Juan el Bautista ha’e va’ekue peteĩ maranduhára joajuha.

“Maranduhára Juan mokõi dispensasión mbytépe pe joajuha vaʼekue. Tupã rembijokuáiramo oñemboʼy hag̃ua ohechauka hag̃ua pe léi ha umi proféta ojoajuha pe dispensasión cristiana rehe. Haʼe vaʼekue pe tesakã michĩvéva, upéva rire oútava peteĩ tuichavéva. Juan akã arandu oñemyesakã Espíritu Santo rupive, ikatu hag̃uáicha omyasãi tesakã ipuévlo ári; hákatu ndaipóri ambue tesakã arakaʼeve osẽ vaʼekue térã osẽtava omimbipa hag̃uáicha yvypóra hoʼa vaʼekuépe ári, pe osẽva Jesús remboʼe ha ijekuaa porãgui. Cristo ha Hembiapo oñentende vaʼekue mante tesapeʼũme, umi mymbajuka taʼãngarupi opyta hag̃uáicha. Jepe Juan voi ndoikuaapáikuri pe tekove oútava, omanóvaʼỹva, Salvador rupive.” The Desire of Ages, 220.

Jesús avei vaekue peteĩ proféta ojoajúva hag̃ua.

“Cristo omotenonde tape yvy guive yvágape peve. Ha’e omoheñói joajuha mokõive arapy apytépe. Ha’e ogueru Ñandejára mborayhu ha heko ñemboguejy yvypórape, ha ogueraha yvypórape yvate hag̃ua, Imeritokuéra rupive, ojotopa hag̃ua Ñandejára ñemoĩporã jey rehe. Cristo ha’e pe tape, pe añetegua ha pe tekove. Hasýkuri oseguívo tenonde gotyo, peteĩ paso rire ambue, hasýpe ha mbeguekatu, tenondépe ha yvate gotyo, tekopotĩ ha marangatúrape rape rupi. Hákatu Cristo ome’ẽma hetaite mba’e oñeikotevẽva omoingove jey hag̃ua py’a guasu pyahu ha mbarete Tupãgui ouva opa peteĩ paso ñemotenondépe tekove Tupãmeguápe. Kóva hína pe kuaapy ha pe jeikuaa opa umi po omba’apóva oficina-pe oipotávaite, ha oguerekova’erã, térã káda ára ogueru hag̃ua ñemotĩ Cristo rembiasakue rehe.” Testimonies, volume 3, 193.

Juan Mbautista rembiapo maranduhára rehegua oikeva’ekue hína ombojoajúvo pe dispensación yvy arigua pe santuario yvagapegua ndive. Ñe’ẽ peteĩha Juan he’iva’ekue ohecha ypy jave Jesúspe ha’e kóva:

Ko’ẽrõ ambuépe Juan ohecha Jesús ouha hendápe, ha he'i: Péina pe Cordero Tupãgua, oipe'áva yvy ape ári pe angaipa. Juan 1:29.

Ha jepe Juan omombeʼu vaʼerã kuri pe ñembohasaha Israel yma guare-gui Israel espiritual peve, upéicharõ jepe, ipyahukue pe ñembohasa rehegua oikuaa hag̃ua iñembyky.

Cristo he’i, oñeñangarekóvo Juan rehe: “Péro mba’épa peẽ pesẽ pehecha hag̃ua? ¿Peteĩ proféta? Héẽ, ha’e peẽme, ha hetave peteĩ profétagui.” Juan ndaha’éi vaekue añónte peteĩ proféta omomarandu hag̃ua umi mba’e oikótava tenonderãme, ha katu vaekue avei peteĩ mitã ñe’ẽme’ẽ rehegua, henyhẽva Espíritu Sántogui heñóigui voi, ha Tupã omoĩva’ekue chupe ojapo hag̃ua peteĩ tembiapo ijojaha’ỹva myatyrõhára ramo, ombosako’i hag̃ua peteĩ tavayguakuéra Cristo ñemoguahẽrã. Proféta Juan vaekue pe joajuha mokõi dispensación apytépe.

