Directed by the Hand of the Lord

Mokõi Mesa Habacuc rehegua 4/95

Chéve g̃uarã hasy porãiterei ahasávo ocho kuatiarogue nota peteĩ aravopeg̃uarã, ha upéicha rupi. Ha pehechakuaáramo, ñande jaguereko 20 kuatiarogue; upévare, aikuaaukánte peẽme ndaipotaiha amoñe’ẽ koʼã nota. Aime che rembiapópe amoñe’ẽvo koʼã pasáhe oĩva koʼápe umi ohechávape LiveStream rupive ikatúva oguejy hag̃ua koʼã nota; ha umi ipahápe ohechátava kóva DVD-pe g̃uarã, toguereko hag̃ua hikuái kóva jehaipyre ramo ijehegui kuérape, ndoguerekóimáramo koʼã artíkulo ipópe. Pe mbaʼe jahesareko hína hese haʼe Habakkuk Mokõi Tabla, ha ko’ag̃a peve jajapóva añoite hína jahechauka hag̃ua Ellen White oñemoĩ hague peteĩ ñeʼẽme umi añetegua ojehechaukáva ko Tabla 1843-pe.

Mbohapy jehechaukarã ñamohu’ã va’ekue kuehe ohechauka kuri Ellen White omoneĩha hesakã porã ha hekoitépe pe profesía ára rehegua 2520-pegua oiko porãha Early Writings, página 236-pe.

Oñe’ẽvo pe peteĩha ñembyasy rehe marzo de 1844-pe, ha’e he’i pe ñembyasy rire umi Millerita osegi hague ostudia la Biblia, ha ohechakuaa hikuái pe evidencia peteĩchaguaite ogueraha vaʼekue chupekuéra opredisi hag̃ua 1843-pe pe 2520, pe 2300 ha pe 1335, upe evidencia peteĩchaguaite upéi ojehechakuaa hague 1844-pe, ojehechauka hag̃ua koʼã período profético opa hague 1844-pe. Ha ñañomongeta kuri mbaʼéichapa umi añoʼỹ periodo profético ikatúva haʼe oñeʼẽ hína hese haʼe koʼã mokõi añoite [oñeʼẽvo pe 2520 ha pe 2300 rehe pe Tabla de 1843-pe], ndahaʼéi pe 1335. Pe 1335 oñepyrũ arakaʼe AD-pe; opa 1843-pe. Upévare, haʼe omoĩ ijehegui mborayhu ha moneĩ hag̃ua pe entendimiento rehegua pe 2520 ha pe profecía 2300 ary rehegua.

Ha upéi, haʼe osegi heʼívo pe upe tiémpope, oñepyrũvo ojehechauka hag̃ua mbohapy profecía aravopegua opa hague ary 1844-pe, kóva hína pe omoñepyrũvaʼekue pe jehasa asy omosẽvaʼekue umi Milleríta-kuérape tupaógui. Upévare, ndahaʼéi peteĩ mbaʼe oikóva rei koʼápe, ko mundo paha gotyo, kuimbaʼe ha kuña-kuéra ojehasa asyha Iglesia Adventista-pe ogueru hag̃ua pe marandu omyesakãva mbaʼérepa pe 2520 opa ary 1844-pe.

Upévare, koʼág̃a jaháma ambue mbaʼére, kóva oĩva koʼápe [oñeʼẽvo AD508 rehe pe 1843 Chart-pe]. Pejuhúta, peneʼẽrenduʼỹramo guare koʼã Chart rehe, Sister White heʼi ko 1843 Chart rehe: “Ahecha kuri Ñandejára oisãmbyhy hague ko Chart-pe”, ha heʼi ko 1850 Chart rehe Tupã oĩ hague ko Chart ñemoherakuãme. Upéicharõ, haʼe ñandeʼapytépe heʼíma Tupã oike hague mokõivéva koʼã Chart jejapope, ha mbaʼéichapa oñemohenda hikuái, upéva yvypóra rembipotápe ojejapo. Umi Millerita ojapo upéva oipotágui upéicha, ha katu upéva oiko Tupã rembiapo rape rupi.

Ko’ápe, 677 a.C. guive peve pe ha’ekuéra ogueroviáva, 1843 d.C., kóva hína pe columna [ohechaukávo pe mokõiha columna oĩva asu gotyo pe Tabla 1843-pe] omyesakãva pe 2520, oñepyrũva 677 a.C.-pe ha ha’ekuéra oguerovia va’ekue opa hague 1843 d.C.-pe.

Ha ha’e kuéra omantene ko ta’ãnga hesakã porãva pe Cuadro 1850-pe, ko’águi [ohechaukáva mbohapyha columna asúigui] 677 a.C. guive ko’ápe peve, 1844 d.C. Kóva hína pe columna 2520 rehegua oĩva mokõivéva Cuadro-pe.

Ha katu ko’ã columna mbyteitépe oĩ pe kurusu, mokõivéva caso-pe.

Ha upe kurusu guýpe oĩ pe ñe’ẽmondo pe Diario rehegua. Ha pe Diario ra’ãnga, paganoísmo, pe affonsa pe religión pagana rehegua, ha’e pe jejeguerohory yvate hag̃ua; ha, ko’ápe ikatu rehecha Ñandejára po ipype, ndaha’éi tekotevẽ hag̃uáicha yvypóra po oĩ hag̃ua mokõivéva ko’ã ta’anga’atýpe.

Nde ha chévape g̃uarã, térã oimeraẽva g̃uarã, ñandejehe ñamombaʼeguasu hag̃ua oñembogue hag̃ua ñandehegui, tekotevẽ jaheguahẽ pe kurusu py gotyo, ojehechauka hag̃uáicha mokõivéva koʼã Gráficope. Upe mboʼepy ojehechauka hag̃ua.

Ha, añetehápe, ñañeʼẽ jave umi columna 2520 rehegua rehe, kurusu oĩva mbytépe, jaikuaa Daniel 9 ñemyenyhẽme, Cristo ou rire omombarete hag̃ua pe pacto heta tapichápe guarã peteĩ semana pukukue, upe peteĩ semana ojoja 2520 ára rehe, ha upe semana mbyte rupi haʼe ojekrusifika. Upévare, koʼã columna mbytépe peteĩteĩ koʼã Cuadro-pe jahecha pe kurusu, ha koʼãva ohechauka 2520 ára Cristo omombarete hague pe pacto heta tapichápe.

Upévare, ko'ág̃a ñañepyrũta jahecha hag̃ua pe “Daily” ha Ellen White omoneĩhague upéva.

Mokõi mbaʼe rohechaukátava hína haʼe ñande jaguerekoha peteĩ pasáhe Early Writings-gui, kuatiarogue 74-pe. Kóva rehe ñambaʼapo vaʼekue yma. Heta koʼã mbaʼe jahechátava ko presentación-pe ñambaʼapo vaʼekue hese yma; upéicharõ jepe, hetave ñande apytégui ndoikuaái ko pasáhe oĩva Early Writings-pe ohasa hague peteĩ evolución rehe. Oĩháicha pe aranduka Early Writings-pe, kuimbaʼekuéra oipurúta upe oĩva Early Writings-pe añetegua rehegua ombojeheʼa hag̃ua. Péro, reho jeýramo umi kuatia ypykue fuente-kuérape, ojeipeʼa pe lógica haʼekuéra oipurúva oñemboheko hag̃ua pe añetegua rehegua.

Upéicha, heta mba’e ikatu oñeñe’ẽ ko mba’ére. Che ahechaukáta mante mokõi punto, ñañembohoryháguinte ko’ápe pe Diario rehe. Péro, ko pasáhepe Early Writings-gui, aipota peñatendemi umi mokõi pensamiento tenonderãite rehe, 23 de septiembre.

Oĩ. 23 jasyporundy, ndaikuaáiramo hese, ikatu remoĩ upépe 1850; 23 jasyporundy, 1850. Kóva oguereko peteĩ impacto ikatu hag̃uáicha oñentende hekopete pe ára ha ára.

Pe párrafo peteĩha paha ha’e peteĩ ñe’ẽmondo ñande roñangarekóma hese ko’ápe umi ára ohasava’ekuépe, “Ahecha hague pe kuatia’atã 1843-pegua oñembohape hague Ñandejára po rupive, ha ndaikatuiha oñemoambue; pe umi papapy oĩ hague Ha’e oipotaháicha; pe Ipo oĩ hague hi’ári ha omokañy peteĩ jejavy umi papapy apytépe, upéicha avave ndaikatúi hag̃uáicha ohecha pe jejavy pe Ipo oñemboyke peve.”

Pe mokõiha párrafo he’i: “Upéi ahecha pe —‘sáse jepivegua’ rehegua (Daniel 8:12) . . . .” Ko’ág̃a, aipota peñongatu pende mandu’apýpe—kóva rehe ñañe’ẽta, katuete, upe rire, Ñandejára oipotáramo—pe Sáse Jepivegua ojehechaukárõ pe Ta’anga 1843-pe, ko’ápe voi, he’i: “ojeipe’a pe sáse jepivegua”; he’i avei: “Daniel 12:11 ha 12.” Pe Ta’anga 1850-pe, oñeñe’ẽ jave pe Sáse Jepiveguáre, he’i: “paganokuéra poguýpe ñesãmbyhy térã pe sáse jepivegua ojeipe’a ramo, Daniel 11:31.” Upévare, ko’ã mokõi Ta’angápe, pe énfasis ojehechakuaáva Daniel 11:31 ha Daniel 12:11-gui ha’e pe jeipe’a pe Sáse Jepiveguágui. Añete piko?

Péro, Daniel 8-pe, versíkulo 11-pe, he’ihápe he’iha pe ára ha ára pegua ojeipe’aha, upépe ojepuru ambue ñe’ẽ hebreo. Ha’e hína rum, ha he’ise “oñemopu’ã ha oñemomba’eguasu hag̃ua.”

Upévare, William Miller oiporu vaʼekue Cruden’s Concordance, ha Cruden’s Concordance nomeʼẽi ndéve mbaʼeveichagua hesakã hag̃ua hebreo térã griego rehe. Upévare, Ñandejára oguereko vaʼekue dirección umi Millerita-kuérape; pórke, umi mbohapy hendágui pe “Daily” oñemombeʼuhápe Daniel kuatiañeʼẽme, Daniel kapítulo 8, Daniel kapítulo 11 ha Daniel kapítulo 12-pe, kapítulo 11 ha 12-pe pe hebreo oñembohasáva “take away” ramo heʼise “take away.” Ha upéva hína haʼekuéra omombaʼeguasúva koʼã Gráfico-pe, arakaʼépa Paganismo ojeipeʼáramo pe profesía 1290 ha 1335 oñepyrũta hag̃ua.

Ha, Daniel 8-pe, ára oñemboykévo pe Tapiaitegua, ndaha’éi oñeñe’ẽva oñemboguete hag̃ua; oñeñe’ẽ hína pe paganis mo’ã rehe, ojegueropu’akáva ha oñemomba’eguasúva. Upévare, umi Millerita oikuaa porãkuri. Ha’ekuéra ohechaukákuri umi mokõi kapítulo Daniel-pe oñe’ẽva pe Tapiaitegua oñemboykévare.

Péro ko'ápe Primeros Escritos-pe ha jahasávo jey umi kuatia ypykue tee rupive, pehecháta ko capítulo-pe ypykuete ko ñe'ẽjoaju Daniel 8:12-gua ndaiporiha upépe. Che ndaikuaái Ellen White he'ípapa chupekuéra omoinge hag̃ua upéva upépe ary 1882-pe, omboysyrõrõ guare Primeros Escritos, térã peteĩva umi editor-kuéra omboikepa upéva. Ndachemondýi upéva, pórke ndaha'éi oñe'ẽva ko'ápe pe jeipe'águi.

He’i pe mokõiha párrafope: “Upéi ahecha pe —daily’ (Daniel 8:12) rehegua, pe ñe’ẽ —sacrifice’ oñemoĩhague yvypóra arandu rupive, ha ndaha’éiha pe téxtopegua, ha Ñandejára ome’ẽhague hesegua pe hechapy porã umi ome’ẽ vaʼekuépe pe huísio ára sapukái.”

Koʼág̃a roguereko peteĩ aty heta ary mboyve Alemania-pe, umi mburuvicha guasu pastor kuéra ndive ha Alemania-gua seminario mboʼehára kuéra ndive, upépe che apreserta ha haʼekuéra omombo ita ko marandu rehe.

Ha oĩ kuri peteĩ pastor Italia-gua, ha ha’e omombe’u peteĩ umi argumento vyrorei rehegua ko versíkulo rehe. Ha he’i va’ekue kóicha —ha oĩ heta argumento vyrorei pe “Diario” rehegua, upévare rejuhu jepi ko argumento vyrorei ojeporúva, ha romoĩta ko’ápe peteĩ testímonio ramo. He’i kóicha: “Upéi ahecha pe —diario’ (Daniel 8:12) rehegua, pe ñe’ẽ —sacrificio’ oñemoĩ hague yvypóra arandu rupive, ha ndaha’éiha pe téysto pegua, ha Ñandejára ome’ẽ hague pe hesakã porãva hese umi omyasãi va’ekuépe pe huicio aravo sapukái.” Ko’ápe oĩ pe argumento vyrorei: Ha’ekuéra he’i Ellen White ndohechauka mo’ãiha ko’ápe pe “Diario”; ha’e ohechauka pe entendimiento umi Pionero-kuéra rehegua, pe ñe’ẽ sacrificio oñemoĩ hague yvypóra arandu rupive ha ndaha’éiha pe téysto pegua. Añetehápe? Upéicha, ko pastor Italia-gua ojapo hína ko argumento.

Ha che, “Upéicharõ, emyesakãna chéve pe ambue ñe’ẽjoaju, Pastor.”

Pe ñe’ẽjoaju oúva he’i: “Oĩ jave joaju, 1844 mboyve, hetave opavavégui oĩ joajúpe pe ñe’ẽporã rehegua pe —daily’; . . . .” Kóva ndaha’éi pe hechapy porã rehegua pe ñe’ẽ sacrifice oñemoĩhague yvypóra arandu rupive. Ellen White ko’ápe—ha kóva ijetu’ueterei, kóva ijetu’ueterei umi tapichápe g̃uarã ko’ág̃a peve Adventismo-pe nohenduséiva ha ndohesaséiiva. Ko párrafo rehe, ikatu hag̃uáicha oĩ hetave teólogo operde va’ekue isalvasión ko párrafo rupive oimeraẽ ambue párrafo-gui Espíritu de Profecía-pe. Ndaha’éi añemomba’eguasu hag̃uáicha; che aime hag̃ua peteĩcha, upéva ikatu hag̃uáicha ha’e añete.

