Ñande roñe’ẽ hína Elías rehegua simbología rehe, ha koʼág̃a jaiporu Monte Carmelo ha Monte Sinaí rembiasakue hag̃uaicha ñamyesakã peteĩ proceso de prueba oñemotenondéva protestantismo ratĩ rehe, ha avei peteĩ desarrollo político oñemotenondéva republicanismo ratĩ rehe, ojoajúva ha oñembojojáva protestantismo ratĩ ndive.
Pe artíkulo paha omba’apova’ekue Números capítulo trece ha catorce-pe ojehechauka hag̃ua pe opu’ãmbýva, ha upéva omombe’u pe décimoha ha paha prueba Israel yma guarépe guarã, ohasa rire Mar Rojo. Pe tembiasakue oñembojoaju pe ñepyrũrã guata rehegua tembiasakue Millerita ndive, ha avei Ñandejára remimo’ã guata paha rehegua tembiasakue ndive. Opa tembiapo umi mbohapy ángel Apocalipsis catorcepegua rehegua oñemboguata peteĩ movimiento rupive iñepyrũme ha peteĩ movimiento rupive ipahápe.
“Pe ánhel ojoaju hag̃ua pe proclamaciónpe pe mbohapyha ánhel marandu rehegua niko omyesakãva’erã opa yvy ape ári heko mimbipápe. Ko’ápe oñemombe’u peteĩ tembiapo oguerekóva alcance mundial ha peteĩ pu’aka jepive’ỹva. Pe movimiento adventista ary 1840–44 pegua niko va’ekue peteĩ jehechauka porãite Tupã pu’aka rehegua; pe peteĩha ánhel marandu og̃uahẽkuri opa tenda misionérape ko yvy ape ári, ha peteĩhápe umi tetãme ojehechakuaa pe tuichavéva interés religioso ojehechava’ekue oimeraẽ tetãme pe Reforma siglo XVI guive; péro ko’ãva oñembohasava’erã pe movimiento mbarete guasu rupive pe última advertencia guýpe pe mbohapyha ánhel rehegua.” The Great Controversy, 611.
Ñepyrũmby mombeʼu guasu ha paha pegua apytépe, jajuhu Laodicea iglesiapegua rembiasakue. Pe ánhel omimbipáva yvy iñemimbipa reheve ojehechauka porã peteĩ ñemonguʼeha ramo, ndahaʼéi peteĩ iglesia ramo.
“Babilóniagui, ko profesía ohechaukaháicha upe árape, he’i kóicha: ‘Ipekadokuéra oguahẽ yvágape, ha Tupã imandu’a hembiapo vai rehe.’ Apocalipsis 18:5. Hae omyenyhẽma ikulpakuéra medida, ha ñehundi oúta hi’ári. Péro Tupã oguereko gueteri peteĩ itavayguakuérape Babilóniape; ha oñembohovaí mboyve Hi’arandu juicio-kuéra, ko’ã jeroviapyetéva ohenóiva’erã osẽ hag̃ua chugui, ani hag̃ua oike hikuái ipekadokuérape ha ‘ohupyty’ hag̃ua hegui iplagakuéra. Upévare oĩ pe movimiento ojehechauka hag̃ua pe ánhel oguejýva yvágagui, omyesakãvo yvy iñemimbipa reheve ha osapukáivo mbarete porã peteĩ ñe’ẽ hatãme, omombe’úvo Babilonia rembiapo vaikue. Iñe’ẽmondo reheve oñehendu pe ñehenói: ‘Pesẽ chugui, Che retãyguakuéra.’ Ko’ã marandu, oñondive joajúvo pe mbohapyha ánhel ñe’ẽmondo ndive, omoheñói pe ñemomarandu paha oñeme’ẽva’erã yvy arigua kuérape.” The Great Controversy, 604.
Opavave proféta kuéra oñemoĩ peteĩ ñe'ẽme ha enterovéva omombe'u hesakãve “ára paha kuéra” rehe, ohechauka rangue umi ára pe profecía kuéra oñemombe'uhaguépe. Techapyrãramo ko mba'e ojehúva rehegua, pe ánhel Apocalipsis dieciocho-pe oĩ va'ekue ha oĩ oñetypificáva pe ánhel Apocalipsis diez-pe. Mokõivéva omyesakã ko yvy heko mimbipa reheve oguejy vove. Hermana White omombe'ukuaa pe ánhel peteĩha pe lívro Early Writings-pe.
“Jesús omondo peteĩ ángel mbarete ipu’aka hag̃ua oguejy ha oikuaauka hag̃ua yvy ape ári oikóvape toñembosako’i hag̃ua Hembijekuaa mokõihápe g̃uarã. Pe ángel osẽvo Jesús renondégui yvágape, peteĩ tesape hesakãitereíva ha glorioso eterei oho tenondete chupe. Oje’e chéve imisiónha omyesakã hag̃ua yvy iñemimbipa rupive ha oikuaauka hag̃ua yvypórape pe Tupaógui ou va’erã pochykue.” Early Writings, 245.
Upéva pe ánhel Apocalipsis 18-pe oñemboguejy kuri jasyporundy 11, 2001-pe. Ojehechauka vaʼekue iñykyrãrõ pe ánhel oñemboguejy vaʼekue jasypoapy 11, 1840-pe. Isaías kapítulo 6-pe, Isaías ohecha pe témplo yvágape ha Tupã mimbipa. Versíkulo 3-pe, kapítulo 6-pe, heʼi mayma yvy henyhẽha Tupã mimbipágui. Upéva oiko pe ánhel Apocalipsis 18-pe oñemboguejy vove.
Ha upe rire ahecha ambue ánhel oguejy yvágagui, oguerekóva tuicha pokatu; ha yvy henyhẽ tesape hag̃ua iglória reheve. Apocalipsis 18:1.
Isaías seis pe mbohapyha versíkulo ohechauka pe tembiasakue peteĩchagua.
Ha peteĩ osapukái ambuépe, ha he’i: Marangatu, marangatu, marangatu hína Ñandejára de los ejércitos; ko yvy tuichakue henyhẽ ijapytepe iglória. Isaías 6:3.
Hermana White ombojoaju Isaías pegua visión pe santuario rehegua ndive pe movimiento Apocalipsis dieciocho pegua.
