Pe kuatiaĩ michĩva Roma rehegua oñerrepresenta jave versíkulo porundygui doce peve Daniel kapítulo ocho-pe, ha’e peteĩ símbolo oñembyaíva, ha’égui peteĩ símbolo travestismo rehegua, peteĩ oĩva kuimba’e ha kuña apytépe, omoambuéva ijehegua peteĩgui ambuépe. Kóva oñemoĩ porã pe entendimiento Millerita ndive, he’íva Roma oñerrepresentaha mokõi fase rupive: pe peteĩha fase ha’e Roma rembiapo estado rehegua, ha pe mokõiha fase ha’e Roma rembiapo iglesia rehegua; hákatu pe género kuéra oscilación-pe umi versíkulope, pe kuatiaĩ michĩva oĩ historia ha profecía secuencia gui okápe (oñembyaíva). Upéicharõ jepe, umi irundy versíkulo peteĩteĩva orrepresenta historia ojoajúva directamente térã Roma rembiapo estado rehegua ndive térã Roma rembiapo iglesia rehegua ndive. Roma pagana omuña asýkuri opa umi ojokóva ijehe pe autoridad imperial rehe, ha katu pe persecución Roma papal rehegua (kuñáva) versíkulo diez-pe, oñembohape específicamente yvága rehe.

Pe entendimiento Millerita-pe guive, Roma ha’e hague pe irundyha ha pahaite tetãnguéra, pe ojere jey va’ekue estado-gui tupão-pe ha upéi jey estado-pe ha tupão-pe, ndaha’éi va’erã kuri mba’e ojepy’apýpe hikuái. Ha’ekuéra ohechakuaa kuri pe ñembyai hierro ha ñai’ũ rehegua umi py Daniel kapítulo mokõi-pe, ha oñentende hag̃uánte mokõi fase Roma rehegua ramo, mba’eveichavérõ noñeikotevẽi ojedefini hag̃ua peteĩ secuencia histórica específica peteĩ irundyha ha poha tetã rehegua. Péicha avei oñentende hikuái kapítulo siete rehegua, moõ pe hatĩ oñe’ẽva’ekue mba’e guasueterei pe Altísimo kóntrape, oreko hague mbohapy hatĩ ojeipe’áva’ekue umi diez hatĩ ypykue pe mymba Roma reheguágui. Jepe Miller ohechakuaa va’ekue pe oscilación de género versículo nueve guive doce peve, upéva ndoikovéi va’erã kuri mba’eve pe iñentendimiento-pe pe irundyha tetã ha’eha Roma rehegua. Pe entendimiento Millerita-pe, pe irundyha tetã opa kuri ary 1798-pe, ha pe ambue evento profético ou va’erãkuri hapykuéri ha’e Cristo Jejujey Mokõiha.

Pe kuña pehẽngue ohechauka pe kuña ombojoguáva fornicación espiritual pe kuimba’e pehẽngue ndive, ha ojehechauka umi téxto diez ha doce-pe.

Ha okakuaa eterei, pe ehupyty peve yvágape oĩva ehérsitope; ha omombo yvýre umi ehérsitogua ha umi mbyjakuéra apytégui peteĩ aty, ha opyrũ hi’ári. Daniel 8:10.

Pe mbyaigua guasu papagua ojereva’ekue kristianismo rehe (yvágape oĩva ñorairõhára aty) rehe, ha pe versíkulo doce-pe Roma papagua (kuña), ohupyty mbarete omboguata hag̃ua hembiapo porojuka hag̃ua, pe tembiapo vai rupive, oñemongarai hag̃ua tekoñaña rupi Europa ruvichakuéra ndive.

Ha oñeme’ẽ chupe peteĩ ehérsito oñemoĩ hag̃ua pe mymbajuka ára ha ára rehegua rehe, ñembyai rupi; ha omombo yvýre pe añetegua; ha ojapo hembiapo, ha osẽ porã. Daniel 8:12.

Pe “ehérsito” pe versíkulope ohechauka pe mbarete militar oñeme’ẽ vaekue papadópe “pe ára ha ára rehe”. Pe ñe’ẽ “rehe” he’ise “gui”. Umi mburuvicha pagáno Europa pegua guive (Roma pagána), ojehechaukáva “pe ára ha ára” rupive, oñeme’ẽ papadópe pytyvõ militar (pe “ehérsito”) “tembiapo vaikue rehehápe”. Tupaó ha estado joaju, ha tupaó oisãmbyhy upe joaju, ha’e pe “tembiapo vaikue”. Upe tembiapo vaikue káusa rymba ha’e tuguy kristiáno. Peteĩ jevy papado oguereko rire ipópe umi ehérsito Roma pagána pegua, Roma papal (“ha’e”) “omboyke yvýpe añetegua; ha omba’apo, ha oñakãrapu’ã.”