Ñepyrũrã siglo 20-pe, pe “Daily” rehegua jehecha japu oñemoinge ramo guare adventísmo-pe, enterovéva oñorairõva hese mokõive lado-gui oikuaa porã kuri hikuái oñorairõha ko párrafo rehe. Stephen Haskell ou jave oñedefende hag̃ua Pionero-kuéra remiandu, he’íva “Daily” ha’eha Paganismo, mba’épa ojapo? Oñembokuatiajey ko Cuadro 1843 guare, ha omoĩ ko párrafo ipy gotyo. Upévare, ko párrafo ha’e pe ñemoñe’ẽjoavy mbytépe oĩva, ha ko’ápe heta-iterei, heta-iterei kuimba’e ho’a ikyse ári ha omanóva.

Upévare, michĩmínte jepe pe nivelpe aipotávarã pehecha ko’ápe, pórke oĩ kuimba’e kuéra, Steve Wohlberg, White Horse Ministries-gua, ko’ã ára ramo, ha’e oĩ hína oñemoĩ hag̃ua ko marandu rehe. Ha peteĩva umi argumento oguerekóva ha’e: “Ellen White araka’eve ndoguerekói peteĩ postura pe Daily rehe, upévare che ndarekói hag̃ua peteĩ,” ha upéva ningo peteĩ postura itavývaite. Péro, jepe ñame’ẽ chupe pe posibilidad Ellen White ndoguerekóiva’ekue peteĩ postura hese, mba’épa he’i ko cita-pe? Ha’e he’i umi Pionero-kuéra oguereko hague pe visión hekopeteva’ekue hese. Jepe ha’e ndoikuaái rire mba’épa upéva, ko’ápe ha’e he’i oĩha peteĩ visión hekopeteva, upéva he’ise avei oĩha peteĩ visión vai, ikatu hag̃uáicha heta visión vai.

Peẽ peguereko kuimba’e kuéra Vance Ferrell-icha. Vance Ferrell; tapicha kuéra ojerovia Vance Ferrell maranduhára ñehesa’ỹijo-kuéra rehe, ha che ndaikuaái mba’érepa. Vance Ferrell ndaha’éi pe añoite, péro ha’e peteĩva umi kuimba’e apytégui he’íva pe “Daily” ohechauka mokõivéva, paganismo ha Cristo rembiapo pe Santuariope. Añetehápe? Ha’e he’i ko símbolo ohechaukaha Satanás ha Cristo.

Mba’eichagua discernimiento piko ojeipuru upeichagua razonamiento reheve?

Mávapa, Hermana White, taha’e mba’épa he’ise pe “Diario” ko’ápe, ha’e he’i oĩha peteĩ visión correcta. Upévare, ikatu por lo menos ñaime de acuerdo ko premisa rehe ko’ápe, añetehápe?

Kóva hína pe ha’éva’ekue pe pastor italiano-pe. Ha’e chupe: “Iporã. Ikatúpa reme’ẽ chéve mba’eveichagua referencia histórica ohechaukáva, 1844 rire, oĩ hague ambue punto de vista ñe’ẽ sacrificio rehegua ojeguerovia hag̃uáicha?”

Haʼe ku osẽ porãʼỹvaicha upévagui ko momentope.

1844 guive oñemoneĩ ambue ñe’ẽme’ẽnguéra “Diario”-re, ha mba’e piko ogueru hikuái? Pytũ ha apañuãi.

Emoi guýpe “pytũ ha ñemyakãrapu’ã”, Sister White oñe’ẽvévo upe Diario rehe, oñe’ẽhína pytũ ha ñemyakãrapu’ã rehe, ha ko pyhareve rohechaukáta peẽme umíva apytégui mbovymi.

“Aravo ndaha’éi peteĩ prueba 1844 guive, ha araka’eve ndoikovéimo’ãi jey peteĩ prueba ramo.”

Upéicha, pe “Diario” rehegua ndive, pehecha ko’ápe, ko’ápe oĩ pe argumento. Kóva hína pe argumento ko árape; kóva hína pe argumento omoingekuéva Ellen White ra’y. Ambuéva avei omoingekuri, ha’e katu pe omoĩva’ekue Adventismo rembiasakue ypykuépe. Ha’e hína kóva: remoñe’ẽ jave ko pasaje, pe aranduka’i ára ñemohendáva contexto hína pe tekotevẽva reikũmby.

—«ambue jehecha pyahukuéra oñemoneĩ vaʼekue»,— pe Diario rehegua —«ha pytũmby ha ñembyasyʼi oúma hapykuéri. Aravo ndahaʼéi vaʼekue peteĩ prueba guive 1844, ha arakaʼeve ndohasamoʼãi jey peteĩ prueba ramo.

“Pe Ñandejára ohechauka chéve pe tembiapo marandu ángel mbohapyha rehegua oho va’erãha, ha oñemomarandu va’erãha Ñandejára ra’ykuéra isarambípavape; ha katu ndojejokói va’erã ára rehe.”

¿Rehechápa mbaʼérepa Willy White heʼi ñande tekotevẽha jahecha pe contexto ojejapóhague ára ñemohendapy rehe?

Oñeñe'ẽ pe ñembyaty vai rehe, umi temimo'ã vai “ha'e va'ekue ára ha ára ojejapóva” rehegua oguenohẽ va'ekue; aravo noikoiva'ekue peteĩ prueba ramo; ha upéi oĩ peteĩ párrafo oñe'ẽva aravo ñemohenda rehe.

Oĩ, kóva hína peẽ peikuaava’erã: ko párrafo oñe’ẽva tiempo ñemohendágui, ndaipóri va’ekue pe kuatia ypykuepe; ha, pe ñe’ẽjoaju he’íva pe tiempo rehegua ndaha’ei hague peteĩ prueba, upe ñe’ẽjoaju oñemoambue. Upéva omombe’u vai Ellen White remiandu ypykue. Ha’e nombojoajúi mba’eve pe tiempo ñemohenda rehegua pe Diario ndive. Kóva hína pe jahechaséva ko’ẽrõ ko pyhareve.

Upévare, ha’é haguéicha, ndajajemoĩmo’ãi jahecha hag̃ua opa ko’ã kuatiarogue. Aseguráta mante peẽ perekóma hag̃ua pende pópe, ikatu hag̃uáicha peẽ pemoa’ã hag̃ua ajéva; yvypóra ramo guáicha, ikatu ningo ajapo hag̃ua che pendejavy hag̃ua.

Arthur White—“Aravo ñemohenda rehegua contexto”

“Pe jecha yma guarã oikovéva pe tesa ypykue rehe ohekaukáva ko ñe’ẽmby [Early Writings, 74–75.] omoĩha Yvágagui ojehechakuaáva pe jehecha pe ára ha ára rehegua Miller oguerekovaʼekuépe, ha upéi Uriah Smith omombeʼujeyvaʼekuépe.”

Arthur White, Willy White ra’y, ijaty seis volúmen-pe omombe’úva Ellen White rembiasakue, oñe’ẽvo itúva posición rehe, omboykéva pe añetegua jehecha pe “Daily” rehegua, he’i, EGW, volúmen 6-pe, página 252-pe,

“Pe ñemoĩ yma guare rehegua ñemombaretehára”—pe Diario ohechauka hague Paganísmo—“omantene vaʼekue ko ñeʼẽjoaju [Early Writings, 74–75.] omoĩha Yvága ñeʼẽme’ẽ pe ñehesaʼỹijo rehe pe diario rehegua oguerekovaʼekue Miller ha upéi oñeʼẽjeyvaʼekue Uriah Smith rupive.”

Arthur White oikóta vaʼerãmoʼã peteĩ historiadór añetegua ha hekopete hag̃ua, peikuaa piko mbaʼépa heʼi vaʼerãmoʼã upépe? Omoĩnte vaʼerãmoʼã upépe peteĩ ñeʼẽ; ha Arthur White, koʼápe ojeavyete. Haʼe heʼi vaʼerãmoʼã: “Pe kuéra odefendéva pe ñemañakuaa yma guaréva omantene [hekopete] ko ñeʼẽjoaju ko declaración-pe, —omantene ko declaración-pe ko ñeʼẽjoaju [Early Writings, 74-75.],’ omoĩhague Yvágagui pe ñeʼẽmoneĩ pe ñemañakuaa rehegua pe ‘daily’ rehe, Miller oguerekovaʼekue ha upéi Uriah Smith ojepysojey vaʼekue.”

Ha’e ndoikemo’ãi upépe hekopete. Ha’e he’i mante hína umi mba’e ha’ekuéra omantene va’ekue, ku oĩvaicha pe ikatu hag̃uáicha omantene hikuái peteĩ postura vai. Péro ndaha’éi upéicha; ha’ekuéra oguereko kuri pe postura hekopete.

—«Umi oñemoirũva pe “nueva visión”»—itúva, Willy, A. G. Daniells, W. W. Prescott, ha che ndahamo’ãi upépe ko’ág̃a—«umi oñemoirũva pe “nueva visión” ohechakuaa vaʼekue pe ñeʼẽvaʼekuevaʼerãha ojegueraha hag̃ua ijeheguiete ijere ykére—pe ijere yke, aravo ñemohenda rehegua.»

Roikémaite peẽme iñe’ẽjoavy Early Writings, página 74-pe.

—“Umi odefendéva pe jehecha pyahúpe oñesostene vaʼekue pe ñeʼẽvaʼerã ojehupyty vaʼerãha ijykére — arakaʼe oñemohenda hag̃ua rehegua ykére. Ellen White heʼi jey jey vaʼekue: ‘ndarekói tesape ko punto rehe’ (Letter 226, 1908) ha ‘ndaikatúi amyesakã porã umi punto oñeporandúva’ (Letter 250, 1908), ha ikatuʼỹha omeʼẽ peteĩ jeʼe porã ha añeteguáva pe porandu oñemyañáte jave hese, ojekuaa hag̃uáicha omeʼẽha pytyvõ ijoparávaʼekue hag̃ua upe conclusiónme. Haʼekuéra avei ojerovia mbaretépe umi marandu oñemeʼẽva Ellen White rupive ndoguerohorymoʼãiha ni ndojokupytýiha umi mbaʼe oiko hag̃ua tembiasakuepe oñemopyenda porãmava ndive.” Arthur White, EGW, volúmen 6, 252.

Pe Versión Ypykue — Review and Herald, 1 de noviembre de 1850

Ha *Early Writings*, página 74, araka’e ojejapo hag̃ua? 1882-pe; pe aranduka *Early Writings* ojejapo 1882-pe.

Ha katu pe pasáhe ñahesa’ỹijohína *Early Writings* pe ojejuhu ypyhaguépe hína *Review and Herald*pe, 1 de noviembre de 1850-pe, ha peẽ perekóma upéva pene kuatiahaipyrépe. Ha upéva oguereko heta párrafo, ha che ha’éma haguéicha, ndajaikomo’ãi readipaite hag̃ua umíva opavave.

Jahecha irundy párrafo kuatia rogue 2-pe, upéi irundy párrafo kuatia rogue 3-pe:

Ha upéi oñemohu’ã ambue po párrafo reheve, amoĩva peteĩ káha ryepýpe pene hag̃ua, ko’ã po párrafo osẽva pe artíkulogui ha’e rupi umi opytátava Early Writings-pe. Upévare ko’ã pahápegua po párrafo oguereko pe káha ijerére.

¿Rehecha piko chupekuéra? ¿Reikuaa piko mba'épa ha'e hína?

Oĩ. Jaha ko’ã po párrafo paha-pe, pehecháta mba’e heta iñambuéva pe texto original-pe pe rejuhútavagui *Early Writings*, página 74-pe.

PÚBLICO APYTÉGUI: Upéicharõ, ere he'ípa ko'ãva oĩva pe káhape ha'eha umi ypykue?

Ko’ãva ryru ryepýpe, ko’ãva hína pe po párrafo paha ko artíkulo ypykuepegua, ha ko ryru ojere ijerérekuéra. Ko’ã po párrafo hína umi ipahápe oikeva’ekue Early Writings, páhina 74-pe.

Péro, araka’e piko oñeimprimi ko’ãva, araka’e piko ojehai? Noviembre de 1850.

Upévare, aiporavóma taiakuãme umi mba’e oñemoambuetátava ko’ã cinco párrafo-gui. Oĩta peteĩ metamorfosis ko’ã mba’épe; pórke, sapy’aitépe, ary 1851-pe, pe aranduka A Sketch of the Christian Experience and Views of Ellen G. White oñemboguátata ha ko’ã párrafo ojegueraháta oñemoĩ hag̃ua A Sketch of the Christian Experience and Views of Ellen G. White-pe. Ha ko’águi [artíkulo Review and Herald, noviembre 1850-pe] peve A Sketch of the Christian Experience and Views of Ellen G. White-pe, oiko algunos michĩva ñembosako’i editorial ko’ã cinco párrafo rehe. Ha upéi, A Sketch of the Christian Experience and Views of Ellen G. White guive ary 1851-pe peve Early Writings ary 1882-pe, oiko hetave ñembosako’i editorial, ha umi ñembosako’i editorial hína umi ojapóva Early Writings, página 74, ipy’aguapy’ỹ ha ijehe’a hag̃ua.

Upévare, ko’ã po párrafo omohu’ãva pe manuscrito ypykuepe, pe párrafo peteĩhápe, “23 jasyporundy, Ñandejára ohechauka chéve . . . ,” upéva oñemoambuéta.

Umi párrafo oúvape he'ívape: “Upéi ahecha . . .”; “Upéi ahecha . . .”; “Ñandejára ohechauka chéve . . .”; ha, “Upéi chemboguata hag̃ua . . .”; ko'ã mba'e oikotevẽ sapy'ami ñemyatyrõ michĩ hag̃uáicha.

Ojehechauka Pa Añetegua Tenondetéva Mbohapy Pa Térãry Párrafo-pe

Péro, pehechase hag̃ua ko’ẽrã mbohapyha párrafo original pegua, ha’e ohechauka kuri pa mba’e tenondegua.

Ha koʼág̃a che manduʼa mbaʼérepa areko koʼã mbaʼe peteĩ letra hũme. Ndahaʼéi umi mbaʼe oñemoambuetaha rehe. Aime amombaretévo peteĩ mbaʼe pende rehehápe, pehecháramo, koʼã mbohapyha párrafope chupe ojehechauka kuri kóva . . . , chupe ojehechauka kuri kóva . . . , chupe ojehechauka kuri kóva . . . , chupe ojehechauka kuri kóva. Ha oñehechaukáramo chupe peteĩ mbaʼe, ha upéi haʼe ñandéve omombeʼu rire upéva, upérõ chupe ojehechauka ambue mbaʼe ndahaʼéiva katuete ojoaju vaʼerã pe mbaʼe ojehechauka vaʼekue chupe raẽ rehe: “Cheve ojehechauka kuri kóva . . . ; cheve ojehechauka kuri kóva . . . ; cheve ojehechauka kuri kóva . . . .”

