Pe mbohapyha ary Jehoiaquim, Judá ruvicha guasu, oisãmbyhy jave, oguahẽkuri Jerusalénpe Nabucodonosor, Babilonia ruvicha guasu, ha omongoraʼe táva. Ha Ñandejára omeʼẽ Jehoiaquim, Judá ruvicha guasu, ipópe, Tupã róga mbaʼyrukuéra apytégui peteĩ hendive; ha umívape ogueraha Sinar retãme, itupã róga peve; ha omoinge mbaʼyrukuérape itupã mbaʼeñongatuhápe. Daniel 1:1, 2.
Daniel ha Apocalipsis kuéra peteĩchagua lívro hína, ha umi línea profética ojehechaukáva Daniel lívrope oñembohapéva Apocalipsis lívrope avei. Jesucristo Revelación, ohechauka pe marandu profético paha ojeipe’áva sello-gui michĩmi mboyve pe tiempo de gracia oñembotýta hag̃ua.
Añetegua yma guive ymaite guare ojeikuaa porã vaʼekue Apocalipsis kuatiágui, ha katu jepokuaa ha tradición rupive oñemboty vaʼekue, opyta gueteri añeteguaramo, ha ko árape oñembotyʼỹ jey hína Judá ñemoñare León rupive, ha umi añetegua koʼág̃a ohechauka hína ijejapopaite perfecto.
Añetegua yma’ẽ vaʼekue yma porãme Daniel arandukágui, ha ojejokóva jepokuaáre ha ñemboʼéha ypykue rupive, opyta gueteri añetévaramo; ha ko árape ojepeʼa jey hína umi sello Judá ñemoñare León rupive, ha umi añetegua koʼág̃a ohechauka hína iñembyaty porãite hag̃ua.
Daniel niko añónte pe mokõi kuatiañe’ẽ ohechaukáva Jesucristo Revelación.
Jehoiakim ha’e peteĩ símbolo pe ñe’ẽmondo peteĩha ñemohenda pyahu ryepýpe oñembaretéva rehegua. Avei ha’e peteĩ símbolo pe pacto rehegua, pe téra ñemoambue rupi profétikamente ojehechauka pe oñepyrũha peteĩ relación de pacto. Pe relación de pacto Tupã oikehápe peteĩ tavayguakuéra ndive, yma ndaipóriva’ekue Tupã retãgua pacto-pegua, oñepyrũ pe ñe’ẽmondo peteĩha ñembaretépe.
Yma guare peve ndaha’éikuri peteĩ tetã, ha ko’ág̃a peẽ peiko Tupã retãramo; yma guare peve ndapehupytýikuri poriahuvereko, ha ko’ág̃a pehupytyma poriahuvereko. 1 Pedro 2:10.
Téra peteĩ réra oñemoambuévo ha upéva ohechauka hag̃ua peteĩ joaju ñe’ẽme’ẽ rehegua ojejapo porã Abram réra oñemoambuévo Abraham-pe, Sarai réra Sarah-pe, Jacob réra Israel-pe ha Saul réra Pablo-pe. Oĩ ambue testígo upe ta’ãnga rehegua, ha katu Daniel ñepyrũha kapítulope, Daniel réra oñemoambue Belteshazzar-pe, ha Hananiah réra oñemoambue Sadrac-pe, Misael réra Mesac-pe, ha Azarías réra Abed-nego-pe.
Ñandejára oike ramo peteĩ pacto-pe peteĩ tetã ndive, upe jave voi ohasa ohejáva ambue pueblo de pacto yma guaréva. Jehoiaquim ohechauka pueblo de pacto ojehasahávape, ha Daniel, Hananías, Misael ha Azarías ohechauka upe pueblo de pacto upe rire ojeporavóva. Umi tapicha oike ramo peteĩ relación de pacto-pe, upéi oñeha’ã hag̃ua ojekuaa omotenondétapa hikuái pacto mba’érepa oĩva. Pe ñeha’ã ojehechauka tembi’u je’úpe.
