Ha oiko hag̃ua ka’aru mymbajuka kuave’ẽrã, Elías maranduhára oñemboja ha he’i: Ñandejára Tupã Abraham, Isaac ha Israelgua, tojekuaa ko árape nde ha’eha Tupã Israélpe, ha che ha’eha nde rembiguái, ha ajapo hague opa ko’ã mba’e nde ñe’ẽ rupi. 1 Reyes 18:36.

Roime hína ojejuhu hag̃ua Elías rekove rechaukaha peteĩ símbolo ramo. Peteĩ umi rechaukaha apytégui ha’e pe ministerio ha pe marandu Elías, Juan el Bautista ha William Miller rehegua oikohague tembipuru juicio-rã. Iñe’ẽmondo ojeporu vaʼekue Ñandejára rehegui ojehecha hag̃ua ha oñehaʼã hag̃ua umi iñarandupykuéra mbaʼekuaarã. Jesús heʼi vaʼekue ndaúririre ou, umi judío oñembotavy ha omoañeteʼỹva ndoikuaamoʼãiha pekádo.

Che aju ndajúirire ha añe’ẽ rire chupekuéra, ndoikói vaʼerãmoʼã angaipa hiʼarikuéra; koʼág̃a katu ndoguerekovéima mbaʼeve omoʼã hag̃ua iñangaipa. Juan 15:22.

Ezequiel ohechauka upe principio peteĩchagua umi judío oñemoĩva ñe’ẽreíva itembiasakuepe g̃uarã.

Ha’ekuéra niko mitã tie’ỹ ha py’a hatãva. Ha che romondo hendápekuéra; ha ere va’erã chupekuéra: Péicha he’i Ñandejára Tupã. Ha ha’ekuéra, ohendúta térã ndohendusemo’ãi, (ha’ekuéra niko peteĩ ogaygua pu’akáva), upéicharõ jepe oikuaáta oĩ hague peteĩ maranduhára tupãgui ouva’ekue ijapytépekuéra. Ezequiel 2:4, 5.

Elías simbolismo oikeve avei ha’eha peteĩ tembiporu tekombojovake rehegua.

“Umi oñemomba’éva omyasãi hag̃ua pe mbohapyha ánhel rembiapoukapy oikundaha Ñandejára Ñe’ẽme upe tembiaporã rapére túva Miller omoguahẽ haguéicha. Pe aranduka michĩ héravape Views of the Prophecies and Prophetic Chronology, túva Miller ome’ẽ ko’ã tembiapoukapy isãsóva, iñarandúva ha iñimportánteva oñemoarandu hag̃ua Biblia rehe ha oñehesa’ỹijo hag̃ua hekopete:

“‘1. Opaite ñe’ẽ oguerekova’erã hekopete pe mba’e oñehenóiva rehe Biblia-pe; 2. Opa Ñandejára Ñe’ẽ tekotevẽ, ha ikatu oñentende tembiapo kyre’ỹ ha estudio rupive; 3. Mba’eve ojehechaukáva Ñandejára Ñe’ẽme ndaikatúi ni noñemokañymo’ãi umi ojerurévagui jerovia reheve, py’a mokõive’ỹre; 4. Oñentende hag̃ua doctrina, embyaty peteĩ hendápe opaite escrituras pe mba’e rehe reikuaase hag̃uáicha, upéi eheja ta peteĩteĩva ñe’ẽ oguereko hekopete imbarete; ha ikatúramo remohenda ne teoría peteĩ contradicción’ỹre, ndaikatúi reime jejavýpe; 5. Ñandejára Ñe’ẽ voi va’erã oñemyesakã ijehegui, ha’e hag̃uére peteĩ regla ijeheguigua. Che ajeroviáramo peteĩ mbo’ehárape omyesakã hag̃ua chéve, ha ha’e oikuaáguinte ramo he’iséva, térã oipota hag̃uánte upéicha ikatu hag̃uáicha omombarete icredo sectario, térã oñeñandu hag̃ua arandu hag̃uáicha, upéicharõ pe ijekuaa’ỹmegua, pe ipota, pe icredo, térã pe iarandu, upéva ha’e che regla, ha ndaha’éi la Biblia.’”

“Pe oĩva yvate gotyo ha’e peteĩ porción ko’ã mbojojaha rehegua; ha ñande ñahesa’ỹijóvo la Biblia, maymáva jajapóta porã jajapysakáramo umi principio oñemohenda hag̃uáicha.”

Jerovia tee oñemopyenda umi Escritura ári; ha Satanás oiporu heta mba’e ha tembiapo hag̃ua ombojere hag̃ua umi Escritura ha omoingévo jejavy, upévare tekotevẽ eñangareko eterei oikuaaséramo peteĩ tapicha mba’épa añetehápe ombo’e hikuái. Peteĩva umi tuicha ñembotavy ko ára rehegua apytépe hína oñemomba’e heta pe sentimiento rehe, ha oñeclaima hag̃ua tekojoja oñemboykévo Tupã Ñe’ẽ he’íva hesakã porãgui, pórke upe ñe’ẽ ndojoajúi pe sentimiento ndive. Heta tapicha ndorekói ijerovia hag̃ua peteĩ pyenda ambuéva emoción-gui. Ijerovia rembiasakue oguereko hyepýpe vy’aguasu ha kyre’ỹ rei; ha upéva opa vove, oho avei ijerovia. Pe sentimiento ikatu hína hína kapi’i piru, péro Tupã Ñe’ẽ hína trígo. Ha “mba’e,” he’i proféta, “piko pe kapi’i piru pe trígo ndive?”