“Umi hudío-kuéra rrelihión, iñemboyke haguére Tupãgui, hetave ojekuaa vaʼekue tembiaporã ñemombaʼerã añoite rupive. Juan haʼe vaʼekue pe tesape michĩvéva, ha upéva rire oúta vaʼekue peteĩ tesape tuichavéva. Haʼe vaʼerã omoingove jey hag̃ua tavayguakuéra akãme duda umi jepokuaa rehe, ha omomanduʼa hag̃ua chupekuéra ipekadokuéra, ha ogueraha hag̃ua chupekuéra ñembyasýpe ha jevy hag̃ua Tupã rendápe; ikatu hag̃uáicha oñembosakoʼi hikuái omombaʼe hag̃ua Cristo rembiapo. Tupã omeʼẽ vaʼekue Juánpe ñehesape rupive, omyesakãvo pe maranduhára akã, ikatu hag̃uáicha oipeʼa umi hudío hekojojáva apytégui pe superstición ha pytũmby, umi mboʼepy japu rupive heta generación aja oñembyaty vaʼekue hiʼarikuéra.”

“Pe imichĩvéva discípulo osegíva Jesús-pe, ohechava’ekue imilágrokuéra, ha ohendúva’ekue umi mbo’epy divína ome’ẽva instrucción, ha ohendúva’ekue umi ñe’ẽ consoladora osẽva’ekue ijurúgui, oreko va’ekue peteĩ privilehio tuichavéva Juan el Bautista-gui, pórke oguereko va’ekue peteĩ tesape hesakãvéva. Ambue tesape ndaijajái va’ekue, ni araka’eve ndajajáimo’ãi, angaipa rehegua, ho’a va’ekue yvypóra akãrapu’ã ári, ndaha’éiramo upe oñembohasáva’ekue ha oñembohasáva gueteri Hese rupive, ha’éva tesape ko yvy arigua. Cristo ha imisión ojekuaa raka’e sa’i ha iñypytũmíva umi sacrificio ta’ãngava rupive añoite. Juan jepe opensa va’ekue Cristo reinado oĩtaha Jerusalén-pe, ha omopu’ãtaha peteĩ rréino temporal, umi isúhjeto-kuéra oikótava marangatúramo.” Review and Herald, 8 de abril de 1873.

Apóstol Pablo avei vaʼekue peteĩ proféta joajuhára, ojehechakuaáva hag̃ua umi aplicación profética pe transición literalgui pe espiritual peve. Haʼe ontende vaʼekue Jerusalén literal ndahaʼevéimaha Jerusalén profético, upévare upérõ ohasa vaʼekue Jerusalén yvágape guápe.

Ko Agár niko yvyty Sinaí Arabia-pe, ha ombojoja Jerusalén ko’ág̃a oĩvape, ha ha’e imembykuéra ndive oĩ tembiguáipe. Jerusalén yvágagui guive katu isãsóma, ha ha’e hína ñande sy maymáva. Gálatas 4:25, 26.

Mokõi Tesalonicenses pegua mokõiha kapítulope, ñande roñemomanduʼa hague, Pablo hechakuaa Roma pagána teeha pe puʼaka ojoko vaʼekue Roma papal espiritualpe ani hag̃ua ojupi tróno ári pe áño 538 peve. Upe kapítulope heʼe porã pe “kuimbaʼe angaipa rehegua” oguapýva Tupã rógape, haʼeha upe “mburuvicha guasu” Daniel omombeʼu vaʼekue kapítulo once, versíkulo treinta y seis-pe. Pe prueba ohechaukáva pe “mburuvicha guasu yvate gotyogua” umi seis versíkulo pahápe Daniel once-pe haʼeha papado, oiko pe llave ramo omopyendáva pe añetegua ryru ojeporúva Future for America rupive pe conocimiento okakuaágui 1989 guive.

Pe kapítulo-pe avei, Pablo ohechauka Roma pagana rembiapo, ojokóva papado oñemopu’ã hag̃ua, pe ára peve Roma pagana oñemboguejeýta jave; ha upéicha ohechauka “pe ára ha ára” Daniel kuatiañe’ẽmeha hína Roma pagana. Pe añetegua oiko pe llave tee ramo oñemopyendávo pe añetegua rembiapokue, oguenohẽva pe arandu jehechauka 1798-pe.

