Mokõi tábla Habacuc rehegua 3, 95-gui
Ñepyrũmby: Habacuc Mokõi Táva Ypykuepyre
Ko série hérava héra Habacuc Mokõi Tabla. Koʼág̃a peve, roguenohẽ hína ciertas añetegua umi Cuadro 1843 ha 1850-gui, ndahaʼéi koʼág̃a defendérõ hag̃ua bíblicamente, síno hag̃ua ñamopyenda Ellen White omoneĩha koʼã añetegua. Ore roʼe hína, remboykéramo koʼã añetegua fundacionales, upe jave avei remboyke hína Espíritu de Profecía. Roipota upéva ñamoĩ raẽ registro-pe.
Jehechajey Millerita Rekove ha pe Pyhare Mbytegua Sapukái
Ñane presentación peteĩha-pe, roñemombeʼu Millerita-kuéra rembiasakue, umi techaukaha 1798 guive 1844 peve. Ñane presentación pahápe, rohesaʼỹijo porãve pe rembiasakue pe ára ñembotavy guive pe okẽ ñemboty peve 22 jasypa 1844-pe, ha roikuaa upe ára haʼeha pe Sapukái Pyhare Mbytegua. Pe Sapukái Pyhare Mbytegua oike rembiasakuepe Exeter Camp Meeting-pe, 12–17 jasypoapy 1844-pe, ha osegi 22 jasypa 1844 peve. Pe ára ñembotavy, oñepyrũvaʼekue marzo 1844-pe, haʼe peteĩ parte pe Sapukái Pyhare Mbyteguágui ha pe ñemopotĩ rape oĩva omoĩ hag̃uáicha peteĩ tetãygua oñembosakoʼíva omombeʼu hag̃ua imarandu.
Kuehe roñemopyenda hag̃ua kóva pene korasõ ha pene apytépe kuehe. Opa umi ta’anga Ñandejára Ñe’ẽme ohechaukáva pe aravo oha’arõha rehegua oñe’ẽ ko yvy paha rehe. Ellen White, omombe’úvo 1 Corintios 10:11 rehe, he’i: “Káda umi maranduhára yma guare oñe’ẽve ñande ára rehe, ndaha’éi umi ára ha’e kuéra oikohague rehe.” 1 Corintios 10:11 he’i: “Ko’ã mba’e ojehu chupekuéra techapyrãrã; ha ojehai ñanembo’éva’erã, ñande ári oguahẽmava ko yvy paha.” Pe tembiasakue umi Millerita rehegua ha’e peteĩ tembiasakue umi mba’e oikótava ko yvy paha gotyo. Opa ko’ã tembiasakue bíblica pe aravo oha’arõha rehegua ha umi mba’e upe rire oikóva rehegua ohechauka porã umi mba’e oikótava pe aravo oha’arõhague umi Millerita apytépe ha pe Pyharepyte Sapy’a ryepýpe. Tekotevẽ jaikuaa ko’ã mba’e, tembiasakue ojejey hag̃ua.
Pe 2520: Ellen White Omoneĩ hag̃ua
Roñembo’e kuri ko’ẽva umi Cuádro-pe ojekuaaukávare, jepémo ndoro’ei hese heta mba’e. Pe tenondegua doctrina rohechaukaseha Ellen White omoneĩ porãha hína hína pe 2520. Umi mokõi ñemombe’u tenondete guive oñembosako’i va’ekue ñanegueraha hag̃ua ko’ápe. Ko’ẽrõ pyhareve ñañepyrũta jajepy’amongeta hag̃ua pe Daily rehe ko Cuádro-pe.
Ñanemanduʼa hag̃ua Ñandejára sãmbyhy ha mboʼe hag̃uare
Ñañepyrũkena Life Sketches, página 196-gui: “Ndarekói mba’eve ñakyhyjéva tenonderãrã rehe, ndaha’éiramo ñanderesarái hag̃ua pe tape rehe Ñandejára ñanemboguata hague, ha Itembo’e ñane rembiasakue yma guarépe.” Pe mba’e añoite peteĩ kristiáno oguerekóva ikyhyje hag̃ua tenonderãrã rehe ha’e ho’a hag̃ua tapégui ha okañy hag̃ua. Pe mba’e ñamondýiva ndaha’éi jahupyty’ỹ hag̃ua tekove opave’ỹva. Ko’ápe, Hermana White he’i ndarekóiha mba’eve ñakyhyjéva tenonderãrã rehe, mokõi mba’e añoite ndaha’éiramo. Kóva ha’e peteĩ jehasa ñe’ẽ ojepurúva jepi Espíritu de Profecía-pe Adventismo ryepýpe, hákatu sa’i eterei rehendu avavépe omyesakãva mba’eichagua mboguata ha mba’eichagua ñembo’e rehepa ha’e oñe’ẽ.
Rojhechaukáta pe ñemotenonde ha’eha pe historia ojejapóva Midnigth Cry rehegua. Pe historia Midnigth Cry reheguápe, Cristo omotenondekuri pe ára oha’arõ pukukue jave, pe Midnight Cry og̃uahẽ ha oñemoherakuãrõ guare, ha pe okẽ oñemboty ramo guare 22 de octubre de 1844-pe. Ha’e omoheñóikuri upe historia ikatu hag̃uáicha osẽ peteĩ tetãygua oike hag̃ua jeroviápe Hendive pe Lugar Santísimo-pe. Ñande kyhyje va’erã ñanderesarái hag̃ua upe historia peteĩteĩvare, ha avei Iñembo’ekuéra rehe.
Jahechaukáta oĩha peteĩ mbo’epy específico omoheñóiva’ekue pe Sapukái Pyharepytépe guaréva. Upe mbo’epy ndaha’éi va’ekue pe Imperio Otomano ho’áva’ekue 11 jasypoapy ary 1840-pe, ni umi omanóva rekotee, oúva’ekue pe historia-pe pe Maranduhára Mokõiha Mensáhe rehegua, pe Historia Millerita-pe. Ha’e va’ekue peteĩ mbo’epy específico pe Historia Millerita-pe, omoheñóiva’ekue pe Sapukái Pyharepytépe guaréva, upépe Ñandejára ogueraha haguépe, ha mba’eve ndajaikytĩséi va’erã ñane renonderãgui ndaha’éiramo ñande resarái hag̃ua Ijeguata rehe ha Imbo’epy rehe.
Roikuaase pe ta'anga omombe'úva mokõive Ijeguataha ñanerenondépe ha Iporombo'éva ha'eha pe Pyhare Pyte Sapy'a. Jaikuaajevy ko jehasa Ellen White jehechakuaa peteĩha guive:
Ko tape rupi umi tavaygua adventista oguatáva pe táva gotyo oĩva tape pahápe. Hapykuéri, tape ñepyrũme, oĩ peteĩ tesape porã oñemoĩva; peteĩ ánhel he’i chéve upéva ha’eha pe sapukái pyhare mbytegua. Ko tesape omimbi opaite tape pukukue ha ome’ẽ tesape iñipyrũme hag̃ua, ani hag̃ua oñepysanga. Ohecha meméramo hikuái Jesús rehe, oĩva hendivekuéra renondépe, ogueraháva chupekuéra pe távape, oĩ hag̃ua py’aguapýpe. Péro sapy’ami rire oĩ he’ẽvéva ha he’íva pe táva mombyryetereiha, ha ha’ekuéra oha’arõkuri oike hag̃ua ipype ymaite guive. Upérõ Jesús omokyre’ỹ chupekuéra omopu’ãvo Ipo akatúa glorioso; ha Ipo gui osẽ peteĩ tesape ojerejereva pe aty adventista ári, ha ha’ekuéra osapukái: “¡Aleluya!” Ambue katu py’aguasu rei reheve oñembotove pe tesape oĩva hapykuéri, ha he’i ndaha’éi hague Tupã omoñeñepyrũva chupekuéra péicha mombyry peve.
Ha’ekuéra oñemomba’e’ỹ hína pe Pyhare Mbyte Sapukái, ha pe Pyhare Mbyte Sapukái reheve, he’i hikuái Ñandejára ndoisãmbyhyihague chupekuéra pe Pyhare Mbyte Sapukáipe. Ha’ekuéra oñemomba’e’ỹ hína Tupã sãmbyhy pe Pyhare Mbyte Sapukáipe.
Pe tesape gotyo oĩ vaʼekue ogue, ha upéicha opyta hikuái ipykuéra pytũmbýpe, ha oñepysanga ha okañy chuguikuéra pe jehecharã ha Jesús-gui, ha hoʼa tape ári guive yvy ape gotyo, pe pytũ ha tekoaña arapýpe oĩvape.
Pe Sapukái Pyharepytepegua Mbojere rehegua
Jajepy’áta peteĩ jevy Pyharepyte Sapy’a ñembo’e ruguáre, ñamoĩ hag̃ua ipypekue porã porã mboyve ñañe’ẽ hag̃ua 2520 rehe.
Pe libro *The Great Controversy*, kuatiakuéra 391–395-gui: “Ohasa rire pe ára oñeha’arõhague raẽ Ñandejára jeju, ára pyahu 1844-pe”—kóva hína pe ára oñembotapykuéva, pe peteĩha jejavy’apo—“umi oha’arõ vaʼekue ijeroviápe Ijehechauka oñemoinge sapyʼami pyʼa mokõime ha ndaikatúi hag̃ua oikuaa porã mbaʼépa oikóta. Ha arapy tuichakue ohecháramo jepe chupekuéra oñehundi hag̃uáichaite ha ojehechauka hag̃ua oikohague peteĩ ñembotavy rehe, iñembopyʼaguasu renda gueteri vaʼekue Tupã Ñeʼẽ. Heta osegi oikundaha hag̃ua Ñandejára Ñeʼẽme, ohechajey jey umi mbaʼe ohechaukáva ijerovia ha oikuaa porã porã hag̃ua umi profesía, ojuhu hag̃ua tesapeve.”
Oĩramo heta ojapo upéicha, upéva he’ise oĩ hague ambuekuéra ndojapóiva. Noñe’ẽi “ha’ekuéra” rehe; he’i “heta” — ko’ápe oĩ mokõi aty.
Pe testimónio bíblico oĩva hikuái ikatu hag̃uáicha oñemombarete ipojýpe ha'e vaicha, ojehecha porã ha peteĩchapaite. Techaukaha ndaikatúiva oñembojevy térã oñentendeka vai he'íva porã Cristo ouha hi’aguĩma. Pe jehovasa especial Ñandejára rehegua, mokõive pekadór kuéra ñemoambuépe ha tekove espiritual ñembopyahúpe cristiano kuéra apytépe, ohechauka porãva'ekue pe marandu ouha Yvágagui. Ha jepémo umi ogueroviáva ndaikatúi omyesakã iñembyasy guasu, oikuaa porã hikuái Tupã oguerahahague chupekuéra ipykuaapy ohasava’ekuépe.
Umi profesía, ha’ekuéra ohechava’ekue ojeporuha mokõiha jeju ára rehe, oñembojoaju va’ekue mbo’epy hendaitépe oñemohenda hag̃ua pe estado de incerteza ha py’atarovápe oĩhaguéicha, ha omokyre’ỹva chupekuéra oha’arõ hag̃ua paciencia reheve jeroviápe, pe ko’ág̃a iñypytũva iñentendimientópe oñemyesakãtaha hekópe ára og̃uahẽvo.
Pe párrafo-pe he’i: “Oñembojoaju hag̃ua umi profesía ha’ekuéra ohecháva’ekue ojeporuháicha pe mokõiha jeju ára rehe . . . .” ¿Mba’e profesíapa ha’ekuéra oguerovia va’ekue ojeporuha pe Mokõiha Jeju rehe? Pe 2520, pe 2300 ha pe 1335. Ha’ekuéra oguerovia va’ekue ko’ã mbohapyite profesía ára rehegua opa 1843-pe, ha upéva hína pe Mokõiha Jeju.