Adán ha Eva ndohasái pe je’epy’a’ã okaru hag̃uáicha rupi, ha Tupã peteĩha oike rire peteĩ ñe’ẽme’ẽme tavayguakuéra ojeporavóva ndive, omoñepyrũ upe joaju oha’ãvo chupekuéra maná reheve. Israel ymaguare ipahápe ndohasái upe je’epy’a’ã; ha upéicha ojapóvo ome’ẽkuri hikuái pe ñe’ẽpyahu peteĩha ha pe testígo peteĩha upe añetegua rehegua: peteĩ je’epy’a’ã ñe’ẽme’ẽ rehegua ndaha’éi peteĩ je’epy’a’ã año, síno ha’e peteĩ je’epy’a’ã rape. Pe décimo je’epy’a’ã peve, oñeme’ẽkuri chupekuéra omano hag̃ua pe desiértope umi irundypa ary oútavape. Upéi Tupã oike peteĩ ñe’ẽme’ẽme Josué ha Caleb ndive, ha upéicha ome’ẽ testígo pe kuimba’e añetegua rehegua: Ñandejára oike jave peteĩ ñe’ẽme’ẽme tavayguakuéra ojeporavóva ndive, Ha’e avei ohasáma peteĩ tavaygua ypykue ñe’ẽme’ẽpegua ykére. Israel ymaguare pahápe, ha upéva avei va’ekue Israel espiritual ñepyrũ, pe je’epy’a’ã rape paha Israel ymaguarépe g̃uarã ha’eva’ekue pe je’epy’a’ã rape peteĩha Israel espiritual-pe g̃uarã, ha oñerrepresentákuri Yvágagui Mbujape ramo. Upéva oñetipifikákuri maná rupive pe peteĩha je’epy’a’ã rapepe pe ñe’ẽme’ẽ rehegua.
Pe proceso de prueba-pe, ha’éva mokõivépa pe peteĩha ha ipaháva proceso de prueba, Jesús ohechakuaa pe prueba Pan yvagagua rehegua he’ívo umi ha’éva itavayguakuéra pacto-pegua o’u va’erãha hogue’o ha ho’u hag̃ua huguy. Okañy chugui hetave disípulo upe presentación-pe ambue ára oimeraẽvagui hembiapo ministerial pukukue javeve. Upe controversia hembiapo ministerial-pe ha’e va’ekue pe punto yvate ilustración rehegua pe proceso de prueba del pacto, ha Sister White oñe’ẽ puku upe mba’e oikova’ekue rehe The Desire of Ages-pe, moõ pe capítulo réra ha’e “The Crisis in Galilee”. Pe téra Galilee he’ise “ peteĩ bisagra”, térã “ peteĩ punto de inflexión”, ha upe capítulo-pe ha’e omyesakã mba’érepa umi disípulo ojevy chugui. Ha’ekuéra ndoaplikái ikatu hag̃uáicha hekopete itestimonio pe tekotevẽ rehegua oje’u hag̃ua hogue’o ha oñemboy’u hag̃ua huguy, pe metodología profética porã rupive. Ha’e ohechauka ha’ekuéra ojapyhy hague costumbre ha tradición umi concepto profético rehegua Satanás omoingéva’ekue Israel yma guarépe iñentendimiento bíblico-pe. Umi jejavy hesakã’ỹva ome’ẽ va’ekue chupekuéra, ha’ekuéra oimo’ã haguéicha, peteĩ ñe’excusa ikatu hag̃uáicha omoĩ iñe’ẽ literal-háicha, espiritual-háicha rangue. Ha’e avei ohechauka umi “ojevy” va’ekue Jesús-gui (Galilee), umi ojehechaukáva Juan capítulo 6-pe (Juan 6:66), ndoikovéi hague hendive araka’eve.
Peteĩha guive ipahapegua peve, yma Israél ñemoñe'ẽrã peteĩ ñe'ẽme'ẽme, jajuhu Ñandejára, oike jave peteĩ ñe'ẽme'ẽrãme peteĩ tetã ojeporavóva ndive, upe jave avei ohejáma hína pe tetã ymagua ñe'ẽme'ẽmegua. Jajuhu avei ha'e oha'ãha umi tetãme, ndaha'éi peteĩ ñeha'ã año reheve, síno peteĩ ñeha'ã rape rupive. Jahecha avei pe ñeha'ã rape ojeguerekohague peteĩ mba'e ojeporúva tembi'urã ramo. Jajuhu avei pe tembi'u ohechaukaha Ñandejára Ñe'ẽ, ha pe ñeha'ã oikeha peteĩ poravópe mokõiichagua tembi'u apytépe ja'útava. ¿Ja'u piko opa yvyrágui Ñandejára he'i hague ikatuháha ja'u chugui, térãpa ja'u pe yvyrágui ñandejoko hague ja'u hag̃ua chugui? Jajuhu avei pe poravo mba'éichapa ja'útava oikeha avei pe ñeha'ãme mba'éichapa ja'u pe tembi'u oñeme'ẽva.
Israel espiritual paha gotyo hag̃ua, pe movimiento Millerita tiempope, pe ñe’ẽmondo peteĩha oñemombarete vaekue 11 jasypoapy 1840-pe. Jehoiaquim upépe ohechauka umi protestántepe upérõ ojeguerahaha Babilóniape ha hag̃ua itajýrakuéra. Haʼekuéra oñembohovái peteĩ prueba rehe pe ánhel Apocalipsis diezgua oguejy jave ha oreko peteĩ aranduka michĩ ojepeʼáva ipópe. Oikoháicha Jehoiaquim opuʼã vaekue Nabucodonosor remikotevẽre, ha upéi ojegueraha hag̃ua ñembyasyrãme, upéicha avei umi protestánte ndojaposéi vaekue okaru pe tembiʼu oĩvare pe ánhel pópe, umi tradición ha jepokuaa oguerúvaʼekue hendivekuéra Época de las Tinieblas-gui.
