Ypykue Israél yma guare ypykue ñepyrũme, ha avei Israél moderna espiritual ñepyrũme, Yguasu Pytã ohasa jave, ha upéi pe ñembotavy guasupe, oñepyrũ peteĩ aty jehechaa oho hag̃ua mbeguekatúpe tenonde gotyo, ipahápe oguahẽva pe jehechaa pahaitepe. Pe jehavyrã upe jehechaa pahaitepe, Números kuatiápe ha historia Millerita-pe, omboja pe ñepyrũ peteĩ tavy reko yvy marã’ỹme.
“Cuarenta ary aja ogueropu’aka ijerovia’ỹ, ñe’ẽngue’ẽ ha pu’aka’ỹ oñembotove hag̃ua yma guare Israel-pe oike hag̃ua Canaán yvýpe. Umi angaipa peteĩchagua voi ombotapykuéra Israel ko’ág̃agua jeike Yvágape pe Canaán yvagaguápe. Mokõivéva kásope ndaha’éi Tupã ñe’ẽme’ẽkuéra ojavy va’ekue. Ha’e ñande jerovia’ỹ, ñande reko yvyrigua, ñande ñemomarangatu’ỹ, ha ñorairõ ñande apytépe, ñandejára retãygua jehechakuaa hag̃uáicha oje’e va’ekuéva apytépe, upevarãma ñanembopyta ko angaipa ha ñembyasy yvy ape ári heta ary.”
“Ikatúne jahepy hag̃ua ko yvy ape ári heta hetave ary, umi Israel ra’ykuéra ojapo haguéicha, iññe’ẽrendu’ỹ hag̃ua; ha katu Cristo rehehápe, Itavayguakuéra ndojoapyiva’erãi angaipa ári angaipa, omoĩ hag̃ua Tupã ári hembiapo vai rape rupive oúva consecuencia.” Evangelism, 696.
Israel yma guarépe rembiasakue paha gotyóvo, iñepyrũme oiko haguéicha peteĩ proceso de prueba oñemotenondéva mbeguekatúpe, ha upéva opa vaʼekue Israel ymaite guive, literalva, ojegueraha jave jejopyrãme Babilonia-pe. Israel moderno espiritual paha gotyóvo, haʼekuéra avei ombohovái vaʼerã peteĩ proceso de prueba oñemotenondéva mbeguekatúpe. Upe proceso opa, Adventista Laodicense-kuéra oñemonguʼaity jave léi dominicalpe. Oiko haguéicha Israel yma rehe, Israel moderno ojegueraháta jejopyrãme Babilonia espiritual poguýpe.
Pe movimiento Millerita oñepyrũ vaekue proféticamente ary 1798-pe, ha oñemohu’ã oficialmente ary 1863-pe, ohechauka pe movimiento umi cien cuarenta y cuatro mil rehegua oñepyrũva 1989-pe ha opa yvypóra tiempo de gracia ñemohu’ãme ha Cristo Jeju Mokõiha-pe. Pe Millerita movimiento ñemohu’ã ha pe mbarete movimiento ángel mbohapyha ñeguahẽ apytépe, oĩ pe tembiasakue pe iglesia Adventista del Séptimo Día Laodicea-pegua, legalmente registrada.
“Papyri once rupi doce día guata rehegua mante oĩvaekue Sinaí ha Cades mbytépe, Canaán rembeʼýpe; ha pe yvy porãitepe pyaʼe hag̃uáicha oike hag̃ua raʼarõ reheve Israel atykuéra omoñepyrũ jey iñemboguata, arai ipahápe omeʼẽvo techaukaha oñemotenonde hag̃ua. Jehová ojapo vaʼekue mbaʼe hechapyrãva oguenohẽvo chupekuéra Egíptogui, ha mbaʼeichaitépa ndahaʼéi taheta jehovasa ikatúva ohaʼarõ koʼág̃a, peteĩ ñeʼẽme oñemoĩ rire hikuái omoneĩ hag̃ua Chupe Ijararã, ha ojehechakuaa rire chupekuéra Yvatevéva retã ojeporavopyréicha?” Patriarcas y Profetas, 376.
Iguata mbykymi opa oiko hag̃ua mokõipa arýpe, ijerovia’ỹ ha iñe’ẽrendúi rupi. Ohechauka rire vaʼekue peteĩ jerovia oñemopyendáva ipuʼakaite hag̃ua osẽ haguére tembiguáigui, pyaʼe voi ohasa vaʼerãmoʼã kuri ysyry Jordán ha oike vaʼerãmoʼã pe Yvy Oñemeʼẽ Vaʼekuépe. Upéi, iñepyrũrã guare umi mbaʼe ojokóva chupekuéra haʼe vaʼerãmoʼã kuri upe mbaʼe ojokóva Josué upéi ombohovái vaʼekue. Mokõipa ary rire, Israel tee osẽ pe desiértogui oike hag̃ua pe Yvy Oñemeʼẽ Vaʼekuépe, ha Jericó haʼe kuri iñepyrũha, ha opyta techaukaha ramo Ñandejára pokatu rehegua oporosalva hag̃ua opa umi ogueroviávape guarã. Jericó avei haʼe pe tembiapo techaukaha pe movimiento Millerita ombohovái vaʼerã vaʼekue ary 1863-pe, haʼekuéra katu ojere jey pe desiértope. Elías rehegua simbolismo ojoaju hag̃uaichaite Jericó rehegua simbolismo ndive, ha iporã jahecha Elías rembiasakue ojoaju hag̃uáicha Jericó ndive.
Ha umi hembiapokue Omri rembiapo vaʼekue, ha ipokatu ohechauka vaʼekue, ndaipóri piko ojehai hag̃ua Israel ruvichakuéra crónica kuatiañeʼẽme? Upémarõ Omri oke itúva kuéra ndive, ha oñeñotỹ Samáriape; ha Ahab, itaʼýra, oguapy mburuvicha guasu ramo hendaguépe. Ha Judá ruvicha guasu Asa arýpe mbohapy pa ary poapyhápe, Ahab Omri raʼy oñepyrũ oguapy mburuvicha guasu ramo Israel ári; ha Ahab Omri raʼy oguapy mburuvicha guasu ramo Israel ári Samáriape mokõi pa mokõi ary. Ha Ahab Omri raʼy ojapo ivaíva Ñandejára renondépe, opa umi mburuvicha guasu oĩ vaʼekue hendyve kuéra apytégui. Ha ojehu, ku Jeroboam Nabat raʼy angaipápe oguata hag̃ua chéveʼỹrõ guare mbaʼeve guasúicha, omenda hag̃ua Jezabel rehe, Ethbaal, sidonio-kuéra ruvicha guasu rajy rehe; ha oho oservi Baal-pe ha oñesũ henondépe. Ha omopuʼã peteĩ altar Baal-pe g̃uarã Baal róga ryepýpe, pe haʼe omopuʼã vaʼekue Samáriape. Ha Ahab ojapo avei peteĩ kaʼaguy marangatu; ha Ahab ojapo hetave mbaʼe ombopochy hag̃ua Ñandejára Israel Járape opa Israel ruvicha guasu oĩ vaʼekue hendyve kuéra apytégui. Ijára yvotykuépe Hiel, pe betelgua, omopuʼã Jericópe; omoĩ hekoviápe iñepyrũmby Abiram, itaʼýra ypykue rehe, ha omoñepyrũ hokẽnguéra Segub, itaʼýra pahague rehe, Ñandejára ñeʼẽ heʼi haguéicha Josué Nun raʼy rupive. Ha Elías, pe tisbita, Galaad yvypóra apytégua, heʼi Ahabpe: Oikovéva Ñandejára Israel Jára, pe che aime henondépe, koʼã áño pukukue ndokymoʼãi ni okyʼỹi moʼãi, ndahaʼéi che ñeʼẽ heʼiháicha añoite. 1 Reyes 16:27–17:1.
