Nebucodonosor ra’ãnga capítulo irundyhápe iporãiterei. I “siete tiempo”, ohechauka vaʼekue umi ára pukukue paganismo (pe tapiaitegua) ha papalismo (pe ñemongyʼa ñehundi rehegua) opyrũmba hague pe santuario ha pe ehérsito ári.
Upéi ahendu peteĩ marangatu oñeʼẽva, ha ambue marangatu heʼi pe marangatu oñeʼẽvape: Mboy arakaʼe peve piko oikóta pe visión oñeʼẽva pe sacrificio ára ha ára rehe, ha pe ñembyai oporomombyrývare, oñemeʼẽ hag̃ua mokõivéva, pe santuario ha pe ehérsito, oñembohasa hag̃ua ipype py guýpe? Daniel 8:13.
Pe “ñepyrũha” ha “ehérsito” oñembojere hag̃ua, ojehechaukáva versíkulo 13-pe, orrepresenta umi “siete tiempo” vaʼekue pe ipaháva mokõigui Tupã pochy guasúgui; ha Nabucodonosor rehegua “siete tiempo” orrepresenta umi “siete tiempo” vaʼekue pe peteĩha Tupã pochy guasúgui, hákatu mokõivéva oñerrepresenta peteĩcha peteĩ líneape profétikamente.
Ha aipysóta Jerusalén ári Samaria sãha, ha Ahab róga aplomada; ha aipe'áta Jerusaléngui opa mba'e peteĩ kuimba'e omopotĩháicha peteĩ plato, omopotĩvo ha ombojerekuévo ijuru yvýre. 2 Reyes 21:13.
Daniel kapítulo ocho, ha versíkulo trece, oñe’ẽ Tupã pochy mokõihápe rehe, oguerúva Reino yvýpe guápe Judá ári, oñepyrũva ary 677 a.C. Nabucodonosor rembipuru “siete tiempos”, ohechauka Tupã pochy peteĩha rehegua, oguerúva Reino yvate pegua Israel ári, oñepyrũva ary 723 a.C. Nabucodonosor rembipuru “siete tiempos” he’ise mil doscientos sesenta ary, tekove ñemomba’e’ỹ pagana opyrũ hague pe santuario ha pe hueste ári, upéi katu mil doscientos sesenta ary, papalismo opyrũ hague pe santuario ha pe hueste ári.
Papalísmo niko paganis mo’ãnte oñemo’ãva cristianismo rehegua ñe’ẽme’ẽme. “Paganismo oñemboyke karai ype rupi” guáicha, ha’éva. Ndaipóri mba’eve catolicismo-pe ohechauka hag̃ua Cristo térã cristianismo. Yvy tuichakue oikuaa vaekue upe añetegua pytũmby ára rembiasakue rupive, ha 1798 guive, yvy tuichakue hesarái hese. Papado oguereko pe corazón peteĩchagua paganismo ndive. Pe religión ha umi rito umi religión rehegua peteĩchaiténte. Nebucadnesar jehusgakue “siete tiempo” rehegua niko oikova’ekue oñeme’ẽ rupi chupe mymba corazón. Pe mymba corazón oñeme’ẽva’ekue chupe ha’e pe corazón ohechaukáva paganismo religión, taha’e paganismo añetéva térã paganismo oñemo’ãva catolicismo peteĩcha. Hermana White omombe’u Apocalipsis doce-pe pe dragón ha’eha Satanás, ha katu peteĩ sentido mokõihápe ha’e Roma pagana.
“Upévare, pe dragón tenonderãite ohechauka Satanáspe, ha mokõiháicha, ha’e peteĩ símbolo Roma pagána rehegua.” The Great Controversy, 439.
Umi mymba Nebucadnesar orrepresentáva’ekue “siete tiempo” aja, ha’e va’ekue dragón rembigua mymba mil doscientos sesenta ára aja, ha upéi catolicismo rembigua mymba ambue mil doscientos sesenta ára aja. Umi ára paha peve og̃uahẽvo, Nebucadnesar ha’e peteĩ símbolo Estados Unidos rehegua, ipahápe ha’éva proféta japu. Marandu porãite rupive, Nebucadnesar orrepresenta va’ekue dragónpe, mymbápe ha proféta japúpe, umíva niko umi mbohapy pokatu ojapóva Babilonia espiritual, ha omoakãva ko yvy Armagedón peve. Nebucadnesar orrepresenta Babilonia literal, ha upéicha ojepuru chupe símbolo ramo opaite umi mbohapy pokatu rehegua ojapóva Babilonia espiritual umi ára pahápe.
