Rohechakuaa 1863 ary ramohaiteha pe punto paha ñehesa’ỹijo paha peteĩ aty pegua ñehesa’ỹijo oñepyrũva’ekue pe tuicha jejavy’ỹ’ỹme 1844-pe. Ore razonami peteĩha ha’e pe añetegua pe movimiento Millerita opa hague pe Iglesia Adventista del Séptimo Día oñeinskrivi legalmente ramo gobierno Estados Unidos pegua renondépe upe aryetepe. Pe movimiento oñepyrũva’ekue proféticamente 1798-pe, opa 1863-pe.
Ñe'ẽme'ẽ ñande rovasa hag̃ua oikuaauka ñandéve pe ánhel mbarete Apocalipsis 18-gua oguejy hague 11 jasyporundy 2001-pe, pe mba'e ojehechauka va'ekue yma pe movimiento Millerita-pe, pe ánhel Apocalipsis 10-gua oguejy jave. Pe movimiento Millerita oñepyrũ ára paha-pe 1798-pe, pe visión pe ysyry Ulai-gua Daniel kapítulo 8 ha 9-pe oñeipe'a jave. Pe movimiento umi cien cuarenta y cuatro mil-gua oñepyrũ ára paha-pe 1989-pe, pe visión pe ysyry Hiddekel-gua Daniel rembyre mbohapy kapítulo-pe oñeipe'a jave.
Mokõivéva ára pyahukue oñepyrũ peteĩ jepe’a mbeguekatúva tavaygua yma ojeporavo va’ekuégui umi oĩvagui pe movimiento-pe, hembiasakue peteĩteĩme. Oñemoneĩ vove tetãygua renondépe peteĩteĩ hembiasakue rembiapoukapy tenondegua, oguejy pe ánhel peteĩteĩ hembiasakue rehegua. Pe marandu, pe movimiento ha pe mensahéro ha’e umi tembiporu Ñandejára oiporúva peteĩteĩ hembiasakuepe ohechauka hag̃ua tavaygua yma ojeporavo va’ekue angaipa; pórke Cristo ombo’éicha Ijapopy rehe, ndoumo’ãirire Ha’e, umi hudío ñorairõ ñe’ẽ rehegua hembiasakuepegua ndoguerekomo’ãi va’ekue angaipa. Pe mensahéro, pe marandu ha pe movimiento ha’e va’ekue umi tembiporu huísio rehegua omoĩ hag̃uáicha tavaygua yma ojeporavo va’ekuépe iñakuã hag̃ua, ombotovére pe tesakã mbeguekatúva hembiasakue peteĩteĩme; ha oguejy ramo pe ánhel, upéva ohechauka pe huísio rape tavaygua pe pacto yma guare rehegua oñepyrũma hague. Pe tembiporu huísio rehegua ojekuaa umi maranduhára omyesakãva upe hembiasakue ho’u jave pe marandu Ñandejára ome’ẽva’ekue chupekuéra. Ho’u rire hikuái pe marandu, upéi ogueraha hikuái upe marandu tavaygua yma ojeporavo va’ekuépe, oñemoha’angáva tavaygua akãhatã ha pu’aka’ỹrõva ramo, nohendumo’ãi ha ndojevymo’ãi hag̃ua. Oguejy rire pe ánhel ha oje’u pe marandu, oñepyrũ pe huísio tavaygua pu’akãre iñakãhatãva rehe.
Rojapuru hinaína hína ymaguare Israel rehegua, ojehechaukaháicha Números kuatiañe'ẽme, pe movimiento Millerita rembiasakue rehe; ha ipahápe, rojaplikáta ko proceso jehechaa rehegua pe movimiento ciento cuarenta y cuatro mil rehe. Pe papapy “diez” rehegua simbolismo oikuaava'erã pe contexto pasaje pehẽngue rehegua rupive, upépe ojepuruhápe.