William Miller rembiasakuepe, pe marandu oñemoherakuãrõ guare, oikótava’ekue peteĩ jehasa pe movimiento Filadelfiagua guive pe movimiento Laodiceagua peve. Future for America rembiasakuepe, ko’ág̃a oiko hína pe jehasa peteĩ movimiento Laodiceagua guive pe movimiento Filadelfiagua gotyo.

Pe añetegua Pablo omyesakã va’ekue 2 Tesalonicenses-pe, ohechauka hag̃ua pe jehasávo Roma pagana tee guive Roma papal espiritual peve, oiko Miller entendimiento profético rehegua ryru guasu ramo. Mokõi, Juan el Bautista ha Pablo, oñemopu’ã va’ekue omyesakã hag̃ua pe jehasávo literal guive espiritual peve. William Miller oñemoha’ãnga Juan el Bautista rehe, ha hembiapópe tekotevẽterei va’ekue oikuaa hag̃ua pe joaju ha pe jehasávo Roma pagana ha Roma papal apytépe, pe jehasávo Juan oñemopu’ã hague ohechauka hag̃ua.

Oĩ po referencia “pe ára pegua” rehe Daniel kuatiápe, ha akóinte oĩ mboyve peteĩ símbolo mbarete papal rehegua. Pe contexto pe transición profética jahesakãramo ko’ápe, umi po referencia apytépe oĩ pe transición Roma literal-gui Roma espiritual-pe. “Pe ára pegua” Daniel kuatiápe ha’e peteĩva umi añetegua ojehechaukáva Habacuc mokõi távulape, ha upévare ha’e peteĩ añetegua fundamental tekotevẽva oñeñangareko hese; peteĩ añetegua ipahápe oñeñuãtava umi ita jeguaka japu ha gua’u, ha moneda japu reheve. Ndaha’éi mba’e oiko rei umi añetegua ojehechaukáva umi mokõi carta marangatu ári oguerekoha peteĩteĩteĩ respaldo inspirado directo Ellen White jehaipykuérape. Oñemboykéramo oimeraẽva umi añetegua fundamental-gui (oikehápe “pe ára pegua”), upekuévo oñemboyke avei peteĩcha Espíritu de Profecía pokatu.

“Upéi ahecha pe ‘Memegua ára ha ára’ rehegua, pe ñe'ẽ ‘sacrificio’ yvypóra arandu omoĩ hague, ha ndaha'éiha pe texto pegua; ha Ñandejára ome'ẽ hague hese pe jehecha añeteguáva umi ome'ẽ va'ekuépe pe huicio aravo sapukái. Oĩrõ guare joaju, 1844 mboyve, haimete opavave oĩ joajúpe pe jehecha añeteguápe pe ‘Memegua ára ha ára’ rehe; ha 1844 guive, pe jepy'apy ha javoráipe, oñemomba'e ambue jehecha rehe, ha pytũ ha javorái oúva hapykuéri.” Review and Herald, 1 de noviembre de 1850.

Umi “omyesakã vaekue juicio aravo sapukái”, oikũmby vaekue “pe ára ha ára” pagã reko ha/térã Roma pagã símbolo ramo. Iñentendimiento oike avei ko añetegua: pe ñe'ẽ “sacrificio” ndaha’éi vaekue pe pasáhe pe Daniel-pe guaréva, upépe omoĩ vaekue traduktorkuéra (arandupy yvypóra rupi) pe Biblia King James-gui. Pe entendimiento pionero oike avei pe “ára ha ára” oñepresenta meme hague peteĩva umi mokõi símbolo papal pokatu rehegua ndive, ha pagã reko (“pe ára ha ára”) akóinte oĩ vaekue mboyve pe símbolo papal-gui. Ojehechauka meme vaekue hikuái pe secuencia og̃uahẽ haguéicha historia profética-pe. Umi kuatiañe'ẽ Daniel ha Apocalipsis araka’eve ndojeivýi pe secuencia histórica pagã reko oúva mboyve papalismo-gui, ha Apocalipsis omoinge jave pe mbohapyha pokatu omonguarévape, pe maranduhára japu rehegua, upe secuencia akóinte oñemombarete.