Daniel kapítulo once, versíkulo treinta y uno-pe, avei ojehechauka umi ehérsito oñeme’ẽha Roma papal-pe:

Ha umi yva oñemopuʼãta hese, ha omongyʼáta pe tupaópe imbaretevéva, ha oipeʼáta pe mymbajuka ára ha ára, ha omoĩta pe mbaʼe jeguaru oporomonguʼeʼỹva. Daniel 11:31.

Pe versíkulo ohechauka pe ñemoambue histórico Roma pagána-gui Roma papál-pe. Pe versíkulope umi “jyva” ha’e umi mburuvicha guasu Europa-pegua oñepyrũva opu’ã hag̃ua papado rehehápe, oñepyrũvo Clovis, mburuvicha guasu Francokuérare (Francia), áño 496-pe. Umi “jyva” avei omongy’a “pe santuario mbarete rehegua” (táva Roma), umi ñorairõ tapiaite rupive siglo irundyha guive pe áño 538 peve. Umi “jyva” avei ombogue pe resistencia pagána opu’ãva papado ñemopu’ã rehe, ha pe áño 508-pe, pe resistencia pagána opa hag̃ua.

Pe ñe’ẽ oñembohasáva “oipe’a hag̃ua”, ha’e pe ñe’ẽ hebreo “sur” ha he’ise “oñemboguejývo” térã “oñemboguejýramo”. Pe “jyva kuéra” omoĩ pe “mba’e jeguaru ombyaíva” (papado), yvy guapyhápe áño 538-pe. Daniel capítulo 8, versículo 12-pe ojehechauka ramo “aty” oñeme’ẽ hague pe michĩva hatĩ kuñameguávape, upéva oñemoĩ peteĩcha capítulo 11, versículo 31 rembiasa reheve. Apocalipsis aranduka avei ombohovái upe añetegua capítulo 13-pe.

Ha pe mymba guasu ahecháva vaʼekue ojogua kuri peteĩ jaguarete rehe, ha ipykuéra haʼe peteĩ oso pykuéraicha, ha ijuru peteĩ león jurúicha; ha pe dragón omeʼẽ chupe ipokatu, iguapyha, ha tuicha mbaʼepuʼaka. Apocalipsis 13:2.

Hermana White ombojekuaa hag̃ua porã pe mymba oĩva pe mokõiha versíkulope ha’eha pe papado, ha avei pe dragón oĩva upe versíkulope ha’eha Roma pagana. Roma pagana ome’ẽ mbohapy mba’e pe papadope; “ipu’aka, iguapyha, ha tuicha autoridad.”

Mburuvicha guasu mbaretépe ojehupyty Roma pagana rupive, oñepyrũvo Clovis ndive ary 496-pe. “Apyka” oguapy hag̃ua ipoguýpe ha ogoverna hag̃ua, oñeme’ẽ papado-pe ary 330-pe, mburuvicha guasu Constantino omyenyhẽvo hóga guasu Constantinopla-pe, ohejávo itavusu yma guarã, Roma, tupao papal poguýpe. Ary 533-pe, mburuvicha guasu Justiniano he’i mburuvicha guasu rembiapoukapy rupive papa ha’eha tupao akã ha umi herejía mohendaha, upéicha ome’ẽvo ipape “mburuvicha guasu” Roma-gua papa-pe. Daniel kapítulo 8, versíkulo 12-pe, ojehechauka araka’épa oñeme’ẽ peteĩ “ehérsito”, ha upe añetegua maranduhára rehegua oñemoneĩ heta testígo rupive. Upe ára guive (oñepyrũvo ary 496-pe), papado “oñakãrapu’ã porã.”

Oseguíta “ojapo” ha “oporomoakã porã” pe ára peve pe pochy oĩva Israél retã yvate gotyo rehe opa hag̃ua ary 1798-pe, ha pe papado ojapyhy hag̃ua pe ijerida omano hag̃uáva.

Ha pe rréi ojapóta hembipota he’iháicha; ha omopu’ãta ijehe, ha ombotuicháta ijehe opaichagua tupã ári, ha oñe’ẽta mba’e hechapyrãva Tupãkuéra Tupã rehe, ha ipo porãta pe pochy oñembotývo; pe ojejapókuaáva niko oikóta. Daniel 11:36.

Pe versíkulo 9 pehẽ capítulo 8-pe oñemombe’u Roma kuimba’éva rehegua (Roma pagana), ha ojehechauka upe mbohapy paso rupi ojeporavo ha oñemoinga hag̃ua ipoguýpe, upe Roma pagana ojapova’ekue, ha upéva ohechauka hag̃ua umi mbohapy hendaguasu geográfica oñemomba’éva’erãva ikatu hag̃uáicha Roma papal oñemoĩ ko yvy apyka ári, ojehechaukaháicha umi mbohapy hatĩ oñekytĩva’ekue capítulo 7-pe. Umi mokõi mbohapy paso rupi ñemomba’e Roma pagana ha papal rehegua, ohechauka umi mbohapy mba’ejoko geográfica Roma moderna rehegua, Daniel 11:40–43-pe. Upéi, capítulo 8, versíkulo 11-pe, pe hatĩ michĩva kuimba’éva (Roma pagana) jeýma ojehechauka. Pe versíkulope, pe lógica oñesantifikáva tuichaite añete ha hatã, upévare umi kuimba’e ñembohory rehegua oisãmbyhýva Jerusalénpe ojejopy va’erãkuri omoingévo heta japu teológica ikatu hag̃uáicha omopu’ã hag̃ua hikuái iñepyenda japu.