“Avave ndojekastigáiri ndoikuaái haguére pe tesape ha arandu araka’eve ndorekóiva, ha ndaikatúi va’ekue ohupyty. Hákatu heta oĩ ombotovéva iñe’ẽrendu pe añetegua ojehechaukáva chupekuéra Cristo rembiguái rupive, oipotágui omoĩ porã ijehe pe mundo rembiapo ykére; ha pe añetegua oguahẽva’ekue iñakãrapu’ãme, pe tesape omimbi va’ekue ánga ryepýpe, upéva voi ohuasakáta chupekuéra pe Huísiope. Ko’ã ára pahápe ñande jaguereko pe tesape oñembyatýva oĩva’ekue omimbi opa ára pukukue rupi, ha ñande jajekáta upéichaite rupi ñande reko hag̃ua jejopy. Marã’ỹ rapy ndaha’éi peteĩ tape ojokupytýva mundo ndive; ha’e peteĩ tape ojegueropu’ãva. Jaguatávo ko tape rupi, ñañanivõvo Ñandejára mandamiénto rape rupi, jajuhúta pe ‘hekojoja rekove rape ha’eha tesape hendyvaicha, overavéva ohóvo pe ára perfecto peve.’” Review and Herald, 25 de noviembre de 1884.

Ndajaipóri “ñaneñembojovakéva ndajaikuaaséi haguére pe tesape ha arandu” “araka’eve ndarekóiva, ha” “ndaikatúiva jahupyty.” Pe mba’e iñimportantevéva ko ñe’ẽme ha’e pe je’éva “ndaikatúiva jahupyty.” Elías, Juan ha Miller ohechauka tesape umi generación orekóva hikuái-pe guarã, peteĩ tesape ikatúva oñehupyty. Iñe’ẽmondo oĩ haguére oipe’a pe ao guýpe oñemokañýva pe mba’e Estados Unidos-pe léi rupive ojeheróva “plausible deniability.” Pe marandu Elías rehegua, oimeraẽ generación-pe ojehechauka jave, oipe’a opaichagua “plausible deniability,” ha upéicha rupi omoĩ opaite pe generación guýpe tembiapoukapy, tojapo hag̃ua mba’e hag̃ua pe tesape upérõ oñepresentáva rehe.

“Che ryke’y he’i peteĩ jey ndohendusemo’ãiha mba’eve umi ñembo’e ha mbo’epy rehe ñande jaguerekóva, okyhyjégui ikatúne hag̃ua oguerovia. Ndoumo’ãi kuri umi atyhápe, ni nohenduséi umi ñe’ẽmondo; ha upéi katu he’i va’ekue ohechakuaa hague ha’eha culpáble péichaite voi ku ohendu rireguáicha. Tupã ome’ẽ kuri chupe peteĩ oportunidad oikuaa hag̃ua pe añetegua, ha Ha’e ojeruréta chupe cuenta ko oportunidad rehe. Heta oĩ ñande apytépe orekóva prejuísio umi doctrina rehe ko’ág̃a oñemombe’u ha oñehesa’ỹijóva. Ndoúi ohendu hag̃ua, ndohesa’ỹijo porã ha py’aguapýpe hag̃ua, ha katu omosẽ hikuái hembiapo’ỹre he’íva pytũmbýpe. Oĩ porãite hikuái ipozícionpe. ‘Nde ere: Che niko che rico, hetave mba’e areko, ha ndaikotevẽi mba’eve; ha nde reikuaa’ỹ pe ndeha’eha angaipa guasu, ñembyasyete, mboriahu, pytũ, ha opívo; che romongeta rejogua hag̃ua chehegui óro tata’ypy rupi oñeha’ãmbyréva, ikatu hag̃uáicha reiko rico; ha ao morotĩ, reñemonde hag̃ua, ha ani hag̃ua ojekuaa nde opívo ñemotĩ; ha emoĩ nde resa rehe pohã, ikatu hag̃uáicha rehecha. Opa umi ahayhúva, añemoñe’ẽ ha ambo’e hag̃ua chupekuéra; eñemomba’e guasu upévare, ha eñembyasy nde angaipakuérare’ (Revelation 3:17–19).”