Pe ñorairõ guasu Elías oguerekova’ekue Acab ha Jezabel tupãnguéra ndive Karmelo yvýty ári, oukuri ñembohováiramo Israel réino yvate gotyo pe pokõiha mburuvicha guasu renegadokuére, upe “ojapova’ekue hetave mba’e ombopochýva hag̃ua Israel Jára Tupãme opa umi mburuvicha guasu Israelgua hembiapo va’ekue mboyvegui”. Pe ñe’ẽ “mombopochy” ojeipurúva upe jehaipyrepe, oñe’ẽ hína pe “ára mombopochy rehe” ojehechaukáva pe pa távaha Ñúmeros 14-pe. Acab ombopochývo Tupãme ohechauka pe pahápe umi pa távagui, ou va’ekue umi pa espía marã marandu vaígui Ñúmeros 14-pe. Upévare, kóva ohechauka pe prueba paha pe movimiento Millerita-pe g̃uarã ha pe prueba paha umi cien cuarenta y cuatro mil-pe g̃uarã.
Upévare, pe Espíritu Santo he'iháicha: Ko árape, pehendu ramo Iñe'ẽ, ani pembopy'ahatã pene korasõ, pe ñemonguerái guáicha, pe ára jejopyhy rehegua pe desiértope. Hebreos 3:7, 8.
Pe ára profética “ára mokyre’ỹ” ojehechaukáva Acab rupive, proféta Elías oñembo’e va’ekue, tekotevẽramo, Tupã ogueru hag̃ua Israel ári juicio-kuéra, Itavayguakuéra oñembyasy ha oñearrepenti hag̃ua umi angaipa oikéva hikuái pype.
Pe Israelgua ndohasavéi mbeguekatúpe okyhyje ha omombaʼe guasu Ñandejárape, peve iñeʼẽ Josué rupive ndaipóri hag̃ua mbaʼevete chupekuéra g̃uarã. “Hiʼárape [Acab] Hiel, pe Betelgua, omopuʼã Jericó: omoĩ ijypy pe ipyʼaguapy ári Abiram, itaʼýra ypykue, ha omopuʼã okẽnguéra itaʼýra imitãvéva Segub rehe; Ñandejára ñeʼẽ heʼívaicha, haʼe vaʼekue Josué Nun raʼy rupive.”
“Israel ojehejávo jave ijeroviaha’ỹme, Elías opyta peteĩ maranduhára Ñandejárapegua jeroviaha ha añetegua ramo. Iñe’ẽme’ẽpyre rekove ohasa asy eterei ohechávo mba’éichapa jerovia’ỹ ha tekovai pya’e omomombyry Israel ra’ykuérape Ñandejáragui, ha oñembo’e Ñandejárape tosalva hag̃ua Itavayguápe. Ojerure asy Ñandejárape ani hag̃ua ohejaite Ipuéblo angaipávape, ha tekotevẽramo tekombo’e rupi tomombáy chupekuéra oñembyasy ha ojevy hag̃ua, ha ani hag̃ua oheja chupekuéra oikeve angaipápe, upéicha rupi ombopochy hag̃ua Ichupe ha ombogue hag̃ua chupekuéra peteĩ tetã ramo.”
“Ñandejára ñe'ẽ ou Elíaspe oho hag̃ua Acab rendápe ogueraha hag̃ua henondépe Ijovakekue ñe'ẽ vai Israel angaipa rehe. Elías oguata ára pyhare pukukue peve og̃uahẽ meve Acab rógaguasúpe. Ndojeruréi oike hag̃ua, ha noha'arõi hag̃ua oñemombe'u chupe hekoitépe. Acab noha'arõiete jave, Elías oñembo'y Samaria ruvicha guasu mburuvicha renondépe, pe mburuvicha oñemondýi ha ohecha hag̃ua chupe, ao pohýi marã'ỹva profetakuéra jepiveguáicha oiporúva reheve. Ndojapói mba'eveichagua ñemombe'u térã ñyrõ mba'érepa pya'e ha ojepive'ỹ hag̃uáicha ou, ojeinvita'ỹre; upéicha rangue, omopu'ã ipo yvágape ha peteĩ ñe'ẽ pohýi ha marangatu reheve omoneĩ Tupã oikovéva rupive, pe ojapo va'ekue yvága ha yvy, umi jehovasa'ỹ Israel ári og̃uahẽtahápe: ‘Ndopokomo'ãi ysapy térã ama ko'ã áño pukukue jave, che ñe'ẽ rupive añoite.’”
“Ko ñe’ẽ vaiete omombe’úva Ñandejára juicio-kuéra Israel angaipakuéra rehe oguejy peteĩ aravera ryapuicha pe mburuvicha guasu apostata ári. Ha’e ojehecha ku oĩvaicha oñemongu’e’ỹva ñemondýi ha kyhyjégui; ha, mboyve ikatu hag̃uáicha ojere jeýva iñemondýigui, Elías, oha’arõ’ỹre ohecha hag̃ua mba’éichapa og̃uahẽ hemimbe’u, okañy pya’e ete ojú haguéicha. Hembiapo niko kuri he’i hag̃ua Ñandejáragui pe ñe’ẽ vai, ha pya’evoi ojepe’a. Iñe’ẽ omboty kuri yvágagui umi mba’eta ñongatupyre, ha iñe’ẽ añoite pe lláve ikatúva ombojuruja jey hag̃ua umíva.” Testimonios, volumen 3, 273.
Israel oreja’ákuri va’ekue Josué omanda porãite hague chupekuéra ani hag̃ua ojoaju umi tetã pagano ndive, ha araka’eve ani hag̃ua omopu’ã jey Jericó. Jepémo Jericó ñorairõ ha’e va’ekue peteĩ jehechauka tuichaite Ñandejára pu’aka rehegua ha peteĩ ta’anga simbóliko Ñandejára promésa rehegua, ogueraha hag̃ua Itavayguakuérape Yvy Ñeme’ẽmbyme, upéicharõ jepe, oĩ avei peteĩ pekádo, peteĩ maldición ha peteĩ jepe’a ojoajúva Jericó rehe. Pe “pekádo” ha’e va’ekue Acán rembiasakue, ha’e oipotaiterei va’ekue Jericó mba’eta ha pu’aka; pe “maldición” katu oĩ va’ekue maymáva kuimba’e ári omopu’ã jeýtava Jericó; ha kuña rekovéva Rahab ohechauka pe “jepe’a”. Acán oipotava’ekue pe ao porã Babiloniagua. Ha’e oimo’ãkuri ikatuha omokañy ipekádo, Adán ha Eva oheka haguéicha omokañy ipekádo peteĩ ao rogue higo reheve. Acán oipotava’ekue pe tekoporã Jericó ohechaukáva, ha oipotava’ekue ojoaju Babilonia ndive.