Koʼã profesía apytépe oĩvaʼekue pe Habacuc 2:1–4 pegua: “Che aime hag̃ua che ñangarekohápe, ha añemoĩ hag̃ua pe tórre ári, ha amaña hag̃ua ahecha hag̃ua mbaʼépa Haʼe heʼíta chéve, ha mbaʼépa haʼéta ajejahéivo. Upéi Ñandejára chembohovái ha heʼi: Ehai pe visión, ha emyesakã porã itávarãme, ikatu hag̃uáicha odipara pe omoñeʼẽva. Pe visión ningo gueteri hína peteĩ ára oñemoĩmavaʼekuépe g̃uarã, ha ipahápe oñeʼẽta, ha ndijapumoʼãi; jepe ipuku hag̃uáicha, ehaʼarõ chupe; haʼe katuete ou hag̃uére, ndipukumoʼãi. Péina ápe, pe iñalmapa oñemomorãva ndahaʼéi hekojojáva ipype: pe hekojojáva katu oikovéta ijerovia rupi.”
Aty guive guive 1842-pe, ko profesía ohechaukáva “ehai pe visión, ha embopyahu porã yvyrarupápe, omoñani hag̃ua pe omoñeʼẽva” omeʼẽ Charles Fitch-pe ñemotenonde hag̃ua peteĩ taʼanga profético omyesakã hag̃ua Daniel ha Apocalipsis visión-kuéra. Ko taʼanga osẽ hag̃ua oñekonsiderákuri peteĩ ñemohuʼãramo pe tembiapoukapy omeʼẽva Habacuc. Upéicharõ jepe, upe jave avave ndohechakuaái pe misma profesía-pe ojehechaukaha peteĩ jehasaveʼỹ peteĩ tiémpope pe visión ñemoañetépe—peteĩ arakaʼeve hag̃uáicha guare. Pe jejavy rire, ko escritura ojehechauka iñimportántereiha: “Pe visión niko gueteri peteĩ ára oñemoĩmava hag̃ua; ha ipahápe oñeʼẽta, ha ndijapumoʼãi: jepe hag̃ua, ehaʼarõ ichupe; ha katu añetehápe outa, ndijehasamoʼãi. . . . Pe hekojojáva oikóta ijerovia rupi.”
1843 Aryry ha Espíritu de Profecía
Ndaipóri mba’éichapa rejapo tembiapo jepiguáva térã tembiapo ndaha’éiva jepiguáva—ñe’ẽ Ellen White oipurúva oñeñe’ẽ hag̃ua conferencia rembiapo rehe ha tembiapo ojejokupytýva ijehegui rehe, peteĩteĩrõ. Tereho hag̃ua ministeriokuéra tenondegua ojejokupytýva ijehegui Adventismo ryepýpe térã General Conference-pe térã Biblical Research Institute-pe, rejeruréramo chupekuéra 1843 Chart rehegua, he’íta hikuái: “Heta jejavy oĩ ko Chart-pe.” Ha’ekuéra ndojoguái Ellen White ndive, he’íva Ñandejára ojoko hague ipo “peteĩ jejavy” ári umi papapy oĩvape ko Chart-pe.
Haʼekuéra katu avei oñemoĩ Ñandejára Ñeʼẽ rehe. Habacucpe heʼi ko visión “ndojapomoʼãi japu”. Pe visión umi Pionero-kuéra omoĩvaʼerã kuri pe Cuadro de 1843-pe, ha upéva hikuái ojapo vaʼekue, haʼe peteĩ ñemohuʼã Habacuc 2-pe. Kóva hína pe visión omoĩvaʼerã hikuái ko Cuadro-pe, ha Habacuc 2 heʼi ko visión “ndojapomoʼãi japu”. Upévare, ere ramo ko Cuadro “henyhẽha jejavygui”, reñemoĩ hína pe Espíritu de Profecía ha avei la Biblia rehe.
Peteĩ parte Ezequiel profesíagui avei oiko vaekue mbarete ha py’a guasu moĩha umi ogueroviávape g̃uarã: “Ñandejára ñe’ẽ ou chéve, he’ívo: Yvypóra ra’y, mba’épa upe ñe’ẽnga peiporúva Israel retãme, pejehápe: Ohasave ára, ha opaite visión ndojepói? Upévare ere chupekuéra: Péicha he’i Tupã Ñandejára. . . . Hi’aguĩma umi ára, ha opaite visión rembiapo. . . . Che añe’ẽta, ha upe ñe’ẽ che ha’éva oikóta; ndohasamo’ãvéima.” “Israel róga he’i: Pe visión ha’e ohecháva niko heta ára rire g̃uarã, ha omombe’u profétaicha umi ára mombyrypegua rehe. Upévare ere chupekuéra: Péicha he’i Tupã Ñandejára; ndaiporimo’ãvéima che ñe’ẽnguéra apytépe mba’eve ohasáva; upe ñe’ẽ che ha’éva ojejapóta.” Ezequiel 12:21–25, 27, 28.
Mokõi Mba’eichagua Oñemomba’eguasúva hag̃ua Tupãme
Eñatendéke ha’e oñe’ẽha mokõi aty omomba’eguasúva rehe. Ha’e he’i heta oĩha, ko ñembotavyguasu og̃uahẽrõ guare, osegi hague ohesa’ỹijo umi profesía, ohechauka hag̃uáicha oĩ hague peteĩ aty ndosegíiva. Jahupytýta tesapeve hetave ko mokõi aty joavy rehe.
Pe cumplimiento Habacuc 2:1–4 rehegua ko ta’anga 1843-pegua ha pe ta’anga 1850-pegua. Habacuc-pe jepe, pe versíkulo 4 he’i umi ijoja oikótaha ijerovia rupi, ha avei upe ipy’a oñemopu’ãva. Oñemombe’u hína mokõi atýra ñemomba’eguasuhára rehegua. Pe tembiasakue “Midnight Cry” rehegua omoheñói mokõi atýra ñemomba’eguasuhára, ha umi mokõi atýra oñeñe’ẽ hesekuéra Habacuc-pe.
Pe párrafo oúvape, Habacuc 2 ha Ezequiel rehe oñeñe'ẽ rire, ha'e omohu'ã peteĩva umi aty apytégui: “umi oha'arõva”. Mávapa umi oha'arõva? Ha'ekuéra hína umi ombohováiva Daniel 12-pe he'íva: “Ojehovasáva hína pe oha'arõva, ha oguahẽva pe 1335-pe.” Ko aty hína umi oha'arõva.
Umi oha'arõva ovy'a, ogueroviávo pe Oikuaáva opa mba'e paha iñepyrũmby guive omañaha hague yvy ape ári umi ára ohasáva rupi ha, ohechaukávo voi pe oikótava ichupekuéra ñeñembyasy, ome'ẽ hague ichupekuéra ñe'ẽ py'a guasu ha jeroviapy rehegua.
Oreko peteĩ hermana ohenóiva'ekue, ojapóva'ekue tembiapo peteĩva umi tetã Europa Kuarahyreikéguape pegua apytépe mbovymi ary aja. Ha'e niko upégua va'ekue, oho oiko hag̃ua Estados Unidos-pe, ha oikuaa rire ko marandu, oho jey va'ekue upe tetãme. Ombohovái va'ekue jepe ñemboyke ha resistencia, ha umi oiko va'ekue hendive itupaopegua yma guare oñemboja va'ekue mburuvichakuérape itetãme hag̃ua “omboty okẽ hese.” Ko'ág̃arupi, Ñandejára oipe'a okẽ chupe hag̃ua omosarambi ko marandu atykuérape.
Ohenói ko’ẽjuete, omombe’úvo peteĩ mba’e ojokóva hikuái ha’eha jehasa hag̃ua guataha. Oikotevẽkuri peteĩ mba’yrumýre oho hag̃ua ha ombo’e hag̃ua ko marandu, ha ndoguerekói va’ekue viru upévarã. Oguahẽ hag̃uáicha ko tenda-pe, angirũnguéra Estados Unidos-gua, Ñandejára omoĩva’ekue ikorasõme, omondo peteĩ suma oguerekóva hag̃ua hikuái viru ojogu hag̃ua peteĩ mba’yrumýre.
Kóva ha’e peichagua jehasa oiko vaekue umi oñembotavývape g̃uarã. Haʼekuéra oñembotavy vaekue, péro Ñandejára omboguata chupekuéra Escritúrape omokyreʼỹ hag̃ua chupekuéra, heʼívo: “Ko ñembotavy oiko che poguýpe. Peho tenonde gotyo año hag̃uánte.”
Noiméirire amo peichaguaichávaicha Escritura rehegua, omoñe’ẽva chupekuéra toha’arõ hag̃ua paciencia reheve ha tojoko mbarete hag̃ua ijerovia Ñandejára ñe’ẽre, hi’jerovia okanýma va’erãmo’ã upe aravo de prueba-pe.
Ñe’ẽnga’u umi Pa’i Kuñataĩ Pa’ẽ ha pe Aravo Oñembotapykue hag̃ua hag̃ua
Ema’ẽ mba’éichapa Hermana White ombojoaju pe káso ñemombe’u Diez Vírgenes rehegua Habacuc 2 ndive, mokõivéva oñe’ẽgui peteĩ tiempo de demora rehe ha mokõi aty adoradorkuéra rehe.
Pe parábola umi diez virgen rehegua Mateo 25-pe ohechauka avei pe pueblo adventista rembiapokue. Mateo 24-pe, ombohovái hag̃ua idiscípulo kuéra porandu ipy’aguapy rehegua Ijuvy rehegua ha ko mundo paha rehegua, Cristo ohechauka va’ekue peteĩha umi tembiapo iñimportantevéva mundo rembiasakue ha iglesia rembiasakue ryepýpe, iñepyrũ guive pe mokõiha adviento peve; péva hína, Jerusalén ñehundi, pe jehasa asy guasu iglesia rehegua umi persecución pagana ha papal guýpe, kuarahy ha jasy pytũmbýva, ha mbyja kuéra ho’áva. Upéi oñe’ẽ Ijuvy rehe Itetãme, ha omombe’u pe parábola omyesakãva mokõi atýpe tembiguái kuéra oha’arõva Ijehechauka. Capítulo 25 oñepyrũ ko’ã ñe’ẽme: “Upérõ yvágape pe Reino ojoguáta diez virgen rehe.” Ko’ápe ojehechauka pe iglesia oikóva ára pahápe,
Koʼág̃a, haʼe omoĩ ko mbaʼe pe Historia Millerita rehe; péro pehecha mbaʼépa heʼi: “Koʼápe ojehechauka pe iglesia oikovéva umi ára pahápe” — mávapa “pe iglesia oikovéva umi ára pahápe”? Upéva ñande.
Upéva ojehechauka capítulo 24 paha opávo. Ko techaukaha rupive ijehasa ojehechauka peteĩ ñemendaha orientegua rembiasakue rupive. “Upéramo yvágapegua rréino oñembojojáta diez kuñataĩ rehe, ogueraha vaʼekue hikuái ilámpara ha osẽ ojojuhu haguã noviorã ndive. Ha cinco ijapyka porã ha cinco itavýkuri. Umi itavýva ogueraha ilámpara, ha ndoguerahái hendivekuéra aséite; ha umi iñarandúva ogueraha aséite ivásokuérape ilámpara ndive. Ha noviorã ipuku aja og̃uahẽ hag̃ua, opavave okehyi ha oke. Ha pyhare mbyte jave ojejapóvo sapukái, Péina, noviorã ou; pesẽ pejotopa hag̃ua chupe.”