Pablo ñe’ẽmondo’ỹre, he’íva profecía mba’e tee rehegua ohasa hague pe espiritualpe kurusu ára jave, ojejapo peteĩ apañuãi Cristo marandu rehe, he’íva Jerusalén ñehundipa rehe, ojejuhúva opa umi evangeliope Juan ndaha’éiva. Mokõi símbolo papadogua ojoajúva “pe ára ha ára guáre” Daniel arandukápe ha’e pe mba’e vai oporomondýiva ha pe ñembyai oporomondýiva. Umi mokõi símbolo orrepresenta mymba ñaña marka (pe mba’e vai) ha mymba ñaña ra’ãnga (pe ñembyai).

Pe ñembyai ohejáva pe papado ojuka hag̃ua umi ha’e ohecháva herejía ramo, ha’e hína tupão ha Estado joaju, ha upe joajúpe pe tupão oguereko pe ñesãmbyhy. Upévare, Daniel ohechauka pe tupão ha Estado joaju, ha’éva pe ta’anga pe mymba papal rehegua, pe ñembyai oporomomombyrýva ramo. La Biblia omombe’u pe ta’angareiha ha’eha peteĩ mba’e jeguaru, ha opa ta’angarei pe pu’aka papal rehegua ojehechauka i-sábado ta’anga ndive, Juan oñehenóiva pe mymba marka, ha Daniel oñehenóiva pe mba’e jeguaru oporomomombyrýva.

Ha peteĩva apytégui osẽ peteĩ hatĩ michĩva, ha tuicha eterei okakuaa, yvate gotyo, kuarahyresẽ gotyo, ha pe yvy porã gotyo. Ha tuicha okakuaa peve yvágapegua aty peve; ha omombo yvýre oĩva’ekue aty apytégui ha mbyjakuéragui, ha opyrũ hag̃ua hese kuéra. Heẽ, ombotuicha ijehe voi peve aty ruvicha peve, ha hese rupi ojepe’a chugui pe sacrificio ára ha ára ojejapóva, ha oñembyai isantuario renda. Ha oñeme’ẽ chupe peteĩ aty pe sacrificio ára ha ára ojejapóva rehe oñemoĩ hag̃ua, tembiapo vai rupi; ha omombo añetegua yvýre; ha omba’apo, ha oñakãrapu’ã. Daniel 8:9–12.

Rohechaukavéta koʼã versíkulo rehe detalleve ambue artíkulope, ha katu versíkulo once-pe, pe puʼaka oñemombaʼeguasúva Cristo rovake haʼe vaʼekue Roma pagána, oñehaʼã ramo guare ojuka chupe heñói jave ha upéi ipahápe ojapo upéva kurusúre. Pe versíkulo heʼi “hese rupive” (Roma pagána), “pe ára ha ára ojepeʼa hague”. Pe ñeʼẽ hebrea oñembohasáva “ojepeʼa” ramo haʼe “rum”, ha heʼise “mopuʼã ha momorã yvate”. Roma pagána omopuʼã ha omombaʼeguasu vaʼerãkuri pe religión pagána, ha upéichaite ojapo tembiasakue rupi. Upévare héra “Roma pagána”.

Pe versíkulo oúva ohechauka Roma papal-pe oñeme’ẽ hague peteĩ “hueste” (mbarete milítar), oĩva “tapiaite” rehe, térã ojejapóva hag̃ua ipu’aka hag̃ua hese (“tapiaite” [paganísmo]). Kóva avei ha’e peteĩ mba’e ojehecháva tembiasakuépe, pe mbarete milítar oipuruhague papado (jepe ha’e araka’eve ndorekói ijeheguiete ijehérsito), ipu’aka hag̃uáicha pe joko omoĩmbyre hese iñepyrũ hag̃ua ipokatu. Upe pokatu ou va’ekue Roma pagana-gui. Pe mbarete milítar ha’e oipuru va’ekue oñeme’ẽ chupe “tembiapo vai rupi”, pe tembiapo vai rupive ohejáva chupe oguereko hag̃ua mburuvichakuéra rréi-kuéra ehérsito-kuéra omoĩ va’ekue chupe guapyhápe ary 538-pe, ha’e pe tembiapo vai oúva tupão ha Estado joajúgui. Tenonderãite, versíkulo once-pe oñeñe’ẽ Roma pagana rehe, oikuaauka hag̃ua pe temimbo’épe Roma pagana opu’ãtaha Cristo rehe, ha omomba’eguasutaha paganísmo religión.