Pe secuencia de diez pruebas oñepyrũ pe ñembyasy guasúpe, taha’e Mar Pytãme Israel yma guarépe g̃uarã térã 22 jasypa 1844-pe umi Millerita-kuérape g̃uarã. Hermana White omombe’u umi añetegua “landmark” oñehechakuaáva upe jave, oñepyrũvo pe ha’e ohenóiva “tiempo ohasáva” reheve. Pe ñembyasy guasu umi Hebreo-kuérape g̃uarã ha’e vaekue Faraón ehérsito ñe’ẽrory. Pe ndaijeroviáiva Tupã pokatu rehe umi Hebreo-kuéra apytépe ojehechauka kuri iñemongyhyjépe umi iñenemiga-kuéra ehérsito-gui, ha upéicha avei oiko pe décima ha paha prueba-pe. Jesús ohechauka ipaháva iñepyrũmby guive, upévare pe kyhyje umi gigante-kuéragui Yvy Ñe’ẽme’ẽmbyrépe, umi diez espía ohechakuaa vaekue, ha’e pe kyhyje peteĩchaite pe oguerúva’ekue avei chupekuéra ñembyasy guasu Mar Pytãme. Pe décima ha paha prueba pe movimiento Millerita-pe g̃uarã ha’éta peteĩ profecía ára rehegua, oikoháicha kuri 22 jasypa 1844-pe.
Tuicha ñembyasy pe prueba progresiva ojehechakuaáva pe historia Millerita-pe omoñepyrũ peteĩ historia ojehechauka porã vaʼekue ymaite guive Israel yma guare ojepeʼa haguére Egipto-gui. Ñepyrũrã Mar Pytãme oĩ vaʼekue peteĩ serie oguerekóva diez prueba, ha pe prueba paha omombeʼuse vaʼerãmoʼã pe primera prueba. Pe “tiempo hasáva” pe tuicha ñembyasy-pe ojejapo vaʼekue peteĩ jejavy rupi oñentendévo vai peteĩ profecía de tiempo. Pe pahaite umi prueba rehegua Israel espiritual-rã ojoguáta vaʼerã pe tenondegua rehe. Ary 1863-pe, umi mburuvicha Israel literal-gua ojeporavo ojevy hag̃ua pe metodología bíblica umi haʼe kuéra voi ramoite ohechakuaa vaʼekue Roma rajykuéra ramo, ha ombotove térã ikatu hag̃uáicha ere, ontende vai pe profecía de tiempo ipukuvéva oĩva la Biblia-pe. Pe pahaitévo umi diez prueba mokõivévape, Israel literal ha espiritual-pe, ojehechauka vaʼekue pe ñepyrũ reheve. Ha pe paha, mokõivéva kásope umi puʼakaʼỹva ohechauka peteĩ deseo ojevy hag̃ua pe tenda haʼe kuéra ramoite ojepeʼa hague chugui.
Omboykévo hag̃ua Levítico veintiséispe oñeñeʼẽva umi siete tiempo, pe Adventismo Laodicense omoheñói peteĩ apañuãi profético ndahaʼéiva haʼekuéra ohechakuaávaʼekue yma guive. Ko árape peve ndaikatúi osolusiona upe apañuãi, jepémo omeʼẽ opaichagua tembiʼu mombeʼugua’u rehegua ojapo hag̃ua upéva. Pe apañuãi oĩ pe versículo-pe, pe Hermana White ohechauka vaʼekue Adventismo fundamento ha pilar central ramo.
“Pe Escritúra, opaite ambuévagui yvatevéva ha oikóva mokõivéicha cimiento ha pilar mbytegua jerovia Adventista rehegua, ha’e vaekue ko ñe’ẽme’ẽ: ‘Mokõi su mil trescientos ára peve; upéi pe santuario oñemopotĩta.’ [Daniel 8:14.]” The Great Controversy, 409.
Pe Adventismo he’i heta mba’e versíkulo catorce rehe, péro araka’eve ndojepytasói pe jehechakuaa tenondeguaite oñemboguata va’erãva pe versíkulo rehe. Upéva ha’e versíkulo catorceha peteĩ “mbohováiha”. Peteĩ mbohovái ndorekói mba’eveichagua he’iséva, noñemoirũiramo pe porandu oguerúva pe mbohovái. Versíkulo trece ndaikatúi oñemboja’o versíkulo catorcegui lógica, gramática térã razonablemente, versíkulo trece ha’égui pe porandu ha versíkulo catorce pe mbohovái.
