Pe artíkulo mboyveguápe rombojoja vaʼekue Elíaspe pe tembiasakue 1798 guive 1844 peve ndive. Elías oike simbólikamente pe tembiasápe Guillermo Miller oñemopuʼã ramo guare omomarandu hag̃ua pe maranduhára peteĩha mensáhe. Pe viúda Sarepta gua ohechauka peteĩ tupao jeroviapýva, ombyatyva mokõi yvyra, térã mokõi tetã, oikótava peteĩ tetã ramo 22 jasypa, 1844-pe.
Ha he’i chupekuéra: Péicha he’i Ñandejára Tupã: Péina ápe, che aguerúta Israel ra’ykuérape umi tetã ambue apytégui, moõpa oho hikuái, ha ambyatyta chupekuéra opa hendáguio, ha aguerúta chupekuéra ijyvýpe. Ha ajapóta chupekuéra peteĩ tetãnte pe yvýpe, Israel yvytýru ári; ha peteĩ rréi añoite oisãmbyhýta chupekuéra opavavépe; ha noikovéima mokõi tetãramo, ni ndojepe’amo’ãvéima mokõi rréinorã araka’eve. Ndaikuaavéima oñemongy’ávo ta’ãnga tupãnguéra rehe, ni umi mba’e jeguarúva rehe, ni peteĩve hembiapo vai rehe; ha che aipe’áta chupekuéra opa hendágui, umi hogaikuéra apytégui, moõpa opeka hikuái, ha amopotĩta chupekuéra; upéicha hag̃ua ha’ekuéra che retãgua, ha che ha’éta Ijára kuéra. Ha David, che rembiguái, oisãmbyhýta chupekuéra; ha opavave oguerekóta peteĩ ovecha rerekua; ha oguatáta che rembipota hekópe, ha oñongatúta che léi kuéra, ha ojapóta umi mba’e. Ha oikóta hikuái pe yvýpe che ame’ẽ va’ekue Jacob, che rembiguáipe, pe yvýpe pende ru kuéra oiko hague; ha oikóta upépe, ha’ekuéra, ha ita’ýra kuéra, ha ita’ýra ra’y kuéra tapia hag̃ua; ha David, che rembiguái, ha’éta huvicha guasu chupekuéra opa ára g̃uarã. Avei ajapóta hendivekuéra peteĩ joaju py’a guapy rehegua; ha’éta peteĩ ñe’ẽme’ẽ opa’ỹva hendivekuéra; ha amopyendáta chupekuéra, ha ambohetáta chupekuéra, ha amoĩta che tupaópekuéra mbytépe opa ára g̃uarã. Che tabernákulo avei oĩta hendivekuéra; heẽ, che ha’éta Ijára kuéra, ha ha’ekuéra ha’éta che retãgua. Ha umi tetã ambue oikuaáta che, Ñandejára, amomarangatuha Israel, che tupaópe oĩ ramo ipa’ũme opa ára g̃uarã. Ezequiel 37:21–28.
Oĩ heta jehovasa Ezequiel omombeʼúva oñeprometevaʼekue umi mokõi yvyra rehe, haʼéva mokõi tetã oikóva peteĩ tetã ramo. Ñañepyrũta jahechahápe irundy umi jehovasa apytégui, Sister White omarkavaʼekue irundy “ju” ramo, ha opa umíva oñekumpli peteĩchaitépe, 22 jasypa 1844-pe.
“Cristo ouju hag̃ua ñande pa’i guasu ramo pe tenda imarangatuvévape, pe santuario ñemopotĩrã, oñemombe’úva Daniel 8:14-pe; pe Yvypóra Ra’y ou hag̃ua pe Ymaguaréva ára kuérape, oñepresentaháicha Daniel 7:13-pe; ha pe Ñandejára ou hag̃ua Itémplope, Malakías he’iháicha yma guive, opa ko’ãva ha’e peteĩchante tembiapo jehu rehegua ñemombe’u; ha kóva avei oñerrepresenta pe novio ou hag̃ua pe ñemendápe, Cristo omombe’uháicha pe parábola umi pa’i virgen rehegua, Mateo 25-pe.” The Great Controversy, 426.
Peteĩha “juvy” Ermána White omombe’úva hína, ha’e pe pa’i guasu ou hag̃ua pe “santuario ñemopotĩrã,” oikótava mokõi mil trescientos ary pahápe. Upe versíkulo ome’ẽ mbohovái pe porandu oĩva Daniel kapítulo 8 versíkulo 13-pe, oporandúva: “Mboy arýpa pe visión oikóta pe sacrificio ára ha ára rehegua, ha pe ñembyai omongu’ávare ñehundi, oñeme’ẽ hag̃uáicha mokõivéva, santuario ha ehérsito, ojepyrũ hag̃ua oñembohapy hag̃ua ipýpe?” Pe versíkulo 14 he’i pe santuario ñemopotĩ oñepyrũtaha mokõi mil trescientos ary pahápe. Ezequiel he’i Tupã “oipe’ata Israel ra’ykuérape umi tetã ambuegua apytégui, oho haguehágui, ha ombyatýta chupekuéra opa hendáguio, … ha pe tetã oñembyaty va’ekue ndojeky’amo’ãvéima ijehe,” Tupã “omopotĩtaháre chupekuéra; upéicha hag̃ua hikuái che retã, ha che ha’éta iTupã.”