Ary 1844 arapoty peve, pe proceso de prueba og̃uahẽ peteĩ “punto de inflexión” Jehoiakím ha umi protestántekuérape g̃uarã, ha péichaite avei pe peteĩha proceso de prueba Israel espiritualpe g̃uarãme, ha’ekuéra “ojere” ha ndoguatai véimava Jesús ndive. Upe tembiasakuepe, Daniel, Hananías, Misael ha Azarías orrepresenta umi Millerita-kuérape, ojeporavóva okaru hag̃ua pe líbro michĩva he’ẽva ijurupe, hákatu opyta hag̃ua ro’ẽ hag̃ua ipy’ápe.
Ñamoĩramo Adán ha Eva, jaguerekóta irundy testígo clásico ohechaukáva pe prueba ojehechauka hag̃ua pe tembi’u jeporu rupive. Jaguereko heta testígo profético, opavave oguerekóva pe peteĩha ha pe paha reraguapy. Pe testígo pe prueba maná rehegua ha’e peteĩ testígo peteĩha, ha pe prueba pe Mbujape Yvagapegua rehegua ha’e mokõivéva: peteĩ prueba peteĩha Israel espiritual-pe ĝuarã, ha avei pe testígo paha Israel yma guarépe ĝuarã. Pe prueba pe lívro michĩva rehegua ha’e mokõivéva, pe peteĩha ha pe paha. Ha’e pe paha Israel espiritual oguata hag̃uáicha pe tupao yvy ojeiko’ỹhápe, ha ha’e pe peteĩha umi ojeiporavova’ekue apytégui oiko hag̃uáicha Tupã tavayguakuéra réra rehegua pahaite. Umi Millerita-kuéra ha’e vaekue Tupã tavayguakuéra réra reheguáva ñepyrũ, umi ojekuaa va’erãva protestantismo ratĩ añeteguáramo. Oĩ heta testígo pe proceso de prueba rehegua oñepyrũva pe marandu peteĩha oñemombaretévo.
Umi proceso de prueba-pe, og̃uahẽ peteĩ “momento de giro”, upépe haimete opaite temimbo’e ojere ha oho. Josué ha Caleb testimoniope, opa Israel ojere ha ohekákuri jey hag̃ua Egipto-pe. Iglesia Galilea-pegua apytépe, hetave temimbo’e ojere ha oho. Jesús ha’égui Alfa ha Omega, pe “momento de giro” ojehechaukáva pe proceso de prueba paha gotyo ojehechauka avei pe proceso de prueba ñepyrũme. Manna oñeme’ẽrõ guare ypykue Israel-pe, oĩva’ekue pya’e voi ojere pe instrucción-kuéragui. Cristo ñemongaraipe, Ha’e ojere ha oike pe desierto-pe. Hermana White oipuru pe símbolo peteĩ momento de giro rehegua peteĩ hendáicha hesakã porãiterei hag̃uáicha.
“Oĩ ára oĩva ha’éva mba’e ojererováiha tetãnguéra rembiasápe ha pe iglesia rembiasápe. Tupã providéncia rupive, ko’ã apañuãi iñambuéva og̃uahẽ vove, pe tesakã upe ararã oñeme’ẽ. Oñemoneĩramo, oiko peteĩ ñemotenonde espiritual; oñemboykéramo, upérõ ou ñemboguejy espiritual ha ñehundi. Ñandejára Iñe’ẽme ohechauka porã pe tembiapo ñorairõrã evangelio rehegua, mba’éichapa ojegueraha raka’e yma, ha mba’éichapa ojegueraháta tenonderãme, pe ñorairõ paha peve, Satanás rembiguái ojapóta vove hikuái iñemongu’e paha hechapyrãva. Upe Ñe’ẽgui ñantende ko’ág̃a umi mbaretekuéra oĩmaha omba’apóva omoñepyrũ hag̃uáicha pe ñorairõ guasu paha iporã ha ivaíva apytépe—Satanás, pytũ ruvicha, ha Cristo, tekove Ruvicha apytépe. Ha pe jeity porã oútava umi kuimba’e ohayhu ha okyhyjéva Tupãgui guarã ha’e añete hag̃uáicha pe Itróno oñemopyenda yvágape.” Bible Echo, 26 de agosto de 1895.