Porandu porã ha hekopete hag̃uáicha oñemoĩvo pe porandu, omoheñói peteĩ he’iséva iñambueiterei hag̃ua pe versíkulo catorce-pe umi Adventismo ombo’évagui. Kóva ndaha’éi he’iséva pe versíkulo catorce ndaha’eiha “pe fundamento ha pe yvyra guasu mbytépegua pe jerovia Adventista rehegua”, pórke ha’e upéicha. He’ise katu, Adventismo oikuaa vai ha oheja ykére umi siete tiempos ary 1863-pe, upévare ndaikatúi omyesakãmbaite mba’épa añetehápe he’ise pe versíkulo catorce. Ñandejára Ñe’ẽme, peteĩ kuatia añetegua ndaha’éi añetegua. Ojeikuaa porã hag̃uáicha, pe porandu pe versíkulo trece-pegua ojerure oñemoneĩ hag̃ua pe profesía omarka va’ekue pe santuario oñemopotĩha, upe oñepyrũ va’ekue ojejopy hag̃ua, ha avei oñemoneĩ hag̃ua pe profesía omarka va’ekue pe host oñejejopy hag̃ua. Pe profesía mokõi mil trescientos ary rehegua oñe’ẽ pe ‘santuario’ rehe, ha pe profesía mokõi mil quinientos veinte ary rehegua oñe’ẽ pe ‘host’ rehe.
Mokõi versíkulo joaju rehe oñeñe’ẽ hag̃ua oikotevẽ peteĩ estudio ipukúva, ha upéva ndajajapomo’ãi ko’ág̃a ko’ã artíkulope. Ko’ã mba’e ojehechajey jeyma heta ary aja, ha ikatu ojejuhu pe série Habakkuk’s Tables-pe. Che gueteri aime añe’ẽvo Elías simbolismo rehe, ha aipota amohu’ã raẽ umi añetegua.
William Miller ha’e va’ekue pe Elías Adventismo ñepyrũmegua, ha hembikuaa peteĩha va’ekue hína pe siete tiempo kuéra Levítico 26-peguáva; upévare, pe añetegua ñemboyke oikova’ekue 1863-pe ha’e va’ekue peteĩ ñemboyke pe mensáhe Elías rehegua. Ko’ápe ahai hína pe Alpha ha Omega rembiapo tee rehe, pe ombojoajúva paha iñepyrũ ndive. Pe prueba paha Israel yma guarépe g̃uarã oñerrepresenta va’ekue pe prueba peteĩhápe. Mokõivéva prueba ohechauka va’ekue pe kyhyje umi tetã pagano-kuéra ipu’akaveha Ñandejáragui. Pe prueba décimava, peteĩchanteva principio-pe, tuichavéva ñemoĩ vai rehegua va’ekue pe prueba peteĩhágui; pórke pe tembiasakue Ñandejára ipu’aka hague pe prueba peteĩhápe oikova’erã kuri omoheñói peteĩ jerovia mbarete porã umi opu’ãvape. Ha’ekuéra ohechauka imboykeha Ñandejárape hetaiteve prueba Ipu’aka rehegua renondépe umi oguerekova’ekue Yguasu Pytãme. Pe Adventismo Millerita, 1863-pe oguahẽvo, oikuaauka hína va’ekue mba’érepa pe tuicha ñembyasyha peteĩ tembiapo mbarete Ñandejáragui; upéicharamo jepe, ha’ekuéra gueteri odesidi ojeporavo hag̃ua peteĩ capitán ha ojevy hag̃ua Egipto-pe ha omboyke hag̃ua pe mensáhe Daniel ohenóiva “juramento” Moisés rehegua, pe oñerrepresenta va’ekue Elías rupive.
Upéi rangue, pe ojeiporu hag̃ua ára omyesakã hag̃ua umi jehechaukarã omombaretéva pe pokõi ára ñembohasa proféticoramo valeha, aipota aiporu peteĩ lógica isãsóva amboaje hag̃ua ivaleha ambue hendáicha. Pe movimiento oñepyrũva’ekuépe 1798-pe g̃uarã, pe prueba paha 1863-pe oĩva’erã avei representación ramo pe prueba paha pe movimiento orekóva pe ánhel ipokatuetéva Apocalipsis dieciocho-pe. Pe inspiración hesakã porãiterei va’ekue mba’épa hína pe prueba paha mokõivéva movimiento-pe g̃uarã.
“Satana hína... omoinge meme pe japuva hag̃ua—ombotavy hag̃ua ani hag̃ua ojejoko pe añeteguáre. Pe ñembotavy pahaite Satanás rehegua ha’éta omboyke hag̃uáicha mba’eve hag̃uáicha Tupã Espíritu testimónio. ‘Ndaipórihápe visión, tavayguakuéra oñehundi’ (Proverbios 29:18).” Selected Messages, aranduka 1, 48.