Ikatu hag̃uáicha jahechakuaa pe simbolismo ñamyesakãramo vaʼekue, iñimportanteterei ñamoĩ raẽ Nebucodonosor-pe ary 1798-pe, upe ramo oñembopyahu jey iñreino umi “siete tiempo” paha rupi. Romoĩta ko marca de camino Daniel capítulo irundyme, ñañepyrũ mboyve jahasa hag̃ua pe capítulo rupive peteĩ manera sistemáticavévape.
Pe “ára pahápe” ary 1798-pe, Daniel kuatiañe’ẽ ojeipe’a hag̃ua, ha upérõ pe kuatiañe’ẽ ombohovái hembipota ogueru hag̃ua tesape oñembohetavéva, oha’ãva, omopotĩva ha omoheñóiva mokõi aty omomba’eguasúva. Daniel kuatiañe’ẽ jeipe’a ohechauka ñepyrũrã pe mbohapy paso rupi ojejapóva jeha’ãrã rape, oñemopyendáva umi añetegua ojehechaukava’ekue upe jave.
Haʼe heʼi: Tereho nde rapére, Daniel; umi ñeʼẽ niko oñemboty ha oñemohuʼã hag̃ua peteĩ séllo reheve ipahaite peve. Heta ojejopotáta, oñemopotĩtaha ha oñehaʼãmbaitaha; ha umi hekoañáva katu ojapóta tekoaña; ha avave umi hekoañávagui noikũmbymoʼãi; umi iñarandúva katu oikũmbýta. Daniel 12:9, 10.
Pe lívro oñeñemboty’ỹ hag̃ua, ha upéva oguereko Daniel lívro ha Apocalipsis lívro, iñe’ẽ marandu rehegua rembipota hína oipytyvõ hag̃ua peteĩ generación oikovéva umi tembiasakue ára pe lívro oñeñemboty’ỹ jave. Daniel mokõiha capítulope, ojehechauka mbohapy ára marandu. Peteĩha hína mil doscientos sesenta ary, umi santo tavayguakuéra pokatu oñemosarambíva’erã hague.
Ha nde, Daniel, emboty nde ñe'ẽnguéra ha embyti pe kuatiañe'ẽ pe ára paha peve: heta oikóta ojevy ha oho, ha arandu hetavéta. Upéi che Daniel ama'ẽ, ha péina ápe, mokõi ambue oñembo'y, peteĩ ysyry rembe'y ko gotyo, ha ambue katu amo gotyo ysyry rembe'ýpe. Ha peteĩ he'i pe kuimba'épe ao líno reheguáva omondévare, oĩva ysyry y ári: Mbovy arýpa ohasáta ko'ã mba'e hechapyrãva paha peve? Ha ahendu pe kuimba'e ao líno reheguáva omondéva, oĩva ysyry y ári, omopu'ãvo ipo akatúa ha ipo asúpe yvága gotyo, ha oñe'ẽ mbaretépe pe Oikovéva opa ára guarã rérape, he'ívo péva oikótaha peteĩ ára, mokõi ára ha mbyte; ha oikopa vove omyasãi hag̃ua pe pu'aka tavaygua marangatu rehegua, opa ko'ã mba'e oñemohu'ãta. Daniel 12:4–7.
Mokõi ambue ára profétika capítulo doce-pe oĩva ha’e mil dosientos noventa ára ha mil tresientos treinta y cinco ára.
Ha ahendu, ha naikũmbýi: upémarõ aime, Che Ruvicha, mba’épa ipaháta ko’ã mba’e? Ha he’i chéve: Tereho nde rape, Daniel; ko’ã ñe’ẽ niko oñemboty ha oñesella hag̃ua ára paha peve. Heta oñemopotĩta, oñembo morotĩta ha oñeha’ãta; ha umi iñañáva iñaña meméta: ha avave umi iñañávagui noikũmbymo’ãi; umi arandu katu oikũmbýta. Ha pe ára ojeipe’átava guive pe sacrificio ára ha ára guáva, ha oñemopu’ã pe mba’e vai oporombyaíva, ohasáta mil mokõi ciento noventa ára. Ojehovasáva pe oha’arõva ha oguahẽva mil trescientos treinta y cinco ára peve. Daniel 12:8–12.