Haʼe oñembotuicha voi pe ehérsito ruvicha peve, ha chugui ojeipeʼa pe sakrifísio ára ha ára guáva, ha oñembyai iñesantuario renda. Daniel 8:11.

Jajepyrũvo guive umi moneda ha umi ita jeguaka japúva oñemoinge vaʼekue Adventismo-pe 1863 guive, tekotevẽ ojehechakuaa oĩha mokõi mbaʼeporãha guasu ojeʼe hag̃uáicha katupyry teológico rehegua, Adventismo oñembotuichahápe hese, haʼéva ipyenda omombarete hag̃ua umi doctrina Protestantismo apóstata ha Catolicismo rehegua. Pe heʼíva umi teólogo moderno Adventismo-pegua haʼe hikuái térã katupyry Biblia rembiasakue rehe, térã katupyry Biblia ñeʼẽnguéra rehe. Iporuháicha pe versíkulo, ohechauka pe ñeʼẽ profética oiko hague chupekuéra peteĩ kuatiañeʼẽ oñembotýva ramo, ha avei ohechauka pe heʼíva hikuái haʼeha katupyry Biblia ñeʼẽnguéra rehe, haʼeha añetehápe pe Fariseísmo rehegua jehechauka pyahu koʼág̃agua.

Peteĩha ha’e pe ñembotavy’ỹ umi ñe’ẽme’ẽme kuimba’e térã kuña rehegua pe hatĩ michĩvare versíkulo porundy guive pakõi peve. Oĩramo añetehápe ha’ekuéra katupyry ñe’ẽ hebreo rehe, ndoheja mo’ãi, térã nomombareteve’ỹi, pe añetegua Daniel ojepuru porã hague umi ñe’ẽme’ẽ kuimba’e ha kuña rehegua ko’ã versíkulope. Pe hatĩ michĩ ojehechauka mokõivéva ñe’ẽme’ẽme, ha umi ñe’ẽme’ẽ ou ha oho umi versíkulo rupi. Umi teólogo oñeha’ã omo’ã ko añetegua mba’e vai reheve ha viru gua’u reheve, péva niko hesakã porã ohechaukágui versíkulo pa peteĩha ohechauka Roma pagána, ndaha’éi Roma papal. Ha’ekuéra katu, añetehápe, oñe’ẽ hatã pe hatĩ michĩ versíkulo pa peteĩhagua ha’eha papa, ha añetehápe ha’e Roma pagána.

Ojehechakuaávo mokõi umi irundy versíkulo apytégua pe mimbipa michĩ rehegua ha’eha kuimba’e ha mokõi ambue ha’eha kuña, upéicharõ ndahasýi omoinge hag̃ua pe añetegua bíblica: peteĩ kuña, marandu’ypy marandúpe, ohechauka peteĩ iglesia; ha peteĩ kuimba’e ohechauka peteĩ tetã. Ko mba’e jeikuaávo oheja opa umi ohechasevape ohechakuaa hag̃ua pe mimbipa michĩ versíkulo once pegua ha’eha Roma kuimba’éva (Roma pagana), ndaha’éi Roma kuñáva (Roma papal).

Upévare, ko versíkulo oñentende ombo’eha Roma pagána (ha’e) oñemomba’eguasu hague pe ehérsito ruvicha rovake, ojapo haguéicha Roma pagána omoĩrõ guare pe ehérsito ruvichápe Calvario kurusúre. Ndaha’éi añoite Roma pagána oñemomba’eguasu hague Cristo rehe kurusúpe; pe versíkulo osegi he’i hag̃ua hese (Roma pagána rehe) “pe sacrificio ára ha ára gua ojeipe’a hague.”

Pe kuatia Daniel-pe oĩ mokõi ñe’ẽ hebreo mokõivéva oñembohasa “ojepe’a” hag̃ua. Umi ñe’ẽ ha’e “sur” ha “rum”. Mokõivéva ojepuru pe tembiapo pe santuariope. “Sur” he’ise ojepe’a térã oñembogue, ha araka’e pe altárgui pe santuariope ojeipe’a va’ekue tanimbu, pe ñe’ẽ ojepurúva oñemombe’u hag̃ua upe jeipe’a ha’e “sur”. Pe ñe’ẽ “rum” he’ise oñemopu’ã ha oñemomba’eguasu, ha pe pa’i pe santuariope omopu’ãva’erãrõ peteĩ ofrénda oñemyengovia hag̃ua, upérõ ha’eva’erã “rum” (omopu’ã) pe ofrénda. Pe versíkulo once-pe, Roma pagana (“pe ára ha ára”) ojapóta “rum” (oipe’a) hag̃ua pe paganísmo omopu’ã ha omomba’eguasúvo pe rrelihión pagana.