Mánna oñeme'ẽ ypykue rire Israel yma guarépe, pe tesape upe tembiasakue rehegua oñeme'ẽ. Cristo oñemongarai jave, pe tesape upe tembiasakue rehegua oñeme'ẽ. 11 jasypoapy 1840-pe, pe tesape upe tembiasakue rehegua oñeme'ẽ. Káda peteĩva umi punto iñemoambue rehegua ohechauka peteĩ jehechapyrã rape ñepyrũ, ipahápe oguahẽva ambue punto iñemoambue reheguápe, upérõ pe tavaygua ymaguare pacto rehegua ojei ha ndoikovéima Cristo ndive.
Ko’ã opaichagua ñeha’ãrõ rape ohechaukágui mokõivéva peteĩ ñeha’ãrõ rape pe tetãygua ypykue ñemoĩmbyre yma guarã ha avei pe tetãygua ñemoĩmbyre pyahu guarã, upévare oĩ mokõi paha pe ñeha’ãrõ rape rehegua. Pe ñeha’ãrõ rape paha, ha upévare pe jeroviaha pahaite umi Protestante-kuérape g̃uarã pe tembiasakue Millerita-pe, ha’e va’ekue ára pyahu 1844-pe. Pe ñeha’ãrõ rape paha (1844 ary otoño-pe), térã pe ñemoambue renda umi Millerita-kuéraite guarã, ou va’ekue rire pe ñemoambue renda Tupã retãyguakuéra yma guarépe g̃uarã.
Cristo rembiasakuepe, jehechakuaa ñemboguejy rape ojehechauka pe omoñepyrũ haguére mokõi jey pe tupão mopotĩ, peteĩ jey imba’apo ñepyrũme, ha upéi jey imba’apo paha hag̃uáme.
“Jesús omoñepyrũrõ guare hembiapo público, omopotĩ pe Templo ijapoukapy marangatu’ỹgui. Ha ipahápe umi hembiapokuéra apytépe oĩkuri pe mokõiha ñemopotĩ Templo rehegua. Péicha avei, pe tembiapo paha rupive oñemomarandu hag̃ua ko yvy ape ári, mokõi ñehenói iñambuéva oñeme’ẽ umi iglésiape. Pe ángel mokõiha marandu ha’e: ‘Babylon ho’apa, ho’apa pe táva guasu, ha’e omboy’u haguére opa tetãme pe víno ipochy hag̃ua hekovai rehegua’ (Revelación 14:8). Ha pe sapukái hatãme pe ángel mbohapyha marandu rehegua, oñehendu peteĩ ñe’ẽ yvágagui he’íva: ‘Pesẽ chugui, che retãyguakuéra, ani hag̃ua peike hendive ipekádope, ha ani hag̃ua pehupyty umi mba’asy vai ou hag̃uáva hi’ári. Pórke ipekadokuéra oguahẽ yvágape, ha Tupã imandu’a hese hembiapo vai rehe’ (Revelación 18:4, 5).” Selected Messages, libro 2, 118.
Pe proceso de prueba mokõi ñemopotĩ Cristo templopegua rehegua oñembojoja Malaquías mbohapyha kapítulore, Espíritu de Profecía jehaípe.
“Oñemopotĩvo pe témplo gui umi ojoguáva ha ovendéva ko yvy ariguápe, Jesús omoherakuãkuri Ijapopyrã omopotĩ hag̃ua pe korasõ angaipa ky’águi,—umi yvy arigua mba’epota, umi ñandejeheguigua tembipota vai, umi jepokuaa añámegua, omongy’áva pe ánga. Malaquías 3:1–3 oñecita.” The Desire of Ages, 161.
Tupã retãygua ñemopotĩ rehegua ohechauka pe jehechaukarã rape, ha upéva oñembojoaju jey jey heta profecía ñemohendápe. Opa ñemombe’u, oñepyrũva Adán ha Eva guive peve pe historia Millerita, ohechauka pe cien cuarenta y cuatro mil ñemopotĩ.
“Ko yvy rembiasakue ára pahápe, Tupã ñe’ẽme’ẽ imboykeko hag̃ua hembipota ñangarekóvandi oñembopyahujeýta.” Review and Herald, 26 de febrero de 1914.