“Cristo oúva, oñemomaranduháicha pe ánhel peteĩha marandu rupive, oñentende vaʼekue ojehechauka hag̃ua pe novio ou ramo. Pe ñemoambue guasu oikóva pe marandu ojeguerahápe Hae pyaʼe oútaha, okorresponde vaʼekue pe kuñataĩnguéra osẽ hag̃ua ohug̃uaitĩvo pe noviope. Ko ñeʼẽngaʼúpe, Mateo 24-peguáicha avei, mokõi aty ojehechauka. Maymáva oguereko vaʼekue ilámpara, haʼéva la Biblia, ha upéva tesape rupive osẽ ohug̃uaitĩvo pe Noviope. Péro umi itavýva ogueraha ilámpara aceiteʼỹre, umi iñarandúva katu ogueraha aceite ivasópe. Umi iñarandúva ohupyty vaʼekue Tupã gracia, pe Espíritu Santo puʼakapyrã omoheñóiva pyahu ha omyesakãva, ojapóva Iñeʼẽgui peteĩ lámpara ipýpe g̃uarã. Haʼekuéra oikuaase hag̃ua añetegua ohesaʼỹijo vaʼekue Ñandejára Ñeʼẽ, ha kyreʼỹme oheka vaʼekue ipyʼa ha hekove potĩ. Koʼãva oreko vaʼekue experiencia tee ha jerovia Tupãre ha Iñeʼẽre, ndaikatúiva oñembyaívo jejavyʼỹ ha are hag̃ua rupi. Ambuekuéra katu omýi vaʼekue impulso rehe, ojeroviávo iñermáno kuéra jeroviare, ovyʼa sentimiento porã reheve, péro oikuaa porãʼỹre pe añetegua térã ndohasái hag̃ua peteĩ tembiapo añetetéva gracia rehegua. Haʼekuéra ndojejapói vaʼekue are hag̃ua ha jejavyʼỹpe g̃uarã. Oguahẽvo umi prueba, ijerovia ikangy, ha itesape oñepyrũ ogue hag̃ua.”
“Oime pe novio opyta are,” ¿araka’e pe Novio opyta are? 22 jasypakõi 1844-pe. Ha’e opyta are. ¿Mba’e piko oikóta ko’ág̃a? Ko’ã mokõi aty ojehechaukáta.
Ñanderesarái jave pe Pyhare mbyte Sapy’a ha ja’a tape guive yvy apýpe oĩva umi ñaña gotyo, jahechauka ndajaikuaaiha pe Evahélio. Pe Evahélio Opave’ỹva ha’e Cristo rembiapo omoheñóivo mokõi aty oñemomba’eguasúva, peteĩ marandu profético ohechaukáva ha oiporavóva rehe oñemopyenda hag̃ua. Pe aravo oñearóta guive pe okẽ oñembotýpeve, kóva hína pe Evahélio Opave’ỹva hu’ãite. Ko’ápe, Ñandejára ogueraha mokõi aty pe aravo oñearótavape, oheka hag̃ua omboguata chupekuéra Hendive pe Juísiope, ha ombohasa chupekuéra peteĩ proceso ojehechaukahápe hag̃ua añetehápe oguereko hag̃ua aséite térã nahániri. Kóva hína Cristo rembiapo hu’ãite omboykévo pe óro pe ky’águi, pe trígo umi ñana apytégui, umi arandu umi tavygui.
“Oĩrõ pe novio opyta hag̃ua hína, opavave oke ha opytuʼu.” Pe novio ojapyhy puku hag̃ua rehe ojehechauka pe ára ohasáva pe Ñandejára ojehaʼarõ hague, pe ñembyasy ha pe ijareteha guaʼu. Ko tiempo de incertidumbre-pe, umi yvategua ha pyʼaguapyʼỹva interes pyaʼe oñepyrũ oguejy hag̃ua, ha hembiapo-kuéra opytuʼu hag̃ua; ha umi ijerovia oñemopyenda vaʼekue peteĩ kuaapy tee rehegua la Biblia rehe, oguereko peteĩ ita guasu ipy guýpe, umi ola ñembyasy rehegua ndaikatúiva ogueraha. “Opavave oke ha opytuʼu”; peteĩ aty oñemombaʼeguasuʼỹre ha oheja hag̃ua ijerovia, ambue aty katu paciencia reheve ohaʼarõ pe tesape hesakãvéva oñemeʼẽ meve. Upéicharõ jepe, pe pyhare jehasa asýpe koʼãva ipahapegua ojehecha, peteĩ grado peve, operde hague ikyreʼỹ ha iñemomarangatu. Umi pyʼa mokõi ha yvategua ndaikatúi véima oñemopyenda ijoykeʼykuéra jerovia rehe. Káda peteĩ tekotevẽ opyta térã hoʼa ijehegui hag̃uáicha.
Oguahẽvo pe jejavy’atỹ, mokõi aty oñepyrũ oke iñambuévo; ha umi kuñataĩ arandu jepe operde michĩmi peteĩ hendáicha iñakãrapu’ãrã. Ñandejára oguata va’ekue ko’ã mba’épe, ikatu hag̃uáicha, ou jave pe marandu Pyhare Mbytegua Exeter Camp Meeting-pe, ha’e ojapo tembiapo ijapytepekuéra.
Pe Proceso de Prueba: Pe Aravo Riregua ha pe Sapukái Pyhare Mbytepegua
Espíritu de Profecía, volúmen 4, página 228-gui: Penemanduʼáke ko tembiapo—Pe Sapukái Pyhare Mbytegua, pe Aravo Oñembotardágui pe okẽ oñemboty peve—haʼeha Ñandejára oporomoñeʼẽha Itavayguakuérape. Pe Sapukái Pyhare Mbytegua pe Exeter Camp Meeting-pe, iñemoherakuãme 22 de octubre de 1844 peve, haʼe año peteĩ parte upe tembiasakuegui. Ndaikatúi oñembojaʼo pe aravo oñembotardágui, og̃uahẽva ombosakoʼi hag̃ua pe Sapukái Pyhare Mbytegua rembiporu mokõi aty ñemombaʼeguasuhárape g̃uarã. Tekotevẽ peikuaa Pe Sapukái Pyhare Mbytegua, pórke ndoikuaáiramo, pejeity tape ári.
“Tupã ojapo hag̃ua peteĩ prueba ipuévlo rehe. Ipo ojaho’i peteĩ jejavy umi ára profétikova jeipapápe. Ipo, Ñandejára po, ojaho’i peteĩ jejavy ijojaha’ỹva umi ára profétikova jeipapápe”, hetaetévape. “Umi Adventista ndoikuaái pe jejavy, ha umi iñaranduvéva ijoparerekuárape voi ndojuhúi upéva. Ko’ãva he’i: ‘Pende jeipapa umi ára profétikova rehegua oĩ porã. Peteĩ mba’e guasu oikótama; ha katu ndaha’éi pe karai Miller he’íva; ha’e hína ko yvy tuichakue ñekonverti, ha ndaha’éi Cristo jeju mokõiha.’”
Pe tiempo ojeha’arõrõva ohasa, ha Cristo ndojehechaukái ogueru hag̃ua pe jejora Itavayguárape g̃uarã. Umi oha’arõva’ekue Iporiahurãme jerovia ha mborayhu añeteguápe ohasa peteĩ ñembyasy rova. Upéicharõ jepe, Ñandejára omohu’ã Ikatupyryrã: Ha’e oipy’amongeta umi oje’eva’ekue oha’arõha Ijehechauka. Umíva apytépe heta oĩva’ekue omýiva kyhyjégui, ndaha’éi pe mborayhu añeteguáre. Pe mba’e ojeha’arõva ndoikói ramo, ko’ã tapicha he’i ndaha’eiha oñembyasy; araka’eve ndogueroviái hikuái Cristo outaha. Ha’ekuéra apytépe oĩva’ekue tenonderãite oñembohory haguã umi jeroviaha añeteguávape ñembyasýre.
Kóva ningo pe Señor rembipota. Ndajarekói mba’eve jajerokyhyje hag̃ua tenonderãre, ndaha’éiramo ñanderesarái mba’éichapa pe Señor ñaneguenohẽ ha ñandeisãmbyhy va’ekue ñane rembiasakuerépe, ha ndaipóri mba’érepa jajerokyhyjéta ndaha’éiramo ñanderesarái pe Señor mbo’epykuéra ñane rembiasakuerépe. Ro’e hag̃uáicha ndikatúi peẽ peipe’a ko ñesãmbyhy iñembo’e ha’e hag̃ua peteĩ mba’e ijeheguíva.
Life Sketches of James White and Ellen G. White 1888, páhyna 186–187: “Tupã oha’ã ha omboaje ipuévlope ára ohasávo ary 1843-pe. Jejavy — peteĩ jejavy ijojaha’ỹva — ojapóva hikuái umi ára profétika ñemohendápe, ndojehechakuaái pya’e umi kuimba’e arandu jepe, oñemoĩva umi oha’arõva Cristo jeju rehegua remiandu rovái. Koʼã aranduka guasu heʼi vaʼekue karai Miller oĩ porãha ára ñepapápe, jepe oñemoĩ hese hikuái upe mbaʼe omohuʼãtava pe ára pukukue rehegua. Háke haʼekuéra, ha Tupã retãygua ohaʼarõva, oĩ kuri peteĩ jejavy comúnpe ára porandúpe.”
Rojeroviaite ñandeguerovia Tupã, Iñarandúpe, omohenda hague Itavayguakuéra tohasávo peteĩ ñembotavy’ỹ guasu, ojejapóva porãiterei hag̃ua ojekuaauka hag̃ua py’akuéra ha oñemoakãrapu’ã hag̃ua tekokue añeteguáva—ndaha’éi añoite ojekuaauka hag̃ua ipy’akuéra, síno oñemoakãrapu’ã hag̃ua hekokue, oguerahávo upéva pe punto peve ojehechaukatahápe pe apañuãime oguahẽva Pyhare Mbyte Sapy’ápe. Umi omoguahẽ vaekue pe ánhel peteĩha marandu okyhyjégui Tupã jehusgakuéragui, ndaha’éi ohayhúgui pe añetegua ha oipotágui peteĩ herencia yvágape pe rréinope, ko’ág̃a ojechauka hesakã hag̃uáicha mba’éichapa añetehápe hikuái. Ha’ekuéra voi umi tenondete ojojahéiva umi oñembotavy’ỹ vaekuépe, umi añetehápe ohecharamóva ha ohayhúva Jesús jehechauka. Ko Tupã prueba ipukukuevéva oikuaaukava’ekue tekokue añeteguáva umi ojehekýita umi tembiaporãgui ha tĩndýgui oñembotovévo ijerovia pe aravo jehasa asýpe.
Umi oikovéva’ekue ndopytái pytũmbýpe; profecía rehegua ára ha ára jeporavo oñehesa’ỹijo hag̃ua ñembo’e py’aite guive reheve, jejavy ojejuhu—upe jejavy peteĩnteha—ha profecía ryruha rapykuere oñemoha’anga hag̃ua pe are hag̃uarã rupi. Cristo ou hag̃uáre vy’ápe ojeha’arõ jave, pe visión guapykue ojehechakuaa hag̃uarã ndajeiporiahuverekoiva’ekue, ha upéva oiko ñembyasy ha ñesorprende vai hag̃ua, ndojeha’arõiva’ekue. Upéicharõ jepe, ko jehasa’asy tekotevẽiterei va’ekue oñemboguata ha oñemombarete hag̃ua umi oguerovia añetéva pe añetegua. Pe are hag̃uarã tekotevẽiterei va’ekue. Ndaha’éi añónte ohechaukátava mokõi aty ha oñepyrũ hag̃ua oñemboguata ikaraktermimi, ojehechaukátava Pe Sapukái Pyharepyte guive pe okẽ ñembotýpe peve, ha katu tekotevẽ kuri avei omombarete hag̃ua umi osẽtava pe lado porã gotyo ko mba’e rehegua apopyrãme. Ndaikatúi remboyke pe are hag̃uarã Pe Sapukái Pyharepytegui térã pe okẽ ñembotýgui.