Ikatu rehecha che rehegua ha relee ndejehegui voi, ha upéicha jepe ojehechauka chupepa diez añetegua tenondegua ko’ã mbohapyha párrafope.

Kóva ha’e pe ojehechaukáva’ekue chupe. Ojehechauka chupe Tupã mborayhu rehe, mymbajerurekuéra rehe, ñembo’e hasývape g̃uarã rehe, pe komunión rembiapo rehe, umi Pochy Pahápe Pa’ũ rehe ojoajúva pe Milénio ndive, tesape pyahu rehe, pe aty guasu 1844 rire rehe, pe tembiapo jehaikuaauka rehe, pe Kuatia’aty 1843 rehe, pe “Ára ha Ára Pukukue” rehe, “aravo” rehe peteĩ jehechaha ramo, ha Jerusalénpe peregrinasión rehe. Ha remoñe’ẽ porãramo kóva, ndaha’éi peteĩ ñemyesakã rape oho hag̃uáicha. Kóva katueteete ha’e peteĩ, “oñehechauka chéve kóva,” ha ha’e ohai pe ojehechaukáva’ekue chupe; ha, ojehechauka chupe peteĩ mba’e ndaha’éiva tekotevẽ hag̃uáicha ojoaju ambue ndive. Tekotevẽ rehesa’ỹijo upéva; pórke, oñepyrũvo ombojoaju hag̃ua ko’ã párrafo, oñepyrũ omoheñói pe ñemimo’ã ha’eha kuña he’íva peteĩ mba’e ha’e añetetehápe ndo’éiva’ekue.

Review and Herald, 1 de noviembre de 1850

Oĩ porã. Peikuaa hag̃ua pe párrafo peteĩha umi po párrafo ñamba’apohína hese kuéragui noviembre 1850-gua.

Pe párrafo paha rembeʼýpe, heʼi: «Tekotevẽiterei pe añetegua oñemoherakuã peteĩ kuatiahápe, oñemombeʼuháicha avei». Oĩ porã. Ko apytuʼũ oñemboykéta.

Pe mokõiha párrafo umi po apytégui jahechahína, he’ihápe: “Pe Ñandejára ohechauka chéve”, pehecha, aguereko subrayado.

—“Ñandejára ohechauka chéve pe kuatia’anga 1843-pegua oñemboguataha Ipo rupive, ha avave ndikatuiha omoambue mba’eve ipype; pe papapykuéra oĩhague Ha’e oipotaháicha. Ha’e Ipo oĩhague hi’ári ha omo’ãhague peteĩ jejavy umi papapy apytépe, upéicha avave ndaikatúi hag̃uáicha ohecha, pe Ipo oñemboyke peve.”—

Pe mba’érepa aikuaauka hag̃ua mba’eve guýpe ñeha’ãrã ko’ã irundy párrafo kuatiarogue yvate gotyo, ha’e hína umi oguerekótava ñemoambue editorial oñeimprimi jey vove A Sketch of the Christian Experience and Views of Ellen G. White-pe ary 1851-pe.

Oĩ. “Ñandejára ohechauka chéve” oñemoambue vaʼerã; “ipo rupive” oñemoambue vaʼerã; “ani hag̃ua iñambue ni peteĩ hendápe” oñemoambue vaʼerã.

Upéi, pe páhina oúvape, pe párrafo mbarete jehaipýpe oĩvape [irundyha párrafo] he’i,

—“Ñandejára ohechauka chéve araka’e ndoikovéi hague ára peteĩ prueba ramo guive 1844, ha araka’eve ndaikovéimo’ãi jey ára peteĩ prueba ramo.”—

“Pe Ñandejára ohechauka chéve”, upéva oñemoambue vaʼerã. Pe ojejapótava ary oúvape A Sketch of the Christian Experience and Views of Ellen G. White-pe haʼe hína ojegueraha hag̃ua pe párrafo peteĩ ñeʼẽjoajúnteva ha oñembojoaju hag̃ua pe párrafo mboyveguándi. Ojejapóta chugui peteĩ párrafo año.

Ha avei, peteĩ ñe’ẽ térã ñe’ẽnguéra oĩramo taikuéra hũme, oĩta ambue ñemoambue tapichakue rehegua avei; ha ame’ẽta peẽme peteĩ techapyrã amyesakã hag̃ua mba’épa he’ise che.

Ha pe mbohapyha párrafope he’i,

—«Upéi ahecha pe —Daily” rehegua, pe ñe’ẽ —sacrifice” niko yvypóra arandu rupive oñemoĩva’ekue, ha ndaha’éi pe texto pegua; ha Ñandejára ome’ẽ hague hese pe jehecha añeteguáva umi ome’ẽ va’ekuépe pe huísio aravo sapukái. Oĩrõ guare joaju, 1844 mboyve, haimete opavave oĩ peteĩ ñe’ême pe jehecha añeteguápe pe —Daily” rehe; ha 1844 guive, pe ñembyai ha jepy’apy apytépe, oñemoguahẽ ambue jehechapy, ha ipyahẽ ndive ou pytũmby ha jepy’apy.»—

Upéi, pe páhina rehegua párrafo oúva, letra hũ mbaretepývape ojehaihápe [irundyha párrafo], he’i,

“Pe Ñandejára ohechauka chéve aravo ndoikói hague peteĩ jehechapyrãramo 1844 guive, ha aravo araka’eve ndohasamo’ãi jey peteĩ jehechapyrãramo.”—

“Pe Ñandejára ohechauka chéve”, upéva oñemoambue hag̃uáicha.

Pe ambue ary oikótavape *A Sketch of the Christian Experience and Views of Ellen G. White*-pe, haʼekuéra ojapyhýta upe párrafo peteĩ ñeʼẽjoapy reheguánte ha ombojoajúta pe párrafo mboyveguándi. Omoambuéta chupe peteĩ párrafo añónte hag̃ua.

Haʼekuéra omoambuéta “The Lord showed me” ha omoĩta “I was also shown” rendaguépe. Oĩ porãpa? Haʼekuéra ojapóta umi mokõi párrafo peteĩ párrafo año hag̃ua, ha omoambuéta hikuái “I was also shown” hag̃ua, ary 1851-pe.

—«Upéi ojehechauka chéve oĩha unos oĩva peteĩ jejavýpe guasúpe, pe marangatukuéra gueteri oho vaʼerãha Jerusalén Ymaguarépe, ha ambue mbaʼe, Ñandejára ou mboyve. Koichagua jehecha ojejapo hag̃uáicha omomombyry hag̃ua apytuʼũ ha interes pe tembiapo koʼag̃agua Tupã rembiapógui, pe mbohapyha ánhel ñeʼẽmondo guýpe; pórke jaʼeramo jaʼoho vaʼerãha Jerusalénpe, upéicharõ ñane apytuʼũ naturally upépe oĩta, ha ñane mbaʼerepy ojokóta ambue jeporu hag̃ua, ikatu hag̃uáicha ojegueraha marangatukuérape Jerusalénpe. Ahecha pe mbaʼérepa ojeheja chupekuéra oike hag̃ua ko jejavy guasúpe, ndoconfesaíri ha ndohejái rupi ijejavykuéra, upekuéra oĩ hague pype heta ary rire.» Review and Herald, 1 de noviembre de 1850.

Ha, peguahẽvo Primeros Escritos-pe, peikuaa piko mbaʼépa ojapo hikuái? Oheja rei hikuái pe “Avei ojehechauka chéve”, upépe, Primeros Escritos-pe, ko peteĩ párrafo heʼíta: “Oĩrõ guare joaju 1844 mboyve, haimete opavave ojoajuvaʼekue pe visión hekopete hag̃ua pe —‘Diario’ rehe; ha 1844 guive, pe ñembotavy apytépe, oñemoneĩ ambue visiónkuéra, ha upévagui ou pytũ ha ñembotavy.” Oheja rei hikuái pe “Avei ojehechauka chéve”, ha pe ñeʼẽjoaju oúva upe rire heʼi: “aravo ndahaʼéi vaʼekue peteĩ prueba 1844 guive.” Péicha, sapyʼaitépe ndereikuaavéi ko pensamiento aravo ndahaʼeiha prueba peteĩva umi mbaʼe ojehechaukavaʼekue chupe hekopete. Reguerovia upéva haʼe hague peteĩ parte iñarandu rehegua pe Diario rehe, pe visión japu omoheñóiva ñembotavy.

Upéva ndaha’éi pe ypykue. Nde reguereko pe ypykue. Ehecha porã.

Pe Paso Oúva (Mokõiha Paso)—1851 Peteĩ bosquejo pe experiencia cristiana ha pe visión rehegua Ellen G. White hag̃assistant to=final

Upéi ko guýpe, peẽme pehupyty *A Sketch of the Christian Experience and View of Ellen G. White*, oñemboguejyva’ekue 1851-pe; ha pehupyty avei umi ñemyesakã mba’éichapa oñemoambue umi mba’e oikova’ekue, ha oĩ peteĩ ñemoambue tuicha, tuicha mba’e hag̃uáva.

“23 jasypoteĩme, Ñandejára ohechauka chéve ha’e ojepyso hague ipo mokõihápe oguerujey hag̃ua hembýva ipuévlogui, ha ko aty ñembyatýpe tekotevẽha oñembohetave umi ñeha’ã. Ñemosarambípe, Israel oñenupã ha oñembyai; ha ko’ág̃a, ñembyaty ára jave, Tupã omongueráta ha ombojoaju jeýta ipuévlope. Ñemosarambípe, umi ñeha’ã oñemoasãi hag̃ua añetegua oguereko kuri michĩeterei jepe iporãva, ojapo kuri michĩ térã mba’eve; ha ñembyatýpe, Tupã omoĩ vove ipo ombyaty hag̃ua ipuévlope, umi ñeha’ã oñemoasãi hag̃ua añetegua oguerekóta pe tembiaporã ojejapoukávarã. Opavave toñemojoaju ha tokyre’ỹ’ỹ tembiapópe. Ahecha va’ekue ndovaléiha avavépe ojehechauka hag̃ua ñemosarambi rehe techapyrãramo ñande mboguata hag̃ua ko’ág̃a ñembyatýpe; Tupã ndojapóiramo nendive ko’ág̃a hetave mba’e upe ojapo va’ekuégui upérõ, Israel araka’eve noñembyatymo’ãi. [Oñembogue: Tekotevẽiterei añetegua oñemoherakuã peteĩ kuatiaroguépe, oñemombe’uháicha.] [Párrafo-kuéra oñembojoaju] Ahecha va’ekue [ymave—“Ñandejára ohechauka chéve”] pe 1843 ary rechaukaha oñemboguata hague Ñandejára po rupive, [ymave—“Ipo rupive”] ha ndoñemoambuéiva’erãha; [ymave—“ni peteĩ hendáicha ndoñemoambuéi va’erã”] umi papapy oĩ hague ha’e oipotaháicha. Ipo oĩ hague hi’ári, ha omokañy peteĩ jejavy umi papapy apytépe, upéicha avave ndaikatúi hag̃uáicha ohecha, peve ipo oñembogue peve.”

Upéi ahecha pe —“Diario” rehegua, pe ñe’ẽ —“sacrifício” oñemoĩ hague yvypóra arandu rupi, ha ndaha’éiha pe texto pegua; ha Ñandejára ome’ẽ hague hesa ypykue añetéva hese umi ome’ẽ vaʼekuépe pe ára juicio sapukái. Oĩ jave joaju, 1844 mboyve, haimete opavave oĩ vaʼekue peteĩ ñe’ẽme pe —“Diario” rehegua hesa ypykue porãre; ha 1844 guive, pe ñembotavýpe, ambue jehecha oñemoguahẽ, ha pytũ ha ñembotavy ou hapykuéri. [Párrafo-kuéra oñembojoaju] Avei ahecha [Yma—“Ñandejára ohechauka chéve”] ára ndahaʼeiha peteĩ prueba 1844 guive, ha ára arakaʼeve ndojehechamoʼãi jeyha peteĩ prueba ramo.]" A Sketch of the Christian Experience and Views of Ellen G. White, ExV 61–62.

Ára ndohupytýiva Mbohapyha Ángel Marandu rehe hag̃ua

Ellen White oguereko vaʼekue peteĩ visión iñambuéva pe visión-gui oguerekóva ipahápe oĩ hag̃ua Early Writings-pe. Haʼe oguereko vaʼekue heta visión; ha katu, oguereko vaʼekue peteĩ visión ojeʼehápe chupe peteĩ mbaʼe; ojeʼe chupe peteĩ párrafo, ha haʼe ohaivaʼekue upéva.

“Pe Ñandejára ohechauka chéve mbohapyha ánhel marandu oho vaʼerãha, ha oñemomarandu vaʼerãha Ñandejára raʼykuéra isarambívape, ha ndojejokói vaʼerãiha ára rehe; ára ningo arakaʼeve ndahaʼemoʼãi peteĩ prueba jey. Ahecha oĩha umi oguerekóva peteĩ vyʼa japu osẽva ára rehe oñemoñeʼẽgui; mbohapyha ánhel marandu ningo imbaretevéva ára ikatúvagui. Ahecha ko marandu ikatuha oñemboʼy ijeheguiete ifundamento ári, ha noikotevẽiha ára omombarete hag̃ua chupe, ha oho vaʼerãha puʼaka guasúpe, ha ojapóta hembiapo, ha oñemohuʼãta tekojoja reheve.” A Sketch of the Christian Experience and Views of Ellen G. White, ExV 48.

¿Mba’érepa he’i hína upépe? Ñande ndajajuhéiva araka’eve Mbohapyha Ángel Marandu rehe “tiempo” ndive jey, añetépa?

Amén? Peñime?

Moõpa rejuhu ko mba’épe? Moõpa opyta?

TAPICHÁGUI OĨVA'EKUE GUI: (Ndojejokóiri mba'eve.)

TAVYATY RENDÁGUI: Peteĩ ta’anga mbyky pe jeikove ha umi ñemo’ã cristiano rehegua.

Peteĩ ta’anga mbyky pe experiencia cristiana ha Ellen G. White remiandu rehegua, página 48, página 48.

Oĩ. Moõpa jajuhu pe pasáhe ñamyesakãva, oúva Review and Herald, noviembre de 1850-gui; moõpa oĩ upéva A Sketch of the Christian Experience and Views of Ellen G. White-pe? Porã, oĩ, pejevy ramo pende kuatiakuéra rehe, oĩ A Sketch of the Christian Experience and Views of Ellen G. White, página 61 ha página 62-pe.