Umi versíkulope, “ara paha” oñeñeẽ hese mokõi jevy ha oñemyesakã mba’éichapa ha’e pe punto umi ñe’ẽ Daniel rehegua ojepe’átahápe ijyke guive. Umi ñe’ẽ ha’éva pe mba’e ojepe’átava “ara paha”pe ha’e umi mbohapy período profético: mil doscientos sesenta (peteĩ ára, ára kuéra ha mbyte), mil doscientos noventa, ha mil trescientos treinta y cinco. Mokõi umi mbohapy período apytégui oñemyesakã “ára” ramo. Mokõi umi mbohapy apytégui opa kuri ary 1798-pe, ha pe mbohapyha opa kuri 1843 pahaitepe. Ha’e 1843 pahaitepe voi, pórke pe versíkulo he’i: “ovy’a pe oha’arõva ha oguahẽva peve…”
Pe ñe’ẽ “ou” he’ise opoko. Ojehovasáke, upévare, pe oha’arõva, ha avei opokóva ára peteĩha 1844-pe. Pe ára oñembotapykuévo pe parávola rehegua pa virhén rehegua oñepyrũ pe peteĩha ñembyasy Miller guápe, ha upe ñembyasy og̃uahẽkuri pe ára pahaitépe 1843-pe; ha pe ára pahaitéva 1843-pe opoko pe ára peteĩhaite 1844-pe. Pe jehovasa oúva pe oha’arõvape oñepyrũkuri pe ára oñembotapykuévo oñepyrũrõ guare pe peteĩha ñembyasyme.
Koʼã versíkulope oĩ heta mbaʼe gueteri oñembohováivaʼerã, ha katu pe punto jahesarekohápe koʼápe haʼe Daniel rembiapo profétiko. Daniel kuatiañeʼẽ rembipota, Daniel ohechaukáva pe pasáhepe, haʼe omoheñói hag̃ua peteĩ proceso de prueba mbohapy jekuáivo pe kuatiañeʼẽ ojeipeʼa hag̃ua iséllogui. Daniel-pe oñeñeʼẽ vaʼekue toho hape hag̃uáicha pe ára paha peve, upe jave pe kuatiañeʼẽ ojeipeʼa vaʼerã iséllogui. Pe kapítulo paha omombarete mbaʼépa oikóta og̃uahẽvo pe ára paha.
Ha nde tape pehóke pe ipaha peve; nde ningo repytuʼúta, ha repuʼãta nde rérarãme ára paha pe. Daniel 12:13.
Pe lívro Daniel rehegua oñemohendavaʼerã ikúvape umi ára profétiko Daniel reheguáva pahápe.
“Ñandejára ome’ẽ ramo peteĩ kuimba’épe tembiapo hag̃ua ijojaha’ỹva, ha’e oĩva’erã ipóstepe ha hendápe, Daniel ojapo haguéicha, oĩ hag̃uáicha oñembosako’íva ombohovái hag̃ua Ñandejára renói, ha oĩ hag̃uáicha omohu’ã hag̃ua Ijehupytyrã.” Manuscript Releases, volúmen 6, 108.
Ipaha opaha rupi, ary 1798-pe, Daniel opyta pe suerte orekóvape, upéva oñemombe'u versíkulo trese-pe kóicha: “ára pahaite peve”. Nabucodonosor oñemosẽmbyre “siete tiempo” aja opaha ohechauka 1798, pórke upéva opa “ára pahaite peve”.
Ha umi ára pahápe che, Nabucodonosor, amopuʼã che resa yvágare, ha che arandu ojevy chéve; ha amombaʼeguasu pe Yvatevévape, ha amombaʼe ha amoporã pe oikovéva opa ára g̃uarã, imburuvicha hag̃ua niko opa ára pegua, ha heko hag̃ua mburuvicha guasu opa ñemoñare rupi: ha opa umi oikóva ko yvy ape ári oñeñandu mbaʼeve hag̃uáicha; ha haʼe ojapo hembipota heʼiháicha yvága ehérsito apytépe, ha umi oikóva ko yvy ape ári apytépe avei; ha avave ndaikatúi ojoko ipo, térã heʼi chupe: “Mbaʼépa rejapo?” Upérõite che akã porã ojevy chéve; ha che rréino mimbipa rehehápe, che yvatekue ha che resape ojevy chéve; ha che ñemoñeʼẽhára ha che karai kuéra cheheka jey; ha añemopyenda jey che rréinope, ha tuichaiterei hag̃ua mburuvicha guasu oñembojoapy chéve. Koʼág̃a che, Nabucodonosor, amombaʼeguasu, amopuʼã yvate ha amombaʼe pe Yvága Ruvichápe, opa hembiapo niko añetegua, ha tape kuéra hína tekojoja; ha umi oguatáva jejeroviapýpe haʼe ikatu omomirĩ. Daniel 4:34–37.