“Umi serafín-kuéra oĩva guapyha renondépe henyhẽ eterei kyhyje marangatúgui ohecháramo Tupã mimbipa, upévare ni peteĩ sapy’aitépe ndojehechái ijehe py’arory jehecha reheve, térã oñemomba’eguasu hag̃ua ijehe térã ojuehe. Ipurahéi ha heko mimbipa niko pe Ñandejára de los Ejércitos-pe g̃uarã, pe yvate ha oñembotuicháva, ha pe ijao puku mimbipa omyenyhẽva pe tupaópe. Ohechávo pe ára oútava, opa yvy ape ári oñemyenyhẽtaha imimbipápe, pe purahéi pu’akapáva ñemomba’eguasu rehegua oñembohasajoa peteĩgui ambuépe peteĩ ñe’ẽporã joajúpe: ‘Santo, santo, santo, ha’e pe Ñandejára de los Ejércitos.’ Ha’ekuéra oñeñandu hag̃ua plenamente ovy’a oñemomba’eguasúvo Tupãme; ha hova renondépe, ipukavy ñemoneĩ guýpe, ndoipotavéi mba’eve ambue. Oguerekóvo ita’anga, ojapóvo iservício ha omomba’eguasúvo chupe, og̃uahẽma hikuái hembipota yvatevévape.”
“Pe visión oñeme'ẽva Isaíaspe ohechauka Tupã tavayguakuéra rekokatu ára pahápe.” Review and Herald, 22 de diciembre de 1896.
Juan, pe Apocalipsis kapítulo diezpe ha pe kapítulo dieciochope avei, ha Isaías ndive kapítulo seispe, Oñemoĩhápe avei Hermana White remimombe’u, omoĩ opa ko’ã ta’angamýi yvy ojehesape’aha Tupã mimbipa rehe peteĩ punto histórico-pe voi. Ko yvy tuichakue ohecha umi mba’e oiko va’ekue 11 jasyporundy 2001-pe. Pe tembiasakue oñemotenondéva movimiento Millerita rehegua, opa va’ekue ary 1863-pe, ohechauka typope pe tembiasakue mbarete ñehẽngatu Apocalipsis dieciochopegua oguejy jave, pe tembiasakue ojoajúva pe ángel oguejy va’ekue Apocalipsis kapítulo diezpe ndive. Ko’ã ñepyrũrã oñemoĩ porã rire, jajevy jeýta pe proceso de prueba Números kapítulo catorcepe ojehechaukáva rehe. Moisés oñepyrũ rire umi opu’ãva rehehápe, umi ojevyse va’ekue Egipto-pe ha ojapise va’ekue ita’api Josué ha Caleb rehe, Tupã omoneĩ Moisés ñeintercede hag̃ua.
Ha Ñandejára he'i: Che aiporiahurerekóma nde ñe'ẽ he'iháicha; ha añetehápe aikovéicha, opa yvy henyhẽta Ñandejára glóriagui. Umi kuimba'e ohechava'ekue che glória ha che milágro ajapova'ekue Egíptope ha desiértope, ha ko'ág̃a chepy'ara'ãmava pa jey, ha nohendúiva che ñe'ẽ; añetehápe ha'ekuéra ndohechamo'ãi pe yvy ahura va'ekue itúva kuérape, ha avave umi chembopochýva ndohechamo'ãi upéva. Ha che rembiguái Caleb katu, ambue espíritu orekógui hendive ha che rapykue oho hag̃uaite, chupe aikemo'ãta pe yvýpe oike haguepe; ha iñemoñare ohupytyta upéva. Números 14:20–24.
Pe tembiasakue ojehechaukáva ko’ápe, Números capítulo catorce-pe, ha’e pe prueba paha Israel yma guarépe g̃uarã; ha iñembyai ogueru chupekuéra ñemano yvy ojeiko’ỹháme umi irundypa áño oúvape. Ko tembiasakue ojoaju hag̃ua Revelación dieciocho rehe, upépe Tupã omoherakuãgui: “che aikoveháichaete, opa yvy henyhẽta Ñandejára mimbipa reheve.” Kóva ha’e peteĩ ñe’ẽ mbarete eterei Tupã omoĩva ko tembiasakue rembiasakuepe; ha ojapóvo upéicha, Ha’e omomba’eguasu pe tembiasakue ojehechaukáva Números capítulos trece ha catorce-pe ohechaukaha hag̃ua tenonde gotyo pe movimiento tuichaite pe ánhel Revelación dieciocho-gua rehegua. Ha Revelación dieciocho rupi ojehechauka rupi Tupã rembyre tavayguakuéra paha, upéicha avei Tupã rembyre tavayguakuéra ñepyrũha ojehechauka pe pasáhe ñahesa’ỹijohínava Números kuatiañe’ẽme.
11 jasypoapy 1840-pe, oñekumpli jave peteĩ profesía islam rehegua pe mokõiha ñembyahýi guasu rehegua, umi yma ojeporavo vaʼekue tavayguakuéra konvéniopegua oñehaʼãkuaa Elías marandu rupive, upe ramoite ojehechaukáva añeteha hag̃ua.
11 jasyporundy ary 2001-pe, Islam ñe’ẽmarandu oñemombeʼúva mbohapyha mbaʼevai rehegua oñekumplívo, umi yma Tupã rembiporavokue konvénioygua ombohéra hag̃ua pe juicio oñepyrũha umi oikovévare, Elías marandu ramo, upe ramoite ojehechaukáva añeteha.
Pe mensáhe Elías rehegua historia Millerita-pe oñemopyenda vaʼekue ára profético contexto-pe. Pe mensáhe Elías rehegua 11 jasyporundy ary 2001-pe oñemopyenda vaʼekue historia ojerejey hag̃ua contexto-pe. 11 jasyporundy ary 2001 ojerejey August 11, 1840 historia rehe, mokõive ára oguerekógui peteĩ profesía Islam rehegua ñemohuʼãrã, ha mokõivéva omarkágui pe ánhel oguejyha, pe Ermána White heʼi hague “ndahaʼéi avave ambuéva Jesucristo-gui”. Jepe pe Ermána White arakaʼeve ndoʼéi pe ánhel Apocalipsis capítulo 18-gua “ndahaʼéi avave ambuéva Jesucristo-gui” heʼiháicha pe ánhel Apocalipsis capítulo 10-gua rehe, pe ánhel Apocalipsis capítulo 18-gua omyesakã ko yvy “iñmimbipa” reheve, ha Ñandejára Ñeʼẽ omyesakã porã pe Jesucristo mimbipa haʼeha upe omyesakãva ko yvy.
Pe mba’e ojerure hag̃ua ojeiporúva omoheñóiva’ekue pe prueba umi protestánte rehe oñepyrũmbýpe ha’e pe movimiento Millerita, ojehechaukaháicha Elías rupive. Pe mba’e ojerure hag̃uáicha ojeiporúva omoheñóiva pe prueba Adventismo del Séptimo Día rehe ipahápe ha’e pe movimiento de Elías, ojehechaukaháicha umi cien cuarenta y cuatro mil rupive. Pe símbolo Elías rehegua oguereko hetave peteĩ he’isévagui, ha, jepe ha’e orepresenta Miller ha pe movimiento Millerita, upéicha avei orepresenta umi cien cuarenta y cuatro mil.