“Ko Escritura oñemoĩ umi oikovévape pe marandu ryepýpe, ha katu ndoúi hikuái ohendu hag̃ua. Mba’éicha piko reikuaa ndaha’éi hag̃ua Ñandejára ome’ẽva pyahu hag̃ua techaukaha Iñañetegua rehegua, omoĩvo upéva peteĩ ñemohenda pyahúpe, ikatu hag̃uáicha oñembosako’i Ñandejára rape? Mba’e plan piko peẽ peñemoĩ ra’e, ikatu hag̃uáicha pe tesape pyahu oñemoinge Tupã tavayguakuéra atýpe? Mba’e techaukaha piko reguereko ndaha’éi hag̃ua Tupã omondo tesape Ita’yrakuérape? Opa jejeporavo tee, ñembotuichase, ha jeikuaa hag̃ua ijehegui tekotevẽ oñemboyke. Ñañemboja va’erã Jesús py gotyo, ha jajapo va’erã ñaaprende chugui, ha’éva ipy’aguapy ha iñakãguapyva. Jesús ndombo’éi va’ekue hemimbo’ekuérape umi rabí-kuéra ombo’éicha umi imba’évape. Heta judío ou ha ohendu Cristo oikuaaukávo pe salvasión rembikuaa kañymby; upéicharõ jepe ndoúi hikuái oaprende hag̃uáicha; ou ocriticávo, ojuhu hag̃ua hese peteĩ mba’e ndojojavéiva, ikatu hag̃uáicha oguereko mba’eve tapicha-kuérape omoakãratĩ hag̃ua. Ha’ekuéra ovy’a va’ekue umi oikuaáva reheve, katu Tupã ra’ykuéra oikuaa va’erã pe Pastor Añetéva ñe’ẽ. Ndaha’éi piko ko’aĝa peteĩ ára iporãitereíva hag̃ua oñe’ayuno ha oñembo’e Tupã renondépe? Ñaiméko pe joavy apytépe, ñaiméko peteĩ kuatiañe’ẽ ojejoavyhápe rehe japyhy hag̃uáicha peteĩ lado; ha ndaikatúi piko jaheka Tupãme py’aite guive, ñañemomirĩvo ñande pype, ikatu hag̃uáicha jaikuaa mba’épa pe añetegua?” Selected Messages, libro 1, 413.

Umi ohechaukáva pe marandu Elías rehegua ha’e tembipuru kuéra juiciopegua peteĩ ñemopotĩ rapepe ombosako’íva tape pe mensajéro pe pactopegua hag̃ua omopotĩ pe témplo. Oñemboajévo pe tembiapo omopotĩ hag̃uáicha pe témplo, ojehechauka pe tesape añetegua ko’ág̃agua. Nojehechaukáirire, umi Cristo ohekáva’ekue ha ohekáva gueteri omopotĩ hag̃ua opytáta ikueráipe Laodicea-pegua ñembotavy ijehegui rehegua. Elías ohechauka peteĩ ministerio opresentáva pe añetegua tembipuru ramo juiciopegua. Upévare ñañemomarandu umi omboykéva’ekue Juan el Bautista marandu ndaikatuihague oipytyvõ chupekuéra Jesús mbo’epy.

“Ojehechauka jey hag̃ua che mandu’a Cristo peteĩha ou hague marandu ñemombe’úre. Juan ojehaukáraka Elías espíritu ha pokatu reheve ombosako’i hag̃ua Jesús rape. Umi omboykéva Juan testimonio ndojeporuporãi Jesús mbo’epykuéragui.” Early Writings, 258.

Umi tembiasakue profética ohechaukáva Ñandejára retãygua ñemopotĩ rehe, ojepe’a peteĩ marandu añetegua ko’ág̃agua ojeruréva ko ñemoñarépe toiporavo hag̃ua pytũ térã tesape.

Ha nde katu, Daniel, emboty ko'ã ñe'ẽ ha emosẽva'ekue aranduka pe ára paha peve: heta oguata hag̃ua ko'ápe ha pépe, ha arandu oñembohetavéta…. Ha he'i: Tereho nde rape, Daniel; ko'ã ñe'ẽ niko oñembotypa ha oñesella ára paha peve. Heta oñemopotĩta, ojejapéta morotĩ, ha oñeha'ãmbaitéta; ha umi heko añáva ojapóta ivaíva; ha avave umi heko añávagui noikũmbymo'ãi; katu umi iñarandúva oikũmbýta. Daniel 12:4, 9, 10.

Umi ogueraháva pe marandu Elías rehegua heta generación orekóvape g̃uarã, Cristo ohechauka chupekuéra Iñamandárramo ikatu hag̃uáicha oipuru chupekuéra tembiporu ramo juicio-rã. Kóva hína pe Elías oikuaaukáva he’i jave: “tojekuaa ko árape nde ha’eha Tupã Israel-pe, ha che ha’eha ne rembiguái, ha ajapohague opa ko’ã mba’e nde ñe’ẽ rupi.”

Ko añetegua Jesús voi omyesakã Juan el Bautista rehegua.

Ha oho rire, Jesús oñepyrũ he’i umi aty guasúpe Juan rehegua: “Mba’épa peẽ pesẽ va’ekue pe desiértope pema’ẽ hag̃ua? Peteĩ takuararogue yvytu omyengoviáva? Upéicharõ, mba’épa pesẽ va’ekue pema’ẽ hag̃ua? Peteĩ kuimba’e ao iporã ha isãso hag̃uápe oñemondeva? Péina ápe, umi oñemonde porãva ha iporãitereíva oĩ mburuvichakuéra rógape. Upéicharõ, mba’épa pesẽ va’ekue pema’ẽ hag̃ua? Peteĩ proféta? Héẽ, ha ha’e peẽme, ha hetave peteĩ profétagui. Ko’ẽva niko pe ha’e, upévare ojehai va’ekue: ‘Péina ápe, che amondo che mensahéro nde renondépe, ombosako’ítava nde rape nde renondépe.’ Mateo 11:7–10.