Peẽ peguereko peteĩ visión A Sketch of the Christian Experience and Views of Ellen G. White-pe, oñeñongatúva kuatiarogue 48-pe; upéi peguereko pe visión ipahápe opytátava Early Writings-pe, kuatiaroguekuéra 61 ha 62-pe. Ojepe’a ojuehegui 13 térã 14 kuatiarogue rupi, añetehápe?

Ha mba’épa ojapóta og̃uahẽvo *Primeros Escritos* rehe? Oipe’áta ko párrafo kuatia rogue 48-gui ha omoingéta chupe peteĩchaite voi upe he’íva rire araka’eve noñemoĩvéimaha tiempo prueba ramo. Omojoajúta mokõi visión peteĩme.

¿Reikuaápa mba’épa he’ise che?

KUIMBA'E OĨVA TAPERENDÁPE: Héẽ.

¿Reikuaápa mba’épa he’iséva che?

TAPICHA OÑEÑEʼẼVA PE HENDUHÁRA APYTÉPE: (Moneĩmby.)

Oĩ, nde niko pe aikuaa sa’ive hag̃ua mba’éicha oñemohesakã.

Pe Paha Ipaháva (Paha Mbohapy)—1882 Jehaipy Ñepyrũgua

Mba’e porã. Ko’ág̃a, ajeyma nde kuatiañe’ẽnguérape rogue 6-pe; ha, ko’ág̃a, reguereko jey Early Writings.

Ha pe mba’érepa ko ñembokuatia ojehai hũmbaitépe, ha’e ko párrafo he’ihápe: “. . . Oĩrõ guare joaju, ary 1844 mboyve, haimete opavave oĩ joajúpe pe “áragui ára” rehegua jehecha porãre; ha pe ñemondýi guasúpe ary 1844 guive, ambue jehechapyre ojehupyty, ha pytũ ha ñemyakãraku oñemoirũ. Aravo ndaha’éikuri peteĩ prueba ary 1844 guive, ha araka’eve ndoikovéimo upéicha.” reñemomandu’ava’erã iñepyrũrãme, pe jehechakuaa peteĩha ko visión rehegua he’ihaguére: “Ojehechauka chéve aravo ndaha’eiha peteĩ prueba ary 1844 guive,” ha upéva oĩkuri peteĩ párrafo iñambuévape. Ha’e ohechakuaaukakuri porã oĩha peteĩ joavy umi mba’e ojehechaukáva chupe pe “Áragui ára” rehegua ha umi mba’e ojehechaukáva chupe aravo rehegua, taha’eha peteĩ prueba; ha pe párrafo oúva upe rire, oñe’ẽva ndaiporiha aravo oñembojoajúva pe Tercer Ángel Marandu ndive, ndaha’éikuri pe visión ypykuepe. Upéva oĩkuri página 48-pe Life Sketches-pe, ndaha’éi página 61 ha 62-pe.

Ha, rejuhu hag̃ua *Early Writings*pe ary 1882-pe, ombojoaju hag̃ua hikuái umi mba’e; ha, upévare, rejuhu jave nde juapy hag̃ua umi ary 1930-kuérape ha rehóvo pytũ pypukúpe Adventismo ryepýpe, ha Willie White he’i ramo araka’eve pe *Daily* rehe restudia jave reñemoarandu va’erãha hese aravo rehegua contexto ryepýpe—“Che ñyrõ, Willie, nde rembiapo va’ekue niko va’erã kuri pe nde ha’e hag̃ua upe ome’ẽva pe registro histórico hekopete pe Espíritu de Profecía rehegua. Nde va’erã kuri pe reity hag̃ua pe Espíritu de Profecía. Ha nde remombe’úvo *Early Writings*, página 75-pe, nde remboyke umi ypykue fuente; ha umi fuente ypykue he’i porã, nde rerahávo pe argumento pe *Daily* ojehechava’erãha aravo rehegua contexto ryepýpe *Early Writings*, 74-pe, upéva ndaha’éi añeteite.” —Ndaha’éi añete! Ndaikatúi oñemopu’ã pe registro oĩvare pe Espíritu de Profecía-pe. Ndaikatúi avei oñemopu’ã upe aravo periodo rembiasakue rehe.

Oĩ. Kytĩ 1-pe, Hermana White he’i oĩha peteĩ jehecha hekopeteva pe “Daily” rehegua, Early Writings, 74-pe. Pe ñe’ẽmondo tenondegua oñemoĩva upe rire tembiasápe ha’e kóicha: reestudiávo upe pasaje oĩva Early Writings, 74-pe, tekotevẽ remoĩ pe tiempo ñemohenda ryepýpe. Upe ñe’ẽmondo natekotevẽi; ndovaléi!

Upéicha, koʼág̃a ñande japyta añoite pe ñemohenda rehe oĩha peteĩ jehecha hekopete pe Daily rehegua. Añetehápe? Péro, jahupíta gueteri peteĩve pensamiento ko párrafo-gui.

He’i: “23 jasyporundy, Ñandejára ohechauka chéve . . . .” 23 jasyporundy, araka’e piko? 1850-pe: “23 jasyporundy 1850-pe, Ñandejára ohechauka chéve.”

Mbaʼépa ohechauka chupe?

Peteĩva umi mba’e Ha’e ohechauka va’ekue chupe ha’e kóva: ary 1844 guive, ambue ñemo’ãnguéra “the Daily” rehegua oñemoneĩ.

“23 jasyporundy, 1850-pe, Ñandejára ohechauka chéve . . . . Oĩ jave joaju, 1844 mboyve, haimete opavave peteĩ ñe’ẽme oĩkuri pe jehecha hekopete rehegua ‘—Daily’ rehe; ha 1844 guive, pe ñemondýipe, ambue jehechakuaa oñemoneĩ, ha upéi hapykuéri ou pytũ ha ñemondýi. The Review and Herald, noviembre 1850.”

Marzo 1850 Pe “Meme’ẽ ára ha ára” ha’e pe Tupaóga Yvy arigua

Upéicha, kuatia rogue 6 yvýpe peguerekóva peteĩ párrafo osẽva pe *Review and Herald* marzo ary 1850-gui, ha upéva hína peteĩ artículo David Arnold mba’e.

Ko artíkulope David Arnold ombo’e pe “Diario” oĩva Daniel Arandukápe ohechaukaha pe santuario judío Jerusalénpe, oñemboykéva Roma pagana rupive ary 70 d.C.-pe.

Setiembre de 1850 Pe “Meme” ha’e Cristo rembipota pe Santuario-pe

Upéi, jasyporundy 1850-pe, upe áño etépe —ha, añetehápe, máva piko hína pe Review and Herald mohendahára 1850-pe? Héra hína James White.

Upévare, James White, jasyporundy ary 1850-pe, omoherakuã peteĩ artíkulo Crosier mba’éva, ohekombo’éva pe “Daily” ohechauka Cristo rembiapo pe Santuariope.

Koʼág̃a, James White nomboʼéi upéva hekopete hag̃ua; ha katu tapicha kuéra oguenohẽ upégui peteĩ mbaʼe heʼiséva ha heʼi upéva hína la haʼe omboʼéva. Ha mbaʼérepa che haʼe kóva? Haʼe hag̃ua hese ko mbaʼe: 1850 ary septiembre-pe, Hermana White heʼi guive, 1844 guive, ambue jesareko “Daily” rehegua oñemoneĩ pytũmbýpe, ha upe rire osẽ vai hag̃ua ñemondýi ha sarambi.

Ko’ã mokõi jehecha [Arnold ha Crosier] ndaha’éi umi Pionero-kuéra remiandu pe ára ha arakuaa rehegua ha’éva Paganismo.

Ha kuatia rogue 7-pe reguereko umi mokõi párrafo Crosier artículo-gui, upépe ha’e oikuaaukávo pe “Daily” ha’eha Cristo rembiapo pe Santuario-pe.

La Lógica de James White

Mba'érepa James White omoherakuãta ko artíkulo oikuaáramo porãve? Upévare oĩ “The Logic of James White” nde kuatiahaipyre mbytépe.

Pe mba’e peteĩha oñemboguapýva kuatiareípe pe Ñembotavy guasu rire héra A Word to the Little Flock, ha umi mbohapy tapicha ohai va’ekue upe ñembokuatiápe ha’e James ha Ellen White ha Joseph Bates. Pe mba’e peteĩha oñembokuatia va’ekue 22 jasypa, 1844, rire umi tapicha osegíva pe tape rehe, ha’e ko artículo; ha ko artículope, Hermana White omoneĩ Crosier remiandu, ndaha’éi hembiapo pe Daily rehegua, síno hembiapo Cristo oñemonguévo pe Tenda Marangatúgui pe Tenda Marangatuetépe.

Péina ko’ẽva, kóva hína Hermana White. Kóva rehe James White oĩva’erãkuri dispuesto omboguata hag̃ua imprenta rupive Crosier artículo, he’i:

"Che arovia pe Santuario, oñemopotĩ va’erãva opa rire umi 2300 ára, ha’eha pe Templo Jerusalén Pyahupegua, upépe Cristo oserviha ministro ramo."—kóva ha’e Ellen White—"Ñandejára ohechauka chéve peteĩ visiónpe, ohasáma rire peteĩ áño rasami, pe Hermano Crosier oguerekoha pe tesape añetetéva pe Santuario ñemopotĩ rehegua, ha ambue mba’e; ha upéva ha’eha ivoluntad, pe Hermano C. ohai hag̃ua pe hechapyre ome’ẽ va’ekue oréve pe Day-Star, Extra, 7 de febrero de 1846-pe. Añandu chejupe plenamente autorizado Ñandejára rupive, ahekomenda hag̃ua pe Extra opaite umi santope."

Añembo’e ko’ã líña toiko hag̃ua jehovasa ndéve g̃uarã, ha opa umi mitãnguéra ahayhuetéva olee vaʼerãva koʼãva. “A Word to the Little Flock”, 12 de mayo de 1847.

Upéicha, umi tapicha ko ára peve, oĩva historiadór moderno Adventismo-pe he’i: “Pema’ẽ upépe. Ellen White ome’ẽ hína imoneĩmbyre tuichakue Crosier artículo rehe; ha upévare, pe Crosier he’íva pe Aryvére Cristo pegua Tupaópe hembiapoha rehe, upéva añete va’erã”. Ha oje’e jave upéicha, ombohasa vai hikuái tembiasakue; péicha rupi, Crosier artículo oguereko va’ekue ocho pehẽngue, ha iñepyrũmby guive, umi Adventista ontende va’ekue irundy umi pehẽngue apytégui ha’eha pytũmbaiterei ha araka’eve, araka’eve, araka’eve ndojeimprimivei Adventismo-pe.

Techapyrã ramo, peteĩva umi he’iva’ekue upe artíkulope ha’e va’ekue kóva: Jesús ojevy vove oĩta mil ary py’aguapy rehegua. Adventista-kuéra ndogueroviái upéva ha araka’eve ndogueroviaiva’ekue. Pe entendimiento William Miller omboykéva ha’e peteî entendimiento añetehápe omoĩva William Miller-pe tape porãme oñentende hag̃ua pe añetegua. Upe ñembo’e peteĩva umi ñembo’e apytégui oĩva directamente oñemoĩva Millerita-kuéra entendimiento rehe.

Upévare, Crosier osẽvo ko artículo poapyhendýpe, haʼekuéra oikuaa voi pyaʼe hag̃ua, koʼã poapy pehẽngue apytégui irundy ndaikatuiha oñemboguejyjey.

Ha katu, James White omoherakuã Crosier oñanduha pe “Daily” ha’eha Cristo rembiapo pe Santuario-pe; ha katu, ha’e omoherakuã jeýta umi irundy pehẽnte. Ndaha’éi omoherakuã jeýta ambue irundy. Péro, ikatu hag̃uáicha James White omoherakuã jey Crosier rembiasa umi irundy pehẽ, tekotevẽ omoĩ mokõi kuatia osẽvape. Tekotevẽ kuri omoherakuã mokõiháicha septiembre de 1850-pe.

Ndaipóri ipy guasúiva haʼe hag̃ua ikatúva omoinge ijehehápe Review and Herald-pe jasyporundy 1850-pe; upévare omboguata mokõi Review and Herald jasyporundy 1850-pe ikatu hag̃uáicha omoĩmba Crosier kuatiañe’ẽ rehegua Cristo ohasávo Tupaóga Marangatúgui Tupaóga Marangatuvévape.

Koʼág̃a, rehecháta Gerard Damsteegt rupive haʼe omeʼẽha pe jehechakuaa histórico umi Adventista akóinte oikuaaha oĩhague Crosier artíkulo-kuérape peteĩteĩ hendakuéra ndovaléiva ha ndaikatúiha oñemoinge jey kuatiañeʼẽme.

“Ha’e [Ellen Harmon] he’i: —Ñandejára ohechauka chéve peteĩ visión-pe, peteĩ áño rasami mboyve, pe hermano Crosier oguereko hague pe tesape añetéva pe Santuario ñemopotĩ rehegua, h.a.; ha upéva ha’e hague Ivoluntad pe hermano C. ohaikuaa hag̃ua pe jehecha ome’ẽ va’ekue oréve pe Day Star Extra-pe, febrero 7, 1846-pe. Añandu chejehegui añetehápe Ñandejára rupive añemoneĩha arekomenda hag̃ua upe Extra, opa santo-pe guarã” (Kuatiañe’ẽ. E. G. White to Curtis, Word to the Little Flock, 12). Umi Adventista ára pokõiha oguerekóva jepi ko ñe’ẽmondo ñehesa’ỹijo hag̃ua he’iséva Crosier ñemombe’u ndaha’éi hague jejavy’ỹre, ha katu iñe’ẽmbohape tuichavéva, tipología rehegua, añete hague. Umi jehaijey pe artículo-gui omboyke umi mba’e oimo’ã va’ekue ndoikoporãiha. P. Gerard Damsteegt, Foundations of the Seventh-day Adventist Message and Mission, 125.

Araka’e ikatujevy mokõive oñemboguapy hag̃ua iñekuatiakuéra kompletoite.

Ko’ág̃a, pe páhina oúva-pe, perekóta W. A. Spicer ome’ẽha testimónio upe mba’e rehe avei: haʼekuéra akóinte oikuaa vaʼekue Crosier artículos-kuérape oĩ hague jejavy, ha araka’eve noñemoingejeyri umi irundy pehẽngue.