“Moisés, pe monte de la transfiguración ári, oiko vaʼekue Cristo puʼakáre angaipa ha ñemanóre. Haʼe orrepresenta umi osẽtavape pe itakuaguygui pe hekojojáva kuéra jeikove jevýpe. Elías, ojegueraháma vaʼekue yvágape omanoʼỹre, orrepresenta umi oikovéva ko yvy ári Cristo jeju mokõihápe, ha upévare ‘oñemoambuetétava, peteĩ sapyʼaitépe, peteĩ tesarái ryrýipe, pe trompéta pahápe’; upe jave ‘ko omano hag̃uáva omoñemondevaʼerã tekove opaveʼỹvagui,’ ha ‘ko ipiru ha ivaíva omoñemondevaʼerã ipotĩ ha ndaijavýivagui.’ 1 Corintios 15:51-53. Jesús oñemonde vaʼekue yvágagui ouva tesape reheve, ojehechataháicha ou vove ‘mokõiha jey angaipaʼỹre ñande pysyrõ hag̃ua.’ Péicha, haʼe ou vaʼerã ‘Itúva mimbipa reheve umi ánhel marangatu ndive.’ Hebreos 9:28; Marcos 8:38. Koʼág̃a oñekumpli pe Salvador opromete vaʼekue umi temimboʼépe. Pe monte ári ojechauka michĩ hag̃uáicha pe mborayhu ha mimbipa reguáva amo gotyove,—Cristo pe Mburuvicha Guasu ramo, Moisés umi marangatu oikove jevy vaʼekue rerekoháramo, ha Elías umi ojegueraháva omanóʼỹre rerekoháramo.” El Deseado de Todas las Gentes, 412.
Pe tavaygua ojeheja hag̃uáicha hína hetave, pa mokõi rehe. Heta ohenóiva, ha mbovymi añoite ojeporavóva. Pe jejavy décimoha prueba-pe oñemopyenda kuri ko mba’ére: pe marandu vai térã pe marandu porã Yvy Oñeprometeva rehegua oñemboyke térã oñemoneĩpa. Upévare, pe tembiasakue ko’ápe ojehechaukáva ohechauka porã pe jehupyty térã pe ñehundi pe tembiasakue prueba mbeguekatúpe oñemopyenda hague mokõi tape aporeko rehe, omoñe’ẽasýva peteĩchagua marandu.
Opavave mokõi tembiporavoha ohecha vaekue pe Yvy Oñeme’ẽva, ha katu mokõi ñe’ẽmondo iñambuéva osẽ mba’épa pe Yvy Oñeme’ẽva he’isévare. Peteĩ ñe’ẽmondo omongu’e kyhyje yvypóra rehegua; ambue katu jerovia rehe. Peteĩ ohechauka vaekue pe pota oñemboykévo Tupã sãmbyhy ha ojevy hag̃ua jeývo Egipto poguýpe; ha ambue ñe’ẽmondo ohechauka vaekue pe pota ojerovia hag̃ua Tupã sãmbyhýre ha oñemotenonde hag̃ua pe Yvy Oñeme’ẽva gotyo.
Pe movimiento Millerita-pe, hetave avei oiporavo ojevy hag̃ua Babilonia rembiguáipe ha oiko hag̃ua ita'ýra-kuéra, ha upéva ohechauka porãkuri iñemoĩmbarete omboyke hag̃ua peteĩha ánhel marandu profético. Umi Millerita jeroviapýva katu oiporavo osegi hag̃ua peteĩha ánhel marandu profético, jepe pe jehechaukahaicha “fracaso” oikova'ekue peteĩha ñembyasy guasúpe, arapoty 1844-pe. Números rembiasakue omoĩ tenonde mokõi “marandu” iñambuéva umi doce espía rehegua, ohechaukáva mokõi análisis iñambuéva peteĩchagua marandu profético rehe. Ary 1863-pe, Adventismo Laodicense ndogueroviái peteĩ marandu profético; ha'e kuéra omboyke peteĩ marandu profético yma guive oñemopyendáva. Ary 1863-pe, Adventismo Laodicense ojevy ha omoneĩ jey pe metodología bíblica omoĩva'ekue peteĩ oposición William Miller rehe hembiapo pukukue javeve. Umi omboykéva pe marandu profético ha oipotasóva ojevy jey pe ñembiguáipe ojehechauka hag̃ua umi pu'aka'ỹva Números catorce-peguáicha, ipahápe omanóva ñu-me.
Pe papapy “pa”, ojehecháramo símbolo ramo, opaite símboloicha oguereko hetave peteĩ he’isévagui. Iñe’ẽtee simbólica oikuaava’erã pe contexto pe pasáhe oĩhápe. “Pa” símbolo ramo ikatu ohechauka jejopy vai. Ikatu ohechauka peteĩ prueba. Ikatu ohechauka pe joaju pa’ýva mburuvichakuéra Európa pegua, Israel rembyre yvate gotyogua ha Tetãnguéra Joaju rehegua. Esmirna iglesia-pe Tupã tavayguakuéra ohasa va’erã jehasa asy pa ára pukukue.
Ani hag̃ua mba'eve umi mba'e reguerekótavagui rehasa hag̃ua: péina, Aña omoingéta amóvape pende apytégui kárselpe, pejehecha'ỹ hag̃ua; ha peẽ pehasáta jehasa asy pa ára pukukue: eiko jerovia hag̃uáicha pe mano peve, ha che ame'ẽta ndéve tekove akã rehegua. Apocalipsis 2:10.
Umi historiador-kuéra ohechauka Diocleciano oguerahava’ekue persecución Esmirna rembiasakuepe, upéva hína pe persecución ivaivéva Esmirna rembiasakuepe, ha opyta va’ekue pa ary pukukue. Ambue historiador-kuéra ombojehechakuaa pa persecución iñambuéva Esmirna rembiasakuepe. Oiméramo jepe upéicha térã ambuéicha, umíva ojapo Roma Imperial, ha upéva Daniel siete-pe ojehechauka pa ratĩramo. Umi pa mburuvicha guasu ha’e va’ekue umi mburuvicha, Acab rehe ojehechaukaháicha, oikóva’ekue tekovai papado ndive, ha ha’e kuéra pe tembiporu persecución rehegua papado oiporu va’ekue ojapoukávo jejuka Ára Pytũngy aja. “Pa” ohechauka pe mbarete estatal omboguatáva persecución Jezabel rehehápe. Daniel peteĩha kapítulope “pa” ohechauka peteĩ aravo jeha’ãrã.