Juan niko peteĩ maranduhára añoite, ha’e vaekue peteĩ tembiporu juicio rehegua, ha hembiapo ojekuaa porã ita’ãirãme; ha’ekuéra osẽ vaekue pe desiértope ohecha hag̃ua chupe, upéichaite avei opa Israel ou haguéicha Carmelo-pe Acab mandádo rupive. William Miller oikuaa pe arandu hetave oñemboja’o’ỹva’ekue 1798-pe. Ha’e ombohechauka umi oguata hag̃ua ko’ápe ha pépe Tupã Ñe’ẽme, arandu hetave ojehechauka aja. Imarandu oñemopyenda vaekue tiempo profético rehe, ha 1840-pe imarandu ha hembiapo oñemoĩ ita’ãirãme péichaite, upévare opa mundo protestánte oma’ẽ ohecha hag̃ua ipa’ũrã omba’apópa. Oñemoneĩ rire, imarandu ojegueraha mundo pukukue javeve.

“Áño 1840-pe ambue profecía ñemyenyhẽ hechapyrãva omokyre’ỹ tuichaháicha pe interés. Mokõi áño mboyve, Josiah Litch, peteĩva umi ministro tenondegua opredikáva pe mokõiha advento, omoherakuã peteĩ jehechakuaa Apocalipsis 9 rehegua, oporomoarandu hag̃ua pe Imperio Otomano ho’ataha. Ipapapy rupive, ko pu’aka oñembotyrýta... 11 jasypoapy 1840-pe, ára pe pu’aka otomana Constantinopla-pe ikatútava oñeha’arõ oñembyai hag̃ua. Ha kóva, che aikovia, ojehechakuaáta upéicha hague.”

“Pe aravoite ojehechaukápe, Turkía, imaranduhára rupive, omoneĩ umi tetãnguéra Európa peguagua joaju vaʼekuépe ipytyvõ hag̃ua chupe, ha upéicha omoĩ ijehe umi tetã cristiano poguýpe. Pe mbaʼe oikóva oñembyaty porãite pe profecía heʼíva ndive. Ojekuaávo upéva, hetaiterei tapicha oguerovia Miller ha umi irũnguéra omoguahẽ vaʼekue profecía ñehesaʼỹijo rembiapokue añeteguaha, ha peteĩ pyʼarory guasu oñemeʼẽ pe advenimiento rembiapópe. Kuimbaʼe arandúva ha temimboéva, ha avei umi oñemombaʼeguasúva, ojoaju Miller ndive, mokõivéva opredika ha omosarambívo hemiandu, ha 1840 guive 1844 peve pe tembiapo pyaʼe oñemyasãi.” The Great Controversy, 334, 335.

“1840 guive 1844 peve” ohechauka pe tembiasakue “pa siete trueno” Apocalipsis kapítulo diez-peguáva. Upe tembiasakuepe oñepyrũ peteĩ ñemopotĩ rape ojehechaukáva Malaquías kapítulo mbohapy-pe, ha Cristo omopotĩ jey mokõi jey itupaópe. Pe ñemopotĩ rape ha’e va’ekue peteĩ prueba rape oñemboguata mbeguekatúpe, oñemopyendáva Miller oikuaaháicha pe ára peteĩ áño hag̃ua. Umi ohechaukáva pe marandu Elías rehegua ombosako’i tape pe mensajéro pe pacto rehegua ou hag̃ua pya’eterei Itupaópe, ha ha’ekuéra hína pe techaukaha peteĩ tembipuru juicio rehegua oipurúva pe mensajéro pe pacto rehegua omosẽ hag̃ua umi oiporavóva pytũmby tesape rangue.

Che añetehápe pomongarai ype penembyasyrõrã: ha upe ouva che rire katu imbaretevéva chégui, ha ndaha’éi che tekoporãva voi araha hag̃ua ipepó sapatu; ha’e pene mongaraíta Espíritu Santo rupive, ha tata rupive avei: ipópe oguereko iaventadóra, ha omopotĩmbaitéta hekohápe oñemongu’ihápe trígo, ha ombyatyta itrígo pe ogayguápe; pe takuare’ẽ katu ohapypaitéta tata ndaikatúiva ogue. Mateo 3:11, 12.

Cristo árape, oñerrepresentáva Juan 6:66-pe, haʼe operde hetave temimboʼe ambue ára oimeraẽvagui. The Desire of Ages-pe, ko pasáhe Juan-pegua oñeñeʼẽhápe, aplicación profética metodologíaite hína vaʼekue pe mbaʼeite umi temimboʼe ohejavaʼekue hag̃ua chupe. Haʼekuéra ndaikatúi ontende pe literal oguerrepresentaha pe espiritual, ha apóstol Pablo heʼiháicha, pe literal ou raẽ pe espiritual mboyve.