Reñemo’ãvo pe Pyharepyte Sapy’a, reñemo’ã hína upe tembiasakue voi rehe. Pe Pyharepyte Sapy’a ndaha’éi pe marandu añoite Samuel Snow ombohasáva Exeter Camp Meeting-pe; ha’e hína pe jehasa pe araka’e hag̃ua pe ára ñembotavy rehegua. Kóva niko upe tenda Ñandejára ogueraha hague. Ndaipóri mba’eve ñande mongyhyjéva tenonderãme, ndaha’éiramo ñanderesarái Ñandejára ñanemotenonde hague ñane rembiasakue yma guarépe—ko tembiasakue pe araka’e hag̃ua pe ára ñembotavy rehegua ha pe Pyharepyte Sapy’a rehegua, upépe Ha’e ogueraha hu’ãme pe Marandu Porã Opave’ỹva pe Tembiasakue Millerita-pe, omoheñóivo mokõi aty omomba’éva.
Escritos Tempranos, página 74: “Ahecha vaʼekue pe kuatia 1843-pegua oñemboguataha Ñandejára po rupive, ha ndovaléi oñemoambue; umi papapy oĩhague Haʼe oipotaháicha; Haʼe po oĩhague hiʼári ha omokañy peteĩ jejavy umi papapy apytépe, avave ndaikatúi hag̃uáicha ohecha, pe Ipo ojeipeʼa peve.”
Pe Mba’e Mymba Tekovai’ỹ rehegua ha Pe Proceso de Prueba hag̃ua hag̃uáicha
Oreko arakaʼe ñane tiempo, ikatúne ñañemongeta pe tembiayhu ñemimby mbaʼe vai rehegua rehe. Pe tembiayhu ñemimby mbaʼe vai rehegua ikatu oguereko hetave peteĩ tekomboʼe hekopeteva, ha koʼápe katu oñeñeʼẽ Satanás rembiapo rehe, omoheñóiva jejopara ivaíva iporãva ndive, añetegua jejavy ndive, umi marandu marangatupe Ñandejára ohaʼã hag̃ua Itavayguakuérape. Umi marandu marangatu Escritura-pe, Ñandejára ogueraha jave Itavayguakuérape peteĩ proceso jehaʼãrãme, tapiaite rehechátane pe tembiayhu ñemimby mbaʼe vai rehegua—Satanás rembiapo ombojoparáva añetegua jejavy ndive. Tapicha kuéra oguahẽvo ko punto jehaʼãrãme, pe tembiayhu ñemimby mbaʼe vai rehegua omopytũma umi mbaʼe ojehechavaʼerã.
Oguahẽvo Noé ára oñeha’ã haguã, la Biblia he’i ñandéve Satanás ñemoñare oñembojehe’aha’ekue Tupã ñemoñare ndive upe mboyve. Kóva ha’e upe omboguapy va’ekue tembiapo vai ñemimby oñemohu’ã haguã Noé árape, oñemombe’úva Génesis-pe Tupã ra’ykuéra ojapyhy hague kuña yvypóra rajykuérape tembirekorãramo—mokõi ñemoñare ñembojehe’a, upe tembiapo vai ñemimby oúva tenondete Noé jehechapyrã renondépe.
Moisés ha Pe Yguasu jejopyrãme, Ñandejára Ñe’ẽ omombe’u mba’éichapa Israel, ojehechaukátava Pe Yguasúpe ha Sinaípe, oñembyaikuri Egipto mbo’epykuéra rupive, upépe opytágui aréma rire. Upéva ha’e vaekue tekoañáme guare pe ñemimby—ojejokóva mbo’epy sataniko rupive.
Umi judío-kuéra ára-pe, griego mbo’epykuéra hína vaʼekue umi ombosakoíva tape pe Sanedrín ohejare hag̃ua yke gotyo pe prueba rembiapo rape.
Tembiasakue Millerita rembiasakuepe, umi Millerita oĩva umi tupão protestántepe osẽmbaitéma kuri 1260 ary pukukue influénsia Papal guive, ombyai va’ekue pe ñemoñare potĩ pe ñemoñare ky’a ndive, omoheñóiva peteĩ temimikõi aña rehegua omotenondéva pe prueba Tembiasakue Millerita rehegua.
Upéva hína pe mba’e ñemimby tekoañágui, oĩva tapiaite.
Reikuaáramo mba’éichapa omba’apo pe tembiapokue ñemimby tekovaíre, tereho Patriarcas y Profetas, pe capítulo peteĩháme. Hermana White he’i ñandéve mba’éichapa Satanás omohu’ãkuri pe tembiapokue ñemimby tekovaíre Yvágape. Oĩ va’erãkuri peteĩ prueba Yvágape mba’épa umi ánhel oĩta gueteri ha mávapa oñemboykéta, ha Satanás ojapokuri pe tembiapokue ñemimby tekovaíre upépe Yvágape pe proceso de prueba mboyve.
Satanás ojapo kóva omoinge hag̃ua py’a mokõi, omoĩvo iñe’ẽ Tupã Ñe’ẽ ári, ha, iñimportantevéva, oguerahávo ambuépe ohechauka hag̃ua ijeheguiete umi japu ombo’évape—tembiapo añaite. Ha’e omoĩta py’a mokõi nde akãme, ha upéi nde resẽta remombe’u hag̃ua pe py’a mokõi peteĩ aty renondépe. Oiméramo avave oñe’ẽ vai pe py’a mokõire, oñe’ẽ vaíta nde rehe, ndaha’éi hese.
Ko’ag̃aite, peteĩ pastor Spokane, Washington-pe oñe’ẽ Early Writings, página 74 rehe, he’ívo: “Aho Ellen White ára ha tiémpope ojepurúva ñe’ẽryrupe, Webster’s Dictionary-pe, ha figures ndaha’éi mba’eve orekóva relación aritmética ndive.” Hetave umi ohendúva upéva ndohechamo’ãi añetépa upéicha ha ogueroviáne chupe. Sa’ive jepe, upe pastor oñotỹva’ekue py’a mokõiha mba’épa umi figures he’iséva ko pasáhepe; añetépe, ijapu hína. Webster’s 1828 Dictionary he’i: FIGURE, n. In arithmetic, a character denoting a number, as 2, 7, 9.
Haʼe ohechauka hína kuri pyʼa mokõi, ojapóvo pe tembiapo ojehechaukáva tembiapo vai ñemimbyramo. Haʼe oikuaaukáva kuri umi Adventístape, ohechase ramo, ko árape ko yvy rembiasápe, tekotevẽha rentende pe añetegua ndejehegui voi ha ani rehendu yvypórape; pórke, “. . . pe tembiapo vai ñemimbyra oiko voi hínama: . . . .”
Jehaipyre Ypykue, kuatia rogue 74: “. . . umi ta’ãnga ha’eha’ekue Ha’e oipotaháicha, ha Ipo oĩ hague ári ha omokañy hag̃ua peteĩ jejavy umi ta’ãnga apytépe, avave ani hag̃ua ohecha upéva, peve Ipo ojeipe’a rire.”
Ha’e peteĩ jembotavy, ha umi teólogo heta jey ojapo upéva. Reikuaaséramo mba’épa he’ise peteĩ ñe’ẽ Bíbliahpe térã Espíritu de Profecíape, nderehechái va’erã umi diccionario-pe tenonderã; rema’ẽ va’erã proféta rehe. Techapyrãrõ, Daniel oipuru ñe’ẽ hebreo rum Daniel 8:11-pe, oñembohasáva “taken away” ramo. Umi hénte oimo’ã he’iseha “ñemboyke” térã “jeipe’a”, péro Daniel oipuru rum ambue po jey, ha araka’eve ndaha’éi “to take away” he’iséva; he’ise “to lift up and exalt”. Upévare, ojejepy’amongetáramo rum Daniel 8:11-pe he’iseha “take away”, upéva hína ojepysóva tradición rapykuéri, ndaha’éi Daniel oipuru haguéicha upe ñe’ẽ.
Péicha avei, Ellen White rehegua ndive: reipotáramo remombe’u hag̃ua Early Writings, 74-pe, “figures” he’iseha ta’anga aty térã gráfico, ikatu ere: “Ñe’ẽryru ojejeporúva Ellen White árape ndo’éi figures he’iseha aritmética”, rejeroviávo hetave tapicha ndohesape’amo’ãiha upéva. Péro ojeporandúramo hikuái, ohechakuaáta figures añetehápe he’iseha aritmética.
Ha katu pe tenda peteĩha reho hag̃uáicha ha’e Ellen White voi rendápe: mba’épa he’ise ha’e cifras rehe? Early Writings, página 74-pe, he’i: “Ipo oĩva’ekue hi’ári ha omokañy peteĩ jejavy umi cifras apytépe”, ha página 236-pe he’i: “Ipo ojaho’i peteĩ jejavy pe cálculo-pe umi período profético rehegua.” Pe profetisa ohechauka porã iñe’ẽme, cifras, orepresentaha umi período profético-pe — pe aritmética, ndaha’éi pe ta’anga apo.
Upéicharõ, mbaʼe rehepa Ñandejára omoĩ ipó? Haʼe omoĩ ipó peteĩ jejavýre pe jeipapápe umi ára profétikogua — umi papapy rehe.
Ellen White omoneĩ vaʼekue 2520 hag̃ua
Kóva hína pe mba’e iñimportantevéva. Heta oĩ oikuaaukáva pe tembiapo peteĩcha ore roikuaaukaháicha, ha che amoneĩ chupekuéra. Péro oñeñe’ẽvo pe 2520 rehe ha mba’éichapa Ellen White oguerovia vaʼekueha kóva haʼeha peteĩ profesía añeteguáva, ko’ápe oĩ pe argumento—kóva hína pe prueba ha upépe reikotevẽ reñepyrũ. Opaite ambue argumento añete ha iporã, péro kóva hína pe ñepyrũha renda.
Jehaipyre Ypykuépe, kuatia 74-pe, he’ihápe Ñandejára ojoko hague Ipo peteĩ jejavýre oĩva algunos papapyapýpe, ha’e voi omyesakã mba’épa upéva he’ise upe aranduka peteĩteĩme, kuatia 236-pe: “Ahecha Ñandejára retãyguakuéra vy’ápe oha’arõva, oma’ẽvo Ijára rehe. Péro Tupã oipota va’ekue oha’ã hag̃ua chupekuéra.” Ha’e oñe’ẽ hína pe Aravo Otarývare, pe ñembyasy peteĩha rehe.
Ha’e ndaha’éi oñe’ẽhína pe Jejavy Guasúre 22 jasypa 1844-pe, pórke upépe avei ojehechaukáta chupekuéra; ha ko’ápe katu oñe’ẽ hína pe are hag̃ua rehe: “Tupã oipota va’ekue ohechauka chupekuéra.” “Ipo omo’ã peteĩ jejavy pe papapy rehegua marandu aranduka ára pukukuegua ñemyesakãme.” Mba’éicha piko Ha’e ohechaukáta chupekuéra pe are hag̃ua rupive? Oñangarekóvo Ipo rupive iñentendimiento ári umi marandu aranduka ára pukukuegua rehe. Ndaipóri mba’eve pendejukyhyjéva tenonderãrã, ndaha’éiramo ñanderesarái mba’éichapa Ñandejára ñandereraha va’ekue yma, umi Millerita rembiasápe ha Itekombo’épe.
Ko'ã período profétiko ha'e umi enseñánsa omoheñóiva’ekue pe tiempo de demora. “Ipo ojaho’i peteĩ jejavy pe cómputo-pe umi período profétiko rehegua. Umi oha’arõva’ekue Ijárape ndoikuaái kuri ko jejavy,” — peteĩ jejavy añoite — “ha umi kuimba’e iñaranduvéva omoĩva’ekue oposición pe tiempo rehe avei ndohechái kuri. Tupã oipota va’ekue Itavayguakuéra ohasa peteĩ desengaño rupi. Pe tiempo ohasa, ha umi oma’ẽva’ekue vy’apópe oha’arõvo Ijára Pysyrõhárape oñembyasy ha ikangy py’a, ha umi ndohayhúiva’ekue Jesús jehechauka, síno omoneĩva’ekue pe marandu kyhyjégui, ovy’a va’ekue ndoúi haguére pe tiempo oñeha’arõhaguépe. Ijerovia rekovépe jehechauka ndoguahẽi va’ekue ikorasõme ha nomopotĩi va’ekue hekove. Pe tiempo jehasa oĩ porãite va’ekue ohechauka hag̃ua ko’ãichagua korasõ. Ha’ekuéra voi raẽvete ojere ha oñepyrũ oñembohory umi oñembyasýva ha oñedesengaño va’ekuére, umi añetehápe ohayhúva’ekue Ijára Pysyrõhára jehechauka. Ahecha Tupã arandu porãha oñeha’ãvo Itavayguakuérape ha ome’ẽvo chupekuéra peteĩ prueba ipypuku hag̃uáicha ojekuaa hag̃ua umi okyhyjéta ha ojere jeýta pe hora de prueba-pe.