1844 jasypakõi 22-pe, pe mokõiha “ju” Hermana White oñe’ẽ hague rehegua, ha’eva’ekue Daniel kapítulo siete, versículo trece ñekumplimiénto, upépe ojehechauka Yvypóra Ra’y ouha pe Ñemomba’eguasu Ymaguaréva rendápe, ohupyty hag̃ua peteĩ reino. Ezequiel he’i Tupã “ojapótaha chuguikuéra peteĩ tetã año pe yvýpe, Israel yvytykuéra ári; ha peteĩ mburuvicha guasu oisãmbyhýta chupekuéra opavavépe.” Ezequiel ohechauka Cristo-pe mburuvicha guasu ramo “David” téra rupive, he’ívo “Che rembiguái David oisãmbyhýtaha chupekuéra.” Avei omombe’u Cristo, David ramo, ha’etaha hikuái “peteĩ ovecha rerekuaha año”, ha “hembiguái David” avei “ha’etaha i-príncipekuéra opa ára guarã.” Peteĩ mburuvicha guasu, he’iséva voi, oikotevẽ itítulo mburuvicha guasu ramo, ha oikotevẽ peteĩ dominio oisãmbyhy hag̃ua, ha tavayguakuéra irreinopegua. Ndaipóriramo tavayguakuéra, ndaiporimo’ãi va’erã peteĩ reino.
Ahecha pyharekue-pe ahecha, ha péina peteĩ ojoguáva Yvypóra Ra'y-pe ou yvága arai kuéra reheve, ha og̃uahẽ Ymaveguáva rendápe, ha ogueru chupe henondépe. Ha oñeme'ẽ chupe pokatu, ha mimbipa, ha peteĩ mburuvicha guasu, opa tetãygua, tetãnguéra ha ñe'ẽnguéra oservi hag̃ua chupe; ipokatu niko ha'e peteĩ pokatu opa'ỹva, ndohasamo'ãiva araka'eve, ha imburuvicha guasu ndohundimo'ãi araka'eve. Daniel 7:13, 14.
Pe mbohapyha “ju” ohechaukáva Hermana White haʼe vaʼekue Cristo, “pe marandu reroasýva pe ñeʼẽmeʼẽgua” ramo, sapyʼaitépe ouha Itupãópe omopotĩ hag̃ua Leví raʼykuérape. Ezequiel heʼi Cristo “omopotĩtaha chupekuéra: upéicha hag̃ua haʼekuéra che retã, ha che haʼéta Ijára”; ha avei “ojapótaha hendivekuéra peteĩ ñeʼẽmeʼẽ pyʼaguapýva”, ha upéva “haʼetaha peteĩ ñeʼẽmeʼẽ opaʼỹva”. Pe ñeʼẽmeʼẽ oñemyenyhẽta Tupã “omoĩ vove” Isantuario “ijapytepekuéra”, ha “umi tetã ambue oikuaáta che hague Ñandejára amomarangatuha Israel, che santuario oĩ jave ijapytepekuéra.”
Péina, che amondo che mensahára, ha ha’e ombosako’íta tape che renondépe; ha Ñandejára, peẽ peheka va’ekue, oúta sapy’aitépe itemplópe, pe ñe’ẽ rerahaha joaju rehegua, peẽ pevy’aha hese: péina, ha’e oúta, he’i Ñandejára de los Ejércitos. Ha máva piko ikatúta oikove hag̃ua ijaju ára? ha máva piko opu’ãta ojehecha vove chupe? Ñande ha’e niko tata omopotĩvaicha, ha ao ky’a joheihára jabónicha: Ha’e oguapýta pláta omopotĩ ha omongy’a’ỹ hag̃uáicha; ha omopotĩta Leví ra’ykuérape, ha omongy’a’ỹta chupekuéra óro ha plátacha, ikatu hag̃uáicha oikuave’ẽ hag̃ua Ñandejárape peteĩ ofrénda tekojoja reheve. Upéicharõ Judá ha Jerusalén ofrénda iporãta Ñandejárape, yma guaréicha, ha ary kuéra yma guarérõ guáicha. Malaquías 3:1–4.
Pe mensahéro ombosakoíva’ekue tape Cristo renonderã, “pe ñomongeta ñe’ẽrerahaha” pe tembiasakue 1798 guive 1844 peve, ha’e Elías, ojehechauka haguéicha William Miller rupive. Ha Cristo, sapy’aitépe, og̃uahẽvo Itémplope, omopotĩ “Leví ra’ykuérape” peteĩ “mopotĩhára tatáicha.”
Pe “ju” ambue ojehuva’ekue 22 jasypa 1844-pe, ha’e va’ekue pe novio ouha. Mokõi jey Ezequiel oikuaauka pe tetã oñembyatýva mokõi yvyrágui ha’eha Tupã “retã, ha” Ha’e “oikóta i-Tupãramo”. Kóva ojejapo pe ñemendápe. 22 jasypa 1844-pe, umi irundy profesía oñekumpliva’ekue, Hermana White oñe’ẽ reheháicha, opavave ojehechakuaa Ezequiel rembipy’a guasu mokõi yvyra rupive.
Elías ohechauka pe mensajero ombosako’íva tape pe mensajero pe pactopegua rerã. Cristo ohechakuaa Juan el Bautista-pe pe mensajeroramo ombosako’íva haperã Iñe’ẽrã peteĩha ou hag̃ua. Hermana White ohechauka William Miller-pe Elías ramo, ha Miller ombosako’i tape Cristo ou hag̃ua “pa’i guasu” ramo, “Yvypóra Ra’y” ramo, “pe mensajero pe pactopegua” ramo ha “novio” ramo.
Mbohapy rire ha mbyte rupive, Elías ou Sarepta-gui, upépe opytákuri viúda ha imembýndi, ha omanda Acab-pe ohenói hag̃ua opa Israel-pe Carmelo-pe. Ezequiel he’i umi tetã ambuegua oikuaátaha Tupã ha’eha Tupã, ha’e omoĩ vove isantuario pe tetã mbytépe, pe oñembyaty va’ekue mokõi yvyra-gui. Yvyty Carmelo ári Elías he’i Israel-pe toiporavo hag̃ua Tupãpa ha’e Tupã térã Baalpa ha’e Tupã; hákatu omohenda pe porandu peteĩ contexto-pe ndaha’éiva añónte mávapa pe Tupã añetegua, síno avei mávapa pe proféta añetegua contexto-pe.