Ndaipóri mba’eveicharõ tekojoja hag̃ua oñeñe’ẽ hag̃ua Ellen White jehaipyre rehe ha oñeikuaaukávo ndaha’éi hague ha’e omoneĩmbaitéva umi siete tiempo Levítico mokõipa poteĩ-gui. Hermana White, roikuaaukaháicha yma ko’ã artíkulope ha oĩ porãiterei kuatiahápe pe série hérava Habakkuk’s Tables, he’i porã ñandéve Tupã oguerohory hague mokõive ta’anga 1843 ha 1850 pegua. Ha’e ombo’e hag̃ua porã mokõive ko’ã mesa ha’eha Habacuc capítulo mokõi ñemyanyhẽ. Mokõive ta’anga ohechauka umi siete tiempo Levítico mokõipa poteĩ-gui oĩha mbyte guive peteĩteĩva ijapopyrã ta’angahápe. Mokõive ta’angápe, pe línea umi siete tiempo rehegua oreko Cristo kurusu ipype mbytépe, pe línea profética umi siete tiempo rehegua mbytépe.
Hembie oñemomba’eguasu hag̃ua Habacuc mokõi kuatia rehe, ha’e oheja avei heta jeýma jehaipe ñambohasa meme va’erãha pe marandu oñemombe’u va’ekue 1840 guive 1844 peve; ha opaite Adventista tembiasakuaahára oñe’ẽva mba’éichapa umi Millerigua omyasãi pe marandu ha’ekuéra omomarandúva, ohechauka porã oipuru hague hikuái pe cuadro 1843-gua. Ndaha’éi añoite omoneĩha umi marandu ojehechaukáva umi cuadro ári, ha oñemoñe’ẽ Tupã tavayguakuérape okumpli meme hag̃ua umi maranduete oñemombe’u va’ekue upe tembiasápe, ha’e ome’ẽ avei heta jehaipyre omoñe’ẽhápe umi marandu oñeñorairõtaha Tupã rembyre tavaygua rembiasakue pukukue javeve. Ha’e oikuaauka jave umi ñorairõ, jey jey he’i porã kóva ha’eha Tupã ñangarekohára kuéra rembiapo oñorairõ ha oñangareko hag̃ua umi añeteguaete rehe.
Umi ta’ãnga’i oĩ vai, upéicharõ pe marandu ha’ekuéra ohechauka hag̃ua ta’ãngamýipe ndaipóri añetegua. Umi marandu umi Millerita okuave’ẽva’ekue 1840 guive 1844 peve noĩriramo añetépe, upéicharõ Ellen White jehechakuaa jey jey va’ekue, he’íva pe marandu Millerita ha’eha pe pyenda, upéva avei ndaipóri añetegua. Umi marandu oĩ vai va’ekue rire, hembiapoukapy jey jey hag̃ua oñekuave’ẽ meme umi añetegua peteĩchagua, ha’e ñemoñe’ẽ japu. Pe marandu umi Millerita rehegua norrepresentáiramo umi pyenda oñeñangareko ha oñeñongatu va’erãha Satanás ñorairõgui, upéicharõ umi ñemoñe’ẽkuéra avei oĩ vai. Ñaguahẽ hag̃ua pe ñemohu’ãme opa ko’ã mba’e, Elías marandu rehegua upe tembiasakuepe, oĩ vaiha, ohechaukáta hesakã porã hag̃ua Ellen White ha’e hague peteĩ maranduhára japu.
Pe Adventismo ko’ag̃agua gueteri ombo’e Iñembyaty Seminario-kuérape Apocalipsis rehegua-pe tupão hembýva oguerekotaha Espíritu de Profecía, ha’éva Jesús testimonio; péro katuete ndaha’éi omombe’úva umi ohekáva ogueraha hag̃ua tupão membresía-pe ombotoveha hikuái tuichakue hag̃uáicha pe ñemoneĩ ha ñe’ẽmondo Ellen White ome’ẽva’ekue umi ypykue añetegua ha pe tembiasakue rehe oñemopyendáva rehe. Mba’épa he’ise ndéve pe jehasapyre oúva ko’ág̃a?
“Ndajajapói mba’evekyhyje hag̃ua ñane renonderã rehe, ndaha’éiramo ñanderesarái hag̃ua mba’éichapa Ñandejára ñanemboguata ra’e, ha Iñembo’e ñande rembiasakue yma guarépe.” Life Sketches, 196.
Ary 1863-pe, pe ñemongu’e Millerita oguahẽ peteĩ paha ypykuévo ha oñeregistra peteĩ tekove tee ramo mburuvicha guasu renondépe, upéva ipahápe omoheñóita ta’anga papadogui, ha upéva, Ellen White he’iháicha, hína tupão joaju tetã ndive.