Róma pagana omopu’ã ha omomba’eguasúta pe religión pagana. Umi teólogo adventista he’íva oguerekoha katupyry umi ñe’ẽ bíblica-pe oiporavo omoñe’ẽ hag̃ua opaite jevy “take away” ojehúva Daniel arandukápe ramo “remove”. Ha’ekuéra ndohechakuaái Daniel jehaikue iñambue ha hendaitépe ojehaíva, ha upévare oñemoĩ proféta Daniel ári.

Umi teólogo he’íva ontendeha umi ñe’ẽ oĩva la Biblia-pe ome’ẽ argumento ombojehe’a hag̃uáicha mba’érepa Daniel oipotáta he’ise peteĩchagua mba’e, oiporúramo jepe mokõi ñe’ẽ iñambuéva. Ha’ekuéra ojapo estudio puku ha ikane’õva umi ñe’ẽ rehe, omombarete hag̃ua he’íva japu. Umi teólogo he’íva ontendeha pe tembiasakue bíblica oñe’ẽ hag̃ua, he’i pe jeporu vai oñemopyenda hag̃ua pe kuaa rehe, tembiasakue ryepýpe ára iñambuévape peteĩ ñe’ẽ ikatu hag̃uáicha he’ise ambue mba’e, ha upévare Daniel oiporúramo mokõi ñe’ẽ iñambuéva, peteĩ experto añónte tembiasakuére ikatu oikuaa mba’épa añetehápe Daniel he’iseva’ekue. Tuicha mba’e jahechakuaa hag̃ua ko’ã mokõi tape japu, ipórke ojeporu jepi umi teólogo ohekáva okañy hag̃ua pe metodología “línea ári línea”-gui.

Haʼe oñembotuichave voi pe ehérsito Ruvicha guive peve, ha hese rupi ojeipeʼa pe mymbajuka ára ha ára guare, ha oñembyaipa pe tenda isantuariopegua. Daniel 8:11.

Pe ñe’ẽ oñembohasáva “ojeipe’a” ramo pe versíkulope he’ise “opu’ã ha oñemomba’eguasu hag̃ua”. Ndaha’éi he’iséva oñemboipe’a hag̃ua. Ko añetegua omoheñói ñemyangekói ha joavy umi teólogo adventista-kuérape g̃uarã, pórke ijypykuéra ndopytái mbarete peteĩ jehecha hag̃uáicha pe versíkulo rehe, oñemoĩ jave pe versíkulope pe ñe’ẽ he’ise añetéva Daniel oiporúva. Ha’ekuéra he’i pe hatĩ michĩva pe versíkulope ha’eha Roma papal, ha upévare pe versíkulo he’íta va’erã “hese rupi” (Roma papal) “pe ára ha ára oñepe’a kuri.”

Ha’ekuéra, ojekuaaháicha, ndaikatúi mba’eve hag̃ua omoĩvo pe ñe’ẽ oñembohetavéva, Sister White he’iháicha hesakã porã oñembohetaha arandupy yvypóra reheve ha ndojeporúi pe texto rehe.

“Upéi ahecha pe ‘tapia guive’ rehegua (Daniel 8:12) ha pe ñe'ẽ ‘sacrificio’ yvypóra arandu rupive oñemoĩ hague, ha ndaha'éiha pe texto pegua, ha Ñandejára ome'ẽ hague hese pe jehecha añeteguáva umi ome'ẽ va'ekuépe pe juicio aravo sapukái.” Early Writings, 74.

Haʼekuéra ohechakuaa “pe ára ha ára guápe” Cristo rembiapo pe santuario-pe ramo, upévare “pe sacrificio ára ha ára gua” omombarete pe concepto heʼíva “pe ára ha ára gua” haʼeha Cristo rembiapo sacrificial pe santuario yvágape. Péro pe inspiración ohechauka pe ñeʼẽ “sacrificio” “ndahaʼéi pe texto pegua”.

Efraín kaʼu háicha oikuaaukárõ “pe ára ha ára” Cristo rembiapo santuariopegua ramo, upe versíkulo upéicharõ heʼíta: “haʼe rupi” (Roma papal) “ojeipeʼa kuri pe ára ha ára”, térã heʼíta: “poder papal rupive, ojeipeʼa kuri Cristo rembiapo santuariopegua”. Añetehápe haʼekuéra omboʼe ko japu. Haʼekuéra insisténte heʼívo pe pytũmby gobierno papal rehegua rupive ojeipeʼa hague yvypóra apytuʼũgui pe entendimiento añetegua Cristo rembiapo santuariopegua rehegua.

Upéicharamo jepe pe ñeʼẽ oñembohasáva “ojeipeʼa hag̃ua” ndahaʼéi heʼiséva ojeipeʼa, haʼe heʼise oñemopuʼã ha oñemombaʼeguasu. Umi oñeʼẽva ijeheguiete haʼeramoha experto ñeʼẽnguéra bíblicas-pe omoĩporãrire pe heʼiséva pe ñeʼẽ hebrea “rum”, upe pasáhepe, iñembohasa tekotevẽva heʼi hag̃ua: “mburuvicha papal pokatu rupive, Cristo pe santuario pegua hembiapo oñemopuʼã ha oñemombaʼeguasu.” ¿Arakaʼe piko pe papado omopuʼã ha omombaʼeguasu Cristo-pe?