Pe proceso ñemopotĩ rehegua umi cien cuarenta y cuatro mil-gui ha’e pe ñe’ẽñepyrũ peteĩha pe lívro Daniel-pe, ha’éva pe lívro peteĩha mokõi lívro apytégui, oñondivepa ohechaukáva Jesucristo Revelación, ojeipe’áva mbeguekatúpe yvypóra prueba opaha mboyve. Pe proceso ñemopotĩ rehegua umi cien cuarenta y cuatro mil-gui avei ojehechauka pe sellamiento proceso ramo. Pe marandu peteĩha pe ñemopotĩ, sellamiento proceso rehegua umi cien cuarenta y cuatro mil-gui oñepyrũrõ guare 11 de septiembre de 2001-pe, upéva ha’e va’ekue peteĩ punto de giro pe iglesia-pe ha pe mundo-pe g̃uarã. Apocalipsis kapítulo dieciocho-pe, upe ángel omyesakãva ko mundo ipoder reheve upérõ og̃uahẽ. Upéicharõ jepe, Apocalipsis dieciocho-pe, pe ángel ndojehechaukái oguerekóva mba’eve ho’u hag̃uáicha ipope—hákatúpe oĩ upépe. Pe lívro michĩ oĩ upépe. Ikatu hag̃uáicha ojekuaa pya’e umi oiporavóva ho’u pe metodología ojehechaukáva “línea ári línea” ramo, pe profeta Isaías rupive.
“Línea ári línea ári” ñamoĩvo, ñantende Cristo oguejy ramo guare 11 jasyporundy ary 2001-pe, haʼe avei oguereko hague peteĩ “aranduka michĩ” ojehechauka vaʼekue “maná” ramo, “yvága mbujape” ha “aranduka michĩ” ramo. Péro 11 jasyporundy ary 2001-pe, tavaygua ojeporavo vaʼekue yma, ojehechauka hag̃ua Jehoiacim rupive, oiporavo ojepytaso hag̃ua Adventismo jepokuaa ha ypykue reko rehe, ha upéi oñepyrũ imarcha hag̃ua Babilonia poguýpe jeiko hag̃ua, ha upéva oñembotýta pe léi domingo-pe.
«¿Ko'ág̃a piko ou pe ñe'ẽ che amombe'u hague Nueva York ojeitytaha peteĩ y guasu pu'aka reheve? Kóva araka'eve nda'éi che ha'e va'ekue. Che ha'e va'ekue, ahechávo umi óga guasu oñemopu'ãva upépe, piso ári piso, “Mba'e tembiasakue ñemondýipa oikóta Ñandejára opu'ã vove omongu'e vai hag̃uáicha yvy! Upérõ oñekumplíta umi ñe'ẽ Apocalipsis 18:1–3-pe.” Pe kapítulo 18 pukukue Apocalipsis-pe ha'e peteĩ ñeñemongeta momarandurã umi mba'e oútavare yvy ári. Péro ndaarekói mba'eveichagua tesakã por particular mba'épa oútava Nueva York rehe, peteĩnte aikuaa hag̃ua: peteĩ ára umi óga guasu upépe ojeitypáta Tupã pu'aka ojere ha ojerejey rupi. Pe tesakã oñeme'ẽva chéve rupi, aikuaa ñehundipa oĩha ko yvy ape ári. Peteĩ ñe'ẽnte Ñandejáragui, peteĩ pokomi imbarete etevagui, ha ko'ã estructura tuichaitéva ho'apáta. Oikóta tembiasakue ñemondýi, ñande ndaikatúiva ñaimahina hag̃ua mba'eichaitépa ivaíta.» Review and Herald, julio 5, 1906.
Umi “óga kakuaa” “Nueva York”-pegua oñemboguapy jey jave “Tupã pu’aka ojere ha ojerejey rupi”, 11 jasyporundy ary 2001-pe, pe ánhel Apocalipsis dieciocho-peguáicha resape omyenyhẽ opa ko yvy, peteĩ mbojere guasu niko oguahẽma kuri ko yvy mymba Apocalipsis trece pegua rembiasakuépe.
“Oĩ ára ha’éva mba’ejerovia ñemoambue guasu tetãnguéra rembiasakue ha pe iglésia rembiasakúpe. Tupã providénsia ryepýpe, ko’ã apañuãi iñambue hag̃uáva og̃uahẽ vove, upe ararã pe tesape oñeme’ẽ. Ojegueraháramo, oiko ñemotenonde hag̃ua espiritual; oñemboykéramo, upéi ou ñemboguejy espiritual ha ygarata ñehundi.” Bible Echo, August 26, 1895.
Pe ángel Apocalipsis dieciocho rehegui og̃uahẽ vaekue ára 11 jasyporundy 2001-pe, umi ohupytýva pe tesape oñemotenonde espiritualmente, ha umi omboykéva pe tesape oñemboguejy espiritualmente, ha oñepyrũ imba’e peteĩ tape pu’akáva jeýpe guive pe punto pahaite pe léi domingopegua peve, upépe opa ára g̃uarã omokañy ijegueroviaha ramo pe tercer ángel mensaherokuéra. Umi Galilea-pegua ojere vaekue ha ndoikovéima hendive Cristo ndive Juan 6:66-pe, ojere hikuái pe tesape og̃uahẽ raẽ vaekue henyhẽmbotýpe, upépe pe marandu peteĩha pe tembiasakue jeha’ãrõgua rehegua oñemombarete. Daniel capítulo peteĩme, mokõi aty adoradorkuéra oñemyesakã pe tembiasakuepe pe marandu peteĩha oñemombaretévo. Joacim ohechauka umi omokañýva jerovia, ha Daniel, Hananías, Misael ha Azarías ohechauka umi jerovia hag̃ua.