“Umi movimiento ko’ág̃a ojejapóva Estados Unidos-pe, oheka hag̃ua pe estado pytyvõ umi institución ha jeporukuéra iglesia rehegua, umi protestánte oku’e hína umi papista pypore rupi. Ha upéva ári, ha’ekuéra oipe’a hína pe okẽ hag̃ua pe Papado oguerujey hag̃ua América protestánte-pe pe yvatekuete omokañýva’ekue pe Mundo Tuja-pe.” The Great Controversy, 573.
Oñemopyendáva guáicha pe joaju leiguapýva gobierno ndive ha’eha peteĩ tekotevẽmante oñembosako’i hag̃ua, peteĩ aravo tetã mitãrusu kuéra ojererahahápe mbarete rupi pe tuguy ryru guasu hérava Guerra Civil-pe, opáma pe movimiento Millerita. Áño 1863-pe, peteĩ artículo oñembokuatiáva rupive ha avei peteĩ cuadro pyahu rupive, pe iglesia Adventista del Séptimo Día ombotove pe profesía tembiguáigua rehegua, Daniel ohenóiva Moisés ñe’ẽme’ẽ. Áño 1850-pe, Ñandejára ombohape va’ekue Itavayguakuérape ojapo hag̃ua Habacuc mokõiha cuadro, ha omyatyrõ hag̃ua pe jejavy Ha’e ojoko hague Ipo ári pe cuadro 1843-gua rehe. Pe cuadro oñeordenáva’ekue 1850-pe omohu’ãmbaite hembiaporã, Ellen White he’i haguére ohecha hague “Tupã oĩha pe cuadro ñembokuatia rehe,” ha upe jave avei ohechauka pe cuadro 1850-gua oñemombe’uha Habacuc capítulo mokõihápe.
Pe kuatiachapa 1850-pegua rembipota ha’eva’ekue peteĩchaite pe kuatiachapa 1843-pegua rembipotáicha. Oñeha’arõ va’ekue toiko tembiporu evangelístico ramo ojeporútava oñemombe’u hag̃ua mbohapyha ánhel marandu peteĩ mundo omanombapotávape. Áño 1863-pe, upe marandu oñemboyke. Pe jeha’ãrã rape, ojehechaukaramóva pe jeha’ãrã rapére oñepyrũva’ekue Mar Pytãme, oñepyrũ pe aravo-profesía reheve ohechaukáva pe tupao marangatu oñembohasa va’erãva py rupi Daniel 8, versíkulo 13-pe, ha pe jeha’ãrã rape opa pe aravo-profesía reheve ohechaukáva pe ehérsito oñembohasa va’erãva py rupi Daniel 8, versíkulo 13-pe.
Upéi ahendu peteĩ marangatu oñe’ẽva, ha ambue marangatu he’i pe marangatu oñe’ẽvape: Mboy araka’e pe visión oikótava pe sacrificio ára ha ára rehegua, ha pe ñembyai oporomoñehundi hag̃uáicha, oñeme’ẽ hag̃uáicha mokõivéva pe santuario ha pe ehérsito ojepyrũ hag̃ua oñembohapy hag̃ua pype? Ha ha’e he’i chéve: Mokõi mil trescientos ára peve; upémarõ pe santuario oñemopotĩta. Daniel 8:13, 14.
Pe proceso de prueba oñepyrũva’ekue 22 jasypa 1844-pe oguereko Alfa ha Omega rembiapokue rechaukaha. Upe proceso de prueba ñepyrũrã ha’e va’ekue peteĩ profecía aravo rehegua ohechaukáva pe santuario oñembohasava’erã ha oñembojehe’a va’erã yvýre. Ha’e va’ekue peteĩ profecía oguerúva tesape guasu oñekumplívo. Pe proceso de prueba opa va’ekue 1863-pe, oguereko avei Alfa ha Omega rembiapokue rechaukaha. Upe proceso de prueba pahápe ha’e va’ekue peteĩ profecía aravo rehegua ohechaukáva pe ehérsito oñembohasava’erã ha oñembojehe’a va’erã yvýre. Ha’e va’ekue peteĩ profecía ojeporavo hag̃uáicha ogueru tesape guasu oñekumplívo. Ha’e va’ekue peteĩ profecía aravo rehegua oikuaauka va’ekue upe historia Elías, ha oñemboykévo ha oñembotovévo, ogueru pytũ guasu.
