Pe artíkulo mboyveguápe jahechakuaa Elías ha’eha peteĩ símbolo. Oĩháicha peteĩ ñe’ẽme’ẽ William Miller rembiapópe, “símbolo-kuéra” ikatu oguereko hetave peteĩ he’iséva. Upévare, Elías, símbolo ramo, ikatu avei ohechauka peteĩ vore pe símbolo mokõiháicha guápe, Elías ha Moisés rehegua. Pe símbolo mokõiháicha gua Elías ha Moisés rehegua ohasa pe Revelación pukukue tuichakue javeve, ha ndojekuaaporãiramo mba’épa he’ise pe símbolo mokõiháicha gua, upéva hína ndajaikuaaporãiha pe marandu oĩva Revelaciónpe ha ojepe’áva sello-gui mbovymi probation oñemboty mboyve. Ko mba’ére, ko’ág̃a ñañe’ẽ porãvéta peteĩteĩ mba’e poravorã profétikore ojekuaauka hag̃ua pe símbolo Elías reheve.
Oreko mbohapy testígo tenondegua omopyendáva hag̃ua umi tekopy profétika. Umi testígo hína proféta Elías, Juan el Bautista ha William Miller, pe inspiración ohechauka hag̃ua techaukaha oñembohekopyréva oñondive hag̃ua.
“Hetaiterei ojegueraha añetegua omombe'úva William Miller, ha Tupã rembiguái oñemoñepyrũva'ekue Elías espíritu ha pu'aka reheve omosarambi hag̃ua pe marandu. Juan-icha, Jesús renonderã, umi omombe'úva ko marandu pohýi oñandu va'ekue tekotevẽha omoĩ pe hacha yvyra rapópe, ha ohenói hag̃ua yvypórape ogueru hag̃ua yva oñemohenda porãva ñembyasy rehe. Iñe'ẽrendu ikatupyry va'ekue omombáy ha mbarete hag̃uáicha oityvyro umi iglesia ha ohechauka hag̃ua hikuái mba'éichapa añetehápe hikuái. Ha pe ñe'ẽmondo pohýi oñehenduka ramo, okañy hag̃ua pe pochy oútavagui, heta umi oĩva iglesia ndive oguereko pe marandu pohãnohára; ohecha hikuái ijapuhaikuéra ha guevi jey, ha tesay ro'y asýpe ñembyasy rehegua ha py'a ñembyasýpe ipypuku hag̃uáicha, oñemomirĩ Tupã renondépe. Ha Tupã Espíritu opytu'u ramo hese kuéra, ha'ekuéra oipytyvõ omyasãi hag̃ua pe sapukái: ‘Pekyhyje Tupãgui, ha peme'ẽ chupe mborayhu ha tetãgua; oguahẽma niko ihustísia ára.’” Early Writings, 233.
Elías, Juan el Bautista ha Miller oñeme’ẽ peteĩ espíritu específico omboguatáva ha omyesakãva hembiapo. Itestimónio “ojejapo vaʼekue omombáy ha ombopokatu hag̃ua tuichaiterei umi iglésia ha ohechauka hag̃ua” umi iglésia “teko tee.” Tahaʼe Acab tiempope, Juan el Bautista térã William Miller tiempope, umi iglésia haʼekuéra oñeʼẽhaguépe oguerekopa peteĩ pytũndy ha áraity Laodiceagua ipypuku ha iñypytũiterei hag̃uáicha pe marandu tekotevẽ vaʼekue hag̃ua peteĩchaite pe oñemoĩva “yvyra rapópe hacha.” Upéva oike avei pe aravo de gracia ñemboty marandu, ha Juan el Bautista rehegua-pe upéva vaʼekue pe ñemomarandu “pochy” rehegua “ou hag̃uáva.” Miller marandu, omoherakuãvo “Pekyhyje Tupãgui ha peme’ẽ chupe gloria; pe hora ijuicio rehegua og̃uahẽma rupi,” upéva avei vaʼekue peteĩ ñemomarandu pe pochy oútavare.
“Juan ñe'ẽ oñehupi peteĩ trompétaicha. Hembiapo peteĩva va'ekue kóicha: ‘Ehechauka che retãme hembiavy, ha Jacob rógape ipekadokuéra’ (Isaías 58:1). Ndohupytýi va'ekue mba'eveichagua arandu yvypóra rehegua. Tupã ha tekove yvagapeguáva voi va'ekue hembo'ehára. Péro oikotevẽmava'ekue peteĩ ombosako'íva tape Cristo renondépe, ipy'a guasúva ikatu hag̃uáicha oñehendu iñe'ẽ yma guare profetakuéraicha, ohenóiva tetã oñembyaipávape oñembyasy ha hag̃ua hekoviápe.” Selected Messages, libro 2, 148.
Elías omanda hag̃ua igenerasión oiporavo upe árape mávapa oservíta, Tupãpe térã Baálpe, ha upe generasión nombohováiri peteĩ ñe’ẽnte jepe, upéva he’iséva oiporavo hague Baálpe.
“Araka’eve ndaipóri kuri tekotevẽ tuichavéva ñe’ẽmondýi ha reproche jeroviapývape g̃uarã, ha ñembohasa porã, hekojojáva ha añeteguáva, ko áraitepe guive ko’ág̃a peve. Satanás oguejy kuri pu’aka guasúpe, oikuaágui hi’ára mbykymiha. Ha’e omyenyhẽ hína ko yvy ape ári mombe’ugua’u iporã hag̃uáicha, ha Tupã tavayguakuéra ohayhu oñeñe’ẽ hag̃uáicha chupekuéra mba’e he’ẽva rehe. Pekádo ha tekoañáva ndojehechagiái ñandegustaháicha ñañembyasy hag̃ua hese. Ojehechauka chéve Tupã tavayguakuérape tekotevẽha ojapo ñeha’ã hatãve, oĩporã ha py’a guasúpe hag̃ua ombotove hag̃ua pytũ oikéva hína. Ko’ág̃a tekotevẽ Espíritu Tupã rembapo hi’aguĩ ha heseitéva, araka’eve rangue. Tekotevẽ ñamombo arandu’ỹ ha py’a ñembotavy. Tekotevẽ ñañemombáy upe tekovejave’ỹgui oguerútava ñande ñehundi, ndajaikói ramo hese. Satanás oguereko peteĩ influencia mbarete ha oisãmbyhyva apytu’ũkuéra ári. Predikadorkuéra ha tavayguakuéra oĩ peligro-pe ojejuhu hag̃ua pytũ pokatu ykére. Ko’ág̃a ndaipóri mba’eichagua tenda mbytegua. Maymáva jaime añetehápe pe oike hag̃uáicha tekopotĩ ykére térã añetehápe pe ivaíva ndive. Cristo he’i va’ekue: ‘Pe ndaha’éiva Che ndive, Che rehe oñemoĩ; ha pe ndombyatýiva Che ndive, omyasãi.’” Testimonies, volúmen 3, 327.