Ñe’ẽjoaju “ára pahápe” ohechauka pe ára paha ary 1798-pe. Upe jave Nabucodonosor oñemoĩ mbarete itetãme, ha upéva ndahaʼevéima umi mymba rembiasakue paganísmo ha papalísmo rehegua. Upérõ Nabucodonosor ohechauka peteĩ kuimbaʼe oñekonvertipaite vaʼekuépe, ha upéicha rupi ohechauka pe yvy mymba Biblia marandu hag̃uápe oñepyrũ vaʼekue ogoverna ary 1798-pe, ha oñepyrũ peteĩ ovecha raʼyicha, jepe oĩ vaʼekue ipype ipahápe oñeʼẽ hag̃ua peteĩ dragónicha. Haʼe ohechauka pe yvy mymba ogovernátava setenta arýpe, simbóliko hag̃ua, oñembotývo Isaías mokõi paapy, péicha avei itetã tee ogoverna haguéicha setenta ary tee. Pe simbología ningo “ndoikovéi ojavy hag̃ua.”
Nabucodonosor ohechauka peteĩ joaju maranduhára rehegua umi mbohapy pu’aka apytépe ojehechaukáva Apocalipsis, capítulo doce ha trece-pe. Upépe ojeherói chupekuéra dragón, mymba guasu yguagua ha mymba guasu yvy rehegua. Apocalipsis dieciséis-pe ojehechauka chupekuéra umi mbohapy pu’akarã omoñepyrũva yvórape Armagedón-pe. Nabucodonosor “siete tiempos” ombojoaju umi mbohapyve mymba guasúpe, Babilonia tee ohechauka rupi Babilonia espiritual-pe, ha upe peteĩ línea profecía rehegua oĩva Daniel kuatiañe’ẽme oñemotenonde jey Apocalipsis kuatiañe’ẽme, mokõive kuatiañe’ẽ ojoajúgui ojuehe omoguahẽ hag̃ua teko porãite.
Nabucodonosor ohechauka 1798 ary peteĩ joaju maranduhára ramo pe teju jagua, pe mymba ha pe maranduhára japu apytépe. 1798 ha’e vaekue “paha ára” pe ángel peteĩha marandupeg̃uarã ha pe tembiasakue Millerita-pe g̃uarã. William Miller oñemboguata vaekue omoĩ hag̃ua opaite imboheko maranduhararegua iñakãrapu’ã rehegua ári, ohechakuaa rupi pe teju jagua paganismo rehegua ha pe mymba catolicismo rehegua; ha katu ndohechái vaekue Tetã Joapykuéra ha’eha pe mymba yvygua ha pe maranduhára japu. Ha’e ikatu vaekue ohecha pe tembiasakue oĩva “paha ára” mboyve 1798-pe, ha pe tenonderã gueteri ha’eva’erã kuri tenonderã. “Paha ára” 1989-pe, upérõ ojekuaáta va’erãmo’ã umi mbohapy pokatu.
Pe ojepe’a hag̃ua marandu profético ohechakuaa hag̃uáicha pe dragón ha pe mymba ñarõ vaíva ary 1798-pe, ojehechauka pe ysyry Ulái rupive, umi kapítulo siete, ocho ha nueve-pe. Pe ojepe’a hag̃ua marandu profético ohechakuaa hag̃uáicha pe dragón, pe mymba ñarõ vaíva ha pe proféta japuha ary 1989-pe, ojehechauka pe ysyry Hiddekel rupive, umi kapítulo diez, once ha doce-pe. Nabucodonosor ohechauka pe ñemongu’e ángel peteĩha rehegua oguahẽ va’ekue 1798-pe, ha ha’e peteĩ ta’ãnga Belshasar rehegua, upéva ohechaukáva pe ñemongu’e ángel mbohapyha rehegua oguahẽ va’ekue 1989-pe. Upévare, Nabucodonosor képe mokõiha, pe kapítulo cuatro-pe, ohechauka pe marandu ángel peteĩha rehegua.