Haʼekuéra oheka omoĩ hag̃ua pe ñeʼẽ hebreo “sur” rembiapokue pe ñeʼẽ hebreo “rum” ári. Daniel oipuru pe ñeʼẽ “sur”, heʼiséva ojeipeʼa hag̃ua, “pe ára ha ára” rehegua mokõi ambue versíkulope; versíkulo once-pe katu, Daniel oiporavo pe ñeʼẽ “rum”, heʼiséva ojehupi ha oñemombaʼeguasu hag̃ua. Ndahaʼéi añónte pe tembiʼu mombeʼuguaʼu rehegua ko versíkulo rehegua vyroreiha, pe oñembotavy rupi pe heʼiséva pe ñeʼẽ oñembohasáva “ojeipeʼa” ramo; ha arakaʼeve ndaipóri vaʼekue peteĩ tiempo Cristo pe santuario-pe hembiapo ministerial ojeipeʼa haguéicha mbaʼeveichavérõ umi kuimbaʼe apytégui.

Ha ko kuimbaʼe, opyta hag̃ua opa ára g̃uarã, oguereko peteĩ saserdóte rembiapo ndaikatúiva oñemoambue. Upévare ikatu avei osalvaite peve umi oñemboja Tupã rendápe hese rupi, oikovégui tapia hag̃uáicha oñemoĩ hag̃ua hesekuéra ñeporandu hag̃ua. Hebreos 7:24, 25.

Asegura hag̃ua, umi teólogo adventista ojapoháicha, oñehaʼãvo omombarete hag̃ua ijerovia vaiete ko versíkulo jehechaukarãme, oĩ hague peteĩ aravo pe papado oipuru hague peteĩchagua pokatu oipeʼa hag̃ua pe intersesión pe santuariopegua Cristo rehegua, ndahaʼéi mbaʼeve ndoguerohorýiva, síno peteĩ mbaʼe itavyetereíva!

Ha umi teólogo kuéra nombo’éi pe versíkulo ohechauka hag̃ua pe papado omopu’ã ha omomba’eguasu hague pe Cristo santuario pegua ministerio. Ha’ekuéra ojehekýi Daniel ñe’ẽngue he’isévagui, ha Ellen White consejo inspiradogui, ombo’e hag̃ua mba’épa ha’ekuéra oipota ombo’e, Daniel ñe’ẽngue testimonio rehe jepe.

Haʼe oñemombaʼeguasu voi pe ehérsito ruvicha guasúpe peve; ha hese rupi ojeipeʼa chugui pe sacrificio ára ha ára, ha itupãóga marangatu renda oñemombo yvýre. Daniel 8:11.

Umi teólogo-kuéra ombo’e ko hag̃ua pe versíkulo he’iseha: “poder papal rupive, oñemboguejy hag̃ua Cristo santuario-pe hembiapo ministerial”, ha pe jeipe’a Cristo rembipota santuariopegua kuimba’e kuéra apytu’ũgui oñemombarete pe añetegua rupive, oñembojoajúvo upe jeipe’a rehe, Cristo “santuario renda oñemboguejy” hague. Ndaipóri ni peteĩ versíkulo Tupã Ñe’ẽme ohechaukáva pe santuario yvagagua, upépe Cristo ojapohápe hembiapo ñemoĩ hag̃ua ñande rehe, araka’eve oñemboguejy hague. Ha ndaipóri avei ni peteĩ pasaje bíblico ohechaukáva pe yvága voi, ha’éva “isantuario renda”, araka’eve oñemboguejy hague. Jey jeývo, umi teólogo-kuéra oñemoĩ proféta Daniel ári, pórke oñeñandu hag̃ua “isantuario renda” pe versíkulope oñeñe’ẽha Tupã santuario rehe, jepe Daniel ombo’e hesakã porã hag̃ua upe ñemimo’ã rováiite.

Umi experto-kuéra oñemboheróva lengua hebrea-pe insisténte he’i ko versíkulope ñe’ẽ hebreo “rum” oñentendeva’erãha ñe’ẽ hebreo “sur” he’isévaicha. Avei insisténte he’i ñe’ẽ hebreo “miqdash” oñentendeva’erãha peteĩchaite ñe’ẽ hebreo “qodesh” rehe. “Miqdash” ha “qodesh” mokõivéva oñembohasa hag̃uante “santuario” ramo Daniel kuatiañe’ẽme, upéicharõ jepe iñambue he’iséva. “Miqdash” ohechauka oimeraẽ santuario, taha’e Tupã santuario térã peteĩ santuario pagano. Ha’e pe ñe’ẽ general ojeporúva santuario rehe, péro “qodesh” ojeporu Biblia-pe añoite ohechauka hag̃ua Tupã santuario.