Ha péicha ojehai: “Pe kuimbaʼe peteĩha, Adán, ojejapo vaʼekue peteĩ alma oikovévaramo”; pe Adán pahaguéva katu ojejapo peteĩ espíritu omeʼẽva tekove. Upéicharõ jepe, ndahaʼéi raẽ vaʼekue pe espiritual, síno pe natural; ha upéi pe espiritual. 1 Corintios 15:45, 46.

Ndoipotaséi ha upévare ndaikatúigui, umi judío omboyke oikuaa hag̃ua Cristo-pe ha’e ohechauka jave ha’eha pe yvága mbuja tekotevẽva oñekaru hag̃ua hese. Teko jepokuaa ha tradición-kuéra ogana pe tape oiporúva’ekue Cristo voi. Ko tembiasakue rehegua, Hermana White ohai va’ekue:

“Umi temimbo’e oñemoĩve mombyryve gueteri Jesús-gui ojehekombo’e hag̃ua tetãygua renondépe ijerovia’ỹre. Tuicha ndojapohorýi hikuái, ha oipy’apo hag̃ua pe Salvador-pe ha omby’aguapy hag̃ua fariséo-kuéra mba’evaípe, ojere hikuái hapykuére Hese, ha oheja chupekuéra ñemomirĩ’ỹme. Ojapo hikuái hekove jeporavo, oipyhy pe forma añónte espíritu’ỹre, pe ape ra’ỹi’ỹre. Upe hembiapo araka’eve noñemoambuéi upe rire; ndoguatái véima Jesús ndive.”

“‘Mávapa orekóva ipope, ha omopotĩmbáta porã hekoharã, ha ombyatýta he’ỹi trígope oñongatuhápe.’ Mateo 3:12. Kóva va’ekue peteĩ umi ára ñemopotĩrãgui. Añetegua ñe’ẽ rupive, pe ñiru ojepe’ahína pe trígogui. Oĩgui heta itavyetereíva ha ijeheguigua tekojojápe oñemombaretevéva ndojapysakáiva hag̃ua pe ñemoñe’ẽ, ha yvóra rayhupáre ndoaseptaséiva peteĩ tekove ñemomirĩ rehegua, heta ojei Jesús-gui. Heta gueteri upéicha ojapo ko’ág̃a. Ánga-kuéra ojehecha porã ko ára, umi temimbo’e Capernaum sinagógape ojehecha haguéicha. Añetegua oguahẽ jave pe korasõme, ha’ekuéra ohecha hekove ndaijojaiha Tupã rembipotáre. Ohecha tekotevẽha peteĩ ñemoambue tuichaitereíva ijehekuérape; hákatu ndoipotái ojapyhy pe tembiapo jejopy’ỹ rehegua. Upévare ipochy ipekádo ojekuaaukávo. Oho ofendídoramo, umi temimbo’e oheja haguéicha Jesúspe, oñe’ẽngururuvo: ‘Kóva ha’e peteĩ ñe’ẽ hasýva; máva piko ikatu ohendu?’” The Desire of Ages, 392.

Ha’e Malaquías pe marandu rehegua Ñe’ẽme’ẽmegua omopotĩva Leví ra’ykuérape tata rupive. Ha’e omopotĩ porãite hóga pegua, omboja’óvo trígo pe ñana piru-gui. Ko tembiapo ojapo peteî aventador rupive. Pe aventador ha’e upe omboja’óva peteĩgui ambue, ha pe aventador ha’e pe marandu añeteguágui ko’ág̃agua peteĩteĩ historia rehegua oĩhápe Ha’e omopotĩ Leví ra’ykuérape. Pe aventador ha’e Elías marandu ha hemimondokuéra, umíva ohechaukáva peteĩ tembiporu juicio rehegua.

Péina, che amondo che mensahárape, ha haʼe ombosakoʼíta tape che renondépe; ha Ñandejára, peẽ peheka vaʼekue, outa sapyʼaitépe itemplópe, jepe pe ñeʼẽmeʼẽ maranduhára, peẽ pevyʼáva hese: péina, haʼe outa, heʼi Ñandejára ipuʼakapáva. Ha máva piko ikatúta ogueropuʼaka ijuʼuha ára? ha máva piko opyta hag̃ua ojekuaávo haʼe? mbaʼérepa haʼe ojogua peteĩ omopotĩva tata rehe, ha ao jojahára jabón rehe: Haʼe oguapýta peteĩ omopotĩva ha omarangatúva plátaicha; ha omopotĩta Leví raʼykuérape, ha omarangatúta chupekuéra óro ha plátaicha, ikatu hag̃uáicha ogueru Ñandejárape peteĩ ofrénda tekojoja reheve. Upéi Judá ha Jerusalén ofrénda iporãta Ñandejárape, yma guaréicha, ha ary kuéra yma vaʼekuéicha. Malaquías 3:1–4.

Pe oúva Juan el Bautista rire ha’e upe omopotĩva Iñongatupy hũ peteĩ aventadór rupive, ha ha’e peteĩ tatáicha oñemopotĩ hag̃ua itakuéra guasu. Pe apopy ñemopotĩ rehegua ojejapo pe ñe’ẽ rerahaha joajupy rehegua rupive, ha upévare ohechauka peteĩ tembiasakue pe Ñandejára oikeha joajupýpe peteĩ tavaygua pyahu poravo pyre ndive, pe joajupýpe. Israel yma guare oñemosẽrõ guare Egipto poguýgui tembiguáiramo, peteĩ tema upe tembiasakue marangatúpe va’ekue hína pe “ta’ýra ypykue” rehegua. Taha’e Egipto ra’y ypykuekuéra ñemano, térã Tupã ombohéraguapývo Israel-pe Ta’ýra Ypykuramo.