“Ñambyasy hag̃uáicha ja’e hag̃ua, mitãrusu Crosier oguata pe ára resapepe pe sábado añetegua rehe peteĩ sapy’aite año. Upe rire omboyke pe ñemoarandu pe santuario rehegua ha’e voi oipytyvõ va’ekue oñemopyendávo. Ore hermanokuéra tenonderãgua ombojevyjey heta jey ijehechauka pe santuario rehegua umi ikuatiakuéra yma guarépe, ha katu araka’eve ndaikatúi ombojevyjey hikuái idokuménto kompletoite. Ipype ha’e ombojoapy pe jehechauka santuario rehegua rehe amombe’upykuéra pe ára oútavare, peteĩ milenio arapy rehegua, peteĩ ára mimbipáva ko yvy ári pe Jejuvy Mokõiha aja. Ko’ã mba’e ore hermanokuéra tapiaite omboyke. Ko’ã ñemoarandu pe ára oútavare rehegua isarambi va’ekue opárupi umi ára-pe. Pe doctrina araka’eve ndojoajúi porãikuri pe marandu adventista añetetéva rehe; ha ikatu hag̃uáichaete, ko levadura jejavy rehegua oipytyvõ ogueraha hag̃ua umi kuimba’e imitãvévape mombyry pe sábado ha pe santuario añeteguakuéragui. Pya’e voi ojere hag̃ua peteĩ ñemoĩ vai ha hakuáva ore ñepyrũrã mymbahápe.” W. A. Spicer, Review and Herald, 14 de diciembre de 1939

Pe mba’e oĩhápe ko’ã árape umi tapicha ojapyhýva Hermana White remoneĩrã Crosier artículo rehegua A Word to the Little Flock-pe, tapicha kuéra Heidi Heikes-icha, Heidi Heikes, iñarandu’ỹva aranduka reheve omombe’úva pe Diario ha’eha Cristo ministerio Santuario-pegua. Kóva ha’e peteĩva ijeporu hag̃ua argumento-kuéra apytégui.

Umi ojapóva péicha ndohechagéi umi mba’e oikova’ekue añetehápe. Araka’eve ndaikatúi kuri omoingejey opaite Crosier artículos. Ha oñemyañete hag̃ua Ellen White ohechauka hag̃ua ipytyvõ *A Word to the Little Flock*pe ha upéva ha’e hag̃ua peteĩ moneĩ guasu ojepysóva Crosier rembiapo pytyvõrã, ha’e avei oñemyañete hag̃ua umi Adventista ogueroviaha oĩtaha mil ary py’aguapy. Upéva ha’e peteĩ ñe’ẽmondo vyrorei.

Ko’ẽva ha’e tembiasakue rehegua jejapo vai, ha ojejapo tavayguápe ombotavy hag̃ua ha omoheñói hag̃ua ñemondýi ha pytũmby.

Upéicha, reguereko mokõi historiadór: Spicer, omanóva, ha Damsteegt, oikovéva gueteri; hákatu, asségurante ndéve, ni Spicer ni Damsteegt, peteĩve ndogueroviamo’ãi chéve ajeruréva ndive. Upéva ndojapomo’ãi. Upéicha rupi, reguereko mokõi historiadór oñemoĩva che kóntrape, ha upéicharõ jepe oĩ peteĩ ñe’ẽme umi mba’e ha’éva ndéve. Ndaipóri mba’eveichagua justifikasión ogueraha hag̃ua Ellen White remoneĩ Crosier artículo rehegua he’iséva pe ipype oĩva opa mba’e iperfékto hague.

The Advent Review—Volumen 1, Auburn NY, Número 3

Pe Advent Review—Volumen 1, Auburn NY, Número 4

The Advent Review—Volumen 1, Auburn NY, Número Especial

Tiago White oñepyrũrõ guare omboguapy hag̃ua kuatiápe Crosier artíkulo, setiémbre ary 1850-pe, *The Review and Herald*-pe, upéva ha’eva’ekue Volumen 1, Número 3.

Ha ndaikatúi oikepaite Kuatiañe'ẽ 1, Papapy 3-pe; upévare, omohu'ã pe artíkulo Kuatiañe'ẽ 1-pe The Review and Herald, Papapy 4-pe. Ha araka'épa ojapo kóva? Jasyporundy ary 1850-pe.

Mba’épa oiko vaʼekue jasypoteĩ ary 1850-pe? Hermana White oguereko peteĩ visión heʼíva: “23 jasyporundy 1850-pe Ñandejára ohechauka chéve . . . . Oĩrõ guare joaju, 1844 mboyve, haimete opaite oĩ peteĩ ñeʼẽme pe hechapyre añeteguáre —‘Ára Ha Ára’— rehe; ha 1844 guive, pe apañuãime, ambue hechapyrekuéra oñemoneĩ, ha pytũ ha apañuãi oúva hapykuéri. The Review and Herald, noviembre 1850.”

Mávapa raka’e iména? Ha’e va’ekue The Review and Herald mboguataha.

Upévare, mbaʼépa ojapo hembireko heʼírõ guare chupe: “Reikuaápa mbaʼépa cheve heʼi ramoite Ñandejára, Santiago? Heʼi cheve ndajajapovaʼerãiha roikévo ñemyasãi hag̃ua umi Daily rehegua oĩva oñemoĩ hag̃uáicha pe entendimiento de los Pioneros rehe, haʼéva pe Daily haʼeha Paganismo, pórke upéva ogueru pytũ ha confusión.”

Upéicharõ, mbaʼépa ojapo James White? Jasyporundy ary 1850-pe ojapo hag̃ua peteĩ ambue Review and Herald mboguapypyre, mbohapy peteĩ jasy pukukuepe. Kóva héra Volumen 1, Edición Especial.

Ha mbaʼe ojapo raʼe? Omoñe’ẽjey Crosier artíkulo ha omboyke pe Crosier heʼíva pe “Diario” rehegua!

Peẽ kuéra, koʼãva haʼe peteĩ prueba histórica ohechaukáva Santiago ha Elena White oikuaa hague Crosier remiandu pe Diario rehegua vaiha, ha ogueru hague pytũ ha sarambi.

Ha mba’épa vaʼekue Crosier remiandu pe “Diario” rehegua? Haʼe vaʼekue Cristo rembiapo Santuario-pe.

Upévare, *Early Writings*, 74-pe, ha’e he’i jave: “23 jasyporundype, Ñandejára ohechauka chéve umi Millerita-kuérape oguereko hague pe entendimiento hekopete pe *Daily* rehegua”, pe evidencia histórica ohechauka umi Millerita-kuéra oikuaa hague—

Koʼág̃a, che ryvy ha che reindykuéra, che ryvy ha che reindykuéra, ani peheja ohasa pendehegui ko mbaʼe añetegua: Mbaʼépa kóva: septiembre de 1850-pe, hermana White ohechauka hag̃ua ichupe guive 1844 rire oñemopyendaha ambue jehecha-kuéra pe “Diario” rehe; mayo de 1850-pe, Arnold opresenta pe “Diario” judío-kuéra santuario ramo; septiembre de 1850-pe, oñemoherakuã Crosier artículo pehẽngue 1 2-gui, oikehápe ipresentación pe “Diario” rehe Cristo rembiapo santuariope; septiembre de 1850-pe, oñemoherakuã pehẽngue 2 2-gui Crosier artículo-gui; septiembre de 1850-pe, Crosier artículo oñeimprime jey, péro ojeipeʼa chugui ijehecha pe “Diario” rehe? Mbaʼépa oiko hína?

Jahecha pe año-pe ojejapoha ko Cuadro 1850 gua, ha mba’épa he’i ko Cuadro pe Diario rehe? “Dominio pagano térã pe DIARIO ojeipe’a va’ekue. Dan. 11:31 508.”

Ellen White oikuaa mba’épa pe “sapy’aitépe pe juicio” sãsoha ombohýiva kuéra oimo’ãkuri pe Diario rehegua. Ha’e he’ívo hikuái oreko hague pe jehecha hekopete, oikuaa porãkuri pe jehecha hekopeteha hína pe ohechaukáva pe mburuvicha paganokuéra rehegua oñemboykeha; pe Diario ohechauka paganismo.

Ha ko áñope, 1850-pe, pe registro histórico ohechauka ha’e omboyke hague ha iména omboyke hague avei pe mbo’epy he’íva pe Daily ohechauka Cristo rembiapo Santuario-pe, upéva hína pe mbo’epy omombaretéva pe Biblical Research Institute pe Iglesia Adventista del Séptimo Día rehegua. Upéva hína pe mbo’epy omoirũva umi ministerio ojejokoséva ijehegui, ha’eháicha Heartland ha Steps to Life. Upéva hína pe mbo’epy oguerúva pytũ ha ñemyangekói.

Koʼág̃a, peñatende kóva rehe peteĩcha hag̃ua 1850-pegua Kuádro rehe. Kóva niko noviembre de 1850-pe. Kóva hína upe jasyete voi haʼe orekohápe pe visión haʼe ombokuatiaháicha, upéva ipahápe ohasa pe evolución rupive 1851-pe, ha upéi 1882-pe oĩ hag̃uáicha Early Writing-pe, ko jasyetépe voi, ko jasyetépe voi, noviembre de 1850-pe. He’i,

“Arakõi rovy’ápe rojevy Dorchester-pe, oikoha ñande pehẽngue pohayhuetéva, pe Hermano Nichols, ha hogaygua ndive.”

Ko’ápe voi [oñe’ẽhína pe Cuádro 1850 rehe, yvate gotyo akatúa koty], “Oñemoherakuã Otis Nichols rupive, Dorchester, Massachusetts-pe.” Añete piko? Ha’e oñe’ẽ hína ko mba’e rehe, añetehápe? Rehechápa, ko Cuádro?

—“Upépe pyhare jave Tupã ome’ẽ chéve peteĩ visión iporãiterei ha iñinteresánteva, hetave mba’e upévagui pehechátava kuatiañe’ẽme. Tupã ohechauka chéve tekotevẽha oñemosarambi peteĩ cuadro. Ahecha tekotevẽha upéva ha pe añetegua ojehechaukáva hesakã hag̃uáicha umi tabla ári ojapótaha heta mba’e ha omoaguĩtaha umi ánga pe añetegua reikuaápe.” Manuscript Releases, número 15, 210 noviembre, 1850.

Haʼe oguereko peteĩ visión Nichols róga Dorchester-pe—opa mbaʼe upéva oĩ ko Kuatiarechaukahápe—heʼívo: “Tekotevẽ pejapo peteĩ kuatiarechaukaha.”

Ha mba’épa he’i pe kuña pe ta’angáre? Mba’éichapa omombe’u upéva?

Tereho Habacuc 2-pe: “Ahechakuaa tekotevẽha ojejapo hag̃ua peteĩ ta’anga’aty,” ha mba’épa ojapóta upéva? Tekotevẽ kuri, “añetegua ojehechauka hag̃ua hesakã hag̃uáicha kuatiarogue ári.” Habacuc 2, versíkulo 2, he’i: “Upérõ Ñandejára chembohovái ha he’i chéve: Ehai pe visión, ha ejapo hesakã hag̃uáicha kuatiarogue ári, . . . .” Ha’e he’i ko Otis Nichols 1850 arýpe guare ta’anga’aty, oñemboguapýva Dorchester, Massachusetts-pe, ha’eha peteĩ ñembyaty Habacuc ñe’ẽ rehegua ojehupytyva’ekue, peteĩchaite umi ha’e he’iháicha The Great Controversy-pe pe 1843 guare ta’anga’aty rehe, ha’éva peteĩ ñembyaty Habacuc rehegua ojehupytyva’ekue.

Upéicha, ¿rehechápa upéva? ¿Rehechápa araka’épepa ha’e oñeme’ẽ chupe ko visión? Pe mismo tiempo-pe ko mba’e oiko aja: “23 de septiembre, Ñandejára ohechauka chéve . . . . pe enseñanza pe Diario rehegua Cristo pegua Santuario ministerio ramo ogueruha pytũmby ha confusión”, ha iména pya’e omyeñepyrũ jey pe artículo ha oipe’a umi mokõi párrafo. Araka’eve noñemyasãi jeyvéi Adventismo-pe pe año 1931 peve, Willie White omyasãi jey ramo guare; ha, upérõ ojapo jave upéva, oguereko testimonio japu pe tracto voi ha’e omyasãi va’ekuépe. Ikatu ojehechauka.

Koʼág̃a aikóta amoñeʼẽse peẽme koʼápe mbaʼe, peteĩ ñeʼẽngatuve, ko tiempo pukukue rehegua. Kóva niko 27 de noviembre de 1850-gua.

Areko ara peteĩ tiempo ndahai ndeve. Ko’ág̃a ame’ẽta che mba’érepa. Peteĩha, ndarekói vaʼekue tiempo ahai hag̃ua heta semána aja, chepyhy rire Hermana Arabella rembiapokue porã ha ovyʼapavẽ hag̃uagua; upévare ndaikatúi akumpli hembijerure hag̃ua ambohovái hag̃ua mokõi semána ryepýpe. Aguerohoryeterei pe kuatia. Orepa roñeinteresa pe kuatia rehe ha roha’arõ che mbotapykue ndojokomo’ãi hag̃ua nde rembohovái ko kuatia pya’e pe’óta remoñe’ẽ vove, ha che ndaha’arõmo’ãi pukuete péicha ambue jey.

Ore ha che ha’e porãiterei ko’ág̃a. Ore róga oĩ París-pe, pe ermáno Andrews rógape, opávo mbovymi pytu’úpe correo rógagui ha imprenta rógagui. Roikóta ko’ápe sapy’ami. Kóva ha’e peteĩ familia ipy’aporãiterei va’ekue, jepe hasy mboriahu. Opa mba’e ko’ápe ñandéve guarã reiete, pe kuéra oguerekoháicha. Ndoroguerekói hekojojaha roiko hag̃ua chupekuéra peteĩ jepe gasto ñaĩ aja ko’ápe. Ahechaseiterei peẽme peẽme ha pe ermána ahayhuetéva Gorham.

“Ore aty atyguasu Topsham-pe niko tuicha iporã ha omombarete ore py’aguapy. Mokõi pa poapy tapicha oĩkuri upépe; maymáva oike ha oipytyvõ pe atyhápe.”

Domíngope Ñandejára pu’aka ou orerehe yvytu mbarete pya’e oúvaicha. Opavave opu’ã ipy rehe ha omomba’e guasu Ñandejárape ñe’ẽ hatãme; upéva ha’eva’ekue peteĩ mba’e ojoguáva upe oikova’ekuépe oñemoĩ ramo guare Ñandejára róga ypykue. Hasẽ ñe’ẽ ndaikatúi oñembojoavy sapukái ñe’ẽgui. Ha’eva’ekue peteĩ ára jehovasa guasu rehegua; opavave oñemombarete ha oñembopyahu. Araka’eve ndahechái upeichagua ára ipu’akapáva mboyve.

Ore konferénsia oúva oiko Fairhaven-pe. Pe ermáno Bates ha hembireko oĩkuri upépe. Pe aty iporãiterei kuri. Rojevývo ermáno Nichols rógape, Ñandejára ome'ẽ chéve peteĩ visión ha ohechauka chéve pe añetegua ojehechaukava'erãha mesakuéra ári hesakã hag̃uáicha, ha upéva ombohetáta heta tapichápe ojedesidi hag̃ua pe añetegua rehe umi mbohapy ánhel marandu rupive, umi mokõi tenondegua ojehechaukávo hesakã hag̃uáicha mesakuéra ári.