Judá ruvicha Joacim mburuvicha guasu oisãmbyhyhague ary mbohapyhápe, Nabucodonosor, Babilonia ruvicha guasu, oguahẽ Jerusalén-pe ha omongora táva. Ha Ñandejára ome’ẽ Joacim, Judá ruvicha guasu, ipópe, avei Tupã róga mba’yrúkuéra peteĩ henda; ha’e ogueraha umíva Sinar retãme, itupã róga peve; ha omoinge mba’yrúkuéra itupã mba’epyrũ renda-pe. Upéi mburuvicha guasu he’i Aspenazpe, imba’apoha kuimba’e oñembokapúva ruvichápe, togueru Israel ra’ykuéra apytégui, mburuvicha guasu ñemoñaregui ha mburuvichakuéra apytégui, mitãrusu kuéra ndaipóriha ipypekuéra mba’eve vai, iporãva jehecha hag̃uáicha, arandu opa marandúpe, katupyry kuaapy rehe, oikuaa hag̃ua mba’ekuaarã, ha ikatúva oñembo’y mburuvicha guasu róga guasúpe, ha ikatúva oñembo’e chupekuéra caldeokuéra arandu ha iñe’ẽme. Ha mburuvicha guasu omoĩ chupekuéra ára ha ára pegua tembi’u osẽva mburuvicha guasu rembi’úgui, ha vínore ho’úva; péicha omongakuaa chupekuéra mbohapy ary aja, ikatu hag̃uáicha ipahápe oñembo’y mburuvicha guasu renondépe. Ha ko’ã apytépe oĩ Judá ra’ykuéra apytégui Daniel, Hananías, Misael ha Azarías; ha kuimba’e oñembokapúva ruvicha ome’ẽ chupekuéra téra ambue: Daniel-pe ombohéra Beltsasar; Hananíaspe, Sadrac; Misaelpe, Mesac; ha Azaríaspe, Abed-nego. Daniel katu omoĩ ipy’apýpe ndojeky’amo’ãiha mburuvicha guasu rembi’u rupi, térã vínore ha’e ho’úva rupi; upévare ojerure kuimba’e oñembokapúva ruvichápe ani hag̃ua ojeky’a. Daniel 1:1-8.
Daniel, Hananías, Misael ha Azarías niko Judá ra’ykue. Ojejapo hag̃ua chuguikuéra eunuco, upéicha rupi ohechauka Adventismo rembyre pahápegua generación. Nabucodonosor, heta mburuvicha guasu yma guare ojapoháicha, ombocastra umi irundy mitãrusu judío-pe, oipe’a hag̃uáicha oimeraẽ jepy’apy mburuvicha guasu oguerekóva ikatúva oreko, oservívo tembiguáiramo ha oñemoirũvo mburuvicha guasu rembirekokuéra ha iconcubinakuéra ndive.
He’iséva ramo oguerovia hag̃ua adventísta kuéra rembyare paha, pórke ko’ã irundy rire ndaiporimo’ãvéima “line of Judah”. Irundy ha’e peteĩ símbolo oguahẽva opárupi ko yvy ape ári, ha upévare ohechauka Séptimo Día Adventista-kuéra rembyare paha opa tendáre, umi ohechakuaáva 11 jasyporundy 2001 ramo oñekumpli hague Tupã ñe’ẽ profética.
Umi Adventista Ára Poteĩgui-gua ha’e Tupã ñe’ẽ maranduhára rehegua mba’e, ha’ekuéra ningo umi oñehenóiva oiko hag̃ua umi cien cuarenta y cuatro mil. Upéicharõ jepe, iñemoñare maranduhára oñepyrũkuri itúva kuéra pu’akápe, ary 1863-pe. Pe pu’aka ñepyrũrã hasyiterei hag̃uáicha ojekuaa hag̃ua, ojejaho’i rupi irundy generación pu’aka ojupi ohóvape jepokuaa ha tekorã reheve. Jepe hasy ojekuaa hag̃ua, tekotevẽ ojehecha ha oñemoneĩ, Daniel ojapoháicha ipahápe Daniel capítulo nueve-pe. Ha’e ojapo upéva oikuaávo pe añetegua oĩva Tupã ñe’ẽ maranduhápe.