Juan ohenói “pe tetã ivaívape” hembiasakuepegua “mbói ra’ykuéra ñemoñare”. Umi Millerita ipahápe ohechakuaa pe tetã ivaíva hembiasakuepegua ha’eha Babilonia rajykuéra. Taha’e Elías, Juan térã Miller, avavete umi mbohapy apytégui ndaha’éi va’ekue teólogo. Opavave niko oñehenói va’ekue tekove ára ha ára guive.
“Pe añetegua oĩháicha Jesúspe, ha’éicha oñemoherakuã vaekue Hese rupive oĩ jave oñemama hag̃ua pe arai araiũ mbeguépe, ha’e añetegua ha tekópe añetegua ko ñane ára jave, ha upeichaite avei omoambuepyta pe ohupytýva akãme, ha’e haguéicha omoambue vaekue akãnguéra yma. Cristo he’i vaekue: ‘Ha’ekuéra nohendúiramo Moisés ha Profetakuérape, ndaijeroviamo’ãi hikuái peteĩ oikove jeýramo jepe omanóva apytégui.’ (Lucas 16:31).”
“Peteĩ tetãicha, ñamopotĩva’erã Ñandejára rape, Espíritu Santo ñesãmbyhy yvatevéva guýpe, oñemyasãi hag̃ua evangelio ipotĩháicha. Y hypykuéva oikovéva pypuku ha tuichaveva’erã hape rupi. Opa hendápe, hi’aguĩ ha mombyry, kuimba’éta oñehenóita arádogui, ha umi tembiapo ñemuha jepiveguáguio, umi tuichavéva omyakãrakuéva apytu’ũ, ha oñembokatupyryta umi kuimba’e orekómava experiencia ndive—kuimba’e oikuaáva pe añetegua. Tupã rembiapo hechapyrãitereíva rupive, yvytykuéra mba’e’asy rehegua oñemboguetéta ha oñemombo yguasúpe. Ñamba’apóke umi ohasámava pe añetegua mbarete oĩháicha Jesúspe.”
“Oĩ vaʼerã, ko ára-pe, peteĩ aty mbaʼe oikótava ohechaukáva Tupã haʼeha pe omyakãva opa mbaʼe. Pe añetegua oñemoherakuãta ñeʼẽ hesakã ha ndaikatúiva oñentende vai hag̃uáicha. Umi omboʼéva pe añetegua oñehaʼãta ohechauka hag̃ua pe añetegua peteĩ tekove porã, oñemohenda porãva, ha peteĩ jepokuaa Tupã rehegua rupive. Ha péicha ojapóvo, imbaretevéta hikuái oñemoĩ porã hag̃ua pe añetegua rehehápe, ha omeʼẽ hag̃ua chupe pe porupyrã añetetéva Tupã omeʼẽ haguéicha.”
“Umi kuimba'e, oikuaáva ha ombo'éva pe añetegua, ojei rire yvypóra arandu gotyo, ha ome'ẽ umi akã oñembotavývape ijykuéra voi yvyra mombe'upykuéra, upéicharõ og̃uahẽma ára umi peteĩ jey omba'apóva'ekue tembiasakue porã marandurãme, ha upéi ojehekýi va'ekue tembi'u renda, tembi'urã ñemuha, ha ambue mba'apo comercial rehegua ñangarekópe, oike hag̃ua pe tenda porãme, toikuaaporã hag̃ua Ivaikuéra, ha Tupã Ñe'ẽ ipópe, tome'ẽ hag̃ua pe añetegua Bíblica, pe tembi'u espiritual, omba'apo joápe umi ánhel yvagagua ndive. Ko tembiapo ko'ág̃a ohenói hatã tembiguái Tupã omoĩ va'ekuépe. Upérõ pe Ipu'akapaite he'íta umi yvyty ijetu'úvape: Ejei, ha ejeity para mbytépe.” Paulson Collection, 73, 74.
Elías, Juan ha Miller ha upéicha rupi orrepresenta kuimba’e ohenóiva umi “tembiapo” “jepiveguágui”, pórke “umi kuimba’e” yma ombo’éva’ekue pe añetegua, ipahápe “ojevía yvypóra arandukápe, ha ome’ẽ tekove oñembotavývape hi’upyrã tee mombe’ugua’u rehegua.” Umi kuimba’e jepivegua ohenóiva ome’ẽta “pe aplicación katuetéva” profesía bíblica rehegua “Tupã ome’ẽ haguéicha.” Mokõi jey, pe pasáhepe Hermana White ombohéra “yvytykuéra” “yvytykuéra apañuãigui.” Koʼã kuimba’e rembiapo oikeva’ekue omboguejy hag̃ua “opaite yvyty.” Pe tembiapo ojejapóva umi kuimba’e jepiveguáre, ohenóiva’ekue arádogui tekove humilde reheve, orrepresenta pe tembiapo ojehechakuaa hag̃ua pe metodología bíblica hekopeteva, ojoavyhápe umi hi’upyrã mombe’ugua’u yvypóra rehegua umi teólogo upe árape ome’ẽvagui.