Pe versíkulo oúva omombe'u pe transgresión ojejapóva pe joaju iglesia ha Estado rehegua rupive, upéva ohejava'ekue papado-pe oñemomba'e ha oipe'a hag̃ua pe jejoko Roma pagana omoĩva'ekue hese. Pe tembiasakue omopyenda mokõivéva umi versíkulo jejapokue. “Pe ára ha ára” orrepresenta térã Roma pagana, pe pokatu oñemoĩva Cristo rehe, térã pe religión paganismo rehegua oñemomba'eguasúva Roma pagana rupive. Upéi pe símbolo “pe ára ha ára” rehegua ojehapykuéri papado rehe, ha upéicha ojekuaa pe transgresión iglesia ha Estado rehegua, ha upéva hína pe omombaretéva papado-pe peteĩ ehérsito reheve ojapo hag̃ua hembiapo ky'a. Daniel rembiaporã mbohapyha “pe ára ha ára” rehegua hína pe porandu oguerúva pe mbohovái, ha upéva hína pe pilar mbytegua Adventismo rehegua.

Upéi ahendu peteĩ marangatu oñeʼẽva; ha ambue marangatu heʼi pe marangatu oñeʼẽvape: Mboy arakaʼe pe visión oikóta, pe sacrificio ára ha ára rehegua, ha pe ñemboykevai omoñehundi hag̃uáicha, omeʼẽ hag̃uáicha mokõivéva pe santuario ha pe aty ojeapyrũ hag̃uáicha py guýpe? Daniel 8:13.

Ko versíkulope oñeporandu mboýpa pukúta pe visión, upévare ojeheka peteĩ mbohovái ohechaukáva pukukue, ha ndaha’éi peteĩ ára térã peteĩ áraite. Pe porandu ndaha’éi mba’e arýpe térã araka’épe oñekumplíta pe visión, síno mba’épa hína ipukukue. Pe versíkulo ndoporandúi: “Araka’e?”, porandúi katu: “Mboýpa ipuku?” Pe visión oñe’ẽ umi pokatu ombyai hag̃uáre paganisnogua rehe, ojehechaukáva “pe ára ha ára” ramo, ha papalismo rehe avei, ojehechaukáva pe transgresión papal rehegua ramo, oñemboguapýva ha’e ojapo jave tekovai yvy arigua mburuvichakuéra ndive. Umi mokõi pokatu ombyai hag̃uáva, paganisnogua raẽ ha upéi papalismo, ombohasáva hag̃ua yvýre pe santuario ha pe ehérsito, peteĩ “siete tiempos” pukukue.

Tuicha mba’e tuicha mba’e ñamomandu’a hag̃ua pe ñemboguata yvýre pe santuario tee rehegua, oñepyrũva’ekue Babilonia tiémpope ha oseguíva peve Jerusalén ñehundikama pe Roma pagana rupive ary 70 d.C.-pe, ojejapo hague pu’aka pagana-kuéra rupive iñepyrũmby guive pe tembiasakue paha peve. Upévare, pe paganismo tee hetaichaguáva hína pe omboguata yvýre pe santuario tee ha pe ehérsito tee (Tupã tavayguakuéra). Ha katu, Roma espiritual hína pe omboguata yvýre Jerusalén espiritual ha Israel espiritual.

Ha pe korapy okapegua oĩva templo okápe eheja hag̃ua, ani ha emedi; oñeme'ẽgui umi tetã ambuévape; ha pe táva marangatu opyrũmbaitéta hikuái ipy rehe cuarenta y dos jasy aja. Ha che ame'ẽta pokatu che mokõi testígope, ha haʼekuéra oprofetizáta mil doscientos sesenta ára aja, ao vosa guýpe oñemonde hag̃uáicha. Apocalipsis 11:2, 3.