Eiporu nde rembiguáipe, ajerure ndéve, diez ára; ha tome’ẽ oréve so’o’ỹ tembi’u ro’u hag̃ua, ha y ja’u hag̃ua. Upéi tahechapyre ore rova nde renondépe, ha umi mitãrusu rova o’úva mburuvicha guasu rembi’u pehẽngue; ha reikuaa hag̃uáicha, upéicha ejapo nde rembiguáire. Upévare ha’e omoneĩ chupekuéra ko mba’épe, ha oprobá chupekuéra diez ára. Ha umi diez ára paha guive, ijukyta hovyve ha ipyguasuve’o’o rehe opa umi mitãrusu o’úva mburuvicha guasu rembi’u pehẽngue-gui. Daniel 1:12–15.
Números catorce-pe, yma Israel ypykue ombopochy Ñandejárape diez jey, ohechaukáva diez prueba peteĩ ára pukukue jave.
Ha añetetéicha che aikove, opa yvy tuichakue henyhẽta Ñandejára mimbipa rehe. Opa umi kuimba'e ohechava'ekue che mimbipa, ha che mba'eporã hechapyrãva ajapova'ekue Egipto retãme ha pe desiértope, ha ko'ág̃a che ra'ãmbýva pa ary, ha nohenduséiva che ñe'ẽ. Números 14:21, 22.
Oiméramo ramo pe internet reheka hag̃ua mba’e he’isépa umi pororopyrã poravopyre, térã umi porandu ndohupytýiva porã, umi pororopyrã porundy porundy porundy rehegua, pe pysyrõ Yguasu Pytãgui guive pe décimo prueba peve, rejuhúta mbovymi iñambuehápe mba’éichapa umi jejavy Israel ymaguaregua rehegua ojehechava’erã peteĩva umi diez pruebas apytégui. Che aime hag̃ua pe pysyrõ Yguasu Pytãgui, hembiaporã hag̃uáicha oñemombe’úva oñembojoajúva 22 jasypa 1844 rehe, ha’eha pe oñepyrũha umi diez pruebas, ha upévare upépe oñepyrũva’erã oñeñepyrũ hag̃ua ojeipapa umi pruebas osẽva’ekue 1844 guive 1863 peve. Oĩkuri peteĩ proceso de prueba oñembotuicháva mbeguekatúpe, oñepyrũva’ekue 1798-pe araka’eve Daniel aranduka oñeñemboty’ỹ jeyrõ guare, ha upe proceso ojaho’i pe tembiasakue marandu peteĩha ha mokõiha ánhel rehegua, opa hag̃ua pe ángel mbohapyha oguahẽvo 22 jasypa 1844-pe.
“Minneapolis-pe, Tupã ome’ẽ vaekue ita jeguaka hepyetereíva añetegua rehegua Itavayguápe pyahu ñemohenda rupive. Ko tesape yvágagui, oĩ vaekue omboykeva’ekue opa pe iñakãhatã reheve umi judío ohechauka haguéicha omboykévo Cristope, ha heta oñeñe’ẽ vaekue pe jejejoko rehe umi yma guare techaukaha ypykue rehe. Péro ojehechakuaa vaekue ndoikuaaiha mba’épa hína umi yma guare techaukaha ypykue. Oĩ vaekue prueba ha oĩ vaekue razonamiento Ñandejára Ñe’ẽgui ombojeroviakáva tekovekuérape; péro kuimba’ekuéra apytu’ũ oñemohenda mbarete vaekue, oñemboty tesape oike hag̃ua’ỹre, pórke odesidi vaekue kóva hague jejavy ipeligrosóva omonguévo umi ‘yma guare techaukaha ypykue’, upe ndaha’éiramo jepe omýiva peteĩ yvyra’i jepe umi yma guare techaukaha ypykuegui, ha’ekuéra katu ombyaíva’ekue iñemoidea kuéra mba’épa omoheñói umi yma guare techaukaha ypykue.”
“Pe ára ohasa vaʼekue 1844-pe haʼe vaʼekue peteĩ ára umi mbaʼe tuicháva oikohaguépe, ojehechauka ñande resa mondýipe pe ñemopotĩ oikóva pe santuario-pe yvágape, ha oguerekóva peteĩ relación decisiva Tupã tavayguakuéra ndive ko yvy ape ári, [avei] pe marandu peteĩha ha mokõiha umi ánhelgui ha pe mbohapyha, omosarambi hag̃ua pe poyvi hiʼári ojehaívaʼekue: ‘Tupã mandamientokuéra ha Jesús jerovia.’ Peteĩva umi yvyra marka ko marandu guýpe haʼe vaʼekue Tupã tupão, ojehecha vaʼekue yvágape Iñañetegua rayhuhárape g̃uarã, ha pe árka oguerekóva Tupã léi. Pe tesape pe sábado rehegua, pe irundyha mandamiento-gua, omimbi mbarete umi hendykuéra rehe umi ojehupytyháva Tupã léi mbyaihapekuéra rape ári. Umi iñañáva ndahaʼei hag̃ua omanóramoʼỹva haʼe peteĩ yvyra marka yma guare. Ndachemanduʼái ambue mbaʼére ikatúva oike umi yvyra marka yma guare apytépe. Ko sapukái pukukue oñeʼẽva oñemoambue hag̃ua umi yvyra marka yma guare rehe, opavave ningo peteĩ mbaʼe ojejapóvare iñakãguýpe añoite.” The 1888 Materials, 518.
Ára 22 jasypa 1844-pe, mbohapyha ánhel oguahẽ peteĩ marandu reheve ipope.
“Jaháicha Jesús rembiporã huʼũmby oñembotývo pe tenda marangatúpe, ha haʼe ohasávo pe Tenda Marangatúvévape, ha oñemboʼývo pe arca renondépe oguerekóva Tupã léi, omondo ambue ángel mbarete guasúpe peteĩ marandu mbohapyha reheve ko yvy ape ári. Oñemoĩ peteĩ kuatiarogue pe ángel pópe, ha oguejyvo pe yvýpe puʼaka ha mburuvicha guasu reheve, omombeʼu peteĩ ñeʼẽmondo kyhyjepyrãiterei, pe ñeʼẽñemongyhyje vaietéva oñemeʼẽvaʼekue arakaʼeve yvypórape.” Early Writings, 254.