Jericó oñemotenonde peteĩ símbolo ramo tembiapo rehegua ogueraháva mbohapyha ánhel rembiguái marandu ko yvy ape ári; ha katu oguereko peteĩ ñe’ẽmondo rehegua angaipa ojehayhu ha oñejeroviáva ko yvy ári. Jericó símbolo avei oguereko peteĩ ñe’ẽñemoĩ ijeheguíva Jericó jeymopu’ã rehe, ha Rahab ohechauka umi oĩva gueteri Babilóniape osẽva upégui oñemoherakuã jave hatãme mbohapyha ánhel ñe’ẽsapukái guasu.
“Elías ánga ipy’a jeroviaha oñembyasýkuri. Ipochy eterei, ha oñembyesarái’ỹva’ekue Tupã reko mimbipa rehe. Ohecha Israel ojahapa hague peteĩ apostasía kyhyjepýpe. Ha ogueromandu’ávo umi mba’e guasu Tupã ojapova’ekue hesekuéra rehe, oñembohasa mbarete chupe ñembyasy ha jehecharamo. Péro ko’ã mba’e opaite ningo hetavépe ojehejaresaráima. Ha’e oho Ñandejára renondépe, ha, ipy’a ojopypa asyeterei hag̃ua, oñembo’e py’aguasu hag̃ua Ha’e osalva hag̃ua Itavayguakuérape, tekotevẽramo jepe ta’anga ñembojovake rupive. Ojerure asy Tupãme ani hag̃ua ome’ẽ Itavayguakuéra aguyje’ỹvape ysapy ha ama, yvága mba’e porãnguéra, ikatu hag̃uáicha Israel ojei’iva’ekue oha’arõ rei itupãnguéra rehe, ta’ãnga óro, yvyra ha ita guigua rehe, kuarahy, jasy ha mbyjakuéra rehe, omyakỹ hag̃ua ha omoporãve hag̃ua yvy, ha omoheñói hag̃ua hi’a hetaiterei. Ñandejára he’i Elíaspe ohenduhague iñembo’e, ha ojokótaha ysapy ha ama Itavayguakuéragui peve ha’ekuéra ojevy jey peve Hendápe ñembyasy rupive.”
“Tupã oñangareko porãite vaekue Ipuéblo rehe ani hag̃ua oñembojehe'a umi tetãnguéra ijerére oikóva ta'anga rekovéva ndive, ani hag̃ua ikorasõ oñembotavy umi ka'aguy porãicháva ha tupaópeguáicha, umi tupao ha altar-kuéra rehe, oñemohenda vaekue mba'e hepyetereíva ha iporãitereíva rupi ombotavy hag̃ua umi sentido, upéicha hag̃uáicha Tupã oñemboyke hag̃ua tavayguakuéra apytépe.”
Táva Jericó oñeme’ẽkuri pe ta’anga ñemomba’eguasu ijepypegua ha ijetu’uvévape. Umi oikóva upépe heta mba’e oguerekókuri, péro opa mba’erepy Ñandejára ome’ẽva’ekue chupekuéra, ha’ekuéra ohechakuaa va’ekue ijarakuéra ru’ãnguéra me’ẽramo. Oguerekókuri heta iterei óro ha pláta; ha katu, yvytu guasu mboyvegua tavayguakuéraicha, oñembyaikuri ha oñe’ẽvai Ñandejára rehe, ha iñañáva tembiapokuéra rupive omboyke ha ombochy Tupã yvagapegua. Ñandejára huísio oku’ẽkuri Jericó rehe. Ha’e va’ekue peteĩ mbarete renda. Péro Ñandejára ehérsito Ruvicha voi oguejy yvágagui omotenonde hag̃ua yvagapegua ehérsitokuérape peteĩ jejopyrãme upe táva rehe. Tupã ángelkuéra ojoko umi murálla tuichaitévape ha ogueru yvýpe. Ñandejára he’i va’ekue táva Jericó oiko va’erãha jehupyty’ỹramo, ha opa mba’e oĩva upépe oñehundi va’erãha Rahab ha hóga pegua kuérapente. Ko’ãva oñesalva va’erãkuri pe poravorã Rahab ohechaukágui Ñandejára marandu rerahahárape. Ñandejára ñe’ẽ tavayguakuérape he’íkuri: ‘Ha peẽ, peñangareko porãke penejehe ani hag̃uáicha pejapyhy mba’e jehupyty’ỹva, ani hag̃uáicha peiko jehupyty’ỹramo peñemoĩvo mba’e jehupyty’ỹva rehe pende po, ha pejapo hag̃ua Israel campaménto oiko hag̃ua maldísion ramo, ha peipy’apy hag̃ua chupe.’ ‘Ha Josué ombojoaju chupekuéra upe jave, he’ívo: Toñemaldesi pe kuimba’e Ñandejára renondépe opu’ã ha omopu’ã jeýva ko táva Jericó; ita’ýra ypykuépe omoĩta hína iñepyrũmby, ha ita’ýra pahaguépe omopu’ãta hokẽnguekuéra.’
“Ñandejára ohechauka porãiterei mba’éichapa ojapo vaʼerã Jericó rehegua, ani hag̃ua tavayguakuéra ojeguerohory umi mbaʼe umi upépe oikóva omombaʼeguasúva rehe, ha ikorasõkuéra oñemomombyry hag̃ua Ñandejáragui. Haʼe oñangareko Itavayguáre mandamiénto hesakã porã ha mbaretevévape; upéicharõ jepe, pe ñeʼẽmondo marangatuite Ñandejáragui Josué juru rupive oñemeʼẽ vaʼekue rire, Acán oñembopyʼaguasu hag̃ua hembiapo vai hag̃ua. Ijepyʼapy rei ogueraha chupe ogueraha hag̃ua umi mbaʼe repykuéra Ñandejára ombotove vaʼekue chupe opoko hag̃ua hese, Ñandejára ñeʼẽvai oĩgui hiʼári. Ha ko kuimbaʼe angaipa rupi, Ñandejára Israel oiko ysyryʼỹ hag̃uáicha y reheguaicha ikangy hag̃ua hikuái hovaigua renondépe.”
“Josué ha umi karai guasu Israelgua oĩkuri tuicha jehasa asýpe. Haʼekuéra oñeno Tupã ára ryrú renondépe pe ñemomirĩ ipyahuvéva reheve, Ñandejára ipochýgui Itavayguakuéra ndive. Oñemboʼe ha hasẽ hikuái Tupã renondépe. Upérõ Ñandejára heʼi Josuépe: ‘Epuʼã; mbaʼére piko reñeno péicha nde rova ári? Israel opeka, ha avei ombohasa che ñeʼẽmeʼẽ ajapoukáva chupekuéra; ogueraha hikuái pe mbaʼe oñemaldesíva, omonda avei, oñembotavy avei, ha omoĩ jepe imbaʼekuéra apytépe. Upévare Israel raʼykuéra ndaikatúi opyta hatã iñenemigokuéra renondépe, síno ojere hikuái iñenemigokuéra renondégui, oĩgui hikuái maldisión guýpe; ha ndahaʼemoʼãvéima pene ndive, ndapehundíri pe mbaʼe oñemaldesíva pende apytégui.’”