Ha Elías ou opa tavayguakuérape, ha he'i: Mboy araka'e peiko mokõi pensamiento apytépe? Ñandejára ha'e ramo Tupã, pesegíke chupe; ha Baal ramo, pesegíke chupe. Ha tavayguakuéra nombohováiri chupe peteĩ ñe'ẽ jepe. Upéi Elías he'i tavayguakuérape: Che añoite, che añoite aheja hag̃ua proféta Ñandejárape guarã; Baal profetakuéra katu irundy sua popa po yvypóra. 1 Reyes 18:21, 22.
Israel tuichakue, Acab jepe, oikuaa Elías Járahaʼe hague Tupã, yvága guive oguejy ramo guare tata ha ohapypa Elías mymbajuka. Umi tata oguejyva’ekue yvyty Carmelo ári ohechauka araka’e Tupã omoĩ hague Isantuario tetã mbytépe, pe tetã ojejapóva mokõi yvyra guive. Pe milagro tata rehegua Yvyty Carmelo ári ohechauka Tupã ha’eha Tupã, ha Baal ha’eha tupã japu.
Pe milágro oikovaʼekue Sarepta-pe, Elías oñeno haguére umi mbohapy jey kuña viuda raʼy omanóvare, ohechauka chupe Elías haʼe hague peteĩ kuimbaʼe Tupãgua, ha pe milágro Carmel-pe oiko vaʼekue ojapo avei upéicha. Ndahaʼéi pe tata Carmel-gua añoite ohechaukáva Tupã haʼeha Tupã, síno ohechauka avei Elías haʼe hague Tupã proféta añeteguáva, ojoavy hag̃ua umi proféta Baalgua ha umi proféta kaʼaguy atyguakuéragui. Pe tembiasakue 1840 guive 1844 pevepe, Miller ha umi Millerita ojehechauka vaʼekue profetakuéra añeteguáva ramo, ojoavy hag̃ua umi proféta japu protestantismo apóstata-gua rehe, haʼekuéra upe tembiasápe voi ohechauka hague haʼeha Jezabel rajykuéra.
Elías, Carmel yvyty ári, ohechauka pe tembiapo ojekuaaukávo máva hína pe asta protestante añetegua; pórke pe sexto rréino profesía bíblicape guare, pe mymba yvy rehegua Apocalipsis trece-pe, oguereko peteĩ asta protestantismo rehegua ha peteĩ asta republicanismo rehegua, ha upérõnte oñepyrũ kuri hembiguái ára 1798-pe. Ary 1798-pe, mbohapy ary ha mbytépe Jezabel gobiernogui opa rire, Elías ou Sareptágui ojapo hag̃ua peteĩ jehechauka hesakãva máva iglesia hína pe asta protestantismo rehegua pe mymba yvy reheguápe.
Sarepta viuda oho hína Thyatira rembiasakue guive pe ñemendápe, upépe oñembogue hag̃ua imena’ỹreko. Ita’ýra oikove jey va’ekue orrepresenta umi ojeporukáva Jezabel po rupive umi mbohapy áño ha mbyte y’ỹre aja. Mokõi yvyra’i ha’e ombyaty va’ekue tata rehegua hag̃ua hína umi mokõi óga Israel tee rehegua, oñembyaty va’erã va’ekue peteĩ tetãramo, ha upe tetã ha’e Israel espiritual. Pe viuda oiporu va’erã kuri umi mokõi yvyra’i ojapo hag̃ua tata, ha upéva oiko Carmel-pe ha 22 jasypa 1844-pe, upe ñe’ẽrerahaha joajupyre omopotĩrõ guare Leví ra’ykuérape peteĩ “mboykuha tata” rupive.
Tata ha’e peteĩ símbolo Ñandejára Espíritu oñehẽ hag̃ua, oikova’ekue Carmelo-pe ha Pe Sapukái Pyhare Mbytegua-pe og̃uahẽva’ekue ijapýrape 22 jasypa 1844-pe.
Ha og̃uahẽmba rire pe ára Pentecostés rehegua, opavave oĩ peteĩ ñe'ẽme peteĩ hendápe. Ha sapy'aitépe oúma yvágagui peteĩ tyapu, yvytu hatã pya'e oipeju'ỹvaicha, ha omyenyhẽ pe óga tuichakue oĩháme hikuái oguapy. Upéi ojehechauka chupekuéra ku lengua kuéra ojepe'áva tataicha, ha peteĩteĩ ári oguapy. Ha opavave henyhẽ Espíritu Santo-gui, ha oñepyrũ oñe'ẽ ambue ñe'ẽme, Espíritu ome'ẽ haguéicha chupekuéra ñe'ẽrã. Hechos 2:1–4.
Espíritu ñehẽrykuavo he’ise peteĩ marandu ñemombe’u, ha pe viuda oikóta kuri ojapo tata, ikatu hag̃uáicha ombosako’i tembi’u okaru hag̃uáicha, upéva ha’e peteĩ marandu.
Ha aháta pe ánhel rendápe ha ha'e chupe: Eme'ẽ chéve pe kuatia'i. Ha he'i chéve: Ejapyhy ha'u hag̃ua; nde ryepe ombohýita, nde jurupe katu he'ẽta eícha. Ha ajapyhy pe kuatia'i pe ánhel po guive ha ha'u; ha che jurúpe he'ẽ eícha; ha aime hag̃uáicha ha'upa rire, che rye ombohýi. Apocalipsis 10:9, 10.
Pe marandu Ahab omoĩva’ekue pya’e Jezabel-pe ha’e va’ekue Elías Jára ha’eha pe Jára añetéva, Ahab ohechágui kuri upe mboyve Elías Jára ombohováiha tata rupive. Pe marandu ojehechauka pya’e va’ekue 22 jasypa 1844-pe ha’e va’ekue pe mbohapyha ánhel remimombe’u. Mokõivéva kásope, pe marandu Ahab ogueraháva térã pe mbohapyha ánhel remimombe’u ombopochyeterei Jezabel-pe.