Daniel oikuaa porã kuri pe iñambueha peteĩ santuario pagano ha Tupã santuario apytépe. Daniel ohechaukasérire peteĩ santuario pagano, ojeporúta kuri pe ñe'ẽ “miqdash”. Che remiandu hag̃uáicha, mba'e hechapyrãite ningo umi oñehenóiva experto ñe'ẽ hebrea rehegua araka'eve noñe'ẽi pe mba'e rehe, irundy versículo ojoapykuéripe, Daniel oiporu mokõive ñe'ẽ mbohapy jevy. Daniel jeporu ko'ã mokõi ñe'ẽ hebrea rehe, mokõivéva oñembohasáva “santuario” ramo, omyesakã pe he'iséva Daniel oikuaaukase va'ekue.

Ha’e ombotuicha ijehe voi ehóvo pe mburuvicha pe ehérsitopegua peve, ha hese rupi ojeipe’a chugui pe mba’e ojeikuave’ẽva ára ha ára, ha oñembyai pe tenda isantuariopegua. Ha oñeme’ẽ chupe peteĩ ehérsito pe mba’e ojeikuave’ẽva ára ha ára rovái, pe jejavy rupi; ha omombo añetegua yvýre; ha ojapo hembipota, ha oñemomba’e. Upéi ahendu peteĩ marangatu oñe’ẽva, ha ambue marangatu he’i pe marangatu oikovévape oñe’ẽva’ekue: Mboy araka’e peve piko pe visión pe mba’e ojeikuave’ẽva ára ha ára rehegua, ha pe jejavy omongu’áva ñehundi, oñeme’ẽ hag̃uáicha mokõivéva pe santuario ha pe ehérsito oñepyrũ hag̃ua ojeipyru hag̃ua ipy guýpe? Ha ha’e he’i chéve: Mokõi mil tresientos ára peve; upéi pe santuario oñemopotĩta. Daniel 8:11–14.

Pe pasáheite omoĩva Adventísmo pyendaite, Daniel oipuru mokõi ñe’ẽ hebreo iñambuéva, mokõivéva oñembohasáva “santuario” ramo. Umi versíkulo 13 ha 14-pe, Daniel oiporavo ojepuru hag̃ua pe ñe’ẽ hebreo “santuario”-rã, ha upéva añoite ojepuru Ñandejára santuario rehegua hag̃ua Bíbliare; péro pe versíkulo 11-pe, Daniel oipuru pe ñe’ẽ hebreo general térã genérico ikatúva he’ise Ñandejára santuario, térã avei peteĩ santuario pagano.

Daniel oipota rire omombeʼu hag̃ua pe “santuario” versíkulo once-pe, Tupã santuario ramo, oiporavóta kuri pe ñeʼẽ hebreo peteĩchagua pe oiporu vaʼekue mokõi jey umi mbohapy versíkulo oúva ryepýpe. Hesakãiterei Daniel ojapo hague peteĩ jehechakuaa porã peteĩ santuario pagano apytépe versíkulo once-pe, ha Tupã santuario apytépe versíkulo trece ha catorce-pe! Péro Efraín kaʼu reíva oñeʼẽ hag̃ua, heʼi hikuái pe “tenda isantuario rehegua” oñemombo vaʼekue yvýre, versíkulo once-pe, haʼe hague Tupã santuario renda, jepe omboykéramo hikuái pe ñeʼẽ “tenda”.

Ha’ekuéra ombo’e pe papado oipe’a hague Cristo-gui pe hembiapo ñemomba’eguasu rehegua, ha omboguevi hague pe añetegua yvágapegua tenda marangatu rehegua. Péro Daniel hesakã porã vaʼekue pe “tenda marangatu” versíkulo once-pe, ndahaʼeiha Ñandejára tenda marangatu, síno peteĩ tenda marangatu pagano. Daniel péicha avei hesakã porã vaʼekue ndahaʼeiha pe “tenda marangatu” pe oñemboguevíva, síno “pe tenda” hekoha marangatu rehegua.

Omboyke hag̃ua umi versíkulo porundy guive pakõi peve oikuaaukaha rehekakuaáva pe ñe’ẽteete oje’éva kuimba’e térã kuña rehegua, umi teólogo moderno omoguahẽ hag̃ua peteĩ definición “pe ára ha ára rehegua” rehegua, osẽva protestantísmo apóstata apytégui, ha oñepyrũ omopu’ã hag̃ua peteĩ pyenda yvyku’i ári, yvypóra remimo’ã, tekotevẽ yma guare ha jepokuaa ári. Oguahẽvo versíkulo peteĩha pa peteĩhápe, jepe omboyke hikuái pe ñemoñe’ẽ ñanepytyvõva Sister White guive, omombe’úva Miller oikuaa hague porã “pe ára ha ára rehegua” ha’éha paganísmo, ha oñepyrũ ojapo hag̃ua pe tapejavyha ha ñemo’ãnguéra rembiporu omoirũ hag̃ua imborayhu teología katóliko ha protestánte rehe.