Upéva oĩ ko’ápe voi, [ohechaukávo 1850 Chart pe akatúa asu gotyo guýpe oĩvape]. Oĩ porãpa? Ha’ekuéra oĩ ko Chart-pe, upe ha’e omombe’úva.

—“Che avei ahecha kuatiahaipyre osẽva’erãha ikatu hag̃uáicha, peteĩchaite tekotevẽháicha umi mensahéro osẽ hag̃ua; umi mensahéro niko oikotevẽ peteĩ kuatiahaipyre ogueraha hag̃ua hendivekuéra, oguerekóva pe añetegua ko’ag̃agua, omoĩ hag̃uáicha umi ohendúvape pópe, ha upéicha pe añetegua ndogueimo’ãi iñakãgui; ha pe kuatiahaipyre ohóta umi mensahéro ndaikatúihápe oho. Ambue mba’e avei ahecha, umíva osẽtaha pe kuatiahaipýpe.

—Mba’éichapa peiko peẽme? ¿Peẽpa peñeha’ã hína peikove hag̃ua tekove opave’ỹvape g̃uarã? Aipotaeterei, aipotaeterei rohecha, ha che aimo’ã ndahi’aréi ajuhutaha upéva. Ko’ág̃a niko ñembosako’i ára, ha che aha’arõ ñande maymáva ñamombarete hag̃ua tembiapo añetéva opa’ỹ hag̃uarã. Aravo ojehecha mbykypaitetéma, ha pe jajapóva va’erã ñañeha’ã jajapo pya’e.

“20 de noviembre, peteĩ arapokõindy ohasávape, Hermano Henry Nichols ha che roho Topsham-pe. Rojepu’ãmbotahápe karurã mesa-gui juevespe [Nov. 21], peteĩ Hermano Foey ra’ykuéra apytégui oike ha he’i isy oĩha akã’ỹ hag̃uáicha. Pya’e rojasa pe ysyrýi peteĩ milla pukukue ha rojuhu ñande hermana ahayhuetéva, Hermana Foey, omanombotaitéma. Tuicha che py’apy, ajuhúvo ha’e ndoikuaáiha che. Ha’e opyta areterei tuicha jehasa asýpe mbohapy ha irundy aravo mbytépe peve, ha upéi omosẽ ipytu paha. Oheja iména ha mbohapy ita’ýra hag̃ua oñembyasy hag̃ua okañy haguére chupekuéra.”

Pyhare pyhareve [22 nov.], pe ermáno Henry ou Paríspe ani hag̃ua chupe James oñeikytĩ hag̃ua hague hag̃ua oho hag̃ua ñotỹhápe. Ore rohasa peteĩ aravo iporãitereíva ha marangatúva. Ñandejára ndorehejaíri, ha oheja Ipy'aguasu opytu'u ore ári. Hermána Foey ára pahakuépe ojehechauka porãiterei va'ekue ha'eha umi ára ipy'aguasuvéva ha iporãvéva chupe g̃uarã. Hermáno Foey oguereko ko mba'e oñembopy'aguasuhápe, ha'e omano hague peteĩ kristiáno ramo. Ha'e ogueropu'aka porã. Tupã ome'ẽ chupe gracia ogueropu'aka hag̃ua pe jehasa asy. ¡Ajépa iporãite jaikóramo ñaha'arõ hag̃ua Tupãre, peteĩ ñaha'arõ ikatúva ñanemboguata mbarete opaichagua jeporekove asy ha jehasa asýpe! Toñemomba'e guasu Tupã peteĩ ñaha'arõ rehe, peteĩ ñaha'arõ porã rehe. Mba'épa peẽ, peteĩteĩva pendehegui, peme'ẽta pende ñaha'arõ rehehápe?

Pejoko pende jerovia rehe. Peñemombarete Tupãme ha pejerovia Hembijy apopyrã opa’ỹvare. Upéva araka’eve ndofallamo’ãi pendehegui, ha penepu’ãta opaichagua jehasa asýpe. Aipota peẽ peñemombareteve ha peñemombareteve añeteguápe. Ani pepyta kyhyjépe ni pekangy, síno pesegíkena pene rape peho hag̃ua pe rréinope.

Jaháke ñañepyrũ. Kóva hína aipota recha hag̃ua.

—“Peteĩ arapokõindy ohasávape, sábado pahápe, roguereko peteĩ aty iporãitereíva. Pe hermano Hewit, Dead River-gua, oĩkuri upépe. Haʼe ou peteĩ marandu reheve heʼiséva umi iñañáva ñehundi ha umi omanóva okeha haʼeha peteĩ mbaʼe jeguaru peteĩ okẽ mbotypýpe, peteĩ kuña Jezabel, profetisa, ogueru vaʼekue; haʼe oguerovia cheha hague upe kuña, Jezabel.”—

Upéicha piko? Pe ermáno Hewit he’i Ellen White ha’eha Jezabel ha’e omoinge hague mbohapy jejavy.

—Romombeʼu chupe umi ivaikue ojejapovaʼekue chugui yma, pe 1335 ára opa hague ha heta ambue jejavy orekóva. Upéva saʼiete añoite oguereko vaʼekue efecto. Ipyharégui oñeñandu pe aty ári ha upéva omboyke ha ipukuvévaicha oho.

Koʼág̃a aipota pehecha kóva. Che areko peteĩ mbaʼe haʼéva ko párrafo rehegua, ha aipota pesegíri upéva, ikatúrõ.

Mbovyramo ramo peñe’ẽmava umi oĩvandi Adventismo ryepýpe omoĩjey hag̃ua umi profesía ára rehegua mundo pahaitepe, haʼekuéra oreko mante mbohapy cita oiporúva—oiporu heta cita, péro oreko mbohapy cita principal oiporúva. Kóva haʼe peteĩva umívagui; pórke haʼekuéra ohóta upépe ha heʼíta: “Roikuaauka chupe peteĩva umi ijejavykuégui yma guare”, ha heʼíta hikuái koʼág̃a heʼívo “pe 1335 ára opa hague”, upéva haʼe hague peteĩva umi ijejavykuégui. Rehechápa mbaʼéichapa ikatu sapyʼami rembojere michĩmi upe gramática: “Roikuaauka chupe peteĩva umi ijejavykuégui yma guare”? “Avei roikuaauka chupe pe 1335 ára opa hague”; péro umi omoĩva ára katu heʼi ore roikuaauka hague chupe peteĩva umi ijejavykuégui yma guare ha peteĩva umi jejavyva haʼeha nde remboʼeha pe 1335 ára opa hague ha upéva peteĩ jejavy. Upéicharõ, ikatu rembojere mokõive hendáicha.

Peteĩha jey che rojovake roñorairõ Eugene Prewitt ndive vaʼekue oiko Oklahoma-pe, haʼe katu oñemoĩ oñeʼẽvo pe Historia Millerita ndojejapovejóiha ko mundo paha gotyo, ha che ameʼẽ chupe mokõi cita Espíritu de Profecía-gui.

Ha he'i: “Jeff, nde reikuaa Ellen White ha'e hague peteĩ haihára oñangarekóiva'ỹva.”

Ha ha’e: “Mba’érepa ere upéva?”

Ha'e oho ko ñemombe'úpe. He'i ko ñemombe'u ohechauka porãha ha'eha peteĩ haihára iñangarekó'ỹva; pórke ha'e oikuaa che aikuaaha umi omoĩva ára ikatuha ombohape vai ko ñemombe'u, oipotáramo.

Koʼág̃a, peteĩ tenda Washita-icha oguerekóramo pe influencia omboʼéva hemimboʼépekuéra Ellen White haʼeha peteĩ haihára iñangarekoʼỹva, upéva peteĩ mbaʼe; péro, ¿haʼe piko iñangarekoʼỹva koʼápe?

—«Añandu aikotevẽha ha’e mbovymi ñe’ẽ. Jesús rérape apu’ã, ha cinco minuto rupi pe aty oñemoambue. Opavave oñandu upéva peteĩ jave. Maymáva rova hendy. Tupã renondete omyenyhẽ pe tenda. Pe hermano Hewit ho’a hag̃ua ipy’a guýpe ha oñepyrũ hasẽ ha oñembo’e. Che ajegueraha jehechaýpe ha ahecha heta mba’e ndaikatúiva ahai. Upéva oguereko va’ekue peteĩ tuicha efecto hermano Hewit ári. Ha’e omombe’u va’ekue upéva ouha Tupãgui ha oñemomirĩ yvýpe. Upéi guive pe aty guive, ha’e ohai meme hína, ha ko’ág̃a ohaína pe mesa peteĩhágui voi omboykévo opa jejavy ha’e omyasãiva’ekue. Aguerovia Tupã oguerahaha chupe yvateve, ha ikatu ojapo porã, Tupã omba’apóramo hese.»

Mborayhu eterei pe ermána ahayhuetéva Gorham-pe guarã. Ere chupe taimbarete hag̃ua. Tupã oĩ hendive ha ndohejamo’ãi chupe. Mborayhu eterei peẽme peẽme guarã. Aha’arõ mitãnguéra ndokeiseymo’ãiha, síno oikóta hag̃ua iñinteresado pe añeteguáre ha oñeha’ãmbaitéta hag̃ua omoañete hag̃ua hembiayhu ha iporavo. Ehai, aníkena nderesarái rehai hag̃ua, ha ani pejapo che ajapo haguéicha. Rohayhu peẽme, opavave peẽme. Ehai. Manuscript Releases, volúmen 16, 206–209. Ojehai va’ekue París, Maine guive, 27 de noviembre de 1850.

Hermanos ha hermanakuéra, mba’épa ko mba’e rehegua contexto histórico; moõpa ha’e ohai hína kóva? Ha’e ohai hína kóva ary 1850-pe, hermano Nichols rógape.

Ko tiémpope, ¿mbaʼépa ojapo Ñandejára? Haʼe ohechauka umi Pionéro oguerekoha pe jehecha hekopete pe Diario rehegua, ha haʼe ombaʼapo hína upéva rehe. Haʼe heʼi Cristo Ministerio pe Santuario-peha haʼeha pe jehecha japu pe Diario rehegua.

Ko tembiasakuepe, ko tembiasakue añeteguápe—ndaha’éi añónte ko tembiasakue añetegua ha ndaha’éi avei añónte pe aryete, síno pe jasyete voi upe arýpe ha’e ohupyty visión-kuéra ha omyesakã ko añetegua rehegua pe posición pionera pe Diario rehe, he’ívo umi ome’ẽ va’ekue pe Juicio Aravo Sapukái oguereko hague pe techakuaa hekopete pe Diario rehe; ha, upe párrafo-pe voi, ha’e he’i: “Che ahecha pe Carta 1843-gua ojejapo hague Ñandejára po rupive ha ndovaléi oñemoambue, ha umi ome’ẽ va’ekue pe Juicio Aravo Sapukái oguereko hague pe techakuaa hekopete pe Diario rehe.”

¿Ha mbaʼépa heʼi pe Diario rehe ko Kárta 1843-pegua? Heẽ, heʼi oñemombytai hague Cristo rire 508-pe; ha, 1335 ary upe rire, ogueraha ndeve 1843-pe ha pe 1335 oĩma pe ohasavaʼekuépe.

¿Ikatúpa reimo’ã, upe jasyetepe, upe áñoetépe, ha’e he’itaha Hermáno Hewit-pe Dead River-gua, upéva gueteriha oútava?

Oĩ, koʼã omoĩva ára, koʼã omoĩva ára, ha koʼã tapicha ogueroviáva Hermana White haʼeha peteĩ haihára ojapoʼỹ hag̃uáicha mbaʼe. Tembiasakue ndojokupytýi ko mbaʼére.

Upévare, aipota pehecha hag̃ua, pe “Ára Pukukue” rehegua joaju hag̃ua, Ellen White jepe oikuaa hag̃ua pe 1335.

Ellen White ndaha’éi añoite ome’ẽi imbyajerovia pe “Daily” ha’eha paganismo; ha’e ontende porã kuri upéva omoñepyrũ hague pe profesía 1335 ary pegua, opa va’ekue 1843-pe, ha ha’e omo’ã kuri upe posición opavave renondépe pe hermano Hewit-gui Dead River-gua rovake. Rehechápa upéva?

Ha upe jasyte, ha’e he’íva Cristo pegua Teko Marangatu-pe hembiapo pe ára ha ára añoite ogueruha pytũ ha ñembyasy; ha iména, upe visión-pe ombohováivo, oipe’a upe mbo’epy Review and Herald-gui.

Ko’ápe yvate pende kuatiañe’ẽmbytépe, he’ihápe “1850 Chart”, kóva ha’e pe he’íva ko’ápe voi [ohechaukávo mbohapyha columna asúgotyo pe 1850 Chart-pe, pe jehaipy oúva Jesús rire kurusúre AD31-pe]. Aipota va’ekue ikatu hag̃uáicha peguereko pende kuatiañe’ẽmbytépe.

Ha upéi, pe Kuatiañe’ẽ 1843-gua ko’ápe [ohechaukávo pe columna mbytépe, Jesús kurusúre guýpe, 31 d.C.-pe]:

Jeipe’a pe sacrificio ára ha ára guáva. Dan. 12:11, 12

Mávapa, ko’ãva hína umi mokõi ta’anga.

Hermana White ontende vaʼekue koʼã kuimbaʼe oguerekoha pe tesaʼỹijo hekopeteva, ha ontende avei upéva omoñepyrũ hague pe profesía 1335 ary rehegua, opa vaʼekue 1843-pe; ha, ontende avei upéva ohechauka hague pe Pagano Mburuvicha Rekomimbipa ojeipeʼa hague 508-pe.

Ko’ã mokõi ñe’ẽmondo umi Ta’ãngamýire guýpe reguereko ambue ñe’ẽ ojeporavo va’ekue Hermano Nichols tiémpope, ha ha’e oñemoñe’ẽ mbarete tapichápe ani hag̃ua ojapo ambue ta’ãngamýi, pórke umi ta’ãnga oĩva ipype ha’e satánico; upe aja, ha’e he’i ko’ã mokõi Ta’ãngamýi ári oĩva ta’ãnga ha’e yvágagui. Ha’e he’i,

“Ahecha umi ta’anga’aty apo rembiapo oĩha vaieterei. Upéva oñepyrũ va’ekue Hermano Rhodes reheve ha upéi Hermano Case omotenonde. Oñegasta hague tembiporu ta’anga’aty apo hag̃ua ha oñemoheñói hag̃ua ta’angakuéra ivaíva ha ñanembojeguarúva, ojeporu hag̃uáicha ojerepresenta hag̃ua umi ánhel ha Jesús glorioso. Ahecha ko’ã mba’e ndojeguerohoryiha Tupãgui. Ahecha avei Tupã oĩ hague pe ta’anga’aty oñemoherakuã va’ekuépe Hermano Nichols rupive.”