Jesús ha opaite pe ehérsito yvagagua ohecha poriahuvereko ha mborayhúpe umi, tory asýpe oha’arõ aréma vaʼekue ohecha hag̃ua pe haʼekuéra ánga ohayhuvétava. Umi ánhel oikoveve ijerérekuéra, omombarete hag̃ua chupekuéra iñehovasaʼỹha ára aja. Umi omboykéva oguereko hag̃ua pe marandu yvagagua ojeheja pytũmbýpe, ha Tupã pochy hendy hesekuéra, ndojapyhýigui pe tesape Haʼe omondo vaʼekue chupekuéra yvágagui. Umi jeroviaha, oñembotavývaʼekue, ndaikatúiva ontende mbaʼérepa ijára ndouéi, noñehejaíriva pytũmbýpe. Jey hag̃ua, oisãmbyhy chupekuéra haʼekuéra Biblia-kuérape oheka hag̃ua umi ára profétika. Ñandejára po oñemboi umi papapýgui, ha pe jejavy — peteĩnteva — oñemyesakã.
Ko’ápe ha’e omyesakã pe jejavy oĩva umi papapykuérape pe Cuadro 1843-gua rehe, ha ha’e voi ymaite guive omyesakãma umi papapy ohechaukaha umi período profético. “Ha’ekuéra ohechakuaa umi período profético oguahẽ hague pe ary 1844 peve, ha pe evidencia voi ha’ekuéra oikuave’ẽ va’ekue ohechauka hag̃ua umi período profético opa hague 1843-pe, ohechauka avei opataha 1844-pe.” Opa pe ñemongeta! Ellen White omoĩ imonéĩrã pe 2520 rehe.
Oĩmboyve mbohapy añónte umi período profético oĩva pe Tabla 1843-pe ha haʼekuéra oikuaa vaʼekue opaha 1843-pe: pe 1335, pe 2520 ha pe 2300. Tupã omoĩ Ipo jejoko peteĩ jejavy ári oĩva algunos cifra-kuérape—umi período profético oĩva ko Tabla-pe—peve Ipo oñemboyke. Ha haʼe oñemboykévo Ipo, umi jerovia hag̃ua ohaʼarõ vaʼekue oñemotenonde jey hag̃ua ohesaʼỹijo umi período profético, ha ojuhu hikuái pe evidencia peteĩchagua ogueraha vaʼekue chupekuéra opresenta hag̃ua umi período profético oñemboty hague 1843-pe, upéi ojekuaa hague ohechauka hag̃ua mokõi opaha 1844-pe.
Pe 1335 oñepyrũ 508-pe ha opa 1843-pe. Pe 2520 oñepyrũ 677 a.C.-pe ha ojehepyme’ẽ pe ary henyhẽva rehe. Umi Pionéro oimoʼã kuri opa hague 1843-pe, péro upe rire ontende porãve hikuái pe peteĩchagua testimónio ogueraha vaʼekue chupekuéra opredesi hag̃ua 1843 ohechauka hague avei pe profesía 2520 opa hague 1844-pe. Pe profesía 2300 oñepyrũ 457 a.C.-pe, ha haʼekuéra oimoʼã kuri opa hague 1843-pe, péro pe ñembyasy guasu rire, iñemoarandu rupive umi ára profético rehe, ohechakuaa hikuái opa hague 1844-pe.
Oĩ mbohapy añónte umi profesía haʼekuéra heʼíva opa vaʼerãha ary 1843-pe, ha peteĩva umívagui opáma: pe 1335. Ko profesía ndahaʼéi pe Ñandejára ojoko hague ipo hiʼári. Haʼe omombeʼu porã umi Millerita rembiasakue pe Tarrying Time guive, pe Midnight Cry rupive, peve 22 jasypa 1844.
Kuehe peteĩha ára ñane presentación-pe, japytu'u vaʼekue ko ñeʼẽme Ellen White-gui: “Ojehovasáva umi tesa ohecha vaʼekue umi mbaʼe ojehecha vaʼekue 1843 ha 1844-pe.” Kóva hína: “Ojehovasáva pe oguahẽva 1843-pe.” Pe párrafo oúva upe rire, haʼe he'i: “Pe marandu oñeme'ẽma. Ha ndaikatúi oĩ ñembotavy pe marandu jevy momarandúpe g̃uarã, pórke umi ára rechaukaha oñekumplíma hína; pe tembiapo paha ojejapopa vaʼerã. Peteĩ tembiapo guasu ojejapóta sapyʼaitépe. Pyaʼete oñemeʼẽta peteĩ marandu Tupã omoĩ hag̃uáicha, ha upéva okakuaáta peteĩ sapukái hatãme. Upérõ Daniel opuʼãta ilótepe, omeʼẽ hag̃ua itestimonio.” Manuscript Releases, volumen 21, 437.
Daniel oñembo’yvo ilótepe ha’e Daniel 12 pe versíkulo 13. “Ojehovasáva hína umi tesa ohecháva umi mba’e ojehechava’ekue 1843 ha 1844-pe” ha’e versíkulo 12. Ellen White ome’ẽ hína peteĩ comentario divíno Daniel 12:12–13 rehe, he’ívo ko’ã versíkulo ndaha’éiha peteĩ profesía ára rehegua, síno peteĩ jehasa hag̃ua rehegua oguerekóva 1843 ha 1844, oúva peteĩ jejavygui 1843 rehegua ha upéva oguerúva peteĩ tiempo de demora. Oguahẽ vove pe tiempo de demora, “Ojehovasáva hína pe oha’arõva.” Jepe pe visión ipuku hag̃uaicha, eha’arõ chupe. Ojehovasáva hína pe oha’arõva jerovia hag̃uáicha pe Tiempo de Demora guive pe okẽ oñemboty peve. Pe umi jerovia hag̃uaichagua ohecháva 1843 ha 1844-pe ha’e peteĩ jehovasa ogueraháva chupe pe Tenda Santísimo-pe.
Pe profesía 1335 opa vaʼekue ary 1843-pe, ohechauka hag̃ua Pyhare Mbyte Sapyʼa. Pe 2520 ha 2300 arange profesiagua opa ary 1844-pe. Ellen White heʼi pe peteĩchagua mbaʼe rechaukaha ogueraha vaʼekue chupekuéra oporomoherakuã hag̃ua pe 2520, 2300 ha 1335 opa hague ary 1843-pe, upéi ojehechakuaa hague ohechauka hag̃ua opataha ary 1844-pe.
Tupã Ñe’ẽgui osẽva tesape ohesape hag̃ua iñemohenda, ha ohechakuaa hikuái oĩha peteĩ ára opytáva hag̃ua—“Jepe [pe visión] ojere hag̃ua, eha’arõ chupe.” Ijapytepekuéra Cristo pya’e ou hag̃uáre mborayhúpe, ndohechakuaái hikuái pe visión ojere hag̃uáva, ojehechakuaa hag̃uáicha umi añetehápe oha’arõvape. Jey peteĩ jey oreko hikuái peteĩ ára kuaapy. Upéicharõ jepe, ahecha heta ijapytepegua ndaikatuiha ojupi iñembyasy pohýigui oguereko hag̃ua upe kyre’ỹ ha mbarete omarkáva’ekue ijerovia ary 1843-pe.
Satanás ha iángelkuéra ipu'aka hesekuéra, ha umi ndojapóiva pe marandu oñemomba'eguasu ijehe voi, ohechaukávo hikuái oikuaa mombyryha ha iñarandúha ndojapyhýi haguére pe jejavy, péicha hikuái oñehenóiva. Ndoikuaái hikuái ha'eha oikotevẽ'ỹvo Tupã ñe'ẽmondo hesekuéra voi, ha omba'apohína hikuái joajúpe Satanás ha iángelkuéra ndive omboguevipa hag̃ua Tupã tavayguakuérape, umi oikovéva pe marandu yvágagui ou vaekue reheve.
Ko tembiasakuepe, oĩ mokõi aty omomba'éva. Pe aty ndopysóiva oñembohory umi oha'arõvare, ha umi oha'arõva katu oñemoguahẽ jey peve umi aravo proféticokuérape ha oikuaa hag̃ua pe jehechauka peteĩchavaite ogueraháva’ekue chupekuéra ohechakuaa hag̃ua pe 2520 ha pe 2300 paha og̃uahẽ hague 1843-pe, upéva voi ohechauka hague opa hague 1844-pe.
Jepémo jepe umi oha'arõva ohechakuaákuri ko mba'e, ndaha'éi hikuái yma guaréicha hendy asýva Ñandejárape g̃uarã peteĩha ñembotavy guasu rire. Ha'ekuéra oñemby rekove jeýta Pyhare Mbyte Sapukái marandu rupive. Umi oha'arõva oikuaáma va'ekue 1844, umi profesía paha, Pyhare Mbyte Sapukái mboyve.
Pe marandu Sapyʼa Pyharegua omeʼẽ vaʼekue umi ohaʼarõvape ikatu hag̃uáicha ohechakuaa 22 jasypa 1844. Upe marandu reheve, ndahaʼéi vaʼekue añónte peteĩ hendápe 1844-pe; haʼe vaʼekue ko áraitepe, ha upéva omombarete pe marandu.
¿Rehechápa pe proceso? Umi mbo’epy omoheñóiva ko experiencia ha’e mbohapy profecía: pe 1335, pe 2300 ha pe 2520.
Oikuaávo ko mba’e, oñepyrũ hikuái opredika: “Pesẽ Babilóniagui”. Kóva hína Pe Mokõiha Ángel Marandu.
Tañañemyesakã porã: Mba’épa opa pe aravo oñeha’arõ pukukue opávo? Pe kuatiachaukaha 1843 jeporu. Ha’ekuéra omboyke ko Kuatiachaukaha pórke ko’ág̃a oikũmbyma hikuái Ñandejára outaha 1844-pe, ha pe Kuatiachaukaha he’i 1843. Upévare, omboyke pe Kuatiachaukaha Mokõiha Ángel Marandu rembiasakue rehegua hag̃ua.
Mba’épa oiko iññe’ẽrã pe Mokõiha Ángel rembiasakuepe? Pe párrafo paha omyesakã.
Umi oguerovia ko marandupegua ojepopyhy vai vaʼekue umi tupaópe. Peteĩ sapyʼami aja, umi ndojapyhýi vaʼekue pe marandu, kyhyjégui ojoko ijehe anítei ohechauka umi temimoʼã oĩva ikorasõme; ha pe ára hasávo oikuaaukáma mbaʼéichapa añetehápe oñandúva hikuái. Haʼekuéra oipotavaʼekue omokirirĩ pe testimonio umi ohaʼarõvape oñeñandu hag̃uáicha ogueraha hag̃ua, pe heʼíva umi ára proféticova ojepyso hague pe ary 1844 peve.
Máva ára profétikopa? Pe 2520 ha pe 2300. Upéva hína iñe'ẽmondo ko tembiasápe. Ko'ág̃a he'i hikuái: “Roikuaa porãma! Ko'ã profesía oguahẽ 1844 peve.” Iñe'ẽmondo pe historia Cry de Medianoche-pe ha'e pe profesía 2520 ha 2300 ary rehegua.