22 jasypa 1844-pe, peteĩ ánhel oguejy peteĩ pergamíno ipópe, Ñandejára tavayguakuéra okaru hag̃ua chugui. Umi doctrina “hito ypykue” upéramo oñemombe’úva tekotevẽta térã oje’u ha oñemoneĩ, térã oñemboyke ha ndoje’úi. Pe mbohapyha ánhel oguahẽrõ guare pergamíno ipópe, pe marandu oĩva pe pergamíno ryepýpe ohechauka kuri poteĩ añetegua ojehechaukáva omoañete hag̃ua. Umi poteĩ prueba oñemombe’u kuri ko’ãva ha’eha: “ára ohasáva”, ohechaukáva pe profesía mokõi mil trescientos ary rehegua; pe huísio, ojehechaukáva “pe santuario ñemopotĩ” ramo; umi mbohapy ánhel marandu; “Ñandejára léi”; “pe sábado”; ha umi omanóva rekotee, ojehechaukáva “pe alma ndaha’éi omano’ỹva” ramo.
Umi seis añetegua, añetehápe, ojoaju ojuehe, ha upéicharõ jepe, peteĩteĩva ojehechakuaa vaʼekue techaukaha ramo. Oĩ ikatúva ndoipotái omoinge ára ñemonguʼe ko tysýipe, péro hesakã porã heta oĩ hague omboykéva pe añetegua heʼíva 22 de octubre de 1844 haʼe hague peteĩ ñemoañete tee maranduhápe. Haʼekuéra ndohasa porãi upe prueba, ha upéva, añetehápe, ojoko chupekuéra ani hag̃ua oñorairõ umi prueba oúva upe rire ndive. Tupã mbaʼeporandu rape ojehechauka jey jeyma peteĩ proceso oñemotenondéva ramo, ha ojeruréva tenonderãite nepuʼaka hag̃ua pe prueba rehe oñemeʼẽva ndéve raẽ, ikatu hag̃uáicha reikekuaa pe prueba oúva upe rirepe.
“Ñañepyrũrõ guare roikuaauka hag̃ua pe tesape pe sábado rehegua, ndoroguerekói gueteri peteĩ ñemyesakã porãva pe mbohapyha ánhel rembiayúre, Apocalipsis 14:9–12-pe. Pe pohýi ore testimónio rehegua, rohechákaramo tavayguakuéra renondépe, ha’e vaekue pe tuicha mokõiha jeju jerovia ñemongu’e oúva Tupãgui, pe peteĩha ha mokõiha marandu osẽma hague, ha pe mbohapyha oñeme’ẽ va’erãha. Rohecha vaekue pe mbohapyha marandu oñemohu’ãha ko’ã ñe’ẽme: ‘Ko’ápe oĩ umi imbaretekue marangatu kuéra rehegua: ko’ápe oĩ umi oñangarekóva Tupã mandamientokuérare, ha Jesús jerovia rehe.’ Ha upéicha avei, hesakã hag̃uáicha oréve ko’ág̃a rohechaháicha, rohechakuaa vaekue ko’ã ñe’ẽ maranduhára ohechauka hague peteĩ sábado ñemyatyrõ; ha katu mba’épa raka’e pe mymba ñemomba’e oñeñe’ẽva pe marandúpe, térã mba’épa pe ta’anga ha pe mymba marca, upévare ndoroguerekói vaekue peteĩ ñemoĩporã hesakãva.
“Tupã, Ipytyvõhára Marangatu rupive, ojapo hag̃ua tesape ohesape hag̃ua hembiguái kuérape, ha upe tema mbeguekatúpe ojepe’a hag̃ua iñarandukuérape. Oikotevẽkuri heta ñehesa’ỹijo ha py’apy porã ojehekávo ipypuku hag̃uáicha, joaju joapy rupive. Eñangareko, py’apy ha tembiapo meme rupive oñemotenonde pe tembiapo, peve umi tuicha añetegua ñane marandupegua, peteĩ mba’e hesakãva, ojoajúva ha iporãmbáva, oñeme’ẽ peve ko yvy ári.”
“Amombe’úma kuri cheikuaa hag̃ua karai guasu Bates rehe. Ajuhu chupe ha’eha peteĩ karaí cristiano añetegua, tekoporã ha py’aporãva. Chetrata porãiterei chéve, ku che imembytee vaicha. Peteĩha jey ohendúrõ guare cheñe’ẽ, ohechauka tuichaitereiha iñinterés. Ajejoko rire añe’ẽgui, ha’e opu’ã ha he’i: ‘Che ha’e peteĩ Tomás ndogueroviáiva. Ndacheroviái visión-kuérape. Péro ikatúrõ aguerovia pe testimonio ko hermana omombe’úva ko pyhare ha’eha añetehápe Ñandejára ñe’ẽ ñandéve ĝuarã, che ha’éta pe kuimba’e ovy’avéva oikovéva apytépe. Che py’a oñemomýi pypuku. Aguerovia pe oñe’ẽva ipy’aite guiveha, péro ndaikatúi amyesakã mba’éichapa ojehechauka chupe umi mba’e hechapyrãite omombe’uva’ekue ñandéve.’”
“Mbovy jasy che menda rire, aha che ména ndive apartisipákuri peteĩ Conferencia-pe Topsham, Maine-pe, upépe oĩhaguépe karai Bates. Upe jave guive haʼe ndojeroviái gueteri añetehápe che visión-kuéra ouha Tupãgui. Upe aty niko haʼékuri peteĩ ára tuichaitereíva interés rehegua. Tupã Espíritu oĩ che ári; ajeguapýkuri peteĩ visión-pe Tupã glória rehegua, ha peteĩha jey ahechakuaa ambue planeta-kuéra. Aresẽ rire visión-gui, amombeʼu mbaʼepa ahecha vaʼekue. Upéi karai B. oporandu chéve aikuaápa arakaʼeve astronomía. Haʼe chupe ndachemanduʼaiha arakaʼeve amaña hague peteĩ aranduka astronomía rehe. Haʼe heʼi: ‘Kóva ou Ñandejáragui.’ Arakaʼeve ndahechái chupe upéicha oñemosãsóramo ha ovyʼaitereíramo. Hova resape omimbi vaʼekue yvágagui tesape reheve, haʼe oñeʼẽ mbarete reheve iglesia-pe.” Testimonies, volúmen 1, 78–80.
Añete, opa ko’ã prueba doctrinal ojoaju hag̃ua peteĩrehe, ha upéicha avei ha’e prueba ikatúva oñemboja’o hag̃ua ijehegui, ha oñembotyryry peve oñemyesakãramo mbeguekatúpe Tupã rembiguáipe. Oĩ heta iglesia oñangarekóva sábado ára pokõiha rehe, péro omboykéva umi mbohapy ánhel ñe’ẽmondo. Omboyke hikuái pe añetegua juicio oñepyrũ hague 22 jasypa 1844-pe, ha upéicharõ jepe oñangareko gueteri sábado rehe. Ko’ã prueba doctrinal ojoaju oñondive, péro ohechauka seis prueba específico.