Nabucodonosor “mokõi jevy mokõi ára” opa “paha ára”pe ary 1798-pe, og̃uahẽvo pe marandu ñemomanduʼa peteĩ huísio oútavare. “Umi ára paha”pe, haʼe oĩ peteĩ kuimbaʼe jevy pyahúva ramo; upévare ohechauka pe hatĩ republicano pe mymba yvy guigua rehegua, haʼe ramo guare ovecha raʼyicha. Upe jave avei ohechauka pe hatĩ protestánte Filadelfiagua pe mymba yvy guigua rehegua.
Ha’e rupi Babilóniape pe mburuvicha guasu peteĩha, ha’e ohechauka Belshazzar-pe, pe mburuvicha guasu paha Babilóniapegua. Ijovake ojehechauka va’ekue Nimrod rovake rupive, ha upe rire ohechauka Belshazzar rovake. Ijovake orrepresenta va’ekue pe ñepyrũ ojejapóva pe huísio investigativo-pe 22 jasypa 1844-pe.
Mburuvicha Nabucodonosor, opaite tavayguápe, tetãnguéra ha ñe’ẽnguéra oikóvape opa yvy ape ári; py’aguapy toñemboheta pene rendápe. Che ahechakuaa porã amombeʼu hag̃ua peẽme umi techaukaha ha mbaʼe hechapyrãva Tupã Yvate hag̃ua ojapo vaʼekue cherehe. ¡Mbaʼe tuichaite niko umi techaukaha orekóva! ¡ha mbaʼe ipuʼakaitéva umi mbaʼe hechapyrãva! Ijapokuaaha haʼe peteĩ rréino opaʼỹva, ha ipoguýpe ojejokóva ohasa generación guive generación peve. Che Nabucodonosor aimekuri pyʼaguapýpe che rógape, ha añakãrapuʼã porã che mburuvicha róga guasúpe; ahecha peteĩ ke hag̃ua chekyhyje hag̃ua, ha umi che remiandu che tupápe ha umi che akãme ajehecháva chemondýi. Daniel 4:1–5.
Pe kéicha omoĩ vaʼekue kyhyjépe Nabucodonosorpe, ha pe ta’ãngaa’y rehegua pe kéichagui ohechauka pe marandu porã opa ára g̃uarã pe ánhel peteĩhágui, omandáva yvypórape “okyhyje hag̃ua Tupãgui”.
Ha ahecha ambue ánhel oveve yvágare mbytépe, oguerekóva pe marandu porã opa ára guarã omombeʼu hag̃ua umi oikóvape yvy ape ári, opa tetãme, teʼýipe, ñeʼẽme ha tavayguakuérape, heʼívo hatã vozpe: Pekyhyje Tupãgui, ha peime hag̃ua chupe mborayhu ha ñemombaʼe; og̃uahẽma niko iñehusgaha ára; ha peadora pe ojapóvape yvága, yvy, para ha ysyry ykua. Apocalipsis 14:6, 7.
Pe evanhélio opa hag̃uagua ha’e peteĩ marandu mbohapy jepytasópe guare; pe peteĩha jepytaso, ojehechauka hag̃uáicha pe ánhel peteĩhame, ha’e ñañemongyhyje Tupãgui; pe mokõiha jepytaso ha’e jaheja hag̃ua chupe mborayhu ha ñemomba’e guasu; ha pe mbohapyha ojehechauka Ijovayhu renda ára rupive. “Mborayhu ha ñemomba’e guasu” ohechauka tekokatu; ha pe mokõiha “eho” Nimrod opu’ã hag̃ua rembiasakuepe ha’e pe távape ha pe tórrepe jehechakuaa hag̃ua imba’e reko. Upéva va’ekue peteĩ huísio porandu hag̃uáva. Tupao ha tetã joajuha ha’e pe mymba ra’anga; ha Nimrod mokõiha jepytaso ha’e kuri ohechauka hag̃ua pe mymba ra’anga, péro pe evanhélio opa hag̃uágui mokõiha jepytaso ogueru Tupã rekokatu ñemomba’eguasu, ndaha’éi Nimrod mba’éva.