Ha marandu kuarahyresẽ gotyo ha yvate gotyo guive ombojetyvyro chupe; upévare osẽta pochy eterei reheve ohundi hag̃ua, ha omomba hag̃ua hetaite. Daniel 11:44.
Daniel “marandu kuarahyresẽ ha yvate guive” ohechauka pe marandu ombopochýva mburuvicha yvategua, ha’eva Jezabel, ha upéi ha’e omoñepyrũ pe jehasa asy paha ko yvy rembiasakuepe. Upe marandu ojehechauka vaʼekue Acab marandu Jezabel-pe, ha pe mbohapyha ángel marandu og̃uahẽvo huísio ñepyrũme ary 1844-pe.
Ha Acab omombe'u Jezabélpe opa mba'e Elías ojapova'ekue, ha avei mba'éichapa ojuka va'ekue kysepuku rupive opa umi maranduhára. Upémarõ Jezabél omondo peteĩ mensahéro Elías rendápe, he'ívo: Péicha ta che castigakena umi tupãkuéra, ha hetave jepe, ko'ẽrõ ko aravo peve ndaikóiramo nde rekove peteĩva umi mba'éichaicha. 1 Reyes 19:1, 2.
Elías, peteĩ símbolo ramo, ojehechauka pe ára ñu rupi, 538 guive 1798 peve. Upéi, 1798-pe, Elías ojehechauka tembiasakue ryepýpe William Miller ramo. 1844-pe, Elías ohenói yvága guive oguejy hag̃ua tata Pyhare Mbyte Sapukái rehegua. Upéi, 1863-pe, Elías ha imarandu oñemboyke. Imarandu ha’e va’ekue Moisés marandu “pokõi jey” rehegua, ojehechaukáva avei Ezequiel mokõi yvyra marandu rupive. Umi mokõi yvyra ñembyaty iñesarambi pahaite jave ha’e va’ekue Sarepta viuda marandu, ha’e ombyatyva’ekue umi mokõi yvyra tembi’u mbosako’i mboyve.
James ha Ellen White he’iháicha, Miller-gua Adventísmo ojepapo Adventísmo Laodicéagua ramo ary 1856-pe, ha upe rire, ojerovia’ỹvo hikuái Elías marandu rehe, he’iséva Moisés “siete tiempos”, ary 1863-pe, omboyke hikuái pe katupyry lógico ikatúva rupi oñentende hag̃ua pe “siete tiempos” rehegua arandu okakuaáva, Tupã ohekava’ekue oguenohẽ hag̃ua ary 1856-pe (Hiram Edson rembiapokue poapy jehaipyre opa’ỹva rupive). Lógicagui ojepokuaa hag̃uáicha, oñepyrũva’erã kuri hikuái ohundi hag̃ua umi añetegua ypykue sistema, umi ánhel oku’eva’ekue William Miller-pe ombyaty hag̃ua. Pe peteĩha “ita” Miller ojuhu va’ekue, ha’e kuri pe ita pyendaite, Adventísmo Laodicéagua opysyrõ’ỹ hag̃uáicha hese opa iñaranduka tuichakue javeve. Upe peteĩha añetegua ita oñemboykévo, ogueru Laodicea ára yvytu’ỹ, peteĩ mba’asy rechaukaha ikatúva oñepohãno, hákatu sa’ieterei oñeheka hag̃ua upéva.
Pe ñemopotĩ oñepyrũva’ekue pe témplope 22 jasypa 1844-pe, oike avei pe “ehérsito” ñemopotĩme, oñembojyva’ekue pe santuario ndive Daniel 8:13-pe he’iháicha. Pe ehérsito ojehechauka va’ekue umi “mokõi yvyra’i” rupive, pe viuda Sareptagua ombyaty va’ekue tatápe g̃uarã. Umi mokõi yvyra’i ha’e va’ekue mokõi óga Israel yma guaréva tee. Efraín ha Judá tee, oñembyaty va’erã peteĩ tetã espiritual-pe, ha oñemopotĩ va’erã pe marandu reruhára pe pacto rehegua rupive pe huísio ñepyrũme. Umi mokõi tetã ha’e va’ekue pe “ehérsito”, oñembojy va’ekue.
Ezequiel ñepromete vaʼekue Tupã “oipenotẽtaha Israel raʼykuérape tetã ambuegua apytégui, oho haguépe hikuái”, ha “ombyatytaha chupekuéra” ha “oguerútaha chupekuéra ijyvýteépe”. Israel tee yvy haʼe vaʼekue pe yvy mimbipa, térã pe yvy oñepromete vaʼekue, térã Judá. Pe yvy mimbipa espiritual áño 1798-pe, haʼe vaʼekue pe mymba yvyguigua mokõi hatĩva Apocalipsis trece pegua.
“Upe ára ahupi che po hesekuéra ári, rogueraha hag̃ua chupekuéra Egipto retãgui peteĩ yvýpe che aiporavóvape chupekuéra guarã, osyry kamby ha eirete reheve, ha’éva opa yvykuéra mimbipa.... Upéicharõ jepe, ahupi avei che po hesekuéra ári pe desiértope, ndaipotáigui rogueraha chupekuéra pe yvýpe ame’ẽ vaʼekuépe chupekuéra, osyry kamby ha eirete reheve, ha’éva opa yvykuéra mimbipa.” Ezequiel 20:6, 15.