Mávapa oĩ vaʼekue ko Kárta 1850 guápe oñemoherakuãramo? Tupã!

—«Ahecha oĩha»—mba’e?—«peteĩ profesía ko ta’anga rehegua la Bíblia-pe, ha ko ta’anga ojejapóramo Ñandejára tavayguakuérape g̃uarã, ha’e [ramo] suficiente peteĩme g̃uarã, upéicharõ ambuépe g̃uarã avei; ha peteĩ oikotevẽrire oñepinta jey hag̃ua peteĩ ta’anga pyahu tuichavéva, opavave oikotevẽ upéva upeichaite avei.

“Ahechakuaa pe mba’e ha’eha peteĩ ñandu py’aguapy’ỹva, py’apekue’ỹva, ndovy’áiva ha aguyje’ỹva ermáno Case-pe, oipotáva ambue cuadro. Ahechakuaa avei ko’ã cuadro oñepinta vaekue oreko hague peteĩ vaiete mbyaty rehe. Ojapo haguére pe atyhápe oĩ hag̃ua peteĩ espíritu vevúi, tavyra’ỹ ha puka ñembohory rehegua.” —

Koʼág̃a, kóva hína pe che aipota peẽ pejepyʼamongeta hese.

—«Ahecha Ñandejára omanda vaʼekue umi kuatia taʼãngakuéra opoko porãha akãme, jepe noñemyesakãiramo.»—

“Ahecha umi cuadro-kuéra”, hetaitépe, “oñemoĩva’ekue Ñandejára rupive . . . .” Mba’e cuadro-pa, hetaitépe, oñemoĩva’ekue Ñandejára rupive? Ko’ã mokõi Cuadro [1843 ha 1850 Cuadro-kuéra] oñemoĩva’ekue Ñandejára rupive.

—“Oĩ mba’e tesakã, porã ha yvagagua umi ánhel oñerrepresentáva umi kuatia’atãme. Akã py’apy’ỹ hag̃uáicha ogueraha mbeguekatu hag̃uáicha Tupã ha yvága gotyo. Péro ambue kuatia’atã oñembosako’íva ombojeguaru akãme, ha ojapo akã opyta hag̃uave yvy rehe rangue yvága rehe. Ta’ãnga ohechaukáva ánhelpe ojoguave aña hag̃ua umi yvagagua rekovekuérape rangue. Ahecha umi kuatia’atã ára ha arapokõindy pukukue omyenyhẽ hague Hermano Case akã, ha’e ohekava’erãmo’ã arandu yvagagua Tupãgui, ha okakuaava’erãmo’ã pe Espíritu grásiakuérape ha añeteguáva kuaápe.

“Ahechakuaa pe tembiporu oñembyai vaekue ojejapo hag̃ua ta’anga aty guasu hag̃ua, ojeiporu rire ojekuaauka hag̃ua pe añetegua hesakã porã hag̃ua pehẽngue kuérape, oñemoherakuãvo tratádo kuéra, hamba’e rupi, ojapóta va’ekue heta porã ha osalváta va’ekue ánga kuérape. Ahechakuaa pe negocio ojejapóva ta’anga rehegua oñemyasãi hague tatarendy rasyicha.” Manuscript Releases, número 13, 359; 1853.

Umi 1290 ha 1335 Ára

Cheguereko peteĩ artículo osẽva Review and Herald-pe, 28 jasypateĩ 1858-pe. Mba’érepa areko pende kuatiahaipe ha’e hag̃ua ikatu hag̃uáicha pehecha 1858-pe gueteri ombo’e hikuái pe “Daily” ha’eha paganismo. Peguereko upéva pene referénciape; 1850 rire ocho ary haguépe gueteri ontende hikuái pe “Daily” ha’eha paganismo.

“Umi porandu py’aguasu voi ko’ãva: Ikatúpa jaikuaa mba’éichapa umi tembiapo ojehechakuaa hag̃ua ko’ã ára yvýpe; ha upéicha ramo, ikatúpa jaikuaa araka’épa oiko raka’e? Ñepyrũrã ñaporandu: Mba’épa pe —‘tapiaitegua’ (sacrificio) ha pe —‘mba’e vai omoñembyahýiva’? Ojehechakuaáta pe ñe’ẽ, sacrificio, oĩha letra cursívape: upéva he’iseha peteĩ ñe’ẽ oñemoĩva’ekue omoañete hag̃ua pe frase. Upéicha avei ojehechakuaáta ambue hendápe osẽ jave pe kuatia Daniel-pe, he’iséva, capítulo 11:31 ha 8:11–13-pe. Ñañemoĩmi ko capítulo pahápe. Versículo 13-pe ojehecháta mokõi ñemombyahy ojehechaukaha; pe tapiaitegua (ñemombyahy), ha pe tembiapovai ñemombyahygua. Ko añetegua Josiah Litch omyesakã porãiterei, upévare ndaikatúi jajapo mba’e iporãvéva oñe’ẽ hag̃ua hese, síno ñacita hag̃ua iñe’ẽtee:*”

"—Pe sacrificio ára ha’e pe jeporavo ko’ãgagua pe jehaipyre rehegua; ha katu mba’eveichagua sacrificio ndojejuhúi pe ypykue guive. Kóva oñemoneĩ opa hendáicha. Ha’e peteĩ glosa térã peteĩ ñemohenda omoĩva hese umi traduktór. Pe jehecha añetéva ha’e: “pe ára ha pe tembiapo vai ñehundi rehegua”; ára ha tembiapo vai ojoaju oñondive “ha” rupive, pe ñehundi ára ha pe tembiapo vai ñehundi rehegua. Mokõi pokatu ohundíva hína umi va’ekue ohundi hag̃ua pe Santuario ha pe ehérsito."

Kóva risã porã porã ha’e hag̃ua pe “—diaria” ndaikatuiha oguereko mba’eveichagua referencia pe jerureha judía rehe, upe mba’épe oñemoĩva’ekue pe opinión ymavegua ha hetaitevéva rupi; ha kóva ojekuaa porãve avei ñañeconsiderávo ko’ã período, taha’e literalmente térã figurativamente, oñemboykéramo oimeraẽ jepe upe jerureha ñemboipe’a guive, noñeguerahaiha ñandéve mba’eveichagua acontecimiento ojehechakuaáva hag̃ua.

“Upéicharõ, pe ára ha ára rehegua ha pe ñembyai ñembojeguarúva ha’e mokõi pu’aka ombyai hag̃uáva, ojejopýva’erã pe tupão rehe: ikatúpa jaikuaa mba’épa ko’ã pu’aka? Tekotevẽnte ñamoneĩ William Miller remiandu rape ko punto-pe, jahupyty hag̃ua hendive peteĩchagua ñe’ẽmbyky. He’i:

—Mbaʼépa heʼise ikatúva pe —santuario' paganis-mo rehegua? Paganismo, ha opaichagua jejavy, oguereko avei isantuario-kuéra, añeteguáicha pe añetegua. Umíva hína umi témpolo térã tenda ñemoʼã oñembosakraméva iservísio-pe g̃uarã. Ikatu, upéicharõ, oñeñeʼẽ koʼápe peteĩ témpolo pagano rehe, ijojahaʼỹva ha herakuãetéva. Mávapa ikatu oime umi heta témpolo porãitéva apytépe? Peteĩva umi techapyrã ijeguasuvéva arquitectura clásica rehegua hérava Pantheon. Héra heʼise —opa umi tupãnguéra róga térã tenda ñemoʼã.' Oĩhápe hína Roma.+ Umi tetãnguéra romano-kuéra ogana vaʼekue taʼanga tupãnguéra oñeñongatu marangatúpe peteĩteĩva peteĩ niche térã peteĩ departamento ko témpolo-pe, ha heta kásope oiko avei hikuái mbaʼejerureha romano-kuéra jehegui. Ikatúne piko jajuhu peteĩ témpolo pagano rehegua ikatúva oñemombeʼu hesakãvévo ha mbaretevévo —isantuario' ramo?

Koʼág̃a ñamombeʼúma porã porã rire pe ára ha ára haʼehague paganismo, ha pe jejavy ñehundi rehegua, térã —pe mbaʼe jeguaru ombyaíva opa mbaʼeʼỹ hag̃uáicha,— haʼehague Papado, ha avei pe santuario poravopyre paganis-mo rehegua hague Pantheon, ha pe —tenda— oĩhagueha Roma, ñaporanduve.

“1. ¿Paganismo-pa —ojeipe’a va’ekue— mburuvicha guasu romano poguýpe? Ko’ẽ va’e ñe’ẽmondo peteĩ mba’e añetegua tuicha ha ojekuaáva porã tupaópe ha yvy ape ári rembiasakuepe, ore roimo’ã ombohováiha upe profesía. Oñe’ẽ Constantino rehe, pe emperador cristiano peteĩha, ha he’i péicha:”

—Ha tembiapo tenondegua mburuvicharã ramo vaʼekue hína peteĩ decreto omyasãiva opa rupi pe império pukukue javeve, omokyreʼỹ hag̃ua hemimboyguápe oguerovia hag̃ua pe cristianismo.

“2. ¿Róma piko ra’e táva térã lugar iñembyahýiha guare, (el Panteón,) oñemombo yvýre Estado pokatu rupi? Pe ñeguenohẽ oúva ombohovái:”

—Pe último rival de Constantino ñemano ombotyva’ekue mburuvichaguasu py’aguapy. Roma oiko jey va’ekue tetãnguéra rréina ojehecharamóva’ỹ hag̃uáicha. Péro upe yvate ha jeguerohory aravópe, oñemoĩmava’ekue yvyra’ã apýra rembe’ýpe. Ipyhyrã ambuéva oho va’erã va’ekue yvýguo gotyo ha ndaikatumo’ãvéima ojere jey. Tekove ñeisãmbyhy ñemoambue Constantinópe peve gueteri ombohory hag̃ua tembiasakuaahárape. Upéva ha’e va’ekue peteĩ tembiapo oĩva mbarete hag̃uáicha peteĩchaite opu’ãvo opaite yma guare Roma arandu ha jerovia porãitéva rehe. Ndaha’éi va’ekue peteĩ asiático heko porãvagui, oñeme’ẽmbáva kuarahyresẽ gotyo jepokuaa ha yvytu rekohápe gua’u hag̃ua, síno peteĩ ñorairõhára akãratã, heñóiva kuarahyreike gotyo, ha oporombohory’ỹva, opaite romano-kuéraicha, orientál-kuéra jepokuaakuére; ha’e va’ekue peteĩ polítiko hesakã porãva rembiapo, upéicharõ jepe, ndaiporãi hag̃ua oñeporandu hag̃uáicha hesakã porãvéva rupi. Upéicharõ jepe, Constantino ohejareí Roma, pe táva guasu hatã ha César-kuéra guapyha, ha oiporu hekovia hekovére hembipota ha imbarete guive opa peve mokõi tembiapo pohýi rehe: omoingove jey hag̃ua peteĩ kolónia pe tetã guasu itavusu ramo, ha omboguejy hag̃ua pe tavusu iñemomba’e michĩ ha ipokatu ñemomirĩmbyme peteĩ kolónia rekópe.'*

Ko jehaipyre tembiasakue rembiapógui hesakãiterei ha natekotevẽi ñe’ẽmondo. Iñembo’ehao renda oñemombo yvýpe, he’i pe profesía; ha upeichagua mba’e oikóva je’e rire, umi oikekatupyrývéva jepe profesía ñemyesakãme oĩva’erã ovy’ápe pe jejeporúre.

“Pe ára pe sacrificio ára haʼéva ojeipeʼárõ guive, ha oñemopuʼã hag̃ua pe mbaʼe jeguaru oporomondoro hag̃uáva, oikóta mil mokõi ciento noventa ára. Ojehovasáva hína pe ohaʼarõva ha oguahẽva mil trescientos treinta y cinco árape. Umi mbaʼe añetegua ñande renondépe oĩva reheve, pe sacrificio ára haʼéha pe Paganismo, pe mbaʼe jeguaru oporomondoro hag̃uáva haʼéha pe Papado, oĩhague peteĩ ñemoambue peteĩva guive ambuépe pe mbarete romano ryepýpe, ha Estado pokatu rupive, tekotevẽnte ñaporandu hag̃ua arakaʼépa ko mbaʼe oiko peteĩ hendáicha omoañetévo pe profesía; péicha, ikatúramo jaikuaa upéva, jarekóta pe ñepyrũmby oñemoĩ hag̃uápe umi período profesiagua ojeʼéva ko texto ñande renondépe. Upévare,”

Pe época peñemoñepyrũ Clovis, Francia ruvicha guasu, oikova’ekue ary 496-pe, umi francés ha ambue tetãnguéra Roma kuarahyreike gotyopegua ha’e va’ekue pagano; péro upe mba’e rire, umi ñeha’ã ombojerovia hag̃ua umi ta’ãnga rehegua Cristo-pe oñemohu’ã heta jehupyty porã reheve. He’íje Clovis ñemoambue ome’ẽ hague ñepyrũ jepokuaápe oñehenói hag̃ua mburuvicha guasu francés-pe ko’ã téra reheve: Most Christian Majesty ha Eldest Son of the Church.+ Upe ára guive ha A.D. 508 peve, “joaju rupive”, “capitulación rupive” ha ñorairõ jeity rupive, “umi Avborici”, “umi guarnición romana kuarahyreike gotyopegua”, Bretaña, umi burgundio ha umi visigodo, oñemoĩ hag̃ua ipoguýpe.'++

—Paganismo pe Império Romano kuarahyreikegua gotyo, ikatúramo jepe oñembotapykuerẽ pe jerovia cristiana rembiapo ñemotenonde, koʼýte umi tetãnguéra oñemolestavaʼekuépe, Inglaterra-peicha, umi atykuéra bárbara oikéva mbaretépe rupi, opytavaʼekue gueteri taʼangamýi ñemombaʼeguasúpe, koʼág̃a guive ndorekovéima pe puʼaka, oguerekóramo jepe pe pyʼaro, omboyke hag̃ua pe jerovia Católica, térã ojoko hag̃ua pe Papa Romano ñemombaʼeguasu oikejoavývape.

