýre ogueraha mokõi mil quinientos veinte ary, oñekumpli hag̃ua Levítico 26-peguare “siete tiempos.”
Pe mbohovái pe porandu oĩvape verso trecépe ha’e peve mokõi mil trescientos ary, upéi pe santuario ojepyrũ hag̃ua oñemopotĩ, pe ojepyrũ vaʼekue ojejahéi ha oñembohasavaʼekue hiʼári; ha pe visión “mareh” rehegua mokõi mil trescientos ary rehe, ombojoaju mokõivéva profecía ára rehegua; ha verso veintitréspe, Daniel nuevepe, Gabriel ogueraha Daniel-pe oikuaa hag̃ua pe relación oĩva mokõivéva visión apytépe.
Nde ñembo’e ñepyrũme osẽ kuri pe ñe’ẽmondo, ha che aju ahechauka hag̃ua ndéve; nde niko rehayhueterei hag̃ua: upévare, eikuaa porã pe mba’e, ha ema’ẽ porã pe visión rehe. Daniel 9:23.
Pe ñe'ẽ oñembohasáva mokõivéva “entende hag̃ua”, “ohechakuaa hag̃ua” pe versíkulope ha'e pe ñe'ẽ hebrea “biyn”, ha he'ise “omboja'o hag̃ua iñakãme”. Gabriel omomarandu Danielpe tojapo hag̃ua peteĩ ñemboja'o iñakãme “pe mba'e” ha “pe visión” apytépe. “Pe visión” pe versíkulope ha'e pe ñe'ẽ hebrea “mareh”, ha upéva hína pe visión umi mokõi sua ary ha mbohapy sua ary rehegua oñemohu'ãva 22 jasypa 1844-pe. Pe ñe'ẽ hebrea oñembohasáva “mba'e” ramo, ha'e pe peteĩchagua ñe'ẽ oñembohasáva “mba'e” ramo avei pe versíkulo peteĩháme, pe kapítulo diez-pe. Ha'e pe ñe'ẽ hebrea “dabar”, ha ohechauka pe visión umi mokõi sua po sua ha mokõipa ary rehegua, upéva avei oñemohu'ãva 22 jasypa 1844-pe.
Pe capítulo diez, versíkulo peteĩme, Tupã pactopegua tavayguakuéra ára pahápe ojehechauka Beltesasar rupive, ha’ekuéra ontende pe kuaapy oñembohetavéva og̃uahẽ va’ekue ára paha jave ary 1989-pe, upéva oheja hag̃uáicha ichupekuéra ontende hag̃ua mokõi visión joaju, umi Millerita kuéra pe movimiento ánhel peteĩha guápe katu iñakãrapu’ã mbyky hag̃uánte ontende va’ekue. Pe versíkulope, pe visión ojehechaukáva “mba’e” ramo ojehechakuaa pe profecía ipukuvéva mokõivévaguiha, mokõi ñe’ẽmondo pe versíkulope “mba’e” rehegua mbytepe, Daniel oikuaauka pe ára oñemoĩmava pe “mba’épe” g̃uarã (pe dabar) hague “puku”, pe visión (mareh) rehegua ndive oñembojojávo.
Ciro, mburuvicha guasu Persia-pegua, mbohapyha áñope ojehechauka peteĩ mba’e Daniel-pe, héra oñembohérava Beltesasar; ha pe mba’e añete va’ekue, péro pe ára oñemoĩmava ipuku va’ekue; ha’e oikuaa pe mba’e, ha oreko kuaapy pe visión rehe. Daniel 10:1.
Pe añetegua iporãva “siete tiempo” rehegua, ha’éva pe profecía aravo pukuvéva umi Millerita omombeʼúva’ekue, oñemboyke Adventismo Laodiceaguápe peteĩ pasáhe rehe oñemopyenda hag̃uáicha, haʼekuéra ombojere ivaípe hag̃ua hag̃ua hikuái ijehundi hag̃uáicha. Oñemboykévo “siete tiempo” pe ñepuʼãme ary 1863-pe, ndahecháiri mokõi profecía joajuha, ha ikatu año térã oipota año ohecha pe pasáhe oúvape oñemombeʼuha umi mokõi mil trescientos ary.
“Pe temimbo’e kuéra rekove oikovéva opredikávo ‘pe marandu porã mburuvicharã guigua’ Cristo ou ypykue jave, oreko ijojaha peteĩcha umi omomarandúva hembiguái jeju mokõiha rehegua rekove rehe. Umi temimbo’e kuéra osẽ haguéicha opredika: ‘Aravo oñembotýma, Tupã mburuvicharã hi’aguĩma,’ upéicha avei Miller ha iñirũnguéra omombe’u vaʼekue pe pukukuevéva ha ipahaguéva aravo profético ojehechaukáva Biblia-pe og̃uahẽmbaitemaha, huísio hi’aguĩmaha, ha pe mburuvicharã opaʼỹva oñepyrũtaha. Umi temimbo’e kuéra ñemomarandu aravo rehegua oñemopyenda vaʼekue umi setenta semana Daniel 9-pe. Pe marandu omeʼẽva’ekue Miller ha iñirũnguéra omombe’u Daniel 8:14-pe umi 2300 ára opa paha, upévagui umi setenta semana ha’e peteĩ parte. Mokõivéva ñemomarandu oñemopyenda peteĩteĩ peteĩ parte iñambuéva oñekumpli rehe pe peteĩva profecía tuicha aravo rehegua.” The Great Controversy, 351.