Mokõi óga Israel rehegua oiko vaʼekue pe yvýpe haʼéva “opa yvykuéra mimbipa”, pe yvy “osyryha” “kamby ha eirete” reheve. Umi mokõi óga tee Israel rehegua oñembyaty jey ramo Israel espiritual ramo, oñepromete chupekuéra oñemoĩtaha ijyvýteépe. Pe “yvy mimbipa” espiritual haʼe hína pe tenda oĩháme pe movimiento Millerita ñepyrũrãme ha pe movimiento umi cien cuarenta y cuatro mil rehegua pahápe, pe mymba yvy rehegua poguýpe. Pe movimiento ohechaukáva umi cien cuarenta y cuatro mil-pe ikatu vaʼekue oñemopuʼãnte pe mymba yvy rehegua retãme. Peteĩ movimiento heʼíva haʼeha pe mbohapyha ánhel movimiento ambue yvýgui, haʼe peteĩ japu, pórke pe Alfa ha Omega akóinte ohechauka pe paha pe ñepyrũ rupive.
“Ñandejára poriahuvereko ha jehovasa ijojaha’ỹva oñehẽ hetaite ñane retã ári, ha’e va’ekue peteĩ yvy sãso rehegua, ha opa ko yvy ape ári mimbipa. Péro, ñambojevy rangue aguyje Ñandejárape, ñamomba’e rangue Ñandejárape ha hembiapoukapýpe, umi oñembohéra cristiano-kuéra Amérikape oñembojehe’a peteĩ levadúra py’aguasu, mba’erayhu rei ha ijeheguínte ojeroviáva reheve....”
“Oguahẽma pe ára ipype tekombo’e’a oguejy tape rupi, tekojoja ndaikatúi oike, ha pe ojepe’áva ivaígui ojapo ijehe peteĩ mba’e ojeity hag̃ua. Ha Ñandejára po ndopyta mbykyi hag̃uáicha ndaikatúi oporopysyrõ, ha iapysa ndohasýi hag̃uáicha ndaikatúi ohendu. Tetãygua Estados Unidos-pegua oiko va’ekue peteĩ tetã oñembojeroviapyre; ha katu oipykúi jave jerovia rehegua sãso, omboykévo Protestantismo, ha ome’ẽvo pytyvõ papismo-pe, henyhẽmbaitéta hembiapo vai ra’anga, ha ‘apostasía nacional’ ojehaíta yvágape umi kuatiañe’ẽme. Ko apostasía rembiapo paha ha’éta tetã ñehundi.” Review and Herald, May 2, 1893.
Daniel capítulo ocho, versículos trece ha catorce, omombeʼu pe ñemboguejy yvýre mokõivéva pe santuario ha pe ehérsito rehegua. Pe ehérsito hína umi mokõi róga Israel tee rehegua. Jerusalén ojehupi vaʼekue yvýre pe mil mokõi saʼi poapy ary pukukue pe Yvy Pytũ Arakuérape.
Ha oñeme’ẽ chéve peteĩ takua ojoguáva peteĩ yvyra poguasúpe; ha pe ánhel opyta, he’ívo: Epu’ã ha emedi Tupã róga marangatu, pe altar, ha umi omomba’éva upépe. Ha pe korapy oĩva pe tupaógui okápe eheja hag̃uáicha, ha ani remedi; oñeme’ẽgui umi tetã ambuépe; ha pe táva marangatu opyrũmbýta hikuái mokõi ha irundy jasy pukukue. Apocalipsis 11:1, 2.
Juanpe, Apocalipsis kapítulo once-pe, oñemandu’a omedi hag̃ua ndaha’éi pe témplo añónte, ha avei “umi upépe omomba’éva Tupãme”. Juan oĩ vaʼekue profétikamente 22 jasypa 1844-pe, oñemandárõ guare chupe omedi hag̃ua pe témplo ha umi upépe omomba’éva Tupãme.
Ha ajapy pe kuatia’i pe ánhel poguýgui, ha ha’u; ha che jurúpe he’ẽ eícha; ha upe rire, ha’u rire, che rye py’aro. Apocalipsis 10:10.
Apocalípsis kapítulo diezpe pe versíkulo diezpe, Juan ohechauka pe py’arasy ro’ysã’ỹ oikova’ekue 22 jasypa 1844-pe, ha upe pya’evoi oñemandu’a chupe tomedi hag̃ua mokõivéva pe santuario ha pe host. Pe mba’e oñeñe’ẽha Daniel ocho versíkulo trecepe niko hína pe oñemboguejy ha oñepyrũ hag̃ua mokõivéva pe santuario ha pe host. Juan ñanembo’e porã “umi Gentiles” ombohasava’erãha “ipy guýpe” pe “táva marangatu” “irundypa mokõi jasy” aja. Umi irundypa mokõi jasy niko Elías rembiasakue mbohapy áño ha mbyte. Upéva hína pe Yma Pytũmby Arykuéra 538 guive 1798 peve. Profétikamente oñembo’yvo 22 jasypa 1844-pe, Juan-pe oñeñandu hag̃ua oheja hag̃ua pe korapy ha “ani remedi chupe, oñeme’ẽgui umi Gentiles-pe, ha pe táva marangatu ombohasáta hikuái ipy guýpe irundypa mokõi jasy.”
Oje’e hag̃ua Juánpe omedi hag̃ua pe “tupão, ha pe altar, ha umi ipype omomba’éva;” Daniel 8:13 ñe’ẽme, oje’e chupe omedi hag̃ua pe santuario ha pe ehérsito. Oje’éva’ekuérõ Juánpe ani hag̃ua oipapa umi mil mokõi sa pochy ary, upéicharõ omedi va’erã kuri 1798 guive pe oñembo’yhápe 1844-pe peve. 1798 guive 1844 peve, oñemedi jave, orrepresenta irundy pa poteĩ ary. Umi irundy pa poteĩ ary ñepyrũme oĩ 1798-pe, upérõ oñekumpli Moisés “pokõi jey” Israel róga yvate gotyo rehegua. Umi irundy pa poteĩ ary paha oĩ 1844-pe, upérõ oñekumpli Moisés “pokõi jey” Israel róga yvy gotyo rehegua. Juán remediakue ojoja irundy pa poteĩ ary rehe. Pe papapy irundy pa poteĩ osimbolisa pe tupão. Jesús he’i va’ekue: pehundi ko tupão, ha mbohapy árape amopu’ã jeýta; hákatu umi hudío oñemoñe’ẽ vai va’ekue he’i pe tupão oñemopu’ã hague irundy pa poteĩ ary pukukue.