Ohechauka porã haguéicha José Bates, pe kapitán marítimo oikuaaiteva’ekue astronomía, omoneĩkuri Espíritu de Profecía, upéva yma omboyke vaʼekue. Jasypakõindy ary 1844-pe, Ellen White orrecibíkuri ijehechauka peteĩha, ha pe séptimo prueba oguahẽ pe movimiento-pe.
“La Biblia toiko ne consehéra. Eikuaauka chupe, ha avei umi testimonio Tupã ome'ẽ vaekue; umíva araka'eve ndojokupytýi iñe'ẽ ndive. Umi Testimonios noñe'ẽiramo Tupã ñe'ẽ he'iháicha, pemboyke chupekuéra. Cristo ha Belial ndaikatúi ojoaju.” Selected Messages, libro 3, 33.
Mbykymíri rire pe tuicha ñembotavy guasu, Hermana White omoneĩ peteĩ artículo ombojekuaáva Cristo ohasaha pe tenda marangatúgui pe Tenda Santísimo-pe 22 jasypa 1844-pe. Ha’e orekomenda upe ñemoherakuã “opaite marangatupe” guarã.
“Che arovia pe Santuario, oñemopotĩ va’erãva umi 2300 ára pahápe, ha’eha pe Templo Jerusalén Pyahúpe oĩva, upévagui Cristo ha’e peteĩ mburuvicha’ỹhára. Ñandejára ohechauka chéve peteĩ visión-pe, peteĩ áño ári hetave yma, pe hermano Crosier oguereko hague pe tesape añeteguáva pe Santuario ñemopotĩ rehe, &c.; ha upéva ha’eha Ivoluntad, pe hermano C. ohaiva’erã hag̃ua pe jehecha ome’ẽ va’ekue oréve Day-Star, Extra, 7 de febrero de 1846-pe. Añandu añetehápe Ñandejáragui arekoha tekoporãite hag̃ua amombe’u hag̃ua upe Extra, opavave umi imarangatúvape.” A Word to the Little Flock, 12.
Ha’e omoneĩkuri Crosier omyesakã haguére Cristo oikeha Tenda Imarangatuvévape, ha katu pe artículo oguerekókuri heta mbo’epy javy, ipype oike pe protestantismo apóstata remimbo’e he’íva pe “áragui ára peve” Daniel arandukápe ohechauka hag̃ua Cristo ministerio. Upévare, ha’e ohai peteĩ ñemyesakã, oñepyrũva’ekue oñemoherakuã 1850-pe ha upéi oikeva’ekue arandukápe Early Writings. Upépe ha’e omombe’u porã va’ekue “umi ome’ẽva’ekue pe huísio aravo sapukái orekova’ekue pe jehecha añetetéva pe ‘áragui ára peve’ rehe.”
“Upéi ahecha, pe ‘kágada rehegua ára ha ára’ rehe (Daniel 8:12), pe ñe’ẽ ‘sacrificio’ yvypóra arandu omoĩ hague, ha ndaha’éiha pe téxto pegua, ha Ñandejára ome’ẽ hague hese pe jehecha hekopeteva’ekue umi omyasãi vaʼekuépe pe juicio aravo sapukái. Oĩ jave joaju, 1844 mboyve, haimete opavave oĩ joajúpe pe jehecha añetetévare pe ‘ára ha ára’ rehe; ha pe sarambi guive 1844 rire, ambue jehechapyre oñemomba’e, ha pytũ ha sarambi ou hapykuéri.” Early Writings, 74.
Pe tema “pe tapia” pe kuatia Daniel-pe oiko vaʼekue peteĩ símbolo Adventismo jevy hag̃ua protestantísmo apóstata rembiaporape arykuéra ñepyrũme siglo veinte-pe, ha ko árape “pe tapia” rehegua entendimiento correcto Millerita-gua oñemboyke Adventismo teólogo-kuéra rupi. Oñemboyke, jepeve Hermana White hesakã porã ohechauka hague umi Millerita-kuéra oĩ porã hague omoĩvo “pe tapia” ramo Satanás pokatu paganismo rehegua. Haʼekuéra omboyke “pe tapia” rehegua añetegua ndahaʼéi añoite oñemoĩvo iñakãrehe hesekuéra pe ñemoneĩ pyʼaguapýpe hembiapoukapy rupive, heʼíva umi Millerita-kuéra entendimiento oĩ porã hague, síno avei oñemoĩvo directamente iñakãrehe haʼe heʼi porãite hague pe doctrina japu omboʼéva “pe tapia” ohechauka Cristo rembiapo pe santuario-pe, oñemeʼẽ hague “umi ánhel-kuéra yvágagui oñemosẽ vaʼekue” rupive!
“Ha upépe oĩ vaekue Hermano Daniells, iñarandupe omba’apóva pe enemigo; ha nde akãguapy ha Elder Prescott akãguapy ojeapo hína vaekue umi ánhel reheve oñemosẽva’ekue yvágagui.” Manuscript Releases, volúmen 20, 17.
Ha’e kuña omboyke pypukuetépe upe Adventismo ko’ág̃a oipurúva peteĩva umi “tembi’u mombe’ugua’u” apytégui, ipohýieterei va’ekue, Daniells ha Prescott oguerahágui peteĩ símbolo mbarete satániko rehegua (paganismo) ha omoĩgui upe símbolo Cristo-pe (Hembiapo pe Santuario-pe). Péva ojapo poapy prueba doctrinal.
Pe porãha porundyha rembiasakue ogueraháva 1863 peve ha’e Habacuc mokõiha távla jejapo ary 1850-pe. Pe távla tenondegua 1843-gua, umi pionéro ojapova’ekue, ojejapo 1842-pe, ha oñembohéra añoite “távla 1843-gua” pórke opredici Cristo jevy 1843-pe. Pe mandamiento ojapo hag̃ua Habacuc mokõiha távla oñeme’ẽ Va’ekue Hermana White-pe ary 1850-pe. Habacuc mokõi távla jejapo ombojoaju pe tembiasakue peteĩha ha mokõiha ánhel rehegua pe mbohapyha rembiasakue ndive. Hembireko ra’y memby ohai hag̃ua hekove ha hembiapo biografía-pe, ome’ẽ peteĩ jehechapa umi mba’e oiko va’ekue ogueraháva’ekue távla 1850-gua jejapo peve. Péva ojapo oiporavóvo Hermana White ñe’ẽmondo iñimportánteva ha omoĩ hag̃ua hi’ári imandu’a ha he’ẽ hag̃uáicha upe jehechapa ryepýpe.