Haʼekuéra omoambue Roma pagána-pe Roma papál-pe pe versíkulope, ha omoĩ mbaretépe pe ñeʼẽ “mboguejy” rembiapokue pe ñeʼẽ heʼiséva “hupi ha mombarete” ári. Omyesakã hikuái pe símbolo satániko “pe ára ha ára guigua” ramo peteĩ símbolo Tupãgui ou hag̃ua, ha upéi ombojoaju peteĩ tupao pagáno haʼeha Tupã róga marangatu, ojehekýivo pe ñeʼẽ hekopete heʼíva “pe tenda” pe santuario rehegua. Ha umi “ndoikuaáiva” (Isaías ohenóiháicha chupekuéra), oikũmbytaha añoite umi “oikuaáva” heʼíramo chupekuéra péicha hag̃ua, omoneĩ umi mombeʼuguaʼu rembiʼu ogueraháva chupekuéra ijahapýpe hag̃ua.

Rombojapóta ñande jehechameme pe kuaapy okakuaáva rehe, oñembohechaukáva joya-kuéraicha Miller kerayvotyme, pe artíkulo oúvape.

“apóstol Pablo ñanemomarandu ñandéve oĩha ‘oĩta ojei vaʼekue pe jeroviágui, ohendu hag̃ua espíritukuéra ombotavýva ha añaretã remimboʼekuéra doctrina-kuérape.’ Péva hína ikatúva ñahaʼarõ. Ñane prueba tuichavéva oúta umi tapichakuéra rupi yma oñemoĩ vaʼekue añeteguáre, ha upéi haʼekuéra ojei chugui oho hag̃ua yvóra gotyo, ha opyrũ hese ipy guýpe ñembyai ha puka vai reheve. Tupã oreko tembiapo hag̃ua hembiguái jerovia hag̃ua guasúpe g̃uarã. Pe enemigo rembiapu oñorairõvaʼerã iñeʼẽ añeteguápe rupive. Japúpe ojeipeʼavaʼerã ijao, ojekuaaukavaʼerã imbaʼe reko añetetéva, ha Jehová léi resape overavaʼerã ko yvy arapytu pytũme. Jahechaukavaʼerã iñeʼẽ rembijerurekuéra. Ndajajehejáita orekoʼỹre mbaʼeve vai jahejáramo ko tembiapo pohýi ha marangatuete. Péro jajerovia aja añeteguáre ñañangareko hag̃ua hese, ani ñañangareko ñandejehe, térã jajapo sarambi guasu oñehenóiramo ñandeve jahasa hag̃ua ñeʼẽvai ha ñemombeʼu japu. Ani ñande poriahuvereko ñandejehe, síno tañandeakyhyje eterei pe Yvateve Léi rehehápe.”

“He’i apóstol, ‘Oúta ára hína ndaikatumo’ãi ogueropu’aka hag̃ua pe doctrina hesãiva; ha ijeheguiete rembipota vai rehe ombyatyta ijupekuéra mbo’ehárape, ijapysakuéra ohekýiva ohendu hag̃ua; ha ombojere hag̃ua iñapysakuéra añeteguágui, ha oñembojevýta mombe’upy hag̃ua.’ Mávapa opa hendáicha jahecha kuimba’e kuérape hasy’ỹ hag̃uáicha ojegueraha hag̃ua tembiapo rei ombotavývape umi omboguejýva Ñandejára Ñe’ẽ; ha katu pe añetegua oñemoĩ vove henondépekuéra, henyhẽ hikuái py’aro ha pochy rehe. Ha pe apóstol ñe’ẽmondo Ñandejára rembiguáipe ha’e: ‘Eñatende opa mba’épe, ehasa asy, ejapo evangelista rembiapo, emohu’ã porã nde ministerio.’ Iárape oĩ vaekue ohejáva Ñandejára rembiapo. Ha’e ohai: ‘Demas che reja, ohayhúgui ko mundo ko’ág̃agua;’ ha jey he’i, ‘Alejandro, pe herréro cobre rehegua, heta ivaíva ojapo cherehe: Ñandejára tome’ẽ chupe hembiapokuéra he’iháicha; eñangareko avei hese, ha’e niko hetaiterei oñemoĩ ore ñe’ẽ ndive hag̃ua.”

“Proféta ha apóstol-kuéra ohasa peteĩchagua jejopy ha jeja’o rupi, ha pe Ovecha Ra’y Tupãgua, marangatuite ha ky’a’ỹva jepe, ojejopy’ã opa mba’épe ñandeichaguáicha. Ha’e ogueropu’aka umi pekadorkuéra oñemoĩva hese.”