“Ojehechauka chéve ko Tupã ko’ápe ohechauka mba’éichapa He’e oma’ẽ angaipa rehe umi he’íva ha’eha Ipuévlo oñangarekóva Hembiapoukapy rehe. Umi He’e omomba’e hag̃ua ijojaha’ỹva rupi ohechakuaa hag̃ua ipoder rembihechauka hechapyrãva, yma guare Israel ojapohaguéicha, ha upéicharõ jepe oñembopy’aguasúva omboyke hag̃ua Hembipota he’íva hesakã porã hag̃uáicha, ha’éta Ira ypykuéra. Ha’e ombo’ese Ipuévlope ñe’ẽrendu’ỹ ha angaipa tuichaite hag̃uáicha ombojeguaruha chupe ha ndaha’éi hag̃ua mba’e ikatúva oñemomichĩ térã oñeñangareko’ỹ hag̃uáicha.” Testimonies, volúmen 3, 263, 264.
Jericó rembiasakue oikecha avei pe ñe’ẽmondýi ani hag̃ua ojerovia pe mbarete ha mimbipa ojehechávare pe táva añáme ha ipirapire hetávape. Peteĩ “táva” maranduhai profetikuéra Bíblape he’ise peteĩ reino, ha Acán ogueraha kuri peteĩ ao Babiloniagua. Peteĩ ao, sentido profétikope, orrepresenta tekokatu, upévare, umi “ára pahápe”, Acán oñomi haguére pe ao Babiloniagua orrepresenta peteĩ deseo ñemiguáva orekose hag̃ua Babilonia espiritual rekokatu. Pe tekokatu térã ta’anga Babilonia espiritualgua ha’e upe Estados Unidos oipotaitéva oñondive oguerúvo tupao ha estado.
Oñemoĩvo hikuái peteĩ mbaʼe ikatúva oiko hag̃ua pe mitãrusu kuéra pe movimiento Millerita-gua oñembyaty hag̃ua pe Ñorairõ Civil-pe, ha ohechakuaávo tekotevẽha organización, umi tendota pe movimiento-pe ojoaju legalmente pe tetã ipirápente rehe, pe ndive arakaʼeve ndohupytymoʼãi hag̃ua ojupe. Jepe pe Constitución voi upe tetã ipirápentepegua oñemoheñói vaʼekue ohechauka hag̃ua arakaʼeve natekotevẽiha peteĩ iglesia ojoaju pe estado ndive. Oĩ kuri denominación-kuéra oikóva vaʼekue pe tiempo Millerita aja, ha koʼág̃a peve gueteri oĩ; umi denominación apytépe oĩ vaʼekue ndaikatúi hag̃uáicha arakaʼeve oike pe relación legal-pe Tetã peteĩ reko Estados Unidos rekove ndive, ha iñeporavo hag̃ua nomopyendái hag̃ua upe relación, arakaʼeve mbaʼevéicharõ noñemoĩ impedimento hag̃ua oñorganisa hag̃ua umi iglesia peteĩteĩ rehegua.
Are guive Josué oñorairõ rire Jericó ñorairõme, Acab tiempope, opaite ñemomarandu Acán apostasía rehegua ha Jericó ñehundipa rehegua oñembyesarái vaʼekue Tupã retãgua apostata apytépe. Elías oñemboʼe Tupãme, ojerure hag̃ua, tekotevẽramo, Tupã juicio-kuéra ojeporu hag̃ua ogueru hag̃ua Itavayguakuérape ñembyasy ha jevy hag̃ua hendápe. Malaquías omboguapy jave Antiguo Testamento ñeʼẽ paha, pe promésa oñemoĩ Ñandejára oinupã hag̃ua ko yvy ári peteĩ maldición reheve. Pe maldición ojoajúva Jericó ndive, oĩ vaʼekue oimeraẽ kuimbaʼe omopuʼã jeývare Jericó. Pe maldición oĩ vaʼekue oimeraẽva ári, Acánicha, oipotávare ojerovia pe mbaʼeta ha teko porãgua rehe ojoajúva Jericó ndive. Acán “angaipa” orrepresenta pe deseo ñemiguáva, hyepypegua, noñembosantifikáiva, oipota hag̃uáicha omonde pe ao Babiloniagua. Pe “maldición” katu haʼevaʼekue pe tembiapo ojejapóva amo hyepypegua deseo-kuéra rehehápe.
Miller marandu ha’e va’ekue pe marandu Elías rehegua iára guarã, ha pe Ñorairõ Tetãygua ohechauka va’ekue umi juicio omoirũva pe marandu Elías rehegua. Pe Ñorairõ Tetãygua mbytetepe, ary 1863-pe, pe Adventismo Millerita omopu’ãjey Jericó, ojehechaháicha Josué ñe’ẽvai rehegua umi detalle pe oimeraẽ kuimba’e ojapóvare upéva ári.
Ha Josué oikytĩ chupekuéra upe jave, he’ívo: “Toñemaldesi pe kuimba’e Ñandejára renondépe, opu’ã ha omopu’ãva ko táva Jericó; ita’ýra ypykue rehe omoĩta ipyenda, ha ita’ýra pahague rehe omopu’ãta hokẽnguéra.” Josué 6:26.
Pe ñe’ẽ “omoñe’ẽva’ekue juraméntope” Josué mandátope oreko mokõivéva, peteĩ juraménto ha peteĩ ñe’ẽvai. Oiko hag̃ua ñe’ẽvai nderejapóiramo Josué mandáto, ha jehovasa reñongatúramo pe juraménto. Pe ñe’ẽ oñembohasáva “omoñe’ẽva’ekue juraméntope” ramo oñembohasa avei “siete jey” ramo Levítico mokõipa poteĩme. Moisés juraménto ha ñe’ẽvai, Daniel he’iháicha capítulo porundyme, ojoaju Jericó ñemopu’ã jeýre.
Heẽ, opaite Israel ohasáma nde léi, ojei hag̃ua chugui, ani hag̃ua ohendu nde ñeʼẽ; upévare oñeñohẽ ore ári pe maldisión, ha pe ñeʼẽmeʼẽ ojehaíva Moisés, Tupã rembiguái, léipe, roñangaipa rupi hese. Daniel 9:11.
Hermana White he’i vaekue: “Tupã oñangareko porãiterei Jericó rehe, ani hag̃ua tavayguakuéra ojehecharamo umi mba’e umi upépe oikóva omomba’eguasúvare, ha ikorasõkuéra oñemboyke Tupãgui.” Tupã oñangareko porãiterei Jericó ñehundípe; upévare avei oñangareko porãiterei omoĩ hag̃ua kuatiáre pe ñemomarandu Acán ohechaukáva. Ha’e oñatende porã vaekue omoĩ hag̃ua kuatiáre pe ñe’ẽ pohýi oĩva Jericó jeyjejapo rehe, ha avei oñatende porã vaekue omyesakã hag̃ua umi táktika divína ojeporúva oguejy hag̃ua umi tápia.