“Juan el Bautista rembiapo, ha umi ára pahápe osẽva Elías espíritu ha pu’akápe omombáy hag̃ua tavayguakuérape iñapátigui rembiapo, heta mba’épe peteĩcha. Hembiapo ha’e peteĩ ta’anga pe tembiapo ojejapova’erã ko árape. Cristo ouva’erã mokõiha jevy ohusga hag̃ua ko yvy tekojoja reheve. Tupã remimbou, oguerúva pe marandu pahaguéva ñemomarandu rehegua oñeme’ẽva’erã ko yvy ári, ombosako’iva’erã tape Cristo jeju mokõiha rehegua, Juan ombosako’i haguéicha tape ijeju peteĩha rehegua. Ko tembiapo ñembosako’ípe, ‘opa valle oñemopu’ãta, ha opa yvyty ha cerro oñemomichĩta; ha umi tape ikarẽva oñembojeguátata, ha umi tenda iñañaiteva oñemoĩta sãso’ỹre’ tembiasakue oñeha’arõ jey hag̃ua, ha jey peteĩve ‘Jehová mimbipa ojehechaukáta, ha opa so’o ohechata oñondive; Jehová juru voi he’i haguére upéicha.’” Southern Watchman, 21 de marzo de 1905.
Mbohapyhára reformadór rekoguete ohechakuaa vaʼekue Isaías haʼe koʼãva: opaite ñu rugua oñemopuʼãvaʼerã, opaite yvyty oñemomichĩvaʼerã, umi tape karẽ oñemboguata porãvaʼerã, ha umi tenda ikangy ha iñakãhatãva oñembojojávaʼerã. Pe Ñandejára rape oñembosakoʼíva ñu rugua mopuʼã rupive, yvyty momichĩ rupive, umi tape karẽ moĩ porã rupive ha umi tenda ikangy ha iñakãhatãva mbojoja rupive, haʼe umi tape yma guare.
Pe ñe'ẽ osapukáiva desiértope: Pembosako'i pe tape Ñandejárape guarã, pembyko porã pe tape guasu ñande Járape guarã yvy ojeiko'ỹhápe. Opa ñu rugua oñemopu'ãta, ha opa yvyty ha cerro oñemboguejyta; pe ikarẽva oñembyko porãta, ha umi tape iñakã'ỹva oiko hag̃ua peve. Ha Ñandejára mimbipa ojekuaaukáta, ha opa tekove ohecháta oñondivepa: Ñandejára juru niko upéicha he'i. Isaías 40:3–5.
Umi judío kuéra oñeʼẽ rei ha oñemoñeʼẽ hag̃ua Juan el Bautista-pe haʼe hag̃ua pe Elías oútava, haʼe ombohovái ndahaʼeiha haʼe; upéi katu haʼe voi oñemoĩ porã Isaías pehẽngue reheve.
Ha kóva hína Juan rehegua, umi judío omondo jave pa’i ha levíta Jerusaléngui oporandu hag̃ua chupe: “Máva piko nde?” Ha’e omombe’u porã, ndoñembotovéi; síno omombe’u: “Che ndaha’éi pe Cristo”. Upéi oporandu hikuái chupe: “Mba’éiko upéicharõ? Nde piko Elías?” Ha he’i: “Nahániri”. “Nde piko pe maranduhára?” Ha’e ombohovái: “Nahániri”. Upémarõ he’i hikuái chupe: “Máva piko nde, rombohovái hag̃ua umi ore mbou va’ekuépe. Mba’épa ere ndejehe?” Ha’e he’i: “Che hína peteĩ osapukáiva yvy marãme: Pembosako’i porã Ñandejára rape, he’i haguéicha maranduhára Isaías”. Juan 1:19–23.
Pe “tape Ñandejára” ñembosako’i ohechauka pe metodología umi ánhel kuéra omboguata hag̃ua Miller-pe ikatu hag̃uáicha ontende ha oiporu, ombosako’i hag̃ua pe entendimiento bíblico pe “tape” rehegua umi kuimba’e oguata va’erã hague pype. Opaite “yvyty” oñemomichĩ va’erã, pórke umi yvyty profecía bíblica-pe ohechauka añetegua kuéra, peteĩ jehecha tenondegua rupi, ha’etéva ijetu’ueterei hag̃uáicha oñentende. Oñentende hag̃ua pe yvyty marangatu ha mimbipáva Daniel kapítulo once, versíkulo cuarenta y cinco-pe, pe mburuvicha yvate gotyogua oñeha’ãva oñemomba’e hese, tekotevẽ ñepyrũrã ojehechakuaa pe yvyty marangatu ha mimbipáva literal Jerusalén-pe, upéva proféticamente omyesakãva pe yvyty marangatu ha mimbipáva espiritual. Oñemyesakã hag̃ua pe yvyty ojehechaukáva Armagedón ramo, he’iséva Meguído yvyty, tekotevẽ ojeho pe Meguído literal-pe. Umi mba’e ijetu’úva profecía rehegua ojehechaukáva hasy hag̃uáicha oñentende hag̃ua, ojeipe’a jave oñembohapévo pe principio he’íva peteĩ mba’e ñepyrũha ohechaukaha upe mba’e paha.
Pe metodología ojehechaukáva Isaías ha oñeñe'ẽva rehe Juan ha omyesakãva Miller omopu'ã yvate opa valle. Taha'e pe “valle de visión” oĩva Isaías mokõipa mokõi-pe, pe “valle de huesos secos” Ezequiel-pe térã pe “valle de Josafat” Joel kuatiañe'ẽme, pe metodología oñemopyendáva Cristo reko porã añeteguápe, ojehechaukaháicha Palmoni ramo, pe Papaha Hechapyrãva, tembiasakue Millerita-pe, térã Alpha ha Omega ramo, pe ñe'ẽnguéra rehegua hechapyrãva, ñane rembiasakuépe, ha'e upe omopu'ã yvate umi añetegua profétika ojehechaukáva umi “valle” Tupã Ñe'ẽme.
Umi mba’e ikarẽva ojejapova’erã hag̃ua peteĩcha ha umi tenda ijetu’úva ojejapóva hag̃ua sãso he’ise pe tembiapo oñemyatyrõ hag̃ua umi jepokuaa ha tekotevẽ yma guaréva oipurúva peteĩ saserdósio Laodiceagua omombarete hag̃ua iña’ẽngatu ñanembyai hag̃uáicha umi tembiasakue ky’ávape. Elías rembiapo ojehechauka porãite hag̃uaha upéva hína pe tape porã Bíblicopegua, oñemoĩva umi teólogo ha saserdóte rembiguái tembiasakue’i rehe. Upéva ojejapo “kuimba’e kuéra común” rupive, ndaha’éi umi pa’i ha teólogo oñemoarandúva rupive. Ko’ã mbohapy testígo profétiko rechaukaha apytépe oĩ avei pe añetegua isensíllova: pe Elías oútava ha’eva’erã peteĩ kuimba’e.