“Rojevyvo rire hermano Nichols rógape, Ñandejára ome’ẽ chéve peteĩ visión ha ohechauka chéve pe añetegua ojekuaaukava’erãha hesakã porã hag̃uáicha távla ári, ha upéva ombohetáta heta tapicha ojedesidi hag̃ua pe añetegua rehe pe mbohapyha ánhel marandu rupive, umi mokõi tenondegua ojekuaaukáramo hesakã porã hag̃uáicha távla ári.—Kuatiañe’ẽ 28, 1850.
“Ko visión-pe avei ojehechauka chupe upéva ome'ẽtava James White-pe py'a guasu hag̃ua osegi hag̃ua omoherakuãvo:”
“Ahecha avei ahecha pe kuatia osẽva’erãha tekotevẽeterei, umi mensahéro oho hag̃uaicha avei; umi mensahéro niko oikotevẽ peteĩ kuatiareha ogueraha hag̃ua hendivekuéra, oguerekóva pe añetegua ko’ág̃agua, omoĩ hag̃ua umi ohendúvape pópe; upéicha rupi pe añetegua ndogue mo’ãi iñakãgui. Ha pe kuatiareha oguahẽta umi mensahéro ndaikatúihápe oguahẽ.”—Ibid.
“Oñepyrũ pya’e voi pe kuatiahaipyre pyahu rehe ñemba’apo, ha oñeme’ẽ avei pa’ũ oje’e hag̃ua umi hermano-kuérape ko mba’e rehe pe Present Truth osẽ vaʼekuépe James omoherakuã vaʼekue pe jasy oúvape:
“Pe Ta’anga. Peteĩ ta’anga aravo’aty rehegua umi visión Daniel ha Juanpegua, oñecalculáva ohechauka hag̃ua hesakã porã hag̃ua pe añetegua ko’ág̃agua, ko’ág̃a oñelithografiáma pe angirũ Otis Nichols, Dorchester, Massachusetts-pegua, ñangareko guýpe. Umi ombo’éva pe añetegua ko’ág̃agua oñepytyvõta tuicha hese. Oñeme’ẽta ko’ápe upe rire maranduve pe ta’anga rehegua.—Present Truth, noviembre, 1850.”
“Paha enero pahávo, ary 1851-pe, pe tabla oĩma vaʼekue ojejapo hag̃uáicha ha oñemyerakuã hag̃ua 2 dólar rehe. James White ovyʼa eterei hese ha oikuaveʼẽ rei umi ‘Tupã ohenóiva omombeʼu hag̃ua mbohapyha ánhel marandu’ peguarã (Review and Herald, enero, 1851). Oĩ vaʼekue avei jopói pyʼaporã oipytyvõva ojepaga hag̃ua pe osẽ hag̃ua rehe.” Arthur White, Ellen G. White: The Early Years, volúmen 1, 185.
Oñe’ẽvo pe kuatia’anga 1843-pegua rehe, Hermana White he’i vaʼekue upéva ojejapo hague Tupã poguýpe.
“Pe Ñandejára ohechauka chéve pe kuatia’atã 1843 pegua ojejapo hague ipópe oisãmbyhýva rupive, ha ndaikatuiha oñemoambue mba’eve ichugui; umi papapykuéra oĩhague ha’e oipotaháicha. Ha ipóha oĩhague hi’ári ha omokañy peteĩ jejavy oĩva algunos papapýpe, upéicha avave ndaikatúi hag̃uáicha ohecha, peve ipó ojeipe’a.” Review and Herald, 1 de noviembre de 1850.
Ojehai hag̃ua pe tesape ojoajúva pe mandádo rehe ojeporu hag̃uáicha ambue kuatiaha’anga ary 1850-pe, ha’e ome’ẽkuri upe peteĩchagua ñemoneĩ divína pe kuatiaha’anga 1850-gua rehe, pe oñeme’ẽ haguéicha pe kuatiaha’anga 1843-gua rehe, ha upéicha avei ohechauka porãkuri ambue kuatiaha’anga upe jave ojeporúva ndaha’éi hague Ñandejára oguerohorýva. Pe mandádo ojeporu hag̃uáicha peteĩ kuatiaha’anga pyahu oñembojoajúkuri peteĩ mandádo rehe oñeimprimi hag̃uáicha peteĩ marandu pyahu.
“Ahecha umi ta’anga ojejapo hag̃ua rehegua negósio oĩhaguemba vaietereiha. Oñepyrũ vaʼekue pe ermáno Rhodes ndive ha upéi osegi pe ermáno Case. Ojeporu hag̃ua mbaʼerepy ojejapo hag̃ua taʼanga ha oñemoheñói hag̃ua taʼanga vai ha jeguaru hag̃uáicha ojehechauka hag̃ua umi ánhel ha Jesús glorioso. Koʼã mbaʼe ahecha Ñandejárape ndogustaiha. Ahecha Ñandejára oĩhague pe kuatiahaipyre taʼanga rehegua oñemoherakuãva pe ermáno Nichols rupive. Ahecha ko taʼanga rehegua oĩha peteĩ profesía Bíblape, ha ko taʼanga oñembosakoʼíramo Ñandejára tavayguakuérape g̃uarã, haʼe [haʼe] suficiente peteĩme g̃uarãramo, upéicharõ ambuépe g̃uarã avei; ha peteĩ oikotevẽramo peteĩ taʼanga pyahu ojepintáva tuichavéva hag̃ua, opavave oikotevẽ upévaichaite avei.
“Ahecha peteĩ ñandu py’aguapy’ỹva, py’aporã’ỹva, ndovy’áiva ha ndahechakuaáiva mborayhu oĩha Hermano Case-pe, ha upéva oipota ambue ta’anga ypykue. Ahecha ko’ã ta’anga pintádova oguereko hague peteĩ jejapo vai pe kongregasión ári. Upéva omoñepyrũ peteĩ espíritu vevúi, tavyraícha ha ñembohory rehegua oĩ hag̃ua pe atyhápe.
“Ahecha hína umi cuadro Tupã omandáva opoko porãha apytuʼũre, jepe ndoñemyesakãiramo. Oĩ mbaʼe tesakã, porã ha yvagagua umi ánhel ojehechaukávape umi cuadrope. Apytuʼũ, hasý hag̃uáicha oñeñandu hag̃uáicha, oñembohape Tupã ha yvágape. Ha umi ambue cuadro oñembosakoʼíva ombojeguaru apytuʼũme, ha omongakuaa hag̃ua apytuʼũ opytave hag̃ua yvy rehe yvágagui. Taʼanga ohechaukáva ánhelpe ojoguave añáme yvagagua tekovekuérape rangue. Ahecha umi cuadro, ára ha semána pukukue, omyenyhẽ hague Hermano Case remiandu, haʼe oñehaʼã vaʼerãmoʼã gui arandu yvagagua Tupãgui, ha okakuaa vaʼerãmoʼã Espíritu grásia kuérape ha añetegua jeikuaápe.”