Kóva porãite Jesús, pe Señor ehérsito Ruvicha ramo, pe ombohapéva umi ánhelpe ombogue hag̃ua Jericó murálla; ha Tupã Ñe’ẽme mba’eve ndojejapói accidentalmente, ha ko kásope ñande profetisa he’i ñandéve “Tupã oñangareko porãiterei hague Jericó rehe.” Siete ára pukukue pe ára ojerére pe táva jerére pe arká, ha peteĩ ára ha’e peteĩ áño profesíape. Upéva pe principio ojehai va’ekue umi cuarenta áño desierto rupi jeguata ñepyrũme, ha umi cuarenta áño pahápe ombojere hikuái Jericópe siete ára pukukue.
Peikuaa vaʼekue yvýre peẽ peporeka hague mboy ára pukukue, mokõipa arapa ha upéi mokõipa ára, peteĩteĩ ára peteĩ áño hag̃ua, peẽ pegueraha vaʼerã pene rembiapo vai, mokõipa áño pukukue; ha peikuaáta che ñeʼẽ mbykyha. Números 14:34.
Siete ára pe arca ogueraha ijerére táva rehe, ha pe ára sietehápe ojeguereko ijerére pe táva rehe “siete jey”. Kóva ome’ẽ mokõi testígo profétiko ohechaukáva Jericó ojoajuha Moisés juraménto “siete jey” rehe. Ñandejára tavayguakuéra iñe’ẽme’ẽguigua ha’e pa’i kuéra, ha siete pa’i ombopu siete trompéta.
Peẽ avei, ita oikovévaicha, peñemopu’ã peteĩ óga espiritual ramo, peteĩ saserdóte aty marangatu ramo, peikuave’ẽ hag̃ua mymbajuka espiritual, Ñandejárape oguerohorýva Jesucristo rupive. 1 Pedro 2:5.
Peteĩ turu he’ise peteĩ marandu ñe’ẽmondýiha, térã peteĩ juicio, térã peteĩ ñohenói aty marangatúpe g̃uarã, oĩháicha pe contextope. Ipahápe ára pe turu oñembopu va’erã umi ñangarekoháre rupive, oñembopuhaguéicha umi Millerita-kuéra rehe hembiasakuepe. Umi pa’i-kuéra ohechauka umi ñangarekoha Sión murálla ári oĩva, ombopúva peteĩ turu, oñe’ẽmondýivo Ñandejára retãygua-kuérape peteĩ juicio oúvagui, ha upekuévo avei ohenóivo umi mismo tavayguápe peteĩ aty marangatupe.
Pembopu pe trompéta Siónpe, ha pembotý peteĩ sapukái che yvyty marangatu ári: toñemondýi opa umi oikóva upe tetãme; Ñandejára ára niko oguahẽma, hi’aguĩeterei … Pembopu pe trompéta Siónpe, pemarangatu peteĩ ayuno, pehenói peteĩ aty marangatu: Pembyaty tavayguakuérape, pemarangatu pe kongregasión, pembyaty umi myakãhára, pembyaty mitãnguéra, ha umi okambu gueteríva: tosẽ pe novioména ikotýgui, ha pe noviakuña ikotýgui. Tauja umi pa’i, Ñandejára rembijokuái, tojahe’o pe óga rokẽ ha pe altar mbytépe, ha ta’e hikuái, Eiporiahuvereko ne retãygua, Ñandejára, ha ani reme’ẽ ne erénsia jeja’o hag̃ua, ani hag̃ua umi tetã ambue ogoverna hese kuéra: mba’ére piko he’íta tavayguakuéra apytépe, Moõpa oĩ Ijára? Joel 2:1, 15–17.
Pe marandu trompéta rehegua ha’e pe marandu Elías rehegua. Opaite jeiporu iñambuéva ñe’ẽ “siete” rehegua Josué capítulo seis-pe, ha’e pe ñe’ẽ peteĩcha térã peteĩ ypykue ojoajúva pe ñe’ẽ rehe oñembohasáva “siete veces” ramo Levítico veinte y seis-pe. Upéicharõ jepe, pe tembi’u mombe’ugua’u rehegua ome’ẽva teólogo-kuéra Laodiceagua he’i pe ñe’ẽ oñembohasáva “siete veces” ramo Levítico veinte y seis-pe oñetehápe ohechauka añoite mbarete henyhẽva, térã tekoveguáicha opaite, térã ambue ñemoambue tavyrónte pe negación rehegua hikuái ndogueroviáiha Miller oĩ porã hague omoĩvo peteĩ valor numérico pe ñe’ẽ oñembohasáva “siete veces” ramo. Pa’i-kuéra ogueraha tavayguakuérape pe táva jerére siete veces, ndaha’éi henyhẽháicha térã opaiteháicha Jericó jerére. Pe ñe’ẽ oñembohasáva “siete veces” ramo oguereko peteĩ valor numérico!
Jericópe, umi tavayguakuéra osapukái jave, upéva ohechauka pe sapukái hatãite umi cien cuarenta y cuatro mil rehegua, ojejohéiva pe yvýgui po’ỹre Daniel capítulo mokõihápe, ha’ekuéra ombota ha omopẽmbyaipa pe ta’anga.
Ha umi mburuvicha guasu árape, yvága Jára omopuʼãta peteĩ rréino arakaʼeve ndojehundiʼamoʼãi hag̃uáicha; ha upe rréino ndojehejáimoʼãi ambue tavayguakuérape, haʼe katu ombyaipaitéta ha ohundipaitéta opa koʼã rréino, ha opytáta opa ára g̃uarã. Rehecháguinte pe ita oñekytĩ hague yvýtygui poʼỹre, ha upéva ombyaipaite hague pe hierro, pe vrónse, pe ñaiʼũ, pe pláta ha pe óro; pe Tupã guasu oikuaauka mburuvicha guasúpe mbaʼépa oikóta koʼág̃a rire; ha pe kéra añete, ha iñehesaʼỹijo katu ojeroviakuaa hag̃uáicha. Daniel 2:44, 45.
Tupã oñangareko porã vaekue omoĩ hag̃ua peteĩ lista umi metal hepyete ojejuhúva Jericópe: óro, pláta, brónse ha fiérro. Ñe’ẽmarandu hekopete guive, ñai’ũ ohechauka Tupã tavayguakuérape, Rahab ohechauka haguéicha chupekuéra. Jericó ohechauka opa yvy arigua mburuvicharenda pahápe, pe sapukái hatã aja umi cien cuarenta y cuatro mil rehegua.
Ha opaite pe pláta ha óro, ha avei umi mba’yru kóvre ha iérropegua, oñemomarangatu Ñandejárape g̃uarã; ha’éta oike hag̃ua Ñandejára tesorope. Josué 6:19.