Ani hag̃ua pe lógica oĩva ko pehẽngue pahápe. Adventismo Laodicense nombo’éi ko yvy arigua kuérape umi Millerita-kuéra opensaha pe santuario oñemopotĩ va’erãha pe santuario yvagapegua, pórke ha’ekuéra, ha maymáva oipotáva oma’ẽ pe registro histórico rehe, oikuaa umi Millerita-kuéra oguerovia hague pe santuario oñemopotĩ va’erãha ha’eha ko yvy. Pe pehẽngue Adventismo Laodicense ombojere ivaíramo hag̃ua ijehegui hína kóva: “upéicha Miller ha iñirũnguéra omomarandu hague pe período profético ipukuvéva ha ipahaguéva oñembohecháva Biblia-pe oĩma hag̃ua opávo”, ha ha’ekuéra insistí hese kóva ha’eha umi dos mil trescientos ary Daniel capítulo ocho, versículo catorce-pe.
Adventismo rembiasakue kuatiakuéra tee ohechauka umi mbohapy sa Miller guigua oporombo’éva MAYMÁVA oiporu hague pe ta’anga ary 1843 guare ipresentasiokuérape, ha hesakãiterei pe ta’angápe, ha ambue testimonio histórico-pe avei, pe “siete tiempos” (mokõi su quinientos ha veinte ary) hague pe profesía ha’ekuéra ohechakuaa va’ekue “pe período profético ipukuvéva ha paha”, ha “oñemohu’ã hag̃uáicha”. Iñe’ẽrendu’ỹre hague ary 1863-pe rupi, omboykérõ guare pe ita pyenda “siete tiempos” rehegua, ko’ág̃a ojeroviarei hikuái hesa’ỹijópe Hermana White ohaijeyha pe tembiasakue oñemopyendámava pe pasáhe The Great Controversy guive.
Daniel capítulo diez, versículo peteĩpe, Belteshazzar ohechauka Tupã tavayguakuéra ára pahápegua, haʼekuéra oikuaa hag̃ua mokõivéva pe porandu ha pe mbohovái oĩva Daniel capítulo ocho, versículos trece ha catorcepe, pe Hermana White ohechauka vaʼekue Advento jerovia pyenda ha iteko ykére guasuvéva ramo. Pe taʼanga Daniel ohechaukáva upe versículope, haʼe ohechauka peteĩ joavy Tupã tavayguakuéra pactopegua ára pahápegua apytépe, ha Adventismo Laodicense apytépe; koʼãva ningo umi oikuaáva pe arandu hetave hag̃ua ary 1989-pe.
Ciro, mburuvicha Persia pegua, mbohapyha áñope oñembyajúkuri peteĩ mba’e Daniel-pe, hérava Beltesasar; ha upe mba’e añete va’ekue, ha pe ára oñemoĩmbyréva puku; ha’e oikuaa upe mba’e, ha oreko kuaapy pe visión rehe. Daniel 10:1.
Pe peteĩha ha’e ñepyrũ pe visión oñeme’ẽva ysyry Hidékel ykére, ha upéva opa capítulo doce-pe. Upépe jajuhu Daniel kuatiañe’ẽ ñemboty’ỹ ára paha jave; upévare, pe techaukaha Daniel oikuaaha mokõivéva pe “mba’e” ha pe “visión”, ojoaju umi oikuaáva ndive, ha umi oñemombe’úva “arandúva” ramo, iñambuéva umi ndoikuaáivagui, ha oñemombe’úva “aña” ramo. Capítulo doce-pe, versículo diez-pe, ojehechauka pe joavy oĩva ko mokõi aty apytépe.
Heta etáva oñemopotĩta, oñemomorotĩta ha oñeha’ãta; ha umi iñañáva oñembyai hag̃uáicha ojapóta iñañáva: ha avave umi iñañávagui ndoikuaamo’ãi; ha umi arandu katu oikuaáta. Daniel 12:10.