Jesús ombohovái ha he’i chupekuéra: Peity ko templo, ha mbohapy ára pukukue ajapóta jevy. Upévo umi judío he’i: Ko templo oñemopu’ã hag̃ua ohasáma irundypa ha 6 ary, ha nde piko remopu’ã jevýta mbohapy árape? Ha’e katu oñe’ẽkuri hete templo rehe. Juan 2:19–21.
Jesús ogueraha Adán ro’o Adán ho’a rire, opaite hembyrekatupyry vaikuére oúva hese iñemoñare rupive, omoĩ hag̃ua peteĩ techapyrã ikatu hag̃uáicha ñande ñaporohupyty ñande pu’aka hag̃ua ha’e opu’aka haguéicha. Mokõi testígo ári, mbo’e hag̃ua Cristo ro’ópe ndaiporiha umi ñembyai ñemoñare rehegua irundy su mil áño angaipa rehegua, upéva hína oñemoherakuã hag̃ua Babilonia víno; ko mbo’e ningo, Cristo nomoneĩri hague umi kangy ñemoñare rehegua, ha’e peteĩ doctrina principal catolicismopegua.
Ha opaite espíritu ndojeroviáiva Jesucristo ou hague yvypóra retepe, ndaha’éi Tupãgui; ha kóva hína pe espíritu anticristo rehegua, pehendu vaʼekue ou vaʼerãha; ha koʼág̃a voi oĩma ko yvy ape ári. 1 Juan 4:3.
Oĩgui heta mbotavyporã omoirũva ko yvy ape ári, ndojekuaaukái Jesús Cristo ou hague ñandete retepe. Kóva hína pe mbotavyha ha pe anticristo. 2 Juan 1:7.
Cristo rete tee ha’e va’ekue opaite yvypóra rete rehegua pe tupaóicha.
“Cristo ndahaʼéi peteĩ ñemohenda iporãvévape pe desiérto ojeheja hag̃uáme hag̃uáicha ogueropuʼaka hag̃ua Satanás rembiʼu, Adán oĩ haguéicha oñemoñeʼẽmbotávo Edénpe. Tupã Raʼy omomichĩ ijehe ha oguereko yvypóra rekove pe ñemoñare oho vai rire irundy mil áño Edéngui, ha iñepyrũmby estado potĩ ha tekojoja guive. Angaipa ojapo vaʼekue imaʼerã vaiete pe ñemoñare ári heta ára pukukue; ha teko kangyete tetépe, apytuʼũme ha tekoporãme ojepyso opaite yvypóra rogayguápe.”
“Oĩ Adán oñemongyhyje ramo guare pe tentadór rehe Edénpe, haʼe oĩ vaʼekue angaipa kyʼaʼỹre. Haʼe opyta vaʼekue Tupã renondépe iperfección mbaretépe. Maymáva iñorganokuéra ha ikatupyrykuéra oĩ vaʼekue peteĩcha oñemoakãrapuʼãmbyre, ha joajúpe oñembojoja porã.”
“Cristo, pe ñu temtasiõ rehegua desiértope, oñembo’y Adán rendaguépe ogueropu’aka hag̃ua pe prueva ha’e ndaikatúiva ohasa. Ko’ápe Cristo ipu’aka pe pekadór rehehápe, irundy mil ary rire Adán ojere rire pe tesape ógaguagui. Ojepe’ávo Tupã renondégui, yvypóra ñemoñare oho va’ekue, peteĩteĩ generación rire, mombyryve pe potĩ ypykue, arandu ha kuaa Adán oguerekova’ekue Edénpe. Cristo ogueraha pe ñemoñare angaipa ha ikangykuéra oĩ haguéicha ha’e ou jave ko yvy ári oipytyvõ hag̃ua yvypórape. Pe ñemoñare rehehápe, oguerekóvo hi’ári yvypóra ho’ava’ekue rekangy, ha’e oñembo’y va’erã kuri Satanás ñemoñare’ỹme opaite puntope yvypóra oñemongakuaatahápe.” Selected Messages, libro 1, 267, 268.
Juan kapítulo mokope Cristo oñe’ẽ hína Ikuére peteĩ témplo ramo, ha hete-témplo va’ekue peteĩ yvypóra rekopegua, oguerekóva irundy su ary pukukue oñembohetavéva kangy ha mba’evai oguerekóva. Pe témplo yvypóra rehegua Cristo oñe’ẽ hague oguereko irundypa seis cromosoma. Moisés ojupi rire Sinaí ári ohupyty hag̃ua pe léi ha pe ñe’ẽmondo omopu’ã hag̃ua pe témplo, opyta pe yvyty ári irundypa seis ára. Ezequiel oñe’ẽ Cristo omoĩtaha Itémplo mokõi yvyra “mbytépe”. Pe aravo pukukue umi siete tiempos opávo, pe tetãnguéra yvategua ha pe tetãnguéra yvy gotyogua gui, Juanpe oñemandáva tomedi hag̃ua, ha’e va’ekue irundypa seis ary, ha upéva orrepresenta pe “mbytépe” térã pe aravo pukukue oĩva 1798 ha 1844 apytépe. Umi irundypa seis ary aja, Jesús omopu’ã pe témplo espiritual, upéi pya’e omopotĩtava ou vove pe pacto maranduha ramo. Pacto maranduha ramo, Ha’e ohaíta Iléi Itavayguakuéra korasõme. Upéva pe léi ojehechauka mokõi tabla rupive. Pe tabla peteĩha oguereko irundy mandamiénto, pe mokõiha oguereko poteĩ. Oñondivepa orrepresenta hikuái pe papapy irundypa seis.