Juan el Bautista vaekue peteĩ maranduhára joajuha ohechauka vaʼekue pe ñemoambue ára rehegua pe tupaóga yvy arigua guive pe yvágapegua peve, jepe ndoikuaáiramoite hembiapo tuichakue. Pablo vaekue peteĩ maranduhára joajuha ohechauka vaʼekue pe ñemoambue ára rehegua Israel tee (pe ehérsito) guive Israel espiritual peve. Jerusalén, ojepyrũvaʼekue ojepyrũ hag̃ua hese yvyraitya irundypa mokõi jasy pukukue, haʼe vaekue Jerusalén espiritual.

“Umi período ko’ápe oñemombe’úva—‘cuarenta ha mokõi jasýpe’, ha ‘mil doscientos sesenta ára’—ha’e peteĩchante, mokõivéva ohechaukávo pe ára pukukue pe Cristo iglesia ohasa va’erã hague jejopy Roma-gui. Umi 1260 ary supremasía papal rehegua oñepyrũ 538 A.D.-pe, ha upévare opa va’erã kuri 1798-pe. Upérõ peteĩ ejército francés oike Roma-pe ha ojapo pápape peteĩ prisionero, ha ha’e omano exile-pe. Jepe peteĩ papa pyahu ojeporavo pya’e upe rire, pe jerarquía papal araka’eve ndaikatúi véima upe guive oiporu pe pokatu yma oguerekova’ekue.” The Great Controversy, 266.

Pablo ohechakuaa vaʼekue pe jehasa oikovaʼekuépe kurusu rembiasakue ryepýpe, Jerusalén espiritual “oĩva yvate” oiko hague pe táva Tupã oiporavovaʼekue omoĩ hag̃ua ipréra, ha Jerusalén literal ndahaʼevéima hague pe Jerusalén maranduhai marangatúpe oñeñeʼẽva.

Ko Agar hína yvyty Sinaí pe Arabia retãme, ha ojokupyty Jerusalén ndive ko’ág̃a oĩva, ha oĩ tembiguáipe imembykuéra ndive. Ha Jerusalén yvategua katu isãsóma, ha upéva hína ñande sy pavẽ. Gálatas 4:25, 26.

Ko añetegua tekotevẽ oñentende porã hag̃ua, ha pe jeporu vai Jerusalén literal rehegua ramo peteĩ símbolo profesía bíblica rehegua ha’e peteĩ parte pe ñembotavy Jesuitakuéra omoheñóiva oñembyai hag̃ua pe añetegua he’íva Roma papa ha’eha pe anticristo. Upéva mbo’epy japu omoheñói peteĩ jerovia protestantísmo apóstata ryepýpe, ha upéva ohejáva chupekuéra oma’ẽ vai hag̃ua pe tetã judío moderno Israel rehe peteĩ símbolo profesía rehegua ramo. Jerusalén literal opyta hag̃ua Tupã Jerusalén ramo opa kuri kurusu ára guive.

“Táva Jerusalén ndaikovéima peteĩ tenda marangatu. Ñandejára ñehundi oĩ hi’ári Cristo ñemboyke ha kurusúre jejuka rupi. Pype opyta peteĩ angaipa pytũvai ñemongy’a, ha araka’eve ndaikovéimo’ãi peteĩ tenda marangatu peve ojejohéi peve yvágagui tata omopotĩvape. Upe ára ko yvy angaipa oñeñehundíva oñemopotĩmba vove opaichagua angaipa ky’águi, Cristo oĩ jeýta Yvyty Olivos ári. Ipy oĩvo hese, oñemboyta mokõime ha oikóta peteĩ ñu guasu, oñembosako’íva Ñandejára távape guarã.” Review and Herald, July 30, 1901.

Pe mborupaitéta Jerusalén literal ha Jerusalén espiritual apytépe oñembohováita ñahesa’ỹijóvo Cristo profecía ko mundo paha rehegua. Irundyha jey Daniel omombe’u “upe ára ha ára guive”, oĩ capítulo once-pe.

Ha ipykuéra oñemohendáta hese, ha omongyʼáta pe tupaópe imbaretehápe, ha oipeʼáta pe sacrificio ára ha ára ojejapóva, ha omoĩta pe mbaʼe vai omoingo ñehundi hag̃ua. Daniel 11:31.