“Ahecha ramo, pe mbaʼe rechaukaha kuéra rehe oñembyai hag̃ua ojepurúva rire, upéva ojepuru haguérire oñemoherakuã hag̃ua añetegua hesakã porã hag̃uáicha umi joykeʼy kuérape umi folleto ha ambue jehaipy rehegua rupive, ojapóta kuri heta porã ha osalváta kuri ánga kuérape. Ahecha ramo pe tembiapo ojejapóva umi cuadro rehegua oñemosarambi hague akãnunduicha.” Manuscript Releases, número 13, 359; 1853.
Ha’e he’i hesakã porã: “Tupã oĩkuri pe [1850] ta’anga ñemoherakuãme pe hermano Nichols rupive,” ha avei oĩhague “peteĩ profesía [Habacuc mokõi] ko ta’angágui la Biblia-pe.” Avei hechakuaa va’ekue umi “ta’anga kuéra” [heta; 1843 ha 1850] “Tupã omanda va’ekue omoinge porãha apytu’ũme, jepe ñemyesakã’ỹre.” Habacuc mokõi omanda va’ekue umi Millerista-kuérape omyesakã hag̃ua pe visión umi tabla ári, (heta-pe), ikatu hag̃uáicha pe omoñe’ẽva mokõivéva ta’anga oguata joa hag̃ua Tupã Ñe’ẽme. Umi ta’anga divina ndoikotevẽi va’ekue mba’eveichagua ñemyesakã oñembojoapýva, ndaha’éi haguéicha Uriah Smith rembiapokue ta’anga japuva’ekue ary 1863-pe.
Ha Ñandejára he’i chéve, ha he’i: Ehai pe visión, ha emoĩ porã yvyrápe, ikatu hag̃uáicha oñani pe omoñe’ẽva upéva. Habacuc 2:2.
Pe décimoha prueba ha’e ko artíkulo mba’eporã. Umi diez prueba Moisés oñe’ẽva Números kapítulo catorce-pe rehe, umi arandu hebreo ha ambue teólogo omosarambi heta jeikuaa hag̃uáicha mba’éichapa umi tembiapo oikóva tembiasakuepe, Yguasu pytãgui jejora guive pe diez espía ñemboyke peve, ikatu oñerrepresenta. Pe ñemboyke oĩva upe tembiasakuépe ome’ẽ mbovymi variación ojeporavokuaáva, ha katu añetehápe pe décimoha prueba omoñepyrũ cuarenta ary omano hag̃ua mbeguekatúpe desierto-pe, opa peve umi opu’ãva orekóva edad de responsabilidad omanóma hag̃ua.
Upéicha avei oĩ ikatúva oñembopochy che poravóre ko’ã diez prueba doctrinal rehe, pórke ikatu oĩ ambue variante ojoguerohorýva iporãveha ko’ág̃a che amombe’úva-gui. Upéicharõ jepe, pe décimo ha paha prueba hesakãite pe diez espía kuéra ñemoĩ mbaretévaicha. Upéva hína pe rechazo umi siete tiempos Levítico mokõipa poteĩpe guare. Oĩ heta prueba profética omombarete hag̃ua ko identificación.
Pe artíkulo oúvape ñañepyrũta jahechakuaa hag̃ua umi testígo profétiko ombojeroviapyréva pe jehechakuaa he’íva umi siete tiempo Levítico mokõi-pa poteĩ-meha peveha hína pe pa tavyha ha pahaite jejavy Adventísmo Laodicense-pe.
“Pe Tupã pu’aka omombeʼu jave mbaʼépa pe añetegua, upe añetegua opytávaʼerã opa ára pe añeteguaramo. Ndojeguerekóivaʼerã mbaʼeveichagua ñemoĩmbyre upe riregua, ojováiva pe tesape Tupã omeʼẽ vaʼekue rehe. Oñemopuʼãta kuimbaʼekuéra Escritura ñemyesakã reheve, haʼekuérape g̃uarã añetegua ramo, ha katu ndahaʼéi añetegua. Ko ára pegua añetegua, Tupã omeʼẽ ñandéve ñande jeroviápe g̃uarã peteĩ fundamento ramo. Haʼe voi ñanemboʼe vaʼekue mbaʼépa pe añetegua. Oñemopuʼãta peteĩ, ha upéi ambue, tesape pyahu reheve ombohováiva pe tesape Tupã omeʼẽ vaʼekue Ijespíritu Santo jehechauka rupive.
“Oĩ porãve oikove gueteri, haʼekuéra ohasa vaʼekue upe jeikove jeporu rupive oguenohẽ vaʼekue ko añetegua ñemopyenda-pe. Tupã ipyʼaporãgui oñangareko hekovekuérare ikatu hag̃uáicha omombeʼu jey ha jey, hekove paha peve, upe mbaʼe ohasa hague, Juan apóstol ojapo haguéicha hekove pahaite peve. Ha umi poyvi rerahaha omanóva, oñeʼẽ vaʼerã hikuái ijehaipyre oñembopapajey rupive. Che amboʼepy hag̃ua kóvaicha hendakuéra ñeʼẽ oñehenduvaʼerãha. Haʼekuéra omeʼẽ vaʼerã itestimonio mbaʼépa omoheñói añetegua ko árape guarã.”
“Ndovajepyrãiva’erã umi oñe’ẽnguéra oguerúva peteĩ marandu ombohováiva ñande jerovia pehẽngue especial-kuérape. Ha’ekuéra ombyaty heta Escritura, ha ombojoja proof-rã ijerure hag̃uáicha umi teoría ha’ekuéra omoĩva. Kóva ojejapo jevy jevýma ko’ã cincuenta áño ohasávape. Ha jepe umi Escritura ha’e Tupã Ñe’ẽ, ha oñemomba’eguasuva’erã, pe jeporu ojejapóva chugui, ko jeporu omongu’éramo peteĩ pilar pe fundamento-gui Tupã omombaretéva ko’ã cincuenta áño pukukue, upéva ha’e peteĩ jejavy tuicha. Pe ojapóva péicha ndoikuaái pe Espíritu Santo jehechauka hechapyrãite ome’ẽva’ekue pokatu ha mbarete umi marandu yma guarépe oguahẽ va’ekue Tupã tavayguakuérape.” Selected Messages, libro 1, 161.