Ha péva hína pe condenasión: pe tesape ou ko yvy ape ári, ha umi kuimba’e kuéra ohayhu pytũve pe tesapégui, hembiapokuéra ivaígui. Juan 3:19.
Pe lógica aipota hag̃ua amohu’ã ko artículo ha’e pe ahai haguéva yma. ¿Tupãpa Ellen White rupive omoneĩ vaʼekue umi tabla 1843 ha 1850 peg̃uarã?
“Ahecha kuri pe kuatiahaipyre 1843-guápe omboguata hague Ñandejára po, ha noñemoambuéi vaʼerãha; pe taʼãngamýi ha papapykuéra oĩ hague Haʼe oipotaháicha; ha Ipo oĩ hague hiʼári ha omokañy peteĩ jejavy oĩva algunos papapýpe, upéicha avave ndaikatúi ohecha, peve Ipo ojeipeʼa.” Early Writings, 74.
“Ahecha Tupã oĩhague pe kuatia ta’ãngamýi ñeherakuãme ojapova’ekue hermano Nichols. Ahecha oĩha peteĩ profesía ko kuatia ta’ãngamýi rehegua la Bíblia-pe, ha ko kuatia ta’ãngamýi ojejapo ramo Tupã tavayguakuérape guarã, peteĩme g̃uarã iporãramo, ambuépe g̃uarã avei; ha peteĩ oikotevẽ ramo peteĩ kuatia ta’ãngamýi pyahu oñepinta hag̃ua tuichavéva escala-pe, opavave oikotevẽ upéva péichaite avei.” Manuscript Releases, número 13, 359; 1853.
¿Tupãpa Ellen White rupive omoneĩ Millerita-kuéra omyasãiva’ekue pe marandu pe tembiasakue ary 1840 guive 1844 peve?
“Ñandejára ndoikói ome'ẽvo ñandéve peteĩ marandu pyahu. Jaikuaaukava'erã pe marandu oguenohẽ va'ekue ñandéve ambue tupãóguikuéragui ary 1843 ha 1844-pe.” Review and Herald, January 19, 1905.
“Ñandejára ñanembo’e ñame’ẽ hag̃ua ñane tiempo ha ñane mbarete pe tembiaporã oñemoherakuã hag̃ua tavayguakuérape umi marandu omongu’e va’ekue kuimba’e ha kuñanguérape ary 1843 ha 1844-pe.” Manuscript Release, Number 760.
“Opaite marandu oñeme’ẽva’ekue 1840 guive 1844 peve ojejapova’erã koʼág̃a mbarete reheve, heta tapicha niko okañy hekohágui. Umi marandu ohova’erã opaite tupãópe.
“Cristo he'i: ‘Ojehovasáva pende resa, ohecha rupi; ha pende apysa, ohendu rupi. Añetéko ha'e peẽme heta maranduhára ha kuimba'e hekojoja ohechasete hague umi mba'e peẽ pehecháva, ha ndohechái; ha ohendusete hague umi mba'e peẽ pehendúva, ha nohendúi’ [Mateo 13:16, 17]. Ojehovasáva umi tesa ohechava'ekue umi mba'e ojehecháva'ekue ary 1843 ha 1844-pe.”
“Pe marandu oñeme’ẽma. Ha ndaiporivaʼerã ñembotavy ijerekuévo pe marandu, pórke umi ára paha rechaukaha oñehundihína; pe tembiapo paha oñembopávaʼerã. Peteĩ tembiapo tuicha oñemboguapýta sapyʼaitépe. Koʼẽrõite oñemeʼẽta peteĩ marandu Tupã omoĩ hag̃uáicha, ha upéva okakuaáta peteĩ sapukái hatãme. Upérõ Daniel opytáta ilótepe, omeʼẽ hag̃uáicha heko hag̃ua.” Manuscript Releases, volúmen 21, 437.
“Umi añetegua ñande roguerovia vaekue 1841, ‘42, ‘43 ha ‘44-pe ko’ág̃a oñehesa’ỹijo ha oñemoherakuãva’erã. Umi marandu peteĩha, mokõiha ha mbohapyha angelgua tenonderãme oñemoherakuãta ñe’ẽ hatãme. Oñeme’ẽta kyre’ỹ añetépe ha Espíritu pokatúpe.” Manuscript Releases, volumen 15, 371.