Pe aty aty oñembyaty hague Israel espiritual 1798 guive 1844 peve ohechauka Israel espiritual ñembyaty, ha avei ohechauka peteĩ témplo ñemopu’ã.
Pejuju hag̃ua hese, peteĩ ita oikovévaramo, yvypórakuéra omboykéva añetehápe, ha katu Tupã oiporavova’ekue ha hepyetereíva; peẽ avei, itakuéra oikovévaramo, peñemopu’ã peteĩ óga espiritual ramo, peteĩ saserdósi marangatu ramo, peikuave’ẽ hag̃ua sacrificiokuéra espiritual, Tupãme oguerohorýva Jesucristo rupive.
Upévare avei oĩ kuatiañe’ẽme he’íva: Péina ápe, amoĩ Siónpe peteĩ ita akã yvyra’ã guasu, poravopyre, hepyetereíva; ha upe hese ojeroviáva noñemotĩmo’ãi.
Upévare, peẽ pejeroviáva hag̃ua, haʼe hepyete; ha umi naiñeʼẽrendúivape katu, pe ita umi omopuʼãvape omboykéva, upevaite oiko pe ángulo akãrã, ha peteĩ ita ñepysangáva, ha peteĩ ita guasu omoñepyrũva ñepysanga, umi oñepysangávape ñeʼẽ rehe, naiñeʼẽrendúigui; upévarã voi oñemoĩkuri hikuái.
Peẽ katu ha’e peteĩ ñemoñare poravopyre, peteĩ saserdósi rréi rehegua, peteĩ tetã marangatu, peteĩ tetãgua ijojaha’ỹva; péicha hag̃uáicha peikuaauka hag̃ua peẽme ohenóiva’ekue pytũmbýgui pe tesape hechapyrãvape imba’éva mborayhu ha jeguerohory. Ymave ndapeikói va’ekue peteĩ tetãicha, ko’ágã katu peẽ hína Tupã retãgua; ndapehupytýi va’ekue poriahuvereko, ko’ágã katu pehupytyma poriahuvereko. 1 Pedro 2:4–10.
Pe témplo oñemopu’ãva’ekue 1798 guive 1844 peve oguereko peteĩ aty oñemoĩva’ekue “oñeapunta hag̃ua” ñe’ẽrendu’ỹme. Iñe’ẽrendu’ỹ ojehechauka iñemboyképe hikuái umi “siete tiempo”, “ita akã yvyra esquina pegua”, “pe ita umi omopu’ãva ombotoveva’ekue”, ha’éva “ñepysanga ita” ha “jeity ita”.
Pe aty oñehenói vaʼekue “Tupã oiporavo vaʼekue”, ohechakuaa pe “ita” oñemboyke vaʼekue “yvypóra kuéra rehe”, pe “ita oikovéva” ramo, ha pe “ita” “Tupã oiporavo vaʼekue, ha” “hepyetereíva” ramo. “Tupã oiporavo vaʼekue”, pe “ñemoñare oiporavo pyre”, “ára ymave” guive “ndahaʼéi vaʼekue peteĩ tetã, ha katu” upérõ oikóta vaʼerã “Tupã retã.” Tupã ombyaty jave mokõi yvyra, oguenohẽ chupekuéra umi “tetã ambuegua” apytégui. Haʼekuéra oikóta vaʼerã Hembiguái retã ramo ombojoaju jave umi mokõi tetã peteĩ ramo umi irundy pa poteĩ ary pukukue 1798 guive 1844 peve.
Oĩ peteĩnte pyenda, ha upe pyenda ha’e Jesucristo; ha “ita ñepysanga” oikóva’ekue historia pyendarã, ha upéva umi naiñe’ẽrendúiva omboykékuri, ha’e Moisés “siete tiempo”. Umi “siete tiempo” oñemboykérõ guare ary 1863-pe, upéva ha’eva’ekue Jesucristo ñemboyke.
Pe tembi’u mombe’ugua’u ombojekuaa hag̃uáicha pe ñemopotĩ tupaópegua oñepyrũva’ekue 22 jasypa 1844-pe ha’e hague peteĩ ñemboyke añónte pe profesía mokõi mil trescientos ary rehegua, ohechauka peteĩ tupaópe nandi, peteĩ tupaópe oguereko’ỹva aty, peteĩ mburuvicharenda tetãygua’ỹre. Ndaipóri mba’eve ñepyrũrã pe tupaópe g̃uarã ome’ẽva inspiración, tuichavéva térã tenondegua pe he’íva Tupa ojapoha pe tupaópe g̃uarã.
Ha tojejapo chéve peteĩ tenda marangatu, ikatu hag̃uáicha aime ijapytépekuéra. Éxodo 25:8.
Tupã Ñandejára róga marangatu, Ñandejára Ñe’ẽme, tapiaite oñembojoaju Itavayguakuéra ndive, ha’ekuéra hína pe ehérsito. Ezequiel mokõi yvyra, ojehechaukáva mokõi tetãramo, oikova’erã peteĩ tetãramo, ha Tupã Ñandejára róga marangatu oĩva’erã ijapytepekuéra. Oñembotavy hag̃ua pe porandu Daniel 8:13-pe oĩva rehe, oñemo’ã hag̃ua mba’épa añetehápe pe porandu oporandu, upéva peteĩ jave avei hína oñemboyke hag̃ua pe “marangatu peteĩ” Daniel 8:13-pe oĩvape, oñehenóiva’ekue ombohovái hag̃ua pe porandu.