Pe ñemoĩ vaʼekue Daniel ha mbohapy kuimbaʼe imarangatúvape omboguejy hag̃uáicha, oukuri hag̃uaichaite itúvagui, ha upéva vaʼekue itúva ndoikosevéi hag̃ua oñembojojaʼỹre umi tetã ambuére, hekovai ha ñandejáraʼỹva rehegua, ojeréva hese kuéra rehe. Áño 1863-pe, Adventismo Laodiceagua ojevy jeykuri metodolojía bíblica-pe, oiporúva protestantismo apostata ha catolicismo, omoañete hag̃ua iñemboyke Miller remiandu rehegua “mokõi siete” Levítico veintiséis-pe. Pe ñemoĩ Daniel ha mbohapy kuimbaʼe imarangatúvape ĝuarã ojehechauka vaʼekue mburuvicha guasu Ezequías rupive.
Mburuvicha Ezequías ojerure asy Ñandejárape ani hag̃ua omano, ha iñembo’e oñembohovái oñeme’ẽvo chupe ambue 15 ary. Péicha rupi, upéi ha’e omoñemoñare Manaséspe, peteĩva Judá ruvichakuéra apytégui ivaivéva, ha katu avei upe mburuvicha omoñepyrũva Judá ñemomba’e ha ñembiguái peteĩ proceso progresívo rehegua, oikóva siete paso rupive. Ary 1856-pe, pe Testigo Añetéva ou okonkévo Adventísmo Laodiceagua rokẽre, ha ha’ekuéra oiporavo oikove ha ndomanói hag̃ua ijeheguiete. Ary 1863 peve, ha’ekuéra omopu’ãjey “Jericó” ha oñepyrũ pe pu’aka’ẽ jehecha’ẽha ojupi ohóvo, ipahápe ojokóva chupekuéra ani hag̃ua ohechakuaa 11 jasyporundy 2001ha ñepyrũrã ramo hoguata mbohapy paso rupive pe tembiguáipe Babilonia espiritualgua, opa hag̃uáicha pe léi domingope.
Mburu Ezequías-pe guarã, 1863 og̃uahẽ rakaʼe oñemeʼẽrõ guare chupe iñemboʼe oikove hag̃ua. Ñandejára omeʼẽ chupe peteĩ techaukaha ohechaukáva iñemboʼe oñehenduha hague. Tupã omboaje upe ñemboʼe omyanyhẽvo kuarahy, ha Babiloniagua ohecha Tupã rembiapo yvágape, jepe ndaikuaáiramo mbaʼépa heʼise. Upéi Babiloniagua ou Jerusalén-pe oikuaa hag̃ua upe Tupã rehe, oguerekóva pokatu ojoko hag̃ua kuarahy. Oñemombaʼeguasu rangue Yvága Járare, mburuvicha guasu Ezequías, omanóvo rangue ijehegui, oiporavo omombaʼeguasu hag̃ua itemplo ha itáva, upe Tupã omoĩsévape héra upe témplope ha upe távape rangue.
Upéva pe ñemoĩrũ ogueru pe profesía he’íva ita’ýra ñemoñaregui oĩtaha tembiguái ha eunuco-kuéra Babilóniape. Umi mitã ha’e va’ekue Daniel, Hananías, Misael ha Azarías, ha ohechauka pe generación paha espiritual umi Adventista Ára Pokõiha guápe, umi ohechakuaáva 11 jasyporundy 2001 ramo peteĩ punto de inflexión tetãnguéra ko yvy arigua rembiasápe ha tupaópe, araka’e pe tesape oñeme’ẽva oprobátava ha omosẽva sello umi cien cuarenta y cuatro mil ári.