Peteĩ tiémpope, umi nohenduséivape pe marandu ojejoko kyhyjégui ani hag̃ua ohechauka umi temimoĩmby oĩva ikorasõme; ha pe ára ohasáva oikuaaukákuri hesakã porã hag̃ua mba’éichapa añetehápe oñandúva hikuái. Haʼekuéra oipotá kuri okirirĩmbo pe testimónio umi ohaʼarõvape oñandu vaʼekue tekotevẽha omeʼẽ, pe heʼíva umi período profétiko ohupyty hague 1844 peve. Hesakã porãme umi creyénte omyesakã ikuaaveʼỹ—jejavy ijojahaʼỹva—ha omeʼẽ umi mbaʼérepa haʼekuéra ohaʼarõ vaʼekue Ijárare 1844-pe. Umi omoĩva chupekuéra rovake ndaikatúi ogueru mbaʼeveichagua argumento umi mbarete mbaʼe’ẽme oñemeʼẽ vaʼekue rovái. Upéicharõ jepe, umi tupão pochy oñembyaku; haʼekuéra oñemoĩ atã ani hag̃ua ohendu mbaʼeveichagua prueba, ha omboty hag̃ua pe testimónio umi tupãogui, ani hag̃ua ambuekuéra ikatu ohendu upéva.
Mba’épa oiko rejapo ramo pe 2520 rehegua oñondive pe 2300 ára ndive? Pe Historia Millerita-pe, peẽ peñemboty umi tupãogui okápe, ha ojejapo peteĩ ñeha’ã oguerekóva upe marandu kirirĩ hag̃ua.
Umi ndopytáiva'ekue ndojokói hag̃ua ambuévagui pe tesape Tupã ome'ẽ va'ekue chupekuéra, oñemosẽ umi iglésiagui; ha Jesús oĩ hendivekuéra, ha hikuái ovy'a pe tesape Hova resape rehe. Oñembosako'i hikuái ohupyty hag̃ua pe marandu ángel mokõihágui. *Early Writings*, 235–237.
Jeike hag̃ua peteĩ estudio pe 2520 rehe, roñehaʼã jahechauka hag̃ua Ellen White omoĩ hague imbaʼeteéva moneĩ hag̃ua pe 2520. Nde ndaikatúiramo rehecha kóva, tekotevẽ reñemboʼe Jesúspe hag̃ua oipeʼa nde resa-gui umi escama. Ellen White heʼi vaʼekue pe evidencia peteĩchagua ogueraha vaʼekuéva chupekuéra oikuaauka hag̃ua 1843 upérõ ojehecha hague ohechauka hag̃ua koʼã período profético opa hague 1844-pe. Haʼe akóinte ombojoaju umi período profético, térã umi cifra, plural-pe. Oĩ mbohapy añoite período profético pe Tabla de 1843-pe opa vaʼekue 1843-pe.
Pe oĩva ipaha 1843-pe, 1335, oikotevẽ, ñe’ẽtekorã porã rehehápe, sa’ive hag̃ua mokõi ára profético ikatu hag̃uáicha ha’e he’i “ta’ãngamýi” ha “ára profético”. Oĩramo mbohapy ha rejoi peteĩ, upéicharõ mokõi ha’e omoneĩva hína 2520 ha 2300, taha’e ha’éva ambue tapicha he’íva jepe.
Ko tembiasakuepe, oikevétava umi Adventista-kuéra “Gran Chasco” oikova’ekue 22 jasypa 1844-pe, Ñandejára omoheñói va’ekue peteĩ jehasa asy ha jepokuaa ikatu hag̃uáicha oñemosẽ iglesia-kuéragui, ikatu hag̃uáicha opyta hag̃ua ndaha’éi yvypóra-kuéra influencia ári, síno Tupã Ñe’ẽ ári. Ha’ekuéra oikotevẽkuri upe jehasa asy ha jepokuaa oguereko hag̃ua pe jerovia omýi hag̃ua Jesús Cristo ndive Santísimo-pe. Ha’e oaperfecciona hína kuri chupekuéra ogueru hag̃uáicha hu’ãme pe Evangelio Opave’ỹva.
Testimonio umi Pionéropegua: James White ha Uriah Smith
Upéi, jaguereko mokõi Pionéro, James White ha Uriah Smith. Ko’ãva hína umi kuimba’e tenondegua umi teólogo moderno omoñe’ẽ ha ojeporu hag̃ua he’i hag̃ua James White ombotove hague pe 2520 ary 1863-pe, ha Uriah Smith ombotove hague upéva ijehaipýpe umi ary 1870 ha 1880 jave.
Jajevy jeyvy 1844-pe ha upe riremi jahecha hag̃ua mba’éichapa James White ha Uriah Smith omombe’u ko tembiasakue peteĩchaitéva Ellen White omombe’úva ramoite. Ha’e oñe’ẽ umi periodo profético rehe, ha Ñandejára oipe’a hag̃ua Ipo ha ohecha hag̃ua pe jejavy, ha upéicha avei ko’ã mokõi Pionero.
Ellen White nde’i “2520” térã “siete vése”, ha Uriah Smith ha James White katu he’i. Ha’ekuéra omyesakã porã umi período profético ojehechakuaáva ko tembiasápe hague pe 2520 ha pe 2300.
James White, Review and Herald, volumen 1, 9 de julio de 1851: “He’i peteĩ oñemoĩva, ‘Che ndaroviaíri pe sapukái pyhare mbytegua oñeme’ẽma hague gueteri.’ Ore avei ndoroviái pe sapukái pyhare mbytegua ñande ñahendúma hague, térã araka’eve ojehendu hag̃uáicha. Pe sapukái Mateo 25:6-pe, ‘Péina ou pe noviogua,’ oĩ peteĩ ñemendakuaa oriental rembiasápe. Péro peteĩ sapukái oñeme’ẽ hague, ha ojegueroviaite ha ojeguerohorypa hague opaite cuerpo Adventista rehe otoño ary 1844-pe, ha upéva ikatu hag̃uáicha oñembojoja porã pe parábola pe sapukái pyhare mbytegua rehe, ndoñembotovéi va’erã umi oikuaa va’ekuépe iñexperiénsia rupive upépe.”
James White oñembohovái peteĩ tembiasakue rehe, upépe umi tapicha omboykéva pe Sapukái Pyharepytegua ha ho’áva tape árigui. Ha’e ombohovái ko mba’e ha oñe’ẽta ko tembiasakue rehe.
“Oguahẽ ára porãme. Pe sapukái pe parábola pegua ou pya’e pe ñembotavy rire, ha pe oke vai ha pe oke rire. Kóva ou ñande ñembotavy rire, ñañembotavýgui, ha oguahẽ ore apysápe roĩ aja peteĩ tekove kangýpe. Upe sapukái omombáy umi diez kuñataĩ marangatupe, ha ogueraha chupekuéra omopotĩ hag̃ua ilámpara. Kóva, oĩvo Espíritu pokatu reheve, omombáy umi Advento-pegua tavayguápe, ha ogueraha chupekuéra ohesa’ỹijo hag̃ua la Biblia araka’eve’ỹ hag̃uáicha mboyve, ha oñekonsekra hag̃ua ijehe ha opa mba’e yvy arigua oguerekóva Ñandejárape añoite. Umi ome’ẽva’ekue pe sapukái Ñandejára outaha jasy porundyha-pe, 1844-pe, ohecha porã kuri umi ára profétikova oguahẽha upe ára peve; upévare, umi prueba ojehechauka va’ekue umi período-gui ojehechauka hag̃ua pe Advento oikotaha 1843-pe, ohechauka kuri oikotaha 1844-pe. Upérõ ahecha peteĩ jejavy upe tape de cómputo-pe omohu’ãva’ekue umi 2300 ára 1843-pe. Avave umi ohai va’ekue pe Advento rehe oñemoĩ hag̃ua ndohechái kuri upéva. Providencia po—“P” guasu reheve—ojaho’i pe jejavy—peteĩnteva—pe ára oguahẽ peve ojehecha hag̃uáicha. Pe jejavy oĩkuri ojeguerahápe 457 ary kompleto umi 2300-gui, upéicha opyta 1843, ojehechakuaa’ỹre mba’eve pe ary 457 a.C. pehẽngue ohasava’ekue rehe, osẽ jave pe tembiapoukapy, upégui oñeñepyrũ oñeha’ãvo umi 70 semána.”
“Ore apytuʼu ojegueraha upe ára pukukue gotyo, [1843,] pe mbaʼére, oñepyrũvo oñemohenda hag̃ua umi opaichagua ára profétikokuéra umi ary umi mejor cronologokuéra omeʼẽhápe oñekumpli hague umi mbaʼe ojehu vaʼekue ohechaukavaʼerãva ijepyrũrã, opavave haʼete opaha upe arýpe.”
Koʼág̃a ñandéve omombeʼu umi período profético haʼekuéra oimoʼãva opa hague ary 1843-pe.
“Péva katu, upéicharõ jepe, peteĩ jehechauka añónte.” Jehechauka añónte umi ára opa hague 1843-pe. Oikuaáta hikuái opa hague 1844-pe.
“Ñamoĩ pe ‘poapy jey’, térã 2520 ary, Manasés jejopyrã guive, ha upéva, tuicha peteĩ ñe’ême, ára papahára kuéra omoĩ Cristo mboyve 677-pe.” Kóvape hína umi ára pukukue marandu’ypy rehegua ha’ekuéra omyesakãva’ekue. “Ko ára añoite roipapava’ekue araka’eve ko ára pukukue ñepyrũrã ramo; ha ñaipe’a rire 677 Cristo mboyve 2520 ary-gui, opyta Cristo rire 1843. Ore katu, nañakãguapýi upévare, ndojekuaáigui oréve oikotevẽha 677 ary kompleto Cristo mboyve ha 1843 ary kompleto Cristo rire omyenyhẽ hag̃ua 2520 ary, ha upéicha avei orekova’erãha ñamyasãi ko ára pukukue 1844 peve, ikatuháicha oñepyrũ rire 677 Cristo mboyve ñepyrũmby rire.”
Umi período proféticope, “la mano de la Providencia orekóva ipo pe jejavýre”, oike avei pe 2520.
Uriah Smith: “Ohasávo ohóvo 1843 rire, heta oñepyrũ oporandu mba’érepa ojevy’a’ỹ hikuái upe áñope oñeha’arõhaguéicha ijepe’a. Upérõ ojehechakuaa, ñamoñepyrũramo opaite período profétiko umi áño a.C.-pe, ha’éva upe tenda roñepyrũmiva’ekue voi meme, ndaikatumo’ãi peteĩteĩ oñemohu’ã, jepe ñaiméramo upe ñande cronología ha umi iñepyrũha ára hekoitépe, peteĩ momento rupi pe áño 1844 ryepýpe peve. Péicha, umi siete tiempos, térã 2520 áño, oñepyrũva a.C. 677-pe—pe jubileo guasu, térã 2450 áño [ndojehechaukái va’ekue ni peteĩva umi ta’anga 1843 térã 1850-pe.], oñepyrũva a.C. 607-pe—ha Daniel rembipapakuévo pe 2300 áño, oñepyrũva a.C. 457-pe—oĩgui peteĩ parte peteĩteĩva umi áño-gui, upégui oñemohenda hag̃ua umi período profétiko peteĩteĩva, ohasáma va’ekue mboyve oiko umi mba’e ohechaukáva iñepyrũ, tekotevẽva’erã kuri oñepysyrõ 1844 ryepýpe peve, peteĩteĩva hekopete, mokõivéva hag̃ua: ikatu hag̃uáicha oñemohu’ã pe papapy áño peteĩteĩme, térã ojehechaháicha ñande cronología añetegua. Ha katu ndaipóri va’ekue mba’eve omyesakãva pe aravo, umi áño a.C. peteĩteĩme, araka’épa oñepyrũ umi período opáva; ha upévare, pe aravo upe áño oñemohu’ãhápe, ndaikatúi va’ekue oñemarka hekopete.”