Pe jehechakuaa ikatu ojehecha ndahaʼéiha tuichaiterei mbaʼe, péro Adventismo remimboʼehára teológokuéra, oñehaʼãvo omopuʼã hag̃ua iñeʼẽngúra, ojapyhy peteĩ pasáhe Sister White rembiapokuégui, upépe haʼe oñeʼẽ hag̃ua tenonderãme peteĩ kuimbaʼe rehe, oútava Elías espíritu ha pokatu reheve, ha hiʼarikuéra omoĩ hikuái imbaʼeteéva ñeʼẽngúra peteĩ myesakãrã ramo, ha opyta hatã heʼívo Sister White oñeʼẽ hague ijehe voi.
“Marandu porã ojehupytyva’erã. Ñandejára he’i: ‘Péina, che amondo peẽme Elías maranduhára guasu, oúta mboyve Ñandejára ára guasu ha kyhyjéva.’ Oĩ va’erã peteĩ oúva Elías espíritu ha pokatupe, [Ehecha apéndice.] ha ha’e ojehechauka vove, tapicha ikatu he’i: ‘Nde ndekyre’ỹeterei, ndereikuaái remyesakã hag̃ua Ñandejára Ñe’ẽ hendaitépe. Tachejána amombe’u ndéve mba’éichapa rembo’e va’erã ne marandu.’”
“Oĩ heta ndaikatúiva ombojoavy Tupã rembiapo yvypóra rembiapógui. Che amombeʼúta pe añetegua Tupã omeʼẽháicha chéve, ha koʼág̃a haʼe, peẽ pesegíramo pejejavykuaa hag̃ua, perekóramo peteĩ espíritu joavy rehegua, arakaʼeve ndapeikuaamoʼãi pe añetegua. Jesús heʼi vaʼekue Hemimboʼekuérape: ‘Aguereko gueteri heta mbaʼe haʼéva peẽme, ha koʼág̃a ndaikatúi pegueroja.’ Haʼekuéra noĩri vaʼekue peteĩ tekópe omombaʼeguasu hag̃ua umi mbaʼe marangatu ha opaʼỹva; péro Jesús opromete omondotaha pe Consolador, omboʼétava chupekuéra opa mbaʼe, ha omanduʼátava chupekuéra opa mbaʼe Heʼi vaʼekue chupekuérare.”
“Che pehẽnguéra, ndajahekorãi ñamoĩ hag̃ua ñande jerovia yvypórape. ‘Peheja pe yvypórape, ipytu oĩva itĩnguápe; mba’ére piko oñemomba’eguasu va’erã?’ Peẽ peñemoĩva’erã pende ánga ikangýva Jesús rehe. Ndaikatúi ñandéve ja’u pe yvu pe ñu guýpegua-gui, oĩ aja peteĩ yvu yvytýpe. Ñajaheja umi ysyrýi yvýre ohasáva; jajerovia pe yvu yvateveguáre. Oĩramo peteĩ punto añetegua rehegua ndapeikuaaporãiva, pende apytu’ũ ndojogueraháiva hese, pehapykuerigua, pemoñondive Tupã Ñe’ẽme Tupã Ñe’ẽ ndive, peguerojy pe añetegua yvykua pypuku Tupã Ñe’ẽ itáita ryepýpe. Peẽ peñemoĩva’erã pendejehe ha pene remiandu Tupã altar ári, peipe’a umi pene remiandu yma guive pejokopyre, ha peheja hag̃ua yvága Espíritu pende reraha opaite añetegua gotyo.” Testimonies to Ministers, 475, 476.
“Oĩ oúta vaʼerã Elías espíritu ha pokatu reheve: Koʼã ñeʼẽ ojejapo vai rakaʼe peteĩ tapicháre, ojehechávo ojepensahaʼe hese ojehechaukáta hag̃ua peteĩ marandu profético Señora White rekove ha tembiapo rire. Umi mbohapy párrafo ojapóva ko artíkulo hérava ‘Toheja Yvága Toguata’ haʼe peteĩ michĩmínte peteĩ ñeʼẽmeʼẽgui Ellen White omeʼẽ vaʼekue Battle Creek, Michigan-pe, pyhareve jave 29 jasypateĩ 1890-pe. Kóva oñemoherakuãrõ guare Review and Herald 18 jasykõi 1890-pe, ogueraha vaʼekue pe título ‘Mbaʼéichapa oñembohovái vaʼerã peteĩ punto doctrinal ojepyʼapývape’. Ambue pehẽngue ojeipeʼáva ko artíkulogui ha ojeporúva heta hag̃ua omyenyhẽ hag̃ua ciertos kuatia rogue ko volúmenpe, ikatu ojejuhu kuatiarogue 23, 104, 111, 119, 158, 278 ha 386-pe. Pe artíkulo oñemoinge jey henyhẽmbaitépe Selected Messages 1:406–416-pe, ha pe pehẽngue oguerekóva pe excerpto hérava ‘Toheja Yvága Toguata’ ojehecha kuatiarogue 412 ha 413-pe. Oñemoñeʼẽvo pe artíkulo henyhẽmbaitépe, ojehechakuaa porã Ellen White, ko ñeʼẽmeʼẽme ojapóva saʼimi añoite peteĩ ary rire pe Conferencia de Minneapolis-gui peteĩ aty Battle Creek-pegua renondépe, oñeʼẽ hague imbaʼeteéva ministerio rehe. Oĩ vaʼekue okakuaáva crítica reheve hembiapo rehe. Emaña mbaʼéichapa pe párrafo oĩva mboyve upe osẽva ko volúmenpe kuatiarogue 475-pe, Ellen White heʼi:”
“‘Jaikuaava’erã peteĩ ñemoĩmbytépe opaichagua joavy oñemboyku hag̃ua. Che aikuaa ramo aguerekoha tesape, ajapóta che rembiaporã ahesakãvo upéva. Ñamoĩna che añemongeta ambuekuéra ndive pe marandu rehe Ñandejára oipotáva ame’ẽ tavayguakuérape, ikatu pe okẽ oñemboty hag̃ua pe tesape ani hag̃ua oguahẽ umi tapichápe Ñandejára omondo hague chupe. Jesús oike ramo guare Jerusalénpe, “opa umi temimbo’e aty oñepyrũ ovy’a ha omomba’eguasu Ñandejárape ñe’ẽ hatãme opa umi tembiapo tuicháva ohecha va’ekue rehe; he’ívo: Tojehovasa pe Mburuvicha guasu ouva Ñandejára rérape; py’aguapy yvágape, ha mbyte yvatevévape tekomimbipa. Ha oĩ fariséokuéra aty apytégui he’íva chupe: Mbo’ehára, eja’o nde remimbo’épe. Ha Ha’e ombohovái ha he’i chupekuéra: Ha’e peẽme, ko’ãva okirirĩ ramo, ita kuéra voi osapukáita pya’e” (Lucas 19:37–40).