Jericó orrepresenta pe tembiapo oñegana hag̃ua pe Yvy Oñeprometéva, ha upéva omyesakã pe tembiapo oguatáva mbarete reheve pe ánhel mbohapyha movimiento guasu rehegua. Upe tembiapo oikehápe peteĩ ñe’ẽmondýi, peteĩ ñemoĩ vai ha ñesalva umi oĩvape sacerdocio okápe, ojehechaukaháicha kuña reko vai, Rahab, rupive.
Josué ñe’ẽ marandu rehegua “maldición” oñekumpli upe rire Acab ha Elías ára-pe. Upe maldición oñemoĩva Jericó jeymopu’ã rehe oguereko va’ekue peteĩ marandu he’iséva porã: pe kuimba’e ojapóva upéva, okañyta chugui ita’ýra imitãvéva omoĩ jave Jericó rokẽnguéra, ha okañyta chugui ita’ýra ypykue omoĩ jave upéva ypykuepy. Elías tiempo-pe, Hiel pe betelita okumpli upe profesía, ha ita’ýra imitãvéva omano omoĩ jave rokẽnguéra, ha ita’ýra ypykue omano omoĩ jave ypykuepy. Pe “maldición” oñembojoajúva Elías marandu ndive ojehechauka kuri Jericó jeymopu’ã rembiapópe.
Péina ápe, che amondóta peẽme Elías, proféta, ou mboyve Ñandejára ára guasu ha kyhyje hag̃uaiteva’ekue; ha’e omoambue jeýta túvakuéra korasõ ta’ýra ha tajýra gotyo, ha ta’ýra ha tajýra korasõ túvakuéra gotyo, ani hag̃ua aju ha ainupã yvy peteĩ jehovasa’ỹ reheve. Malaquías 4:5, 6.
Miller rembiasakue oñembojoajúva Miller pe marandu Elías rehegua ndive, oikuaaukáva’ekue Josué ha oñekumpli Elías ha Acab tiémpope.
I árape Hiel, pe Betelgua, omopuʼã Jericó; omoñepyrũ iñapytĩrã Abiram, itaʼýra ypykuépe, ha omoĩ hag̃ua hokẽnguéra itaʼýra pahaguéva Segub rehe, Ñandejára ñeʼẽ heʼíva guáicha, haʼe vaʼekue Josué, Nun raʼy, rupive. 1 Reyes 16:34.
Pe maldisión oñemoingovejey hag̃ua Jericó ndaikatúi oñemboja’o pe jehechauka pokatu rehegua Ñandejára ojapova’ekue omboguejy hag̃ua Jericó murálla. Hermana White he’i va’ekue: “Umi ha’e omomba’eguasu hag̃uáicha ijojaha’ỹ hag̃uáicha ohecha hag̃ua umi jehechauka hechapyrãva Ipokatu rehegua, yma Israél yma guaréicha, ha upéi jepe oñembopy’aguasu hag̃ua oheja rei hag̃ua Iñe’ẽme’ẽ porãite, ha’ekuéra oikóta Ipochy mba’éramo.” Umi Millerita ramoitéma oike va’ekue pe jehechauka Ñandejára pokatu rehegua og̃uahẽva’ekue hu’ãme pe Sapukái Pyhare Mbytepe, upéicharõ jepe omboyke hikuái Moisés ñe’ẽme’ẽ pochy rehegua umi siete tiempo rehe, Daniel avei ombohérava pe maldisión Moisés rehegua.
Téra hína peteĩ símbolo tekove reko rehegua Tupã Ñe’ẽme, ha pe kuimba’e omopu’ã jeýva Jericó réra, avei hendy ypykue ha ta’ýra pahague réra, oporombo’e heta mba’ére. Hiel he’ise pe Tupã oikovéva mbarete rehegua, ha upéva ohechauka Hiel ha’eha pe Tupã oikovéva rapykuehára. Pe mba’e oje’eha hese ha’eha peteĩ betelita, upéva ombojoaju chupe tupaóndi. Abiram, ita’ýra ypykue, he’ise pe túva yvate rehegua, ojehupi ha oñemomba’eguasu hag̃uáicha. Ita’ýra pahague Segub he’ise yvate ha jehupi térã ñemomba’eguasu. Ko mbohapy téra ohechauka Tupã reko pehẽnguekuéra, hákatu pe profesía omoañetéva contexto-pe, ohechauka hikuái peteĩ kuimba’épe ojahupívape ha oñemomba’eguasúvape ijehegui Ñandejára Ipu’akapáva ári, pe oguerúva’ekue Jericó yvýre. Peteĩ “okẽ” profesía-pe orrepresenta peteĩ tupaópe.
“Ánima oñemomirĩ ha ogueroviávape guarã, Tupã róga ko yvy ape ári ha’e yvága rokẽ. Purahéi ñemomba’eguasurã, ñembo’e, ñe’ẽ Cristo remimondokuéra he’íva, umíva hína Tupã omoĩva’ekue tembiporu peteĩ tavayguakuéra oñembosako’i hag̃ua pe iglésia yvateguápe guarã, pe ñemomba’eguasu ijyvatevévape guarã, upépe ndaikatúi oike mba’eve omongy’áva.” Testimonies, volume 5, 491.
Pe tembiapo ñepyrũ oñepyrũ hag̃ua peteĩ tupão oñepyrũ vaʼekue ary 1860-pe, ohechaukaháicha upéva umi historiadór Adventista, Arthur White-icha, haʼéva Ellen White remimboʼe.
“Ellen White ohaiva ha ombosarãi porã mbaretekue rehe mba’éichapa tekotevẽ oñemohenda porã tembiapo tupaopegua ñemboguata hag̃ua (ehecha Early Writings, 97–104), ha James White avei omoĩ meme vaʼekue ko tekotevẽha umi ogueroviáva renondépe ñeʼẽmondópe ha umi artículo Review-pe, upéicharõ jepe tupao mbeguekatu oñemomýi hag̃ua. Pe oñepresentáva’ekue ñeʼẽnguéra guasúpe, oñemoguahẽ porã vaʼekue; ha katu og̃uahẽvo pe momento oñembohasa hag̃ua upéva mba’eichaite peve ojepytasóva peteĩ mbaʼe hekopete ha omopu’ãvape, oĩ vaʼekue ñemoĩ hag̃ua ha ñemoĩ vai. James White artículo mbykykuéra febrerope omoingove jey ndaha’éi mbovy tapichápe iñangarekoveʼỹgui, ha koʼág̃a hetaite oñeñeʼẽ hese.”
“J. N. Loughborough, omba'apóvo White ndive Michigan-pe, ha'e vaekue pe tenonderã ombohovái va'ekue. Iñe'ẽ he'íva oĩ vaekue pe ñe'ẽme'ẽme, ha katu oñeñangarekóvo:”
“‘He’i peteĩva, peñembyatýramo ikatu hag̃uáicha peguereko mba’e teerã léi rupive, peikóta Babilonia rehegua. Nahániri; aikuaa oĩha tuicha joavy ñande ñaimévo peteĩ tenda ikatuhápe ñañangareko ñande mba’e teerãre léi rupive ha jaipurúvo léi ñañangareko ha ñamombarete hag̃ua ñande jerovia rehegua ñemoñare. Oĩramo vai tupão mba’e teerã ñañangareko hag̃ua, mba’ére piko ndojehechakuaái avei vaiha umi tapicha peteĩteĩ ome’ẽ hag̃ua mba’e teerã léi rupive?—Review and Herald, 8 de marzo de 1860.’”