Ha ere hag̃ua Faraónpe: Péicha he'i Ñandejára: Israel ha'e che ra'y, che ypykue. Ha ha'e ndéve: Emondo che ra'ýpe, cheservi hag̃ua chéve; ha neremondoséiramo chupe, ehecha, ajukáta ne ra'ýpe, nde ypykuépe. Éxodo 4:22, 23.

Ha Isrél oñemoinge hag̃ua pe ñe'ẽme’ẽme Egipto-gui ñemosãsópe, pe plan divíno ningo vaʼekue káda trívu raʼy ypykue oñembojerovia hag̃ua saserdósio rembiapópe. Péro pe vaka raʼanga óro rehegua puʼakápe, pe trívu Leví añónte opyta vaʼekue Moisés ykére upe puʼaka mboyképe. Ijeroviaháre, Tupã omboyke pe tembiaporã orekóva vaʼekue, haʼéva káda trívu guive káda ypykue oñemeʼẽvaʼerãha saserdósio-pe, ha ohasa hag̃ua ambue trívu kuérape ha omeʼẽ Leví trívupe pe derécho ijojahaʼỹva saserdósio rehegua. Pe ñe'ẽme’ẽ maranduhára omopotĩ vove Leví raʼy kuérape, upéva ohechauka peteĩ tembiasakue peteĩ tetã yma guare oĩva pe ñe'ẽme’ẽme oñemboykéva peteĩ tetã pyahu hag̃ua pe ñe'ẽme’ẽme guarã. Péicha oiko vaʼekue Juan el Bautista ndive, umi Milleríta ndive, ha péicha avei oikóta umi cien cuarenta y cuatro mil ndive. Ary 1840 guive 1844 peve oñepyrũ peteĩ ñemopotĩ rape pe marandu profétiko oñehaʼã hag̃ua rupi, upe oñemeʼẽ vaʼekue William Miller-pe. Upéva ogueru pe Ñandejára ou hag̃uáicha pyaʼe itémplope 22 jasypa 1844-pe, péro pe ñemopotĩ rape ndopái arakaʼeve peve 1863-pe.

“Mokõivéva Daniel 8:14-pe, ‘Mokõi mil ha mbohapy sa ary rire upéi oñemopotĩta pe tupaópegua marangatu renda,’ ha pe ánhel peteĩha marandu avei, ‘Pekyhyje Tupãgui, ha peme’ẽ chupe mborayhu ha jeguerovia; og̃uahẽma niko ijuício aravo,’ ohechauka Cristo rembiapo pe lugár santísimope, pe huísio investigativo rehe, ha ndaha’éi Cristo jeju rehe ojoguá hag̃ua ipuévlope ha oñehundi hag̃ua umi iñañávape. Pe jejavy ndaha’éi kuri pe aravo profétiko kuéra jeipapápe, síno pe mba’e oikova’erãva umi 2300 ára paha-pe. Ko jejavy rupi umi ogueroviáva ohasa vaʼekue ñembyasy guasu; upéicharõ jepe, opa mba’e heʼíva profecía, ha opa mba’e haʼekuéra ikatúva ohaʼarõ Ñandejára Ñeʼẽme oñemopyendáva rupive, oñekumplíma vaʼekue. Pe aravoite haʼekuéra ojaheʼóramo ijerovia ha ihaʼarõrã ndoikói haguére, upérõ voi oiko pe mbaʼe marandu heʼíva vaʼekue, ha tekotevẽva oñekumpli mboyve Ñandejára ojehecha hag̃ua oúva omeʼẽ hag̃ua hepymeʼẽ hembiguáipe.”

«Cristo ou vaʼekue, ndahaʼéi yvy ári, haʼekuéra ohaʼarõ haguéicha, síno, pe tipo ohechauka haguéicha, pe tenda imarangatuetéva tupao Tupã yvagapeguápe. Maranduhára Daniel ohechauka chupe ouha upe jave pe Ymaguaréva rendápe: “Ahecha pyhare visiónpe, ha péina, peteĩ yvypóra Raʼy-icha ou arai yvagapegua reheve, ha oguahẽ” —ndahaʼéi yvy ári, síno— “Ymaguaréva rendápe, ha ogueru chupe henondépe.” Daniel 7:13.»

Ko ou oúvape oje’e avei proféta Malaquías: “Pe Ñandejára, peẽ peheka va’ekue, outa pya’e Itupãópe, ha pe Ñe’ẽmondo ñemboguata rehegua, peẽ pevy’aha hese: péina ápe, ha’e outa, he’i Ñandejára de los ejércitos.” Malaquías 3:1. Ñandejára ou hag̃ua Itupãópe ha’e va’ekue peteĩ mba’e pya’e, ojeha’arõ’ỹva, Ipuévlope g̃uarã. Ha’ekuéra ndoha’arõi chupe upépe. Oha’arõ hikuái ou hag̃ua yvy ári, “tatápe hendy hag̃uáicha ojapo hag̃ua vendesión umi ndoikuaáiva Tupãme ha umi nohendúiva pe evangelio.” 2 Tesalonicenses 1:8.