Ko téra ohechauka Roma pagã rembiapo omoĩvo papado yvy guári pe trónope ary 538-pe. Umi “jyva” he’ise Roma pagã mbarete militar odefendéva papado rehehápe oñepyrũ guive Clovis, umi Franco ruvicha guasu, ary 496-pe. Ambue mburuvicha guasu Europa-pegua omba’apo avei oñemoĩ hag̃uáicha papado Clovis rire; hákatu ko téra ohechauka irundy mba’e umi mburuvicha guasu Europa-pegua (jyva) ojapova’ekue papado rehehápe, ohasávo hembipota vai rupi ojapórõ guare peteĩ joaju tupaó ha Estado mbytépe ndive pe kuña rekovai Tiro-pegua.

Oñembo’ývo hikuái pe papadore, “omongy’a” térã ohundi hikuái táva Róma, ha’éva pe techaukaha mbarete rehegua Róma pagano ha papal mokõivéva rehegua. Pe mongy’a oñe’ẽva ko versíkulope ojejapo jey jeýkuri arykuéra pukukue javeve, táva Róma oñemoĩvo tapiaite ñorairõ mbaretépe. Umi mburuvichakuéra europeo (pe po), avei “oipe’a pe ára ha ára guive.” Pe ñe’ẽ hebreo oñembohasáva “oipe’a” ramo ko versíkulope ndaha’éi “rum,” ha’eháicha capítulo ocho-pe. Ko versíkulope, pe ñe’ẽ oñembohasáva “oipe’a” ramo ha’e “sur,” ha he’ise oipe’a hag̃ua. Umi po umi mburuvichakuéra europeo rehegua oipe’áta pe resistencia pagana pe papado ñemopu’ã rehe, ary 508-pe. Upéi ary 538-pe, umi po omoĩta pe papado yvy guive tróno ári. Upéi, pe Concilio de Orleans-pe, upe arýpe voi, pe papado omoañete peteĩ léi domingo rehegua.

Arateĩ ñemomba’erã ára ramo ha’e pe Hermana White ohenóiva “ta’ãnga” sábado, ha ta’ãnga ñemomba’e hína pe definición bíblica añetéva pe ñe’ẽ “mba’e jeguaru” rehegua. Áño 538-pe, Roma pagana poakuéra omoĩ pe mba’e jeguaru omoñehundi hag̃ua.

“Opavave oimeraẽva ha omomba'éva pe sábado ta'ãnga, peteĩ ára Tupã nomongarakuaáiva, oipytyvõ hína Aña ha hembiguai ángel-kuérape opa pu'aka reheve oguerekóva, Tupã ome'ẽ va'ekue chupekuéra, ha ha'ekuéra ombyaíva peteĩ jeporu vaipe g̃uarã. Oñemokyre'ỹ rupi ambue espíritu rehe, omboypýva iñakãrapu'ã hag̃ua, ndaikatúi ohecha hag̃ua pe domingo ñemopu'ãhaitehaiteha enteroite Iglesia Católica remimoĩmby.” Selected Messages, libro 3, 423.

Maranduprofesía ha tembiasakue omombarete pe ñembojoaju ñamombeʼumíva koʼág̃a pe versíkulo mbohapypa peteĩme g̃uarã. Jaʼe jave pe maranduprofesía omombareteha ko ñembojoaju, ñañeʼẽ hína upe añetegua rehe oĩha ambue maranduprofesía oñeʼẽva koʼã mbaʼe añetegua rehe, jepe ndaijarúi koʼág̃a ko ñomongetápe. Pe poha ha paha jey Daniel oipuruha “pe ára ha ára”, ojejuhu capítulo doce-pe.

Ha upe rire pe ára oñemboykévo pe sacrificio ára ha ára ojejapóva, ha oñemoĩvo pe mba’e oporomomarãva ha omoñehundi hag̃uáva, oikóta mil mokõi sua noventa ára. Ojehovasa pe oha’arõva ha oguahẽva mil mbohapy sua treinta y cinco árape. Daniel 12:11, 12.

Marandu porã ha tembiasakue omomba'e guasu pe ary 508-pe, pe jehovasa'ỹ oñemoĩva pe papado pu'akápe oñepyrũ hag̃ua, tuichaháicha opa, upe jave pe ipaháva umi mbohapy mba'e ojokóva yvy rehegua apytégui (umi Gótico), ojeity hag̃ua, Daniel capítulo siete he'iháicha.