Umi “arandu” oikũmby, ha umi ñaña ndoikũmbýi; ha pe ñeʼẽ oñembohasáva “oikũmby” ramo haʼe upe ñeʼẽ voi ñande jahechakuaáva capítulo nueve, versículo veinte y tres-pe. Haʼe pe ñeʼẽ hebreo “biyn”, heʼiséva ombojaʼo hag̃ua iñakãme. Umi ñaña noikũmbýi pe arandukaʼe hetave hag̃ua, ndoipotái rupi ojapo upe ñemboyke hag̃ua iñakãme umi mokõi visión, haʼéva umi añetegua Beltesasar ojehechakuaahápe oikũmbyha versículo peteĩme, ojehero jave ichupe Beltesasar ha ndahaʼéi Daniel ramo. Versículo peteĩme ojehechakuaa chupe Tupã tavayguakuéra ára pahápe guáicha, ha avei ojehechakuaa chupekuéra umi oikũmbýva umi mokõi visión, Tupã tavayguakuéra ojapo vaʼerãva hese kuéra peteĩ ñemboyke iñakãme. Jesús ohechauka peteĩ mbaʼe paha pe iñepyrũ rupive, ha capítulo doce-pe, umi arandu haʼe umi oikũmbýva pe profesía mokõi mil trescientos ary rehegua, ha ijoaju hag̃uáicha hag̃ua “ipukuvéva ha ipahaguéva” profesía ára rehegua ndive, haʼéva mokõi mil quinientos veinte ary.
Romoĩta ñande estudio Daniel pehẽngue paha guigua rehe pe artíkulo oúva-pe.
Che retãgua oñehundi kuéra aranduka’ỹre: nde remboykégui pe kuaapy, che avei romboykéta, ani hag̃uáicha nde pa’i chéve g̃uarã: nde nderesaráigui nde Jára léigui, che avei cherasaráita ne ra’ykuéragui. Oseas 4:6.
Peẽ avei, ita oikovéva ramo, peñemopuʼã peteĩ óga espiritual ramo, peteĩ saserdócio marangatu ramo, peikuaveʼẽ hag̃ua hag̃ua mymbajuka espiritual, Ñandejárape oguerohorýva Jesucristo rupive. Upévare avei ojehai vaʼekue Ñandejára Ñeʼẽme: “Péina ápe, amoĩ Siónpe peteĩ ita akã yvytygua, poravopyre ha hepyetereíva; ha upe hese ojeroviáva noñemotĩmoʼãi.” Upévare, peẽ pejeroviáva guarã, haʼe niko hepyeterei; ha umi naiñeʼẽrendúivape guarã katu: “Pe ita umi omopuʼãva omboykéva, upéva voi oiko akã yvytyguáicha”, ha “peteĩ ita omoñepysangáva, ha peteĩ ita guasu omoñepyrũ hag̃ua jejopy vai”; haʼekuéra oñepysanga pe Ñeʼẽre, naiñeʼẽrendúigui; upévarã avei oñemoĩ kuri. Peẽ katu peiko peteĩ ñemoñare poravopyre, peteĩ saserdócio mburuvicha guasu rehegua, peteĩ tetã marangatu, peteĩ tavaygua ijojahaʼỹva; peikuaaukávo peẽme pehenói vaʼekue pytũmbygui imbaʼeporãiteva tesape hechapyrãvape. Ymave ndapeikói vaʼekue peteĩ tetã ramo, koʼág̃a katu peẽ hína Ñandejára retãygua; ndapehupytýi vaʼekue poriahuvereko, koʼág̃a katu pehupytyma poriahuvereko. 1 Pedro 2:5–10.
Ha peipapa peñemoĩ Ñandejára pya’e’ỹha pe salvaciónha; upéicha avei ñane ryvy Paul, jahayhúva, arandupy oñeme’ẽva’ekue chupe he’iháicha, ohaiva’ekue peẽme; ha avei opa iñe’ẽmarandu kuérape, oñe’ẽvo ipypekuéra ko’ã mba’ére; umívape oĩ heta mba’e hasýva oñentende hag̃ua, umi ndoikuaáiva ha ndopyta mbaretéiva ombojere vaíva, ojapoháicha avei ambue Escritura kuéra rehe, hag̃ua hag̃uáme hag̃ua hikuái. Peẽ, upévare, ahayhuetéva, peikuaágui ko’ã mba’e yma guive, peñangareko ani hag̃ua peẽ avei, pejeguata hag̃uáicha umi tekoañáva jejavy rupi, ha pe’a pende mbaretepy guive. 2 Pedro 3:15–17.
Koʼã mbaʼére nemanduʼa hag̃ua chupekuéra, remokyreʼỹvo chupekuéra Ñandejára renondépe ani hag̃ua oñorairõ ñeʼẽre, ndaiporihápe mbaʼeve iporãva, ha upéva rangue ombyaívo umi ohendúvape. Eñehaʼã ejejuhu hag̃uáicha Ñandejára renondépe neporã hag̃uáicha, peteĩ tembiapohára noikotevẽiva otĩ, ombojaʼo porãva añetegua ñeʼẽ. Ha ejehekýi ñeʼẽ kyʼa ha rei reheguágui; umíva niko okakuaavéta hetave hag̃ua tekovai hag̃ua. 2 Timoteo 2:14–16.