Nebucodonosor kyhyjeha peteĩ ta’anga pe ñeha’ã peteĩha rehegua, upéicha avei Daniel ojeporavo haguére ndo’úi hag̃ua Babilonia rembi’u, Daniel okyhyjégui Tupãgui. Pe ánhel peteĩha og̃uahẽ va’ekue tembiasápe ary 1798-pe, ha upéi oñemombarete 11 jasypoapy ary 1840-pe. Nebucodonosor képe ohechauka pe marandu peteĩha og̃uahẽha ára paha pe ary 1798-pe.
Ahecha peteĩ képe chemongyhyjéva, ha umi che remiandu che tupápe, ha umi che akã jehecha chepy’apy. Upévare ame’ẽ peteĩ ñe’ẽmondo toñembyaty hag̃ua che renondépe opa Babilóniape oĩva arandúva, ikatu hag̃uáicha oikuaauka chéve pe képe he’iséva. Upérõ oike umi mba’epohãha, umi mbyja rechakuaa, umi Caldeoguakuéra, ha umi adivíno; ha amombe’u chupekuéra pe képe; ha’e kuéra katu ndoikuaaukái chéve mba’épa he’ise. Ha ipahaitépe Daniel oike che renondépe, héra Beltesasar, che ruete réra reheháicha; ha ipype oĩ umi tupã marangatu espíritu; ha henondépe amombe’u chupe pe képe, ha’e hag̃ua: Beltesasar, mba’epohãhakuéra ruvicha, aikuaágui umi tupã marangatu espíritu oĩha nde pype, ha ndaipóri ñemimbyi ndepy’apýva, emombe’u chéve umi che képe jehecha ahechava’ekue, ha mba’épa he’ise. Daniel 4:5–9.
Pe marandu peteĩha og̃uahẽvo ára paha-pe ary 1798-pe, ojehechaukáva Nabucodonosor kyhyjépe, ohechauka upe punto aravo pe kuatiañe’ẽ Daniel rehegua ojepe’ava’erãhague.
Ha nde, Daniel, emboty nde ñe’ẽnguéra, ha emboja umi kuatiañe’ẽ, pe ára paha peve: heta oguata joa hag̃ua ko’ápe ha amo, ha arandu hetavéta. … Ha he’i: Tereho nde rape, Daniel; umi ñe’ẽnguéra oñembotyma ha oñembojáma pe ára paha peve. Heta oñemopotĩta, oñemomorotĩta ha oñeha’ãta; ha umi iñaña ojapóta mba’e vai; ha avave umi iñañávagui noikũmbymo’ãi; ha umi arandúva katu oikũmbýta. Daniel 12:4, 9, 10.
Pe lívro de Daniel ojeipe’a rire “paha árape”, ojejapukai kuimbaʼekuérape oúvo ohesaʼỹijo hag̃ua arandu jehetave, ha upe ñehenói ipahápe omoheñói mokõi aty omombaʼeguasúva. Peteĩ aty ndaikatúi kuri ontende ha ambue aty katu ikatu. Babilóniape arandúva, ojehechaukáva “umi mágo, umi astrólogo, umi caldeo ha umi adivino” ramo, ndaikatúi kuri ontende; Daniel katu ontende. Babilóniape “arandúva” ndaikatúi kuri ontende, ha upévare ohechauka umi añáme; Daniel katu ohechauka umi arandúvape.
Ñaseguíta Daniel capítulo cuatro rehegua pe artíkulo oúvape.
“Umi ndopytáiva Tupa rembiapópe ndorekói principio; hemimo’ã ndaipóri peteĩ tekotevẽme omboguata hag̃ua chupekuéra toiporavo hag̃ua pe oĩporãva opa mba’e oikóva guive. Tupã rembiguái oikuaava’erã opa ára oĩha hikuái Ijapohare resa renondépe. Pe oma’ẽva’ekue Belshazzar karu marangatu’ỹ rehe oĩ ko’ág̃a opa ñane institución-kuérape, comerciante kuatiahaipyhápe, ha tembiapoha ñemimbyryhápe; ha pe po huguy’ỹva katuete ohai hína nde ñemboyke, upéichaite avei ohaíhaguéicha pe huísio pohýi pe mburuvicha ñemoñe’ẽvaihára rehe. Belshazzar ñemboja’o ojehai va’ekue ñe’ẽ tata rupive: ‘Nde reñeha’ãmbyre umi balánsa-pe, ha rejuhu ndaikatúiha’; ha nde neremohu’ãiramo umi nde rembiaporã Tupã ome’ẽva’ekue ndéve, ne ñemboja’o ha’éta upéicha avei.” Messages to Young People, 229.