“Tiago White ombotypa vaʼekue ipahaite peve heʼíva pe Review-pe, omoĩvo tupao renondépe pe mbaʼe oguerekoha tekotevẽ oñemohenda hag̃ua pe tembiapo marandu omyasãiva, koʼã ñeʼẽme: ‘Oĩramo avave ombohováiva ore ñemoñeʼẽ, ikatúpa ojehai peteĩ plan ikatu hag̃uáicha ñande, peteĩ tetãicha, jajapo hese?’—Ibid., 23 de febrero de 1860. Pe ministro peteĩha ombaʼapóva ñúme ombohovái hag̃ua upéva haʼe vaʼekue R. F. Cottrell, peteĩ editor pytyvõhára mbarete pe Review-pe oñembohasáva kuatiáre. Ijapysaka pyaʼe voi haʼe vaʼekue añetehápe ndojaposei hag̃uáicha:”
“‘Pe ermáno White ojerure umi ermánope oñe’ẽ hag̃ua haʼe oporandu hag̃uáicha omoakã hag̃ua pe tupão mba’e tee. Che ndaikuaái añetehápe mbaʼe medida-pa haʼe he’iséva ko ñe’ẽme, péro aikuaa ko’ãga ha’eha oñemoingese hag̃ua peteĩ tetãygua jerovia rehegua aty ramo léipe he’iháicha. Chejeheguínte, che aime hag̃ua vaíha “ñanembohéra hag̃ua”, upéva niko oĩ Babilonia pyenda ári. Ndachemo’ãiva Tupã omoneĩtaha upéva.—Ibid., 22 de marzo de 1860.” Arthur White, Ellen G. White, volumen 1, 420, 421.
Santiago White oñepyrũ iñeha’ã omoheñói hag̃ua peteĩ iglesia ramo ary 1860-pe, ha peteĩ iglesia ojehechauka peteĩ “okẽ” rupive. Ellen White he’i kóva ary 1860 rehegua.
“Áño 1860-pe ñemano ohasa ore róga rokẽ rupi, ha omopẽ ore rogaygua yvyrarogue imitãvéva. Mitã’i Herbert, heñóiva 20 jasyporundy 1860-pe, omanóma 14 jasypakõi upe arýpe voi.” Testimonies, volumen 1, 103.
Áño 1863-pe, umi White-kuéra avei operde hikuái iñemoñare ypykue. Oñembosarái rire ha hakueterei rire, oike pe kotýpe oñembosako’ihápe umi aochartakuéra ha oke sapy’ami hi’ári umi ao húmedo ojeporúva pe preparación-pe umi chartakuéra rehegua. Umi chartakuéra 1843 ha 1850-pegua ohechauka umi pyenda pe movimiento Millerita rehegua. Pe chart ojejapóva 1863-pe ohechauka peteĩ ñemboyke pe “siete tiempos” Levítico 26-pe guare, yma ojehechaukaháicha umi mokõi tabla Habacuc rehegua ári. Upéva oikuave’ẽ peteĩ marandu pyenda japu.
“Araka’e viernes, 27 de noviembrepe, [1863] tuvakuéra og̃uahẽrõ guare Topsham-pe, ojuhu hikuái mbohapy ita’ýra ha Adelia oha’arõha chupekuéra estación-pe. Opavave ojehecha kuri hesãi porãramo guáicha, Henry añoite ndaha’éi upéicha, ha’e rasy’i va’ekue peteĩ resfriado reheve. Péro upe martes oúvape, 1 de diciembre-pe, Henry hasy eterei va’ekue neumonía rehe. Heta ary rire, Willie, ityvýra imitãvéva, omopu’ãjey péicha upe tembiasakue:”
“Isykuéra túva ha sy ndaipórirõ guare, Henry ha Edson, hermano Howland ñangarekópe, oñehaʼãmbaitépe omoĩ hag̃ua umi lámina ao ári, oĩ hag̃uáicha ojehepymeʼẽ hag̃uáicha. Ombaʼapo hikuái peteĩ tenda ojerentávape, peteĩ kuádra rupi Howland róga-gui. Ipahápe oguereko hikuái peteĩ pytuʼu mbovymi ára pukukue, ohaʼarõ aja umi lámina ou hag̃ua Boston-gui.... Ojevyvo peteĩ guata puku rire ysyry rembeʼýpe, haʼe [Henry] oñemoĩ rei ha oke sapyʼami unos kuatia ao hũmido ári, ojepurúva ojejoko hag̃ua umi lámina kuatiapeguáva. Peteĩ yvytu roʼysã oikevaʼekue peteĩ ovetã jurúgui. Ko aranduʼỹme ojapo haguére, ou hese peteĩ tĩasy vai.” Arthur White, Ellen G. White, volúmen 2, 70.
Áño 1863-pe, pe movimiento Millerita opa oñemopyendávo peteĩ iglesia ha oñemboykévo umi añetegua ypykue ojehechaukáva mokõi tabla Habacuc rehegua ári. Iñakãrapu’ãha tenondegua, Hiel pe betelita omoheñóivaicha, oñepyrũma vaʼekue pe tembiapo omoĩ hag̃ua umi okẽ 1860-pe ha operde itaʼýra imitãvéva upévare. Áño 1863-pe, umi kuatiañeʼẽ taʼanga japu oguereko hag̃ua henda peteĩ pytuʼu renda ramo upépe Hiel raʼy ypykue oke hag̃ua sapyʼami. Ojejapi roʼysãgui ha omano upe arýpe voi. Imano ojoaju hag̃uáicha directamente pe oke rehe umi kuatiañeʼẽ taʼanga ári upérõ ojeporavo ha oñemoheñóivaʼekue. Ha pe kuatiañeʼẽ taʼanga oñemoheñóivaʼekue 1863-pe, haʼe vaʼekue pe japu pe fundamento rehegua Elías, Miller ojehechaukaramóva rupive, omopuʼã vaʼekue.
Josué ñe’ẽmandu’a ani hag̃ua oñemopu’ã jey Jericó, oje’e hag̃ua pe ñe’ẽ “adjure” rupive. Upéva orrepresenta peteĩ juramento ha peteĩ maldición, ha ha’e upeichaite pe ñe’ẽ oñembohasáva “siete veces” ramo Levítico mokõipa poteĩme. Upéva hína pe maldición omoirũva pe mensáhe Elías rehegua, ha upe maldición oñemboaje 1860 ha 1863-pe, Adventísmo Millerita omopu’ã jey rupi Jericó peteĩ tupao legal oñemoheñóivo ha oñemboykévo ita ñepysanga Miller rehegua. Hiel ha’e va’ekue peteĩ Betelgua, upévare marandu proféticorõ omomba’eguasu Hiel rembiapo Jericó ñemopu’ã jeýpe, peteĩ tupao jejapo rembiaporõ.