«“Umi hudío oha’ã ojoko pe marandu ñemyasãi oñeprofetisa va’ekue Ñandejára Ñe’ẽme.”»
Upéi upévo ha’e ojapo jey ñe’ẽñemi heréva ijeheguiete hembiasakue rehe:
“‘Oñehẽngue marandu ojejapopava’erã. Ñandejára he’i: “Péina, che amondo peẽme Elías maranduhárape Ñandejára ára guasu ha kyhyjehýpe ou mboyve” (Malaquías 4:5). Oĩva’erã peteĩ oúva Elías espíritu ha pokatupe, ha ojehechaukávo, tapicha ikatu he’i: “Nde ningo ndekyre’ỹeterei, ndereikuaaukái hag̃ua Ñandejára Ñe’ẽryru hekopete.”—Selected Messages, volumen 1, 412.
“Ha’e oñe’ẽ hague avei imba’eteete rehe ojekuaaukave porã pe párrafo upe rire ouvévape, upépe ha’e he’i:
“‘Amombeʼúta pe añetegua Ñandejára omeʼẽháicha chéve….’” Apéndice de Testimonies to Ministers.
Pe hechakuaa Ellen White oikotevẽ hague ombohovái hag̃ua umi mombe’ugua’u umi teólogo ha mburuvichakuéra imba’éva itiempope nome’ẽri mba’eveichagua prueba ha’eha ojehechakuaáva ijehe “kuimba’e” ramo ou va’erãva tenonderãme, Elías espíritu ha pokatu reheve. Moõpa oĩ mba’eveichagua prueba umi heta Ellen White rovái Adventismo ryepýpe oguerekóva, ha ombohováiva pe tape ojeporúva chupe Escritura-kuéra aplicación bíblica rehe? Araka’e piko oñeñe’ẽ kuri chupe: “nde nereinterpretái umi Escritura hekoitépe”? Ha’e hesakã porã omombe’u oĩtaha peteĩ movimiento tapicha rehegua ko yvy paha gotyo, oñemombaretétava Elías espíritu ha pokatu rupive, ha ndaipóri tape legítimo ikatúva oñemoĩ hag̃ua ha’e opensaha kuri pe movimiento tercer ángel sapukái hatãva rehegua oikoha upe tiempope, ha’e oprofetisa ramo guare pe ojehechaukátava tenonderãme Elías pokatu. Umi teólogo adventista Laodiceagua oipota ijatykuéra oguerovia Hermana White “ojapo hague referencia” “hembiasakue tee rehe” peteĩ cumplimiento ramo profeta Elías rehegua, pe oñemondótava pe ára guasu ha kyhyjepáva Ñandejára mba’éva mboyve.
Péina, amondóta peẽme Elías maranduhára, ou mboyve Ñandejára ára guasu ha kyhyjevéva. Malaquías 4:5.
Peteĩ característica profética Elías rehegua, símbolo ramo, haʼe hína ohechauka peteĩ metodología bíblica oñemoĩva umi fábula rehegua peteĩ sacerdocio omeʼẽva fábula-kuéra jepokuaa ha tradición rehegua. Hembiapo tape mboyve ñembosakoʼi rehegua (“kóva hína pe tape, peguata ipype”) ojejapo pe metodología bíblica rupive oñemoĩva peteĩ sacerdocio oñembyaíva mboʼepy rehe. Ha Elías, Juan el Bautista ha Miller rehegua mbohapy testígo heʼíva rupive, oñondive pe testimonio Hermana White omeʼẽva upe guive oúta vaʼekue Elías jehechauka rehegua, haʼe vaʼerã peteĩ kuimbaʼe, ndahaʼéi peteĩ kuña. Ág̃a pe metodología Palmoni ha Alfa ha Omega rehegua oñentende porã jave, ojekuaa ndahaʼéi añónte peteĩ aty tembiapoukapy bíblica Escritura-kuéra ñemyesakãrã, síno peteĩ transcripción Cristo rekokatu rehegua, ha upéva hína Igloria.
Ha ojekuaaukáta Ñandejára mimbipa, ha opa yvypóra ohecháta oñondivepa: Ñandejára juru niko upéicha he'i. Isaías 40:5.
Cristo reko tee ojehechauka pe tape ojeporavova’erã ojeikuaa hag̃ua Iñe’ẽ, ha’e niko pe Ñe’ẽ.
“Pe Léi Ñandejára rehegua pe santuario yvágape oĩva ha’e pe tenondegua tuichavéva, upévagui umi mbo’eapopyre ojehaíva’ekue itápe, ha Moisés omboguapýva’ekue Pentateuco-pe, ha’e peteĩ kuatiañe’ẽ hekopete ha ndojavýiva. Umi oguahẽva’ekue ko punto iñimportantetereívape hesakã hag̃ua, upéicha ojejegueraha ohecha hag̃ua pe teko marangatu ha ndojepokomo’ãiva pe léi divina rehegua. Ha’ekuéra ohechakuaa, araka’eve’ỹ ramo guáicha, pe Mbohapehára ñe’ẽ mbarete: ‘Ohasa peve yvága ha yvy, ni peteĩ jota térã peteĩ tĩtulo ndohasamo’ãi araka’eve pe léigui.’ Mateo 5:18. Pe léi Ñandejára rehegua, ha’égui peteĩ jehechauka Ivoluntad rehegua, peteĩ kuatiañe’ẽ Ikarakter rehegua, opytáta opa ára g̃uarã, ‘ojeguerekóva testígo jerovia hag̃ua yvágape.’ Ni peteĩ mandamiénto jepe ndojeipe’ái; ni peteĩ jota térã tĩtulo jepe ndemoambuéi. He’i pe salmista: ‘Pára siémpre, Jehová, nde ñe’ẽ oñemopyenda yvágape.’ ‘Maymáva Imandamiénto oĩ porã. Oñemombarete opa ára g̃uarã ha tapiaite.’ Salmo 119:89; 111:7, 8.” The Great Controversy, 434.