“Ñantende ko tembiapo ko’ág̃agua kangyha ha michĩha. Rohasa peteĩ jehasa. Jajapóvo pe tembiapo Tupã ome’ẽva ñandéve, ikatu jahasa tenonderã jeroviápe, ñaime hag̃ua seguro Ha’eha ñande pytyvõkatuha. Ha’e oĩta ñanendive ary 1906-pe, oĩ haguéicha ñanendive ary 1841, 1842, 1843 ha 1844-pe.” Loma Linda Messages, 156.
“Umi oĩva mbo’ehára ha mburuvicha ramo ñane institucion-kuérape tekotevẽ imbarete hag̃ua jeroviápe ha mbohapyha ánhel marandu ypykuérape. Tupã oipota Itavayguakuéra oikuaa ñande jaguerekoha pe marandu Ha’e ome’ẽ haguéicha ñandéve ary 1843 ha 1844-pe.” General Conference Bulletin, 1 de abril de 1903.
“Oguahẽma pe ñemomarandu: Mba’eve ndojehejái va’erã oike hag̃ua ombopy’a tarova térã omokangy hag̃ua pe jerovia rapykue ypy, hi’ári ñamopu’ã hague ñande rembiapo guive pe marandu oguahẽ ypy guare ary 1842, 1843 ha 1844-pe. Che aimekuri ko marandúpe, ha upe guive aime ajesareko hag̃ua yvy ape ári, añetehápe ha jeroviahápe pe tesape Tupã ome’ẽ va’ekue oréve rehe. Ndorojaposei roipe’a ore py pe plataforma ári omoĩhaguegui, ára ha ára roheka aja Ñandejárape ñembo’e ipy’aite guive rupive, roheka hag̃ua tesape. Peimo’ã piko ikatútaha aheja rei pe tesape Tupã ome’ẽ va’ekue chéve? Upéva opytáta Araka’e Guive Ita Guasúicha. Upéva chemboguata va’ekue upe ome’ẽhague guive.” Review and Herald, 14 de abril de 1903.
¿Ñandejára piko Ellen White rupive omomarandu vaʼekue Ipuévlopépe oñemo’ã hag̃ua umi ñeha’ã vaígui ombyaítava umi añetegua oĩva pe tembiasakue Millerita-pe?
“Umi mbaʼe tuichavéva añetegua rehegua, ohechaukáva ñandéve ñande rape profecía rembiasakuepe, ñañangareko vaʼerã hese kuéra peteĩ ñeñangarekópe porãite, ani hag̃uáicha oñembyai térã oñembogue, ha oñemyengovia hag̃ua teoría-kuéra rehe, oguerútava hag̃ua ñembotavy ha sarambi, tesapé añetéva rangue.” Selected Messages, libro 2, 101, 102.
“Ko árape Satanás oheka juruja ombyaipa hag̃ua umi techaukaha añeteguápegua,—umi mandu’arã oñemopu’ãva tapére; ha ñaikotevẽ umi tembiguái ijedavéva jehasa asa rehe, umi omopu’ãva hóga ita’atã ári, umi ñemombe’u vai rupi avei ñemombe’u porã rupi py’aguasúpe opytáva’ekue añeteguáre.” Gospel Workers, 104.
“Ñandejára araka’eve ndohejái ko yvy ape ári kuimba’e ikatúva ohechakuaa porã mba’épa iporã ha mba’épa ivaíva, tekojoja ha tekojoja’ỹ. Ñandejára oguereko kuimba’ekuéra ha’e omoĩ va’ekue oñembo’y hag̃ua tenondépe ñorairõme ára ijetu’úva jave. Peteĩ apañuãime, ha’e omopu’ãta kuimba’ekuéra yma guaréicha. Mitãrusu kuérape oñehenóita ojoaju hag̃ua umi yvytu rerahaha tujakue ndive, ikatu hag̃uáicha oñemombarete ha oñembo’e hag̃ua umi hekojerovia hag̃ua arandu rupive, umi heta ñorairõ rupi ohasava’ekue, ha umipe Ñandejára, Ipy’aguapy Espíritu testimonios rupive, heta jeýma oñe’ẽ hague, ohechaukávo tape porã ha ombojavývo tape vai. Oñepyrũvo umi mba’e kyhyje omoñeha’ãva Ñandejára retãygua jerovia, ko’ã tembiapohára tenondegua omombe’u va’erã umi oikova’ekue yma guare, upeichaguaite apañuãi oguahẽ ramo guare, pe añetegua oñeporandu jave, ha ojegueru jave temimo’ã pyahu ndaha’éiva Ñandejáragui osẽva.”