Pe “mba’evai” Josué rehegua oñemoherakuã Jericó ñorairõ rembiasakue ndive, peteĩ ñorairõ ndaikatúiva oñemombe’u oñehechakuaa’ỹre jey jey “siete jevy.”
Áño 1863-pe, Moisés marandu térã “ñe’ẽme’ẽ”, Elías ohechauka haguéicha, ha William Miller ohechaukáva ramo, oguenohẽ peteĩ “maldición”. Mokõivéva, Moisés marandu ha Elías rembiapo, oñemboyke. Elías ojevy 1989-pe, ha ndojejokupytýi jeýi Moisés ndive pe 11 de septiembre de 2001 rire peve. Upe marandu gueteri tekotevẽ oñeñangareko ha oñemoneĩ, hákatu ipu’akapáva ha ndaikatúi oñembyai.
“Minístrokuéra noñemomarangatúiva oñemoĩ hikuái Tupã rehe. Omomba’eguasu hikuái Cristo-pe ha ko yvy ruópe peteĩ pytuhẽme jepe. Jepe he’ívaicha ogueroviaha Cristo-pe, omoguahe hikuái Barrabáspe, ha hembiapokuéra rupive he’i: ‘Kóva ndaha’éi, síno Barrabás.’ Opa umi omoñe’ẽva ko’ã línea toñatendéke. Satanás ojapo hekorei mba’épa ikatu ojapo rehe. Ha’e oimo’ã omboykéta pe joaju Cristo oñembo’e va’ekue oĩ hag̃ua Itupaope. He’i: ‘Ase jeýta ha aime espíritu japúva ramo ambotavy hag̃ua umi ikatúva ambotavy, ikatu hag̃uáicha aikuaa hag̃ua, akondena hag̃ua ha ambojapu hag̃ua.’ Toñemoneĩ pe ta’ýra ñembotavy ha testígo japu peteĩ tupao oguerekóvape heta tesape, heta mba’e rechaukaha; ha upe tupao omomboíta pe marandu Ñandejára omondo va’ekue, ha oguerohoryta umi ñe’ẽ ikatu hag̃uáicha hag̃ua ñeimo’ã’ỹre, umi ñemoĩ peteĩcha’ỹva ha umi teoría japu. Satanás opuka hovy umi hembotavy rehe, oikuaágui mba’épa añetegua.”
“Heta oĩta opuʼãta ñane púlpito-kuérape profesía japu rendyreko reheve ipopekuéra, hendyvaʼekue Satanás rendy añaretãgua-gui. Oñembohetáramo pyʼa mokõi ha ndogueroviáiramo, pe tavayguakuéra oimoʼãva oikuaa hetaitereiha oñemboykéta chuguikuéra umi ministro jerovia hag̃ua. ‘Reikuaárire,’ heʼi Cristo, ‘nde jepe, ko nde árape, umi mbaʼe oguerekóva nde pyʼaguapy rehegua! koʼág̃a katu okañy nde resa-gui.’”
“Upéicharamo jepe, Ñandejára fundamento opyta hatã. Ñandejára oikuaa umi imba'éva. Pe ministro oñemomarangatúva ndorekói vaʼerã mbaʼeveichagua ñembotavy ijurúpe. Tekotevẽ ojehechauka hag̃ua tesakã hag̃uáicha ára, potĩ hag̃ua opaichagua aña kyʼágui. Peteĩ ministerio ha prensa oñemomarangatúva oguerekóta pokatu omimbi pyaʼe hag̃ua añetegua resa ko generación jeroviaʼỹ ha ivaívape ári. Tesakã, che ermanokuéra, tesakãve ñaikotevẽ. Pembopu trompéta Sión-pe; pehenduuka sapukái de alarma yvyty marangatu ári. Pembyaty Ñandejára ehérsito, korasõ oñemomarangatúva reheve, ohendu hag̃ua mbaʼépa Ñandejára heʼíta ipuéblope; haʼe niko ombohetave tesakã opavavépe g̃uarã, umi ohendusevape. Toñemoarmáke ha toñembosakoʼi, ha tojupi ñorairõme—oipytyvõ hag̃ua Ñandejárape umi mbarete rehe. Ñandejára voi ombaʼapóta Israel rehehápe. Opa ku ñeʼẽ japu okirirĩta. Ángel kuéra po omboguejýta umi ñembotavy apopy oñemoheñóiva. Satanás rembipypeʼa mbaretéva arakaʼeve ndopuʼakamoʼãi. Teko porã oñondive oikóta pe mbohapyha ánhel marandu ndive. Oiko haguéicha Ñandejára ehérsito Ruvicha omboguejy Jericó murálla, upéicha avei Ñandejára mandamiénto ñongatuhára tavayguakuéra opuʼakáta, ha opa mbaʼe oñemoĩva hese kuéra rehe oñemboykéta. Ani avave anga oñeʼẽ vai Ñandejára rembiguái kuéra rehe, umi og̃uahẽ vaʼekue hendápe peteĩ marandu yvágagui ouva reheve. Ani pemaña vaivéima hesekuéra, peje hag̃ua, ‘Haʼekuéra ijyvateiterei heʼívape; oñeʼẽ mbareteiterei.’ Ikatu oñeʼẽ mbarete; péro ndahaʼéi piko upéva tekotevẽva? Ñandejára ombotyguatauka umi ohendúva apysakuéra nohenduseiramo Iñeʼẽ térã Imarandu. Haʼe omombeʼúta huʼãme umi oñemoĩva Ñandejára Ñeʼẽ rehe.”
“Ñañasẽgui omoĩma opa mba’e ikatúva ani hag̃ua ojehecha ñande apytépe, ñande tavayguakuéra apytépe, mba’eve ñandereko hag̃ua ñemoñe’ẽ ha ñembyasy reheve, ha ñanemokyre’ỹ hag̃ua ñamboyke hag̃ua ñanejejavykuéra. Péro oĩ peteĩ tavayguakuéra oguerahátava Tupã pe karameguã. Oĩta umi osẽva ñande apytégui ha ndoguerahamo’ãvéima pe karameguã. Péro ko’ãva ndaikatúi omopu’ã murokuéra ojoko hag̃ua pe añetegua; Ñandejárape, upéva oseguíta tenonderã ha yvate gotyo pe paha peve. Yma Tupã omopu’ã kuimba’ekuéra, ha ko’ág̃a gueteri oguereko kuimba’ekuéra peteĩ juruja rehegua oha’arõva, oñembosako’íma hag̃ua ojapo hag̃ua hembipota—kuimba’ekuéra ohasátava umi jejoko rupive, umi ha’éva ku murokuéra oñemoĩva yvyjykue rehegua yryvu’ỹ reheve. Tupã omoĩ vove Ipy’aguasu kuimba’ekuéra ári, ha’ekuéra omba’apóta. Ha’ekuéra omoherakuãta Ñandejára ñe’ẽ; omopu’ãta ijayvu turu ñe’ẽicha. Pe añetegua nda’iveimo’ãi ni ndoperdemo’ãi ipokatu ha’ekuéra pópe. Ha’ekuéra ohechaukáta tavayguakuérape hembiapo vaiha, ha Jacob rógape iñangaipakuéra.” Testimonies to Ministers, 409–411.