Uriah Smith ha James White mokõivéva omoneĩ porã hikuái umi período profético ojekuaa vaʼekue opa hag̃ua 1844-pe haʼeha pe 2520 ha pe 2300 ary, oipurúvo umi ñeʼẽjoaju peteĩcha Ellen White oipurúva Early Writings, página 236 ha umi oúvape.
Pe Añetegua Joaju: William Miller Ñepyrũha Kyta-kuéra
Escritos Primeros, página 230: “Tupã omondo Ijára remimbou” — pe ánhel Gabriel — “omokyre’ỹ hag̃ua peteĩ kokuejárа py’a” — William Miller — “ndogueroviáiva’ekue la Biblia, ogueraha hag̃ua chupe oheka hag̃ua umi profesía. Tupã remimboukuéra oho jevy jevýpe ohecha hag̃ua upe ojeporavo vaʼekuépe, omboguata hag̃ua iñapytuʼũ ha oipeʼa hag̃ua iñentendimiento-pe umi profesía akóinte iñypytũvaʼekue Tupã tavayguakuéra renondépe. Ñepyrũrãme oñemeʼẽ chupe pe añetegua joajuha ñepyrũ, ha oñegueraha chupe toheka hag̃ua joajuha rire joajuha, peve omaña hag̃ua ñemondýi porã ha mbaʼeporã reheve Tupã Ñeʼẽre. Upépe ohecha peteĩ añetegua joajuha perfecta. Upe Ñeʼẽ, haʼe yma omoneĩvaʼekue ndahaʼeiha Tupã ñeinspira pyre, koʼág̃a ojepeʼa ijehecha renondépe iporã ha heko mimbipa reheve. Ohecha peteĩva Escritura pegua omyesakãha ambue hag̃ua hag̃ua,”
Gabriel ohechauka chupe pe método ñande ja’éva proof-texting, peteĩ línea ári ambue línea, ko’ápe michĩmi ha amo michĩmi.
Gabriel ome'ẽ chupe añetegua joapy ñepyrũha ha mba'éichapa ojeporu va'erã ñe'ẽryru jehechaukarã hag̃ua.
William Miller, Advent Review and Sabbath Herald, 18 de abril de 1854: “Peteĩ estudio ipukuvéva rupive Ñandejára Ñe’ẽme, ajuhu vaʼekue umi poapy ára pegua tetã ambuekuéra ñesãmbyhyha oñepyrũvaʼerãha umi judío ohejárõ guare ijeheguiete peteĩ tetã ijeheguíva ramo, Manasés jegueraha hag̃ua prisionéroramo jave, upe mbaʼe umi cronólogo iporãvéva omoĩ vaʼekue Cristo mboyve 677-pe; ha umi 2300 ára oñepyrũ hague umi setenta semana ndive, upe mbaʼe umi cronólogo iporãvéva omboyke vaʼekue Cristo mboyve 457-gui; ha umi 1335 ára, oñepyrũva pe ára pegua ñemboguejei rehe, ha ñemopuʼã rehe pe ñemongyhyje omombyai hag̃uáva, [Daniel 12:11], ojeipapavaʼerãha pe ñemopuʼã guive pe papado ñesãmbyhy guasu, ojeipeʼa rire umi ñemongyhyje pagana-kuéra, ha upéva, umi historiador iporãvéva ikatúva amoporandu heʼiháicha, ojedata vaʼerã 508 rupi hag̃ua.”
Ellen White he'i Gabriel ome'ẽ hague William Miller-pe ñepyrũrã pe joajuha añetegua rehegua, ha William Miller voi omombe'u umi mbohapy ñepyrũrã ome'ẽva'ekue chupe ha'eha 508, 677 A.C. mboyve, ha 457 A.C. mboyve. Ome'ẽmava'ekue chupe umi ñepyrũrã ko'ã profesía rehegua, oguenohẽva'ekue Pe Sapukái Pyhare Mbytepegua rembiasakue, pe ánhel Gabriel rupive.
Pe Ñembotavy Paha: Oñemboykévo Espíritu de Profecía hag̃ua
Mensajes Selectos, aranduka 1, kuatia 48: “Satanás oĩ . . . tapiaite ombohasávo mba’e japu — ogueraha hag̃ua tapichakuérape mombyry añetegua-gui. Satanás ñembotavy pahague eterei ha’éta ojapo hag̃ua mba’eve’ỹrõ Tupã Espíritu rembipyre.” Satanás ñembotavy pahague ha’e hína ohundi hag̃ua Espíritu de Profecía.
Nde rerrecháramo koʼã añetegua ypykue, upévo peteĩchaite rejapo hína rerrechasa Espíritu de Profecía. Ellen White omoĩ ijehechauka porãva 2520 ári. Rerrecháramo pe 2520, reity hína okápe mokõivéva pe mitãraʼy ha pe y jahu hag̃uáicha.
“Satana hína . . . opyta meme oikemo hag̃ua pe japúva pe añetegua rendaguépe, omomombyry hag̃ua tapichápe pe añeteguágui. Pe ñembotavy pahaite Satana ojapótava ha’éta oheja hag̃ua mba’eve’ỹicha Tupã Espíritu rembiporã rechaukaha. ‘Ndaipórihápe visión, upépe tavayguakuéra oñehundi’ (Proverbios 29:18).” Ha’e oñe’ẽ hína pe Espíritu de Profecía ñemboykére ha, upévare, he’i avei rejapyhýramo’ỹ pe Espíritu de Profecía, ndaipórihápe visión pe tavayguakuéra oñehundiha. Mba’épa pe visión? Remboykéramo pe Espíritu de Profecía, mba’épa pe visión ndereguerekóiva?
“Emoĩ kuatiare pe visión, ha emyesakã porã tablero-kuéra ári, ikatu hag̃uáicha oñani pe omoñeʼẽva chupe.” Habacuc 2:2 (KJV).
Recháiramo pe Espíritu de Profecía, recháta vaʼerã pe Cuadro 1843-gua; ha, remboykéramo ko Cuadro, rembovyʼahaína Espíritu de Profecíape.
“Satana omba’apóta iñarandúva hag̃uáicha, opaichagua tape rupive ha opaichagua tembipuru rupive, omongu’e hag̃ua Tupã rembyre tavayguakuéra jerovia pe testimónio añeteguáre. Oñemoendyta peteĩ ñemotĩ Testimonies rehegua ha’éva satánico.” Sapy’ánte ñapensa “satánico” he’iséha tembiapo vai ha iñaña, péro Patriarcas y Profetas-pe ñañembo’e hag̃ua oje’e ñandéve Satana omba’apoha omoingikóvo py’a mokõi. Upéva hína pe ataque satánico Espíritu de Profecía rehe ha ko’ã añetegua pyenda ypykuéra rehe. Ha’e kuimba’ekuéra rupive, umi ñande jajeroviava’erãva rehe, omoingikóva ko’ã py’a mokõi.
“Oĩta peteĩ ñemborayhu’ỹ oñemyendyva’erã Testimonios rehe, ha upéva ha’e satánico. Satanás rembiapo ha’éta omongu’e hag̃ua umi iglesia jerovia hesekuéra, ko mba’ére: Satanás ndaikatumo’ãi oguereko peteĩ tape hesakã porãva omoinge hag̃ua hembotavykue ha ojokua hag̃ua umi ánga ijapu’ãme, Ñandejára Espíritu ñe’ẽmondýi, ñe’ẽreko vai ha ñe’ẽporãmbyre oñehendúramo.” Selected Messages, libro 1, 48.
Ñamohu’ã hag̃ua ko’ẽme ko ñe’ẽ, Sister White he’i jave ndaiporiha mba’eve jahekyjétava tenonderãme ndajaikuaavéiramo mante mba’éichapa Ñandejára ñanepytyvõ va’ekue, che aime a’évo pe ñanepytyvõ Ñandejára rehegua ha’eha pe tembiasakue Tarrying Time guive pe okẽ oñemboty peve—pe tembiasakue ojehechaukáva ko ñe’ẽme, The Midnight Cry. Ndaipóri mba’eve jahekyjétava tenonderãme ndajahechakuaavéiramo mante mba’éichapa Ñandejára ñanepytyvõ va’ekue pe experiencia The Midnight Cry-pe, ha avei umi mbo’epy ojoajúva ko ñanepytyvõ rehe. Umi mbo’epy omoheñóiva ko experiencia ha’e umi mbohapy profecía ára rehegua, oñepyrũva umi ára ome’ẽ va’ekue William Miller-pe pe ánhel Gabriel. Ndaipóri mba’eve jahekyjétava tenonderãme ndacheresaráiramo mante ko’ã mbo’epy rehe, oikehápe avei pe 2520, omoheñói va’ekue pe experiencia The Midnight Cry rehegua, Ñandejára oguerahárõ guare umi Millerita-kuérape pe Everlasting Gospel hu’ãme.
Peteĩ mbaʼe katu oĩ porãite: umi Adventista del Séptimo Día oñemoĩva Satanás poyvi guýpe, tenonderãite ohejáta ijerovia umi ñe’ẽmondýi ha ñemoñe’ẽasýpe oĩva Testimonios del Espíritu de Dios-pe.
Rerechávo umi Fundamento, rerechahína pe Espíritu de Profecía. Recháramo pe Espíritu de Profecía, rechahína avei umi Fundamento. Oho oñondive. Moõ ndaipórihína Espíritu de Profecía, ndaipóri visión.
Pe ñehenói peteĩ consagración tuichavéva ha peteĩ servicio imarangatuvévape ojejapo hína, ha osegíta ojejapo. Oĩ vaʼekue koʼág̃a omyasãiva Satanás ñeʼẽnguéra, oikuaa jeýta hikuái mbaʼépa oiko. Oĩ umi oĩva tenda iñimportántevape, jerovia oñemoĩ hag̃uápe, ndoikuaáiva ko tiempopegua añetegua. Chupekuéra tekotevẽ oñemeʼẽ pe marandu. Oñemoneĩ ramo hikuái chupe, Cristo oguerohoryta chupekuéra, ha ojapóta chuguikuéra mbaʼapohára ombaʼapóva hendive. Ha nohenduséi ramo hikuái pe marandu, oñemoĩta hikuái pe poyvi hũ guýpe, Mburuvicha Pytũmegua guýpe.
“Aime niko hag̃uáicha ha’e hag̃ua pe añetegua hepyetevéva ko ára guarã ojehechauka hag̃ua hetave ha hesakãve hag̃ua yvypóra apytu’ũme. Peteĩ sentido especial-pe kuña ha kuimba’e okaru va’erã Cristo ro’óre ha ho’u hag̃ua huguy. Oĩta peteĩ ñembotuichave ñehesakãgui, pe añetegua ikatu rupi oñembotuicha meme. Pe Añetejárã omoñepyrũva pe añetegua oguahẽta peteĩ joaju hi’aguĩvéva ha hi’aguĩvévape umi osegívandi oikuaa hag̃ua chupe. Ñandejára tavayguakuéra oguerohoryvo iñe’ẽ yvágagui oúva mbujape ramo, oikuaáta hikuái ijeguata osẽha oñembosako’i pyhareveicha. Oguerekóta hikuái mbarete espiritual, pe tete oguerekoháicha mbarete físico tembi’u oje’úvo.”
“Ndajaikuaaporãi mba’éichapa Ñandejára rembipota oguenohẽvo Israel ra’ykuérape Egipto poguýgui, ha oguerahávo chupekuéra desiérto rupi Canaán peve.