Upéi ahendu peteĩ marangatu oñeʼẽva, ha ambue marangatu heʼi pe marangatu oñeʼẽvape: Mboy arakaʼe peve piko pe visión oñeʼẽva pe sacrificio ára ha ára rehe, ha pe ñeʼẽvai ñembyai rehegua, omeʼẽ hag̃ua mokõivéva pe santuario ha pe ehérsito ojeapyrũ hag̃ua yvýre? Ha haʼe heʼi chéve: Mokõi mil ha mbohapy saʼary ara peve; upérõ pe santuario oñemopotĩta. Daniel 8:13, 14.
Yvagapegua oje’e hag̃ua chupe pe porandu héra “pe marangatúva peteĩteĩva”, ha upe ñe’ẽ oñembohasa hebreo ñe’ẽgui “Palmoni”, he’iséva pe papaha hechapyrãva, pe papaha umi mba’e ñemiguáva. Pe jehasápe, ha’éva pe yvyra guasu mbytegua ha pyenda Adventismo rehegua, Cristo ohechauka ijupe voi ramo pe papaha hechapyrãva. Péva ojapo upe hendápe voi omoĩ porãhápe pe joaju oĩva Biblia-pe pe marandu aranduka pukuve hag̃ua aravo rehegua ha avei pe marandu aranduka mokõipa mbohapy sa ypykuéra rehegua. Pe marandu aranduka pukuvéva aravo rehegua ha’e Moisés ñe’ẽme’ẽ, ha’éva umi siete tiempo Levítico veintiséis-pe. Ha’e pe marandu aranduka ohechaukáva mokõive Israel róga ñemosarambi ha tembiguáirõ jeiko, umi oñembohérava “pe aty guasu” oñembohapéva hag̃ua guýpe versíkulo trece-pe, ha upéicha avei versíkulo catorce ohechauka pe marandu aranduka pe santuario oñembohapéva hag̃ua guýpe rehegua. Mokõivéva marandu aranduka oñekumpli 22 de octubre de 1844-pe, Sarepta viuda ombyaty rire mokõi yvyra’i pe tata hag̃ua pe marandu rerahaha pe ñe’ẽme’ẽ rehegua.
Adventismo omboyke pe añetegua peteĩha profetíka ára rehegua umi ánhel kuéra ogueraha vaʼekue William Miller-pe oikũmby hag̃ua, haʼekuéra voi oñemokañy ijehegui. Áño 1856-pe, Hiram Edson rembiapokue poapy artículo reheve, Palmoni oñehaʼã ombohetave hag̃ua pe tesape umi siete tiempos rehegua, ha katu ndovaléi mbaʼeverã. Omboyke hikuái pe marandu Laodicea-pe g̃uarã, ha omoneĩ umi po mbaʼe vaiete ojehechaukáva Laodicea-pe; upéicha rupi ojehechauka hikuái haʼeha umi po kuñataĩ aranduʼỹva.
Umi sesenta y cinco aryos Isaías siete-pe ojehechaukáva 742 a.C., 723 a.C. ha 677 a.C. iñepyrũme, oñembojevy avei ipahápe oikóramo 1798, 1844 ha 1863-pe. Upe tembiasakue paha oñerrepresenta mokõi yvyra’i ñembyaty rehe Ezequiel capítulo treinta y siete-pe, ha Sarepta viuda (upéicha oñehenóiva griego-pe Nuevo Testamento-pe), ha’e pe tembiasakue Tupã omopyendahápe peteĩ relación de pacto Israel espiritual ndive Judá espiritual-pe (yvy porãite) pe tembiasakue rehegua sexto reino de la profecía bíblica aja. Upe tembiasakue, ha’égui pe profecía sesenta y cinco aryos pahávo, orrepresenta avei pe ñepyrũ pe mymba yvy rehegua Apocalipsis trece-pe. Pe sexto reino de la profecía bíblica ñepyrũme, mokõi yvyra’i joaju ohechauka pe sexto reino de la profecía bíblica paha. Upe tembiasakue oguereko ipype peteĩ tembiasakue jojaha pe cuerno del Protestantismo ha pe cuerno del Republicanismo rehegua.
Marandu profétiko ramo peteĩ mbarete, térã peteĩ hatĩ, térã peteĩ tetã, térã peteĩ reino, térã peteĩ mburuvicha guasu, térã peteĩ akã, ikatu ojeporu ojoavy’ỹ hag̃uáicha peteĩchante techaukaha ramo, odependeháicha pe contexto ojeipuruhápe. Ko’ãichagua techaukaha maymáva avei oñe’ẽ umi mokõi yvyra rehe, Ezequiel omombe’úva mokõi tetãha. Ypyetépe pe mymba yvy rehegua rembiasakue profétikope, pe hatĩ protestante oñembyaty peteĩ tetãme, térã peteĩ hatĩme. Ha pe rembiasakue peteĩchaitépe ipahápe, pe hatĩ republicano oñondiveju jeýta pe hatĩ protestantismo apóstata ndive ojapo hag̃ua peteĩ tetã. Upéva pe tetãta pe mymba yguasúpe guarã ta’ãnga, Apocalipsis trece-pe oñemombe’uháicha. Iporãite ojehechakuaa hag̃ua, ñande jarrefusáramo jahecha hag̃ua pe ñe’ẽmondo pe ñembohoryrã guive umi siete tiempo rehegua (ojejapova’ekue mokõive Israel róga literal rehe), katuete ndaikatumo’ãi jahecha mba’éichapa umi mokõi óga literal Israel ymaguaregui oiko va’ekue pe tetã Israel espiritual rehegua ary 1844-pe. Ñande ndaikatúiramo jahecha upe rembiasakue, añetehápe “ndajaikuaái mba’eve” mba’éichapa upe rembiasakue Estados Unidos ñepyrũme ohechauka pe rembiasakue ipahápe, upe jave pe hatĩ republicano ojapo jey vove pe aty ñembyaty rape ha pe joaju oñembojoaju hag̃ua, oñemyesakã haguéicha iñepyrũme pe hatĩ protestante reheve.
Rojepy jajepy’apyupe ñamyesakãvéta ko’ã añetegua.