Oîcha umi mandamiénto pa peteĩ ñeʼẽmondoha ndaikatúiva iñemoambue Cristo rekove rechaukaha, upéicha avei umi tembiapoukapy marandu profétikova ñemyesakãrã rehegua haʼe peteĩ rechaukaha Hekovegua.
“Jaikuaava’erã ñandejehegui voi mba’épa pe cristianismo, mba’épa pe añetegua, mba’épa pe jerovia ñande jajapopyréva, ha mba’éichapa umi regla oĩva Biblia-pe — umi regla ñandéve ome’ẽva pe mburuvicha guasuvéva. Heta oĩ ogueroviáva ndaipóri hag̃ua peteĩ razón omoĩ hag̃ua ipyenda ijereoviápe, ha ndaipóri porã hag̃ua prueba suficiente pe añeteguáre. Oñepresentáramo peteĩ idea oñemoĩporãva hendivekuéra remimo’ã yma guarépe, pya’e voi oĩ omoneĩ hag̃uáicha. Ndaikatúi oñemoarandu mba’érehepa oiko peteĩ mba’e ha mba’éichapa upéva ogueru ambue mba’e, ha ijerovia ndorekói peteĩ pyenda añetehápe guare; ha pe ára jehasa’asy jave, ojuhúta hikuái omopu’ã hague hoga yvyku’íre.
“Pe oĩva hekopete iñarandumi ko’áĝagua ndojekupytyporãiva Ñandejára Ñe’ẽme, ha oimo’ãvo kóva ha’eha iñesalvasión-pe ĝuarã iporãva, opytu’u peteĩ ñembotavýpe oporojukávape. Heta oĩ ndojehekombo’éiporãiva Ñandejára Ñe’ẽme oĩva apañuãi rehegua rupi, ikatu hag̃uáicha ohechakuaa jejavy, ha okastiga opaite tekokatu’ỹ ha jerovia reí oñemboguapýva añetéicha. Satanás omoinge ijeheguiete umi temimo’ã ñemomba’eguasúpe Ñandejárape, ombyai hag̃uáicha pe marandu porã Cristo rehegua isãsõ ha ndahasýiva. Hetaite umi he’íva ogueroviaha ko’áĝagua añetegua, ndoikuaái mba’épa pe jerovia oñeme’ẽ va’ekue peteĩ jeýnte umi marangatupe ĝuarã—Cristo pende pype, pe tesape’arã tekove mimbipáva rehegua. Oimo’ã hikuái oñangarekoha umi ypykue rembiasakue rechaukaha rehe, ha katu haku’ỹ ha ndopytái mba’ére. Ndoikuaái mba’épa he’ise ombojoaju hag̃ua ijehupytyrãme ha oreko hag̃ua pe mborayhu ha jerovia rekoporã añete. Ndaha’éi hikuái umi omboja’aróva ipyahúva Ñandejára Ñe’ẽ rehe, síno ate’ỹ ha noñatendéiva. Oñepyrũ jave iñambue hag̃ua temimo’ã Ñandejára Ñe’ẽ ayvu rehe, ko’ãva ndohapykuehóiva estudio peteĩ mba’erãme ĝuarã ha ndojekuaaporãiva mba’érepa oguerovia, ojehekýi añeteguágui. Jaikotevẽ ñamoĩ hatã opaite tapicha renondépe pe tekotevẽ ojekuaase hag̃ua kyre’ỹme pe añetegua yvagagua, ikatu hag̃uáicha oikuaa añetehápe pe ha’éva añetegua. Oĩ he’íva oguerekoha heta kuaa, ha oñandu porã ijeheguiete heko rehe, péro ndaipórivéima ipypekuéra kyre’ỹ tembiapópe ĝuarã, ndaipórivéima mborayhu hakuáva Ñandejára rehe, ni umi ánga Cristo omanóva hesekuéra rehehápe, ha’ete ku araka’eve ndoikuaáiva’ekue Ñandejárape. Noleéi hikuái la Biblia [ikatu hag̃uáicha] omoañete ijeheguietepe pe iporãvéva ha hekove porãvéva iñangakuérape ĝuarã. Noñandúi hikuái kóva ha’eha Ñandejára ñe’ẽ oñe’ẽva hína chupekuéra. Péro, ñantende porãse ramo pe tape ñesalvasión rehegua, jahechase ramo pe kuarahy tesape porãme tekojoja rehegua rendyta kuéra, tekotevẽ jahecha hag̃ua Ñandejára Ñe’ẽ peteĩ mba’erãme ĝuarã, mba’ére piko umi promésa ha profesía oĩva la Bíbliape omyesakã porã pe mimbipa pe plan divíno ñepysyrõ rehegua ári, umi añetegua tuicháva ndontendeporãiva gueteri.” The 1888 Materials, 403.
Añetépe hag̃ua peteĩ cristiano he’ise jaiko Cristo-icha. Ko pasáhe ohechauka tekotevẽha “jaikuaa hag̃ua ñandete voi mba’épa omoheñói cristianismo”. He’i “jaikuaava’erã” “mba’épa añetegua”. “Jaikuaava’erã” “mba’épa pe jerovia ñande ñamog̃uahẽ va’ekue”. Jaikuaava’erã “mba’éichapa umi regla bíblica—umi regla ñandéve oñeme’ẽva’ekue pe autorida ijyvatevévagui”. Jaiko hag̃ua Cristo-icha tekotevẽ jaikuaa mba’éichapa umi regla bíblica oñeme’ẽva’ekue ñandéve pe autorida ijyvatevévagui. Umi regla’ỹre ndaikatúi jaiko Cristo-icha, umi regla pe autorida ijyvatevéva ome’ẽva’ekue ningo ha’e peteĩ ñemboguapy ijekopia hag̃ua Hekokatu.