Ahechamína umi hatĩre, ha péina osẽ ijapytépe ambue hatĩ michĩva, henondépe ojeipe’a mbohapy umi tenondegua hatĩ apytégui hapóre; ha péina, ko hatĩme oĩ tesa kuimba’e resa-icha, ha peteĩ juru oñe’ẽva mba’e guasu rehe. Daniel 7:8.

Umi mbohapy hatĩ ojeipe’áva ojehechauka umi mokõi táva marangatu ári, ha pe mbohapyha umi mbohapy jopyrã geográfico apytégui oñemosẽrõ guare táva Roma-gui, ary 508-pe, oñemboyke pe ñemoĩ mbaretéva ojokóva kuri pe pu’aka papal ñemopu’ã. Pe ñemopu’ã oñeñe’ẽva versíkulo once-pe, orrepresenta umi treinta ary oĩva 508 ha 538 apytépe. Upéva ohechauka treinta ary ojejapo hague pe ñembosako’i oñemoĩ hag̃ua pe kuimba’e angaipa rehegua Tupã tupãópe.

Pe ñe’ẽ oñembohasáva “ojeipe’a” ramo ha’e avei “sur”, he’iséva ojeipe’a hag̃ua; ha ary 508-pe, pe ñemoĩ hag̃ua kyhyje’ỹ hag̃ua pe papado pu’aka renonderã ojeipe’a (ojeipe’aite). Upe arýgui, mil mokõi sa noventa ary ogueraha ndeve 1798-pe, ha pe papado ñembyai omano hag̃uáicha-pe. Mil mbohapy sa treinta y cinco ára ogueraha ndeve pe peteĩha jejavy guasúpe, ha pe aravo oñembotapykue hag̃ua ñepyrũme, ary 1843 pahaite gotyo. Pe versíkulo opromete peteĩ jehovasa umi “oguahẽvape” 1843-pe. Pe ñe’ẽ “oguahẽ” he’ise opoko. Pe peteĩha ára ary 1844-pe ohechauka pe peteĩha jejavy guasu; ha pe paha ára ary 1843-pe opoko pe peteĩha aravo ary 1844-pe. Pe paha ára peteĩ arýpe opoko pe peteĩha árape pe ary oúvape. Pe jehovasa ojoajúva upe arýre oñemombarete tembiasakue ha profesía rupive.

Rojepy ramotenondéta ñande ñehesa’ỹijo “pe ára ha ára guáre” ha’éva peteĩ añetegua pyenda ramo pe ambue artículo-pe.

“Opaite marandu oñeme'ẽva'ekue 1840–1844 guive ojeguerekova'erã ko'ág̃a mbarete reheve, oĩgui heta tapicha operdéma va'ekue hekópe. Umi marandu oguahẽva'erã opaite tupaope.

“Cristo he’i: ‘Ojehovasáva pene resa, ohecha rupi; ha pene apysa, ohendu rupi. Añetehápe ha’e peẽme, heta proféta ha kuimba’e hekojojáva ohechase hague umi mba’e pehecháva, ha ndohechái; ha ohenduse umi mba’e pehendúva, ha nohendúi’ [Mateo 13:16, 17]. Ojehovasáva umi resa ohechava’ekue umi mba’e ojehechava’ekue ary 1843 ha 1844-pe.”

“Oñeme’ẽ oñeme’ẽma. Ha ndaiporiva’erã araka’eve ñeha’arõ hag̃ua oñeñe’ẽjey hag̃ua upe oñeme’ẽva, umi ára rechaukaha oñekumplíma hag̃ua; tembiapo paha ojejapova’erã. Peteĩ tembiapo guasu ojejapóta sapy’aitépe. Pya’etéma oñeme’ẽta peteĩ ñe’ẽmondo Tupã omoĩva’ekue rupive, ha upéva okakuaáta pe sapukái hatãme. Upérõ Daniel oñembo’ýta ilótepe, ome’ẽ hag̃ua hekopete imarandu.” Manuscript Releases, volume 21, 437.