“Opaite ñemomarandu ko ára guarã oñemombeʼuvaʼerã jeroviápe; ha katu ‘Tupã rembiguái ndoñorairõivaʼerãi; síno ipyʼaguapýva opavavépe ndive, katupyry hag̃ua oporomboʼe, opaichagua hag̃ua, pyʼaporãme omboʼe hag̃ua umi ijehegui oñemoĩva.’ Ñañongatu porãvaʼerã ñande Ruete ñeʼẽ ani hag̃ua ñañemongyʼa umi ombotavyséva rembiapo rupive, umi oheja vaʼekue jerovia. Ñañemoĩvaʼerã hesekuéra ha ijespíritu ha ijehecharamóva rehe peteĩchagua tembiporu rupive ñande Mboʼehára oipuru haguéicha oñembosarái ramo guare chupe pytũmby mburuvicha,—‘Ojehai hína.’ Jaikuaavaʼerã jaipuru hag̃ua Tupã ñeʼẽ katupyrýpe. Pe ñemokyreʼỹ heʼi: ‘Eñemoarandu ejejuhu hag̃ua Tupã renondépe ojeroviapy hag̃uáicha nderehe, peteĩ tembiapohára ndoikotevẽiva otĩ hag̃ua, ombojaʼo porãva añetegua ñeʼẽ.’ Tekotevẽ tembiapo kyreʼỹ ha ñemboʼe pyʼaite guive ha jerovia oñembohovái hag̃ua umi mboʼehára japu ha mbotavyséva jejavy ijapysakáva rehe; ‘umi ára pahápe og̃uahẽtaha ára vaieterei. Yvypóra kuéra ojehayhúta ijehe, iplátareikéta, oñemombaʼeguasúta, oñemomorotĩta, oñeʼẽvaíta, naiñeʼẽrendumoʼãi ituvakuérape, ndoagradesemoʼãi, ndojeroviapýmoʼãi, ndaijayhumoʼãi, ndopyʼarorymoʼãi, ndoguerekomoʼãi ñemoĩ porã, ijapu hag̃uáicha ombojovakéta ambuépe, ndojejokomoʼãi, ipohýita, ndaijaʼemoʼãi ivaʼekuére, oporotĩrõta, iñakãhatãta, oñembotuicháta, ohayhuvéta vyʼarã Tupã rayhúgui; oguerekóramo jepe Tupã rerovia raʼanga, omoneĩta ipokatu hag̃ua: koʼãichaguágui ejei.’ Koʼã ñeʼẽ ohechauka umi kuimbaʼe rekokatu, umi Tupã rembiguái ojojuhútava hendivekuéra. ‘Ombotavy hag̃uáicha ombojovakéva,’ ‘umi ivaʼevape ndaijaʼéiva,’ oñorairõta umi ijerovia hag̃ua itupãre ko arapokõindy oñembyaívape. Ha pe Yvága rembiguái katu ohechauka vaʼerã pe espíritu ojehechauka vaʼekue Mboʼehárape. Ñemomirĩ ha mborayhúpe ombaʼapovaʼerã yvyporakuéra pysyrõrã rehe.”

“Pablo osegi umi oñemoĩva Tupã rembiapo rehe, omojojávo chupekuéra umi kuimba'épe ojapo va'ekue ñorairõ umi jeroviapy rehegua ndive Israel yma guarépe. Ha'e he'i: ‘Ha Jannes ha Jambres ojokóhaguéicha Moiséspe, upéicha avei ko'ãva oñemoĩ pe añetegua rehe; kuimba'e akãvai, oñemboyke va'ekue pe jerovia rehegua. Péro ndohasamo'ãvéi tenonde gotyo: hi'áva ojekuaáta opavavépe, ha'ekuéra reheguáicha avei ojekuaa va'ekue.’ Jaikuaa og̃uahẽtaha pe ára ojehechaukatahápe mba'eveichaitépa itavy ñorairõ Tupã rehe. Ikatu jaha'arõ py'a guapýpe, paciencia ha jerovia reheve, taha'e jepe mba'éichapa oñeñe'ẽ vai ha oñemboyke ñanderehe; ‘mba'eve ningo ndañemokañýiva, ndojekuaáimo'ãiva,’ ha umi omomba'éva Tupãme ha'e omomba'éta chupekuéra yvypóra ha ánhel kuéra renondépe. Ñande jajuhuva'erã ñande pype umi reformadór kuéra ñemhasa asy. Ojehai: ‘Umi nde rehe oñeñe'ẽ vai va'ekue ñe'ẽ vai ho'a che ári.’ Cristo oikuaa ñande mba'asy. Avave ñande apytégui nohenóiva'erã omondo hag̃ua pe kurusu ha'eño. Pe Kuimba'e Ohasa Asýva Calvariopegua oñandu ñande jehasa asy, ha ha'e voi ohasa asy haguére oñeha'ãrõ jave, ikatu avei oipytyvõ umi oĩvape ñembyasy ha prueba pype hesehápe. ‘Ha añetehápe, opavave oikoseva'erã tekokatu rehe Cristo Jesúspe ohasáta persecución. Péro umi kuimba'e ivaíva ha umi ombotavýva vaietévéta ohóvo, ombotavy ha oñembotavy. Nde katu eñemoĩ hatã umi mba'épe reikuaa ha remoarandu va'ekuépe.’” Review and Herald, January 10, 1888.