“Péro pe tavayguakuéra noĩ gueteri preparado ombyatývo hag̃ua Ijára ndive. Oĩ gueteri peteĩ tembiapo ñembosako’i rehegua ojapova’erãva hesekuéra. Ome’ẽva’erã kuri tesape, omoĩ porã hag̃ua iñakãme kuéra Tupã tupaogua yvágape; ha ha’ekuéra, jeroviápe, oseguívo Ipa’i Guasupe hembiapope upépe, oñehesakãta chupekuéra tembiaporã pyahu. Ambue marandu ñe’ẽmondýi ha mbo’epyrã rehegua va’erã ome’ẽ pe iglesia-pe.”

He'i proféta: “Máva ikatu oikove Ijupe oúvo ára? ha máva opyta hatãta ojehechaukávo? ha’e niko ku tatatĩ omopotĩva refinador mba’éicha, ha ku jabón omopotĩva ao fuller mba’éicha; ha’e oguapýta peteĩ refinador ha mopotĩhára plátaicha: ha omopotĩta Leví ra’ykuérape, ha ombohasa hag̃ua chupekuéra óro ha plátaicha, ikatu hag̃uáicha oikuave’ẽ Ñandejárape peteĩ ofrénda tekojoja reheve.” Malaquías 3:2, 3. Umi oikovéva ko yvy ape ári Cristo oñeintercedéva opa vove pe santuario yvagapeguápe, oĩva’erã Tupã marangatu renondépe peteĩ mediador’ỹre. Ijao kuéra oĩva’erã mba’e ky’a’ỹre, ha ikarakterkuéra oñemopotĩva’erã angaipágui pe tuguy ñehypyñã rupive. Tupã gracia rupive ha iñeha’ãmbarete tee rupive, ha’ekuéra oiko va’erã ñorairõhára ipu’akáva ivaíva ndive ñorairõme. Oguata aja pe juicio investigador yvágape, ha oñembogue jave pe santuariogui umi angaipa umi creyente arrepentídova rehegua, oĩva’erã peteĩ tembiapo especial ñemopotĩ rehegua, angaipa ñemomombyry rehegua, Tupã tavayguakuéra apytépe ko yvy ape ári. Ko tembiapo ojehechauka hesakãve peve umi marandu Apocalipsis 14-pe.

“Ojejapóta vove ko tembiapo, Cristo rapykuerakuéra oĩta oñembosako’íma hag̃ua Hembyajupe g̃uarã. ‘Upérõ Judá ha Jerusalén ofrénda iporãta Ñandejárape, yma guaréicha ha ary yma guaréicha.’ Malaquías 3:4. Upérõ pe iglesia ñande Ruvicha ojapyhýta hag̃ua ijehe ou vove, ha’éta peteĩ ‘iglesia gloriosa, ndorekóiva ky’a, térã arruga, térã mba’eichagua mba’eichagua upéicha.’ Efesios 5:27. Upérõ ha’e ojehechaukáta ‘ko’ẽmimbi ramo guáicha, iporã jasyicha, hesakã kuarahýicha, ha kyhyje hag̃uáicha peteĩ ehérsito poyvi reheve.’ Cantares 6:10.”

“Karai pe Ñandejára oútagui Itémplope, Malaquías avei oñe’ẽmavoi Ijuvy mokõiháre, Iju oúvo omoañete hag̃ua pe juicio, ko’ã ñe’ẽme: ‘Ha che aguahẽta pene rendápe pe juicio-rã; ha che aiméta testígo pya’e hag̃ua umi paje apoháre, umi adulterio apoháre, umi jura japu apoháre, ha umi ojopy vaívare tembiapohára rembiapoukapy rehe, viúda rehe, ha mitã’ỹva rehe, ha umi omboykévare pytagua hekópeguarãgui, ha ndokyhyjéiva chehegui, he’i Ñandeyára ipu’akapáva.’ Malaquías 3:5. Judas oñe’ẽ avei upe escena rehe he’ívo: ‘Pema’ẽ, Ñandejára ou hína hetaiterei imarangatu ndive, oikuaaukávo juicio opaite ári, ha ohechaukávo maymávape heko hag̃ua vaiha opa umi amongue apytépe, opa umi hembiapo heko vaíva rehe.’ Judas 14, 15. Ko jeju, ha Ñandejára jeju Itémplope, ha’e mba’e oiko hag̃uáva iñambuéva ha oñemboja’óva peteĩgui ambue.”

“Cristo ouju hag̃ua ñande pa’i guasu ramo pe tenda imarangatuvévape, pe santuario ñemopotĩrã rehehápe, ojehechaukaháicha Daniel 8:14-pe; Ava Ra’y ou hag̃ua pe Ymaguare Árape, ojehechaukaháicha Daniel 7:13-pe; ha Ñandejára ou hag̃ua Itémplope, oikuaauka vaʼekue Malquías, umíva hína peteĩchante mbaʼe ojehechaukáva; ha kóva avei ojehechauka pe novio ou hag̃ua ñemendápe, Cristo omombeʼuháicha pe parábola umi diez virgen rehegua, Mateo 25-pe.” The Great Controversy, 424–426.