Umi árape Ezequías hasy asy omano hag̃uáicha. Upévo proféta Isaías, Amoz ra’y, ou hendápe ha he’i chupe: Péicha he’i Ñandejára: Emohenda nde róga, reñomanóta ha ndereikovéimo’ãi. Upémarõ ha’e ombojere hova tapia gotyo ha oñembo’e Ñandejárape, he’ívo: Ajerure ndéve, che Ruvicha, nemandu’a ko’ág̃a mba’éichapa aguata va’ekue nde renondépe añeteguápe ha py’aite potĩ reheve, ha ajapo va’ekue iporãva nde resa renondépe. Ha Ezequías hasẽ eterei. Ha oiko Isaías osẽ mboyve pe korapy mbyte pegua guive, Ñandejára ñe’ẽ ou jey hendápe, he’ívo: Ejevýke ha ere Ezequíaspe, che retãygua ruvichápe: Péicha he’i Ñandejára, David nde ru Yára: Ahendu ne ñembo’e, ahecha nde resay; péina, romongueráta; mbohapyha árape rejeupíta Ñandejára rógape. Ha amoĩvéta nde ára rehe paapy ári po ary; ha roipe’áta nde ha ko táva Asiria mburuvicha guasúgui; ha adefendéta ko táva che rehehápe voi ha che rembiguái David rehehápe. Upéi Isaías he’i: Pegueru peteĩ masa higo pegua. Ha ogueru hikuái ha omoĩ pe ai ári, ha okuera. Ha Ezequías he’i Isaíaspe: Mba’e techaukaha oguerekóta che rehe Ñandejára chemonguerataha, ha mbohapyha árape ajeupitaha Ñandejára rógape? Ha Isaías he’i: Kóva ha’éta nde techaukaha Ñandejáragui, Ñandejára ojapotaha pe mba’e he’i va’ekue: piko kuarahy’ã tenonde gotyo ohóta pa ary hag̃ua, térã piko tapykuépe ojevýta pa ary hag̃ua? Ha Ezequías ombohovái: Ndahasýi kuarahy’ã oguejy hag̃ua pa ary; nahániri, tojevy hag̃ua kuarahy’ã tapykuépe pa ary. Upémarõ proféta Isaías osapukái Ñandejárape; ha Ha’e ombojevy kuarahy’ã pa ary tapykuépe, upe oguejy hague Acaz reloj kuarahy reheguápe. Upe jave Berodac-baladán, Baladán ra’y, Babilonia ruvicha guasu, omondo kuatia ha jopói Ezequíaspe; ohendu rupi Ezequías hasy hague. Ha Ezequías ohendu chupekuéra, ha ohechauka chupekuéra opa mba’e oguerekóva róga, pe pláta, pe óro, umi especia, pe asýta hepyeteva, opa itecha rógape, ha opa mba’e ojejuhúva ita’yrakuérape; ndaipóri mba’eve hóga ryepýpe, térã opa hekopegua poguýpe, Ezequías ndohechaukái va’ekue chupekuéra. Upémarõ proféta Isaías ou mburuvicha guasu Ezequías rendápe ha he’i chupe: Mba’épa he’i ko’ã kuimba’e? ha moõguipa ou ne rendápe? Ha Ezequías he’i: Oúma peteĩ tetã mombyrýgui, Babilóniagui. Ha he’i: Mba’épa ohecha nde rógape? Ha Ezequías ombohovái: Opa mba’e oĩva che rógape ohecha; ndaipóri mba’eve che mba’eñongatuhápe ndahechaukái va’ekue chupekuéra. Upémarõ Isaías he’i Ezequíaspe: Ehendu Ñandejára ñe’ẽ. Péina, oguahẽta ára opa mba’e oĩva nde rógape, ha opa mba’e nde ru kuéra oñongatu va’ekue ko ára peve, ojegueraháta Babilóniape; mba’eve ndojepytamo’ãi, he’i Ñandejára. Ha nde ra’ykuéragui osẽtava ndehegui, reñemoñare va’erãgui, oipe’áta hikuái; ha oikóta hikuái eunuco Babilonia ruvicha guasu paláciope. Upémarõ Ezequías he’i Isaíaspe: Iporã Ñandejára ñe’ẽ ere va’ekue. Ha he’i: Ndaiporãi piko py’aguapy ha añetegua oĩ ramo che ára kuérape? Ha umi ambue Ezequías rembiasakue, opa imbarete, ha mba’éichapa ojapo peteĩ ykua guasu ha peteĩ ysyry rape, ha ogueru y távape, ndaha’éi piko ojehai umi Judá ruvicha guasu kuéra crónica kuatiañe’ẽme? Ha Ezequías oke itúva kuéra ndive; ha ita’ýra Manasés oguereko hendaguépe mburuvichagua. 2 Reyes 20:1–21.
Pe versíkulo oúva he’i:
Manasés oreko doce ary oñepyrũ ramo guare ogoverna hag̃ua, ha ogoverna cincuenta y cinco ary Jerusalénpe. Ha isýra héra vaekue Hefzibá. 2 Reyes 21:1.
Mba’épa ra’e oikova’ekue mburuvicha Ezequías omoneĩ rire Ñandejára rembipota, ha oñembosako’íntema hóga ha omano? Oñeme’ẽ chupe quince aryve, ha mbohapy ary rire heñói Manasés, pe iñañaitéva. Mba’épa oikova’erãmo’ã kuri ary 1856-pe, Adventismo omoneĩrire pe jehasa Filadelfia-gui Laodicea peve ha ombosako’íntema hóga ha oheja porãite William Miller añetegua ypyguápe opyta hag̃ua oñembyai’ỹre? Che aime hag̃ua ndaikuaamo’ãi araka’eve pe porandu mbohovái, hákatu pe jaikuaáva ha’e kóva: “Daniel odesidi ikorasõme ndojehe’amo’ãiha pe mburuvicha rembi’u rehe, ni pe víno ha’e ho’úva rehe.”
Jaipota Daniel peteĩha kapítulo rehegua pe artíkulo oúvape.