“Jajaty ñamboatývo umi tesape divínova osẽva evangelio-gui, jahechakuaáta hesakãve pe economía judía, ha ñamombaʼéta pypukuvévo umi añetegua iñimportánteva. Ñane rembiapokue jaheka hag̃ua pe añetegua gueteri ndojepamói. Ñamboatýma mante mbovymi tesape rendy. Umi ndahaʼéiva ára ha ára Ñeʼẽ rehegua temimboʼe ndaikatumoʼãi omyesakã pe economía judía rehegua apañuãi. Noikũmbymoʼãi hikuái umi añetegua omboʼéva pe templo pegua tembiapo. Tembiapo Tupã rehegua ojokopyre peteĩ entendimiento yvyrupigua rupi hembiapo guasu rehegua. Tekove oútava oikuaaukáta umi léi heʼiséva Cristo, oñeñuãva pe arai ñemonguʼe ryrupe, omeʼẽ vaʼekue hetãme.” Spalding and Magan, 305, 306.
Umi adventista oguerohorýva pe mymba ka’aguy rechaukaha, oĩva Satanás poyvi guýpe, raẽvete omboyke Profecía Espíritu.
Ko pasáhepe oĩ mokõi aty: umi oseguíva oikuaave hag̃ua Ñandejárape, oseguíva hoʼu hag̃ua Ijuhéicha Hete ha hoʼu hag̃ua Huguy, ha oseguíva omboʼe hag̃ua Tupã Ñeʼẽ, ha umi ndojapóiva upéva. Pe añetegua ñemongakuaa ndopáiramo gueteri; haʼekuéra oguerekóta mbaʼépa heʼíva pe Tupaópegua tembiapo rehe, umi mbaʼe gueteri noñeʼẽiva hese. Haʼekuéra omombaʼeguasúta pe ára rembiapo ñemoambue Cristo tiempope, ohechauka hag̃ua pe ñemoambue oikótava pe Millerita tiempope, ha ohechaukáta tenonderãme pe ára rembiapo ágã Cristo oñemoambuévo Omano Vaʼekuekuéra Juísiogui Umi Oikovéva Juísiope. Haʼekuéra oguerekóta mbaʼépa heʼíva pe Tupaópegua rehe ha mbaʼéichapa Ñandejára omboyke Imýi koʼã ára rembiapo ñemoambuépe Ijespíritu oñehẽvo.
Mokõi ñe’ẽryruve ha hi’aguĩma ñamohu’ã hag̃ua.
Umi Adventista Áraapy-Poapyhagua mokõiha árapegua ombotovéva pe Sapukái Pyharepytegua hoʼa tape ári, ombotovévo Ñandejára rembiapokue ñesãmbyhy ha umi ñemboʼepy doctrinal ojapóva pe tembiasakue Sapukái Pyharepytegua rehegua. Upéva hína pe ñandéve jajerokyhyjevaʼerã—ñambotovévo umi ñemboʼepy ha ndaikatúi ñantende pe jehasa. Péicha jajapóramo, ñambotove hína Espíritu de Profecía.
Hermana White omoĩ hi’ãkue moneĩrã 2520 rehe. Rohechaukáta mba’éichapa omoĩ hi’ãkue moneĩrã ambue añetegua 1843 Chart-pe avei.
Arapy pahápe, opa ko mba’e oguahẽvo pe Evangelio Puku’ỹva apoguaitepe ñane rembiasápe, pe Adventismo oñembohováita pe mbohapy jeygua prueba rape rehe, oñemombe’upyre yma guive ta’ãngaháicha, ojehechaháicha William Miller jehasakuépe.
William Miller ojapo mbohapy jejavy: (1) Omboyke pe Midnigth Cry ha ho’a tape ári guive pe mundo aña yvýpe oĩvape. (2) Upe rire ojerovia influencia humana rehe, Joshua Himes rehe. (3) Omboyke pe sábado.
Oñeporandu peteĩ porandu: «¿Ombohovái piko pe sábado térã pe Santuario?» Pe mbo’epy oñemoambuéva pe santuario yvýpe oĩvágui pe Santuario Yvágape oĩvape upe aravo pukukue javeve ikatu ndaha’éi ra’e Miller ombyhupypaite hague. Ellen White oñemboguata jave pe Tenda Marangatúvape, ha’e ohecha pe arkápe pe ñe’ẽme’ẽ marangatu ryepýpe umi Diez Mandamientos, ha pe mandamiento del sábado oreko va’ekue ijerére peteĩ resape marangatu.
Miller omboykévaʼekue haʼe vaʼekue Ñandejára Léy — pe Sábado. Upévare, Miller omboykékuri Pyharepyte Sapukái, upéi ojepytaso yvypóra rehe, ha upéi orresivi pe mymba ñaña marka. Upéva ojerejey ko yvy paha hag̃uápe.
Testimonies, volumen 5, página 211: “Ko’ápe jahecha pe iglesia — pe Ñandejára santuario — ha’eha upe tenonderãva ohupyty hag̃ua pe ñenupã Tupã pochy rehegua. Umi kuimba’e yma guare, umi Tupã ome’ẽ vaʼekuépe tuicha tesakã ha opyta vaʼekue tavayguakuéra interes espiritual rehe ñangareháramo, opuʼã ijerovia rupi oñemoĩ vaʼekue rehe.”
Ha’e oikuaauka Ezequiel 8 ha 9 rehe, pe sellamiento rehe. Hermana White he’i pe sellamiento oĩva Ezequiel 9-pe ha’eha upe sellamiento peteĩchagua oĩva Apocalipsis 7-pe. Ha’e oñe’ẽ hína upe tiempo rehe oikoha pe sellamiento umi 144.000 rehegua. He’i umi oikóva’erã va’ekue ñangarekorã otradisiona hague pe jerovia oñeme’ẽ va’ekue chupekuéra.
“Haʼekuéra ojagarra pe tenda ndaikatuiha jaheka milágro ha pe jehechauka porãite Tupã pokatu rehegua yma guaréicha. Ára kuéra iñambuéma.” Ijejavy peteĩha vaʼekue hína ombohovái hag̃ua pe Sapukái Pyharepytegua, heʼívo: “Umi mbaʼe oikovaʼekue ko tembiasakue Sapukái Pyharepyteguápe ndojejapói jey hag̃ua.”
Haʼekuéra hína ojei tapégui.
“Koʼã ñeʼẽ omombarete ijeroviaʼỹ, ha heʼi hikuái: Ñandejára ndojapomoʼãi mbaʼeve porã, ni ndojapomoʼãi ivaíva. Haʼe niko heta poriahuvereko hag̃ua oho hag̃ua ojehecha hag̃ua ipuévlope ñembojovake rupive. Péicha ‘Pyʼaguapy ha tekorosã’ haʼe hína pe sapukái osẽva umi kuimbaʼégui arakaʼeve nohendumoʼãvéimavagui iñeʼẽ trompétaicha ohechauka hag̃ua Ñandejára puévlope hembiapo vaikuekuéra ha Jacob rógape ipekadokuéra. Koʼã jagua kirirĩ ndoñapysẽséivakue hína umi oikotevẽva oñandu hag̃ua Ñandejára oñembojarúva ñembyai joja. Kuimbaʼe, kuñataĩnguéra ha mitã michĩnguéra opavave oñehundi oñondive.” Testimonies, volumen 5, 211.
Jeremías, oñeʼẽvo William Miller mokõiha jejavy rehe, heʼi: “Péicha heʼi Ñandejára; Tojehayhuʼỹ pe kuimbaʼe ojeroviáva yvypórare, ha omoĩva soʼópe imbareterã, ha ikorasõ ojei hag̃ua Ñandejáragui.” Jeremías 17:5. Rejeroviáramo peteĩ kuimbáere, nde korasõ ojei Ñandejáragui.
Pe rechazokue peteĩha paha gotyo ha’e Pe Sapukái Pyharepytegua, peteĩ jehechauka jey Tupã pu’aka rehegua. Pe mokõiha ha’e oñemopyenda so’o rehe. Pe mbohapyha ha’e pe Léi Arapokõindy rehegua.
Mokõi aty añoite ikatu oĩ. Káda aty ojehechauka porãite peteĩ techaukaha reheve: térã Tupã oikovéva selloréve, térã mymba ñaña térã ta’ãngarã techaukahápe. Káda Adán ra’y ha rajy oiporavo Cristo térã Barrabáspe iñakãraháraramo. Ha opa umi oñemoĩva iñe’ẽrendu’ỹva ykére, oĩ Satanás poyvi hũ guýpe, ha oñekonsidera hikuái Cristope omboykéva ha oñemomba’eguasu’ỹ hag̃uáicha oiporúva. Oñekonsidera avei hikuái, ñemohatãme, oikutu hag̃uáicha kurusúre Tekove ha Mimbipa Ruvichápe. Review and Herald, January 30, 1900.
Peteĩ mba’e oĩ porãete: umi Adventista Ára 7-pegua oñemoĩva Satanás poyvi guýpe, tenondete ohejátane ijerovia Espíritu de Profecía rehe.
Adventismo ombojeyvy jeývo mba’e peteĩha, mokõiha ha mbohapyha ñehesa’ỹijo rapere William Miller ndohasái va’ekue. Hákatu umi ánhel oha’arõ hína omopu’ã hag̃ua Miller-pe ha ogueraha hag̃ua chupe hógape Ijára Pysyrõhára rendápe. Umi Adventista oguerohory térã orresiviáva mymba ñaña mba’e rechaukaha, ndaha’éi umíva umi ánhel oha’arõva chupekuéra.
Jey jevy che ahecha ojechauka chéve kuéra rembiasakue yma guare ndojehechavaʼerãi mbaʼekuaarã omanóvape guáicha. Ndaikatúi jajapo koʼã tembiasakue rehe ñamombaʼe hag̃uáicha peteĩ arapapaha ohasavaʼekue ko arýpegua. Ko tembiasakue ñañongatuvaʼerã ñane akãme, tembiasakue jevy hag̃ua. Publishing Ministry, 175.
Mba’érepa tekotevẽ ñanemandu’a hag̃ua pe Pyharepyte Sapy’a? Pórke pe tembiasakue ojejapóta jey. Ko tembiasakuepe, pe marandu omoñepyrũtava pe ryryi ha’éta pe 2520 ha pe 2300; ko’ãre oĩta umi tapicha osẽva umi iglésiagui.
Péro, ¿ko tembiasakue, pe Pyhare Mbyte Sapy’a, añetépe oñembojevy jeýta térãpa peteĩ tembiasakue añónte? Ehechakuaa ko ñe’ẽnguéra oúva upe rire:
Oĩ peteĩ mundo oĩva ñemonda vaípe, ñembotavýpe ha jejavyetépe, pe mano’ã guýpe voi,—oke, oke. Mávapa oguereko ánga remiandu pohýi omombáy hag̃ua chupekuéra? Mbaʼe ñe’ẽpa ikatu oguahẽ hendápekuéra? Che apytuʼũ ogueraha pyʼaguapýpe tenonderã gotyo, pe techaukaha oñemeʼẽtahápe. “Péina, ou pe Novio; pesẽ pejotopa hag̃ua hese.” Péro oĩta umi ombotardátava ojogua hag̃ua pe aséite omyenyhẽ jey hag̃ua ilámparakuéra, ha ipahápe oikuaáta ijáraʼỹ hag̃ua pe tekokatu, pe aséite reheve oñerrepresentáva, ndaikatuiha oñembohasa ambuépe. Review and Herald, 11 de febrero de 1896.
Pyhare mbyte Pytũgui Jepukáva rembiasakue ojejapo jey pe kuatiañe’ẽ peve.
Ellen White ontende vaʼekue pe 2520 haʼeha peteĩ profesía ára rehegua añeteguáva ha Ñandejára oiporu hague upéva omoheñói hag̃ua pe tiempo de demora, pe desengaño omoheñóiva pe experiencia ombosakoʼíva kuimbaʼekuéra ha kuñanguérape oguata hag̃ua jerovia rupi Cristo ndive pe Lugar Santísimo-pe.
Ndoroñehaʼãi gueteri rohechauka hag̃ua pe 2520 la Bíbligui. Ko estudiope Habacuc Mokõi Tabla rehegua, ñepyrũrã roipota tojekuaa porã Ellen White omoneĩha koʼã doctrina, ko árape Adventismo omboykéva; upéi oike hag̃uáicha ñemoarandu Bíblicope.