Irundy “ju” oñeñe’ẽva pe párrafo pahápe ha’e hikuái peteĩnte jeju, oñembohechaukáva irundy hendáicha iñambuéva. Peteĩva umi “jeju” apytégui ha’e pe parábola umi diez virgen rehegua.

“Py’ỹi ojehechauka chéve umi pa’ũmbyre rehegua parávla, diez kuñataĩnguéra rehegua, po apytégui iñarandu ha po ambuéva itavy. Ko parávla oñekumpli vaʼekue ha oñekumplíta pe letraite peve, oguerekógui peteĩ aplicación especial ko tiempope; ha, pe ángel mbohapyha maranduicha, oñekumpli vaʼekue ha osegíta añetegua koʼag̃agua ramo pe tiempo paha peve.” Review and Herald, agosto 19, 1890.

Umi irundy “ju” “ha’e peteĩ mba’e oiko hag̃uáva añónte jehechauka”, upéicharõ umi irundy “ju” ojejapóva’ekue Adventismo ñepyrũme, pe movimiento Millerita-pe, “ojejapóta” jey pe “letra peve” pe movimiento Elías-pe Adventismo paha gotyo.

William Miller ha umi Millerita-kuéra ha’e va’ekue pe ánhel peteĩha marandu rehegua representantekuéra, ha pe pasáhe peteĩchaguápe Early Writings-gui ñañe’ẽma hague rehe, pe ánhel peteĩha marandu oguereko va’ekue umi característica peteĩchaitéva Juan el Bautista rehegua. Rombohéra va’ekue pe pasáhe he’íva umi omboykéva’ekue Juan el Bautista marandu ndaikatuihague oipytyvõ chupekuéra Jesús mbo’epykuéra. Pe párrafo oúva upe rirepe ha’e he’i: “Umi omboykéva’ekue pe marandu peteĩha ndaikatúi oipytyvõ chupekuéra pe mokõiha; ni ndoipytyvõi chupekuéra pe pyhare mbyte sapukái, oĩva’ekue ombosako’i hag̃ua chupekuéra oike hag̃ua Jesús ndive jeroviápe pe lugár santísimope pe santuario yvagaguápe.” Mokõivéva, William Miller ha Juan el Bautista, orrepresenta tembiporu ára paha juicio rehegua.

Mokõivéva ndojekuaáirire, umi henerasión orekóva ijojaha’ỹva noñemonguaáimo’ãi pe tesape omboykére. Tupã oipuru mokõiha mensahérope oipe’a hag̃ua pe Laodiceagua angaipa ao’i, ha péicha ohechauka umi ymagua tetã ojeporavo va’ekue Laodiceagua opívo, omoingévo peteĩ marandu, taha’e oñemoneĩ térã oñemboyke, ojeporútava huísiope techaukaha ramo peteĩ proféta oĩ hague ijapytepekuéra. Pe tembiasakue ary 1840 guive 1844 peve ojeporavo’aka pe tata oguejýva Elías mymbajukapy ári Karmelo yvýry. Pe proféta añetegua oñembojoavykuri umi proféta japupegua-gui.

Ñaime hína pe punto-pe tekotevẽ hag̃uáicha ñamyesakã hag̃ua pe ñemopotĩ rape ojepysóva’ekue 22 de octubre de 1844 rire. Hermana White he’i va’ekue 22 de octubre de 1844 rire “pe tavayguakuéra ndaikatúi gueteri ojejuhu oñembosako’íva hag̃ua ojotopa hag̃ua Ijára ndive. Oĩ gueteri peteĩ tembiapo ñembosako’i rehegua ojapo va’erãva hesekuéra. Tekotevẽ va’ekue oñeme’ẽ tesape, ombohapéva iñakãrapu’ã kuéra Tupã templo yvágape oĩvape; ha ha’ekuéra jerovia rupi oseguívo Ipa’i Guasupe Iministerio-pe upépe, tembiapo pyahu ojekuaaukáta va’erã. Ambue marandu ñemomarandu ha mbo’e hag̃ua va’erãva oñeme’ẽ va’erã kuri pe iglesia-pe.”

Adventismo omboykérõ guive Levítico mokoĩpa poteĩpe oĩva “siete tiempo”, Daniel ohenóiva Moisés “ñe'ẽme'ẽ”, okañy chuguikuéra ikatu hag̃uáicha ohechakuaa pe ñemopotĩ rape oseguiha tenonderãve umi rembiapo ypykue rire, oñeikũmby hag̃ua umi añetegua ojoajúva huísio ñepyrũ ndive.

Ñañe’ẽta pe mboyvegua artículope pe ñemopotĩrã rape oñemboguata meme rehe, ha ñañepyrũta ñamohenda hag̃ua pe hatĩ Protestantismo añeteguágui, pe Adventismo Millerita oguerovaʼekue 1840-kuéra arykuépe, pe hatĩ Republicanismo ndive.