“Koʼág̃a umi tembiapohára itujámava oikotevẽ koʼág̃a; Satanás niko omaʼẽ opaite jey oñemeʼẽva chupe hag̃ua omboguejy hag̃ua mbaʼeve ramo umi yma guare techaukaha tape rehegua,—umi manduʼarã oñemopuʼãva’ekue tape pukukue javeve.” Review and Herald, 19 de noviembre de 1903.
Áño 1863-pe pe movimiento Millerita opa omboykévo pe añetegua peteĩha pe Elías upe tembiasakuepegua oñemboguata hague oikuaa hag̃ua. Ipruéva paha oñemopyenda mokõi versículo Daniel 8-pegua ári, omohechauka hag̃ua pe ñemongu’i yvýre pe santuario ha pe hueste rehegua. Pe tesape pe santuario rehegua ojeavri vaʼekue pe peteĩhame umi pa tests-gui, ha pytũ oñemboguejy vaʼekue pe hueste ári pe pahápe umi pa tests-gui.
“Peteĩ mbaʼe haʼe añetehápe: umi Adventista del Séptimo Día oñemoĩva Satanás poyvi guýpe, tenonderãite ohejata ijerovia umi ñeñemongetápe ha umi ñemokyreʼỹme oĩva Testimonios del Espíritu de Dios-pe.”
“Ñehenói hag̃ua peteĩ ñemboaje hag̃ua ijojaha’ỹvéva ha peteĩ tembiapo marangatuvéva oñehendu hína, ha oñehendúta gueteri. Oĩ umi ko’ágã omombe’úva Satanás je’epyrãva, oikuaaukáta jevy ipekuaápe. Oĩ umi orekóva tembipuruha tuicha jeroviapy rehegua ha ndoikuaáiva pe añetegua ko ára guarã. Chupekuéra tekotevẽ oñeme’ẽ pe marandu. Oñemoneĩ ramo hikuái upéva, Cristo omoneĩta chupekuéra, ha ojapóta chuguikuéra omba’apóva hendive. Ha ohenduse’ỹ ramo hikuái pe marandu, oñemoĩta hikuái pe poyvi hũ guýpe, pe Pytũ Mburuvicha guýpe.”
“Añe’ẽmboupyre chéve ha’e hag̃ua pe añetegua iporãetéva ko árape ojehechauka heseve ha hesakãve ohóvo yvypóra apytépe. Peteĩ sentido ijojaha’ỹvape kuimba’e ha kuña-kuéra ho’uva’erã Cristo ro’o ha hoy’uva’erã huguýgui. Oĩta peteĩ ñemoakã porãve, pe añetegua ikatu hag̃uáicha oñembotuicha meme. Pe Añete omoñepyrũva divino oikéta peteĩ joaju hi’aguĩvéva ha hi’aguĩvéva umi oseguívandi chupe oikuaa hag̃ua. Tupã retãygua-kuéra omoguahẽvo iñe’ẽ pe yvágagui ouva mbujape ramo, oikuaáta hikuái iñsẽha oñembosako’iha ko’ẽjuicha. Oguerekóta py’aite guive mbarete espiritual, hete oguerekoháicha mbarete físico tembi’u oje’úrõ.”
“Ndajaikuaaporãi mba’éichapa Ñandejára rembipota oguenohẽvo Israel ra’ykuérape Egipto poguýgui, ha oguerahávo chupekuéra pe desiérto rupi Canaánpe.
“Ñambyatypa ramo umi tesape Tupãgui osẽva pe evanhéliogui, jahechakuaáta hesakãvévo pe sistema judío, ha ñamomba’eguasuvéta umi iñañeteguáva tuicha mba’éva. Ñane rembierekakuaa añetegua rehe guive ne’ĩra oñemohu’ãmba. Ñambyatyma mante mbovymi tesape rendy. Umi ndaha’éiva ára ha ára Ñe’ẽ mbo’ehaára, ndaikatumo’ãi ombohovái pe sistema judío apañuãi kuérape. Nohesakãmo’ãi chupekuéra umi añetegua oñembo’éva pe tembiporu templopegua rupive. Teko arapygua iñakãrapu’ã rupi oñembotove Tupã rembiapo, pe iñangapyhy guasu rehegua. Tekove oútava ohechaukáta umi léi he’iséva Cristo, arai yvytimbo aty ryepýpe oñemoñu’ãvaicha, ome’ẽ va’ekue ipuéblope.” Spalding and Magan, 305, 306.
Rombojapóta ñamongeta hag̃ua Elías rehegua simbología, ojoajúva 1863 rehe, pe artíkulo oúvape.