Ambue tekoete Elías rehegua ha’e pe tembiapo ombosako’íva tape pe maranduha ñe’ẽme’ẽ rehegua peguarã. Elías ohechauka pe tembiapo ojejapóva peteĩ tembiasakue aja, upérõ peteĩ tetã yma ojeiporavo va’ekue ojehasávo ykére, ha peteĩ tetã pyahu ojeiporavo jey hína upe jave avei. Pe tembiasakue ohechauka peteĩ ñemopotĩ rape, oguenohẽva peteĩ tetã ojehechaukáva peteĩ ofrénda ipotĩ hag̃uáicha, ojoavy hag̃uáicha pe tetã yma ojeiporavo va’ekue, ky’a va’ekue rehe.
Péina, che amondóta che mensahára, ha haʼe ombosakoʼíta tape che renondépe; ha Ñandejára, peẽ peka hag̃ua, oúta pyaʼe hekoty marangatuhápe, upéva haʼe pe ñeʼẽmeʼẽ maranduhára, peẽ pevyʼaha hese: péina, haʼe oúta, heʼi Ñandejára ipuʼakapáva. Péro máva ikatúta opyta hag̃ua ijajúrape ára? ha máva opuʼãta ojehechaukávo? Haʼe niko ojogua tata omopotĩvape, ha ojogua avei jabón omopotĩva aope. Ha oguapýta omopotĩ hag̃ua ha omarangatu hag̃uáicha pe pláta; ha omopotĩta Leví raʼykuérape, ha omopotĩmbáta chupekuéra óro ha plátaicha, ikatu hag̃uáicha omeʼẽ Ñandejárape ofrénda tekojoja reheve. Upéi Judá ha Jerusalén ofrénda ogustáta Ñandejárape, yma guaréicha, ha ary ymaguaréicha. Malaquías 3:1–4.
Juan Bautista ombosakojera Cristo ou mboyve ou hag̃ua pya’e ha omopotĩ hag̃ua Itupaópe. Pe ñemopotĩ ojejapo vaekue tupaope Cristo ministerio ñepyrũme ha ipahápe, upéva ha’e peteĩ ñembyaje Malaquías mbohapyha kapítulopegua. Juan ha’e vaekue pe mensahéro ombosakojeráva tape pe pacto Mensahéro ou hag̃ua omopotĩ hag̃ua Leví ra’ykuérape.
“Pe tupaó ñemopotĩme, Jesús oikuaaukáva’ekue Imba’apoha Mesías ramo, ha oike hag̃ua hembiapópe. Pe tupaó, oñemopu’ãva’ekue Ñandejára Reñoi Marangatu renda-rã, oñemoĩva’ekue temimbo’erã Israel-pe g̃uarã ha avei ko yvy arapýpe g̃uarã. Araka’e guive, opa ára guive, Ñandejára rembiapoukapy va’ekue opa mba’e ojejapova’ekue, pe serafín hesakã ha marangatu guive yvypóra peve, toiko hag̃ua peteĩ tupaó Oikovéva Ipype hag̃ua pe Apohare. Angaipa rupi, yvypóra ndoikovéi véima tupaó ramo Ñandejárape g̃uarã. Ipyhũmby ha iky’a va’ekue mba’e vai rupi, yvypóra korasõ ndahechaukavéi pe Tupãgua Gloria. Ha Tupã Ra’y oñemoandúva’ekue yvypórape rupi, yvágape guarã rembipota oñehupyty. Ñandejára oiko yvypórape, ha poriahuvereko salvadora rupi yvypóra korasõ oiko jey Chupe g̃uarã Itupaó. Ñandejára oipotava’ekue pe tupaó Jerusalénpe toiko meme hag̃ua techaukaha pe poravopyre yvate ojepe’áva opa ángape g̃uarã. Ha umi judío noikũmbýi va’ekue pe óga he’iséva, ha’e kuéra oma’ẽ hag̃uáicha hese tuicha jejopy reheve. Ndojeme’ẽi hikuái ijehegui tupaó marangatu ramo pe Espíritu Divínope g̃uarã. Umi korapy tupaópegua Jerusalénpe, henyhẽva pe ñemuharã kyre’ỹ ha sarambi ñe’ẽryru reheve, ohechauka añetépe pe korasõ tupaó, iky’áva tembiasakue vai ha ñemimo’ã ky’a oĩgui ipype. Omopotĩvo pe tupaó umi ohupytyséva ha ovendéva ko yvy arigua-gui, Jesús oikuaauka Imba’apoha omopotĩ hag̃ua korasõ angaipa ky’agui,—umi yvy arigua mba’epota, umi ojehayhúva voi rembipota vai, umi jepokuaa ivaíva, ombyaíva pe ánga. ‘Pe Ñandejára, peẽ pehekáva, sapy’aitépe outa Itupaópe, pe Maranduhára Ñe’ẽme’ẽmegua, peẽ pende rorýva hese: péina, Ha’e ou, he’i Ñandejára ipu’akapáva. Ha máva piko ikatúta oĩ mbarete Ijuha ára? ha máva piko opu’ãta ojehechaukávo Ha’e? Ñandejára niko ojogua pe tata omopotĩvape ha pe jabõ omopotĩva aopeguáicha: ha oguapýta peteĩ omopotĩva ha omongy’áva plátaicha: ha omopotĩta Leví ra’ykuérape, ha omongy’áta chupekuéra óro ha plátaicha.’ Malaquías 3:1–3.” The Desire of Ages, 161.
Juan el Bautista vaekue pe mensahéro ombosako’íva tape Cristo ou hag̃ua sapy’aitépe ha omopotĩ hag̃ua Itémplo; ha William Miller ojapo avei upe tembiapo ñembosako’i rehegua Cristo ou hag̃ua sapy’aitépe Pe Tenda Santísimope 22 de octubre de 1844-pe.
“Cristo ouju hag̃ua ñande Pa’i Guasu ramo pe Tenda Santísimope, pe santuario ñemopotĩrã rehehápe, ojehechaukaháicha Daniel 8:14-pe; pe Yvypóra Ra’y ou hag̃ua pe Ára Ymaguaréva rendápe, ojehechaukaháicha Daniel 7:13-pe; ha Ñandejára ou hag̃ua Itémplope, oikuaaukava’ekue Malaquías, ha’e umi peteĩchagua tembiapokue jehechauka; ha kóva avei ojehechauka pe noviotaha ouháicha pe ñemendápe, Cristo omombe’uháicha umi diez kuñataĩ parábolape, Mateo 25-pe.” The Great Controversy, 426.
Juan ha Miller ohechauka typifíkamente pe mopotĩrã ojehechaukáva Malaquíaspe, ko'ág̃a ojejapohína ñane rembiasakue ko'ãgaguápe.
“Pe proféta he’i: ‘Ahecha ambue ánhel oguejy yvágagui, oguerekóva tuicha pokatu; ha yvy henyhẽ ijáraresape rehe. Ha osapukái mbarete peteĩ ñe’ẽ hatãme, he’ívo: Ho’a, ho’a Babilonia guasu, ha oiko ñaña-ángelkuéra róga’ (Apocalipsis 18:1, 2). Kóva hína pe marandu voi oñeme’ẽva’ekue pe mokõiha ánhel rupive. Ho’a Babilonia, ‘ha’e omongaru haguére opa tetãnguérape pe víno ipochyva hekovia vai rehegua’ (Apocalipsis 14:8). Mba’épa upe víno?—Iporavovaíva’ỹva hembo’epykuéra. Ha’e ome’ẽ va’ekue yvórape peteĩ sábado japu pe cuarto mandamiento Sábado rendaguépe, ha ombojoapy jey pe japu Satanás peteĩhaite omombe’u va’ekue Evape Edénpe—pe ánga omanóva’ỹha ijehegui. Heta ambue jejavy ojepyso mombyry ha tuicha, ‘ombo’évo tembiapoukapyrãramo yvyporakuéra mandamiénto’ (Mateo 15:9).”
“Oñepyrũvo Jesús hembiapo público, omopotĩ pe Templo iñemongy’ápe sacrílega-gui. Hembiapo pahápe apytépe oĩ pe mokõiha ñemopotĩ Templo rehegua. Upéicha avei, pe tembiapo pahápe oñeme’ẽ hag̃ua mundo-pe pe ñemomarandu, mokõi ñehenói iñambuéva oñeme’ẽ umi iglesia-kuérape. Pe marandu mokõiha ánhel rehegua he’i: ‘Babylonia ho’a, ho’a, upe táva guasu, oporombo’u rupi opa tetãnguérape itavykuéra pochy vino-gui’ (Revelation 14:8). Ha pe sapukái hatãme pe marandu mbohapyha ánhel rehegua, oñehendu peteĩ ñe’ẽ yvágagui he’íva: ‘Pesẽ chugui, che retãyguakuéra, ani hag̃ua peike hendive hembiapo vaípe, ha ani hag̃ua pehupyty umi mba’asy vai oúva hi’ári. Ipekadokuéra niko oguahẽ yvágape, ha Tupã imandu’a hembiapo vaikuére’ (Revelation 18:4, 5).” Selected Messages, book 2, 118.
Mokõi ñemopotĩ Tupaópe Cristo ministerio-pe, ha mokõi ñemopotĩ Tupaópe tembiasakue Millerita-pe, ojehu vaʼekue hína Malaquías kapítulo mbohapy ñembotuichaháicha ha ohechauka tenonderã mokõi ñemopotĩ Tupaópe oñepyrũ vaʼekue 11 jasyporundy 2001-pe, umi óga tuichaitéva Táva Nueva York-pegua oñembyaírõ guare Tupã pokatu rupive, ha pe ángel mbarete Apocalipsis dieciocho-pegua oguejy hag̃ua omyesakã yvy tuichakue heko mimbipáva reheve. Ambue mbaʼe apytépe, kóva ombotove pe tembiʼu mombeʼuguaʼu rehegua oikuaveʼẽva Adventismo teólogo-kuéra Laodicea-pegua, heʼíva Ellen White hague pe proféta Elías oútava Ñandejára ára guasu ha kyhyje hag̃ua mboyve. Pe ñemopotĩ Tupaópe oikóva pe ángel Apocalipsis dieciocho-pegua oguejy vove, oñepyrũ kuri ochenta y seis ary rire Ellen White oñeñotỹ rire.
Juan el Bautista ha idisipulokuéra, Miller ha umi Millerita, ha Future for America ohechauka umi maranduhára ombosako’íva tape pe maranduhára pe pactopegua ou hag̃ua sapy’aitépe Itémplope ha omopotĩ hag̃ua ichugui iprofanasión sacrílega.
Elías, peteĩ símbolo ramo, ohechauka peteĩ kuimba’épe. Ha’e ohechauka peteĩ kuimba’e oñehenóiva tekove jepiveguápe guive ha ndaha’éi peteĩ teólogo saserdotál. Iministerio ohechauka pe metodología bíblica añetéva, ha’éva umi norma ome’ẽva pe autoridad ijyvatevéva. Iministerio oĩ ñorairõme pe metodología rehe ko’ág̃agua sacerdocio Laodiceagua rehegua, umi mombe’ugua’u, jepokuaa ha tradición rehegua. Ha’e ombosako’i tape peteĩ proceso ñemopotĩrãme g̃uarã, omoñepyrũva peteĩ tetã pyahu ojeporavóva umi hembýva apytégui peteĩ tetã ojeporavóvagui ojehejareívagui. Pe proceso ñemopotĩ rehegua oñemoĩ pe contexto-pe oikótaha pya’eterei hag̃uáicha.
Elías avei ohechauka peteĩ ministerio ha peteĩ tembiapo Tupã omopyenda ha ombojoaju hag̃ua hekoitépe ministerio ijojahaʼỹva Tupãgui.
Rombohechaukáta kóva umi Millerita rembiasakue rupive pe artíkulo oúvape.
Ha ojehuvo ka’aru mboyve ojeikuave’ẽ jave pe sacrificio ka’arupegua, Elías maranduhára oñemboja ha he’i: Ñandejára Tupã Abraham, Isaac ha Israel Jára, tojekuaáke ko ára ndehaeha Tupã Israélpe, ha chehaeha nde rembiguái, ha ajapo hague opa ko’ã mba’e ne ñe’ẽ rupive. 1 Reyes 18:36.