Upérõ guive, pe abominasión papal osẽ porãite vaʼekue, pe paganísmo rehegua ramo. Iñorairõrã tenonderã guive haʼe vaʼekue ambue sektakuéra cristiana ndive, umi oñeñangarekóva tapiaite heréhe herético ramo; ha mburuvichakuéra ndive, umi oñeñetratáva tapiaite opuʼãva térã ombojaʼóva Cristo rete ramo. Umi mbarete guasu Europa rehegua oheja ijaso paganísmo rehe, ani hag̃ua peteĩchante hag̃ua, síno ombojoaju hag̃ua iñabominasiónkuéra ambue formape; paganísmo ningo oikotevẽnte vaʼekue oñemongarai hag̃ua ikatu hag̃uáicha oiko cristiano sentido católico-pe; ha ijapytepekuéra pe ministro oguapýva tenonde gotyo remikotevẽ térã ipyahẽ hag̃ua ojeporu vove, ijáravaʼekue ha iguapyhára guasu,—ikatu hag̃uáicha hekove voi,—oñemoĩvaʼerã pe altár ári. SS

* Ñemyesakã Maranduhára, Volumen 1, 127.

"+ Hist. Universal de Goodrich ha Geog. de Gutherie."

+ Mosheim Historia Cristiana, Volumen 1, 132, 133.

Inglatérrape, Artur, mburuvicha guasu kristiáno peteĩha, omoheñói pe ñemomba’e guasu kristiáno pe pagáno rembyaikuére.* Rapin, he’íva ijehegui oikoha hag̃ua hendaitépeve umi mba’e oikóva cronología rehegua hembiasakuepe, he’i hese ojeporavo hague chupe Britania mburuvicha guasúrõ ary 508-pe. Aranduka 2, 129.

“Mba’éichapa oĩkuri upe jave Roma Renda Apostólica rekotee? —Symmachus ha’e va’ekue Papa ary 498 térã 499 guive 514 peve. Ipapado oñembyesakã porã ko’ã tekove ojehecharamóva ha mba’e oikova’ekue rehe:”

"1. Ha’e —ohejáva va’ekue paganísmo' oike jave —iglesia de Roma'-pe."

“2. Oguahẽ kuri pe tenda papálpe oñorãirõvo icompetidór ndive huguy peve. Du Pin.”

“3. Ojehecharamo chupe San Pedro rembiekovia ramo.”

“4. Mburuvicha Guasu Anastasio oñemosẽ haguére tupãóguigui.+”

“—Mboypaite peve, —he’i Mosheim, —ikatu hag̃uáicha oñeimo’ã umi temiandu oĩva apytépe oipytyvõha umi jerure mburuvichagua umi Pontífice Romano-kuéra rehegua, ikatu hag̃uáicha ojehechakuaa pya’e peteĩ ñe’ẽjoavy Ennodius rehegua rupi, upe adulador vai ha ijapýra Symmachus rehegua, peteĩ prelado héra mokõive hendáicha oñeñe’ẽva. Ko panegirista parasítico, ambue he’íva ndaikatúiva hag̃uáicha, omantene va’ekue avei Pontífice oñemoĩ hague juez ramo Tupã rendaguépe, upe omyenyhẽva’ekue Yvatevéva Rembigueroviaha ramo.”++

“Katolikokuéra rembipotápe oguerekóva mbarete ojehupytýva Kuarahyreike gotyo, ko’ã jehupytyrã rupive, ha umi vikário ha ambue agente-kuéra Róma Rendy guigua rembiapo rupive, pe aty papal Constantinopla-pe oĩkuri —moĩmbyre’ peteĩ tenda ojehechakuaa hag̃uáicha ñorairõ jehechaukáva hesakã hag̃uáicha hóga jararã Róma-pe oĩvape rehehápe. Ary 508-pe pe yvytu atã fanatismo ha ñorairõ civil rehegua ohasákuri tata ha tuguy reheve tetã tenda guasu kuarahyresẽgua tape rupi.”

Gibbon, ary 508–514-pe, oñeʼẽvo umi sarambi rehe Constantinopla-pe, heʼi — Mburuvicha guasu raʼangakue oñembyai, ha haʼe voi okañy peteĩ táva jerére, mbohapy ára paha peve, upérõ ramo añoite osẽ hag̃ua ojerure hag̃ua poriahuvereko hembiguáikuérape. [Papismo ipuʼakaite.] Iñakãrãngaʼỹre, ha peteĩ ojerure asy hag̃uáicha oĩvo, Anastasio ojehechauka tróno ári, círco-pe. Umi católico, hova renondépe, omombeʼu jevy pe Trisagion añeteguáva; ovyʼa hikuái pe marandu rehe, peteĩ maranduha ñeʼẽ rupive haʼe omoherakuãva, ohejáta hag̃ua pe pytã saʼy mburuvicharã; ohendu hikuái pe momarandu, ikatuʼỹgui maymáva ogoverna, oĩvaʼerãha peteĩ ñeʼẽme hag̃ua peteĩ mburuvicha jeporavorã rehe; ha omoneĩ hikuái mokõi ministro ndogustáiva tuguy, umívape ijára, mbaʼeve hag̃ua ndojepyʼapýi, omondo vaʼekue umi león kuérape. Koʼã puʼaka vai pyaʼe hag̃uáva, jepe sapyʼagua, oñemokyreʼỹ Vitaliano ñembotavy rehe, haʼe iñehérsito húngaro ha búlgaro ndive, hetavéva taʼanga rehe ojeroviáva, omoherakuãva ijehe pe jerovia católica ñorairõhára ramo. Ko marangatúva heʼíva guýpe opuʼãvo, omondaipa Tracia, omongoraʼe Constantinopla, ojuka peteĩchagua cristianokuérape sesenta y cinco mil, peve ohupyty jey hag̃ua umi obispo jegueru, Papa satisfacción, ha concilio de Calcedonia ñemopyenda, peteĩ ñeʼẽmeʼẽ ortodoxa, Anastasio omanombotýva pyʼa mokõi hag̃uáicha ohaíva, ha Justiniano túvaʼy rupive iporãve hag̃uáicha oñemboguata vaʼekue. Ha péicha oiko pe ñorairõ religioso peteĩha apytégui, umi oñorairõ vaʼekue Tekojoja Jára rérape ha umi hapykuéri omoirũva rupive. SS

Ko ñe’ẽmondo oúva Appollos Hale-gui rupive, romohu’ã ko témare pe testimónio: —Ko’ág̃a roinvita ñane Gamaliel-kuéra ko’ẽrõguápe tojagarra peteĩ tenda ore ndive paganísmo santuario rendápe (upéi oñe’ẽva hese “San Pedro tembiapoukapy teéramo”) ary 508-pe. Ma’ẽmi rojevy mbovymi ary rapykuévo, ha pe paganísmo vai ha ñarõva umi bárbaro yvate gotyogua rehegua oñemboguejy hína pe império Romagua Kuarahyreikévo gotyo, hérava cristiano añetetépe’ỹ—ipu’aka opa hendápe—ha ijehupytykue opa hendápe ojehechauka pe tekorasy ha ñañaite hag̃ua. . . . Pe império ho’a ha oñembyaipa peteĩchagua pehẽnguépe. Peteĩteĩ umi mburuvicha ha sãmbyhyhára ko’ã pehẽnguepegua, oheja hikuái ipaganísmo ha omombe’u hikuái ogueroviaha pe jerovia cristiana. Tupãrayhúpe umi ipu’akáva oñeme’ẽ hína umi oñemomba’éva pópe. Péro paganísmo gueteri ipu’aka. Umi omombaretéva apytépe oĩ peteĩ ñorairõhára hatã ha osẽporãva. (Clovis.) Péro pya’e avei ha’e oñesũ pe jerovia pyahu pu’aka renondépe ha oiko chugui pe ñemoherakuãhára. Ha’e gueteri ipu’aka, péro, peteĩ kuimba’e py’aguasu ha ñorairõhára ramo, og̃uahẽ ijyvatevévape pe punto jahupytyhápe, A.D. 508.

—Pe ary mboyve upe arýpe, pe ñemboja’o paha iñimportánteva pe mburuvicha guasu ho’áva rehegua oñemoingoveha cristianorã tetãygua renondépe, ha pe ikarãi pu’akapáva —“mburuvicha guasu”— oñemongoronágui.

"—Pe pontífice pe ára ñande jajepy’amondehápe ha’e peteĩ pagano ramoite oñekonvertíva’ekue. Pe ñorairõ huguy ryepýpe omoĩva’ekue chupe pe tenda guasúpe oñemboheko hag̃ua, ojedesidi peteĩ mburuvicha guasu arriano oikévo ipype. Hese oñesũ ha oñemomaitei chupe ku omyenyhẽ hag̃uáicha —‘Tupã renda ko yvy ári’. Pe senado oĩ upéichaite ipoguýpe, ha pe Santa Sede Romagua rembiapo ojeruréva ramo, sospecha rupive jepe, omosẽ Tupã atygui pe mburuvicha guasu. . . . Áño 508-pe pe mina oñemboguejy pe Imperio Oriental guapyha guýpe. Pe sarambi ha ñorairõ upéva omoheñóiva rembiapokue ha’e pe ijára tee ñemomirĩ. Ko’ág̃a pe porandu ha’e: araka’e pe paganismo oñemboguejy ha oñembogue porãkuri hag̃uáicha ome’ẽ hag̃ua tenda hekoviarã ha hekovia hag̃uápe, pe mba’e jeguaru papalpeguápe? Araka’epa ko mba’e jeguaru oñemoĩkuri peteĩ tenda hag̃uápe ikatu hag̃uáicha oñepyrũ heko rape ñe’ẽrei ha tuguy rehegua? Oĩ piko ambue ára ikatúva ñamoĩ hag̃ua hese oñemoĩhague térã oñemboykehague paganismo rendaguépe, ndaha’éiramo 508? Pe kuña paje ñemimbyrã rehegua ndaikatúiramo gueteri ogueru opa umi hembiguái va’erãme ipoguýpe, upéicharamo jepe ha’e oñemoĩma hekopegua tenda rehe, ha oĩma umi ojeityva’ekue upe iporãva ñemohenda poguýpe."

“Ambuekuéra ipahápe oñemoĩ jejopy guýpe, —ha mburuvicha guasu, ha tavayguakuéra, ha aty guasu, ha tetãnguéra, ha ñe’ẽnguéra,’ oñemoĩ upe mba’e pohýi poguýpe ombosako’íva chupekuéra, jepe —oka’u hag̃ua Jesús mártir-kuéra ruguy rehe,’ —oimo’ã hag̃ua ojapoha Tupã rembiapo,’ ha oguerovia hag̃ua ha’eha yvága ñemoĩ porã peteĩete oguerekóva; aja upéicha hikuái oiko hag̃ua peteĩ mbotavyve ha ipirúva heta hag̃ua añaretã ñehundi hag̃ua guarã”*

“Oreko pe ára. Pe —árakatuete’ỹ’ henyhẽ hague ojeipe’a, ha pe mba’e ojeguaraha hag̃ua oporomondýi hag̃ua oñemopu’ã 508-pe. Ojeipapávo ko punto guive, umi 1290 ára térã ary opa 1798-pe, upépe, ojehechaukaháicha voi yma, pe Pope-gui ojeipe’a pe mbarete tetãygua Buonaparte jyva rupive. Umi 1335 ára ogueru ñandéve 45 ary kompletoite upe mba’e oiko va’ekue rire.”

“Péro oĩ ikatúva he’i: Mba’éicha piko peẽ pejapo pe umi ára térã arange opa hag̃ua yma guarépe? Ndépa he’i Daniel opytu’úva ha oñembo’yva’erãha ilótepe ára paha opávo? Añetehápe; ha rojerovia upévare. Péro mba’épa he’ise Daniel oñembo’y hag̃ua ilótepe? Ko punto ojehecháta ñamyasãivo pe tiempo hasáva rehegua ñemyesakã, ha ñahesa’ỹijóvo umi mba’e oikova’ekue añetehápe ára paha opávo. Upe aja, ko’ápe roñapytĩ ñande ánkla ambue arapokõindy peve.” Review and Herald, January 28, 1858.

Jejavy ha Peligrokuéra Prescott ha Daniells rehegua; Táva kuéra oñemba’apova’erã hag̃ua hag̃ua hag̃ua hag̃ua Káda pyhare asy porãme, aikuaa va’ekue mba’éichapa che py’ápe oikuaaite hag̃ua pe marandu Ñandejára ome’ẽva chéve pe ñane tavayguakuéra yvypóra guasu rehegua, ha umi oĩva ñembyaty guasúpe jerére. Umi marandu oñeme’ẽ chéve ijetu’u haguére ojehecha hag̃ua umi mba’e vai oikóva umi oĩva apytépe, ha umi ojehupyty va’erã ojehupi hag̃ua umi yvypóra yvate gotyo. Oĩ heta oĩva oikotevẽva peteĩ ñemoambue atyguasu ijyképekuéra ha ipy’apykuérape. Ko’ãga ñande tavaguasu kuéra oñepyrũ ojepe’a hag̃ua Ñandejára renondégui, ha ñane retãme umi marandu oúva opáichagua hendágui ohechauka hína peteĩ ánga py’ahatã ha ndaijojaháiva peteĩme. Ñandejára ára guasu hi’aguĩ. Hi’ãnteva’erã ñandéve ñandepu’ã hag̃ua ñaneporã hag̃ua hag̃ua ko mba’e rehegua. Umi mba’e ojehecháva California-pe oñemoĩva’erã tenonderã rupi umi tavaguasu opáichaguápe. Jahecha heta ñañeha’ã guasu, jepe katu mbovymínte oĩ umi mba’e ojejapóva oikuaa porã ha ojeikuaa hag̃ua pe añetegua ko’ã táva guasúpe. Tekotevẽ oñemoĩ peteĩ tembiapo hatã, oñemboyke’ỹre, hekojoja porãme oñemboguata hag̃ua. Ahecha mbeguekatúpe peteĩ jerovia’ỹ, peteĩ py’a rasy, peteĩ py’ahatã ha peteĩ mba’e ndojekuaaséi ha ndojepotaaséi opoko hína ñane tavayguápe. Umi mba’e avei peẽme peneakãhatã hag̃ua, pejerure’ỹ hag̃ua consejo ha pejerovia umi pende akãgui año rehe. Pe tembiapo oikehápe umi táva guasu noñemotenondéi pe jerovia hatã, pe py’a guasu, ha pe jerovia pya’e va’erãme. Ñandejára naiporandúi ñandéve jajapo hag̃ua oimeraẽ mba’e ndaikatúiva jajapo hag̃ua. Ojerure añónte ñane rembiapo ikatúva hag̃ua jajapo, ha upéi omoĩta ijespíritu marangatúpe ha ipu’aka oiko hag̃ua ñane rembiapo ndive. Yvypóra apytu’ũ ndoikói hag̃ua ñandegueraha. Ñandejára oĩta ñandive ñambohovái hag̃ua umi mba’e ijetu’úva. Che kyhyje hína umi ñane irũnguéra, oñemoĩvo umi tenda ñangarekohápe, ndoikuaáiha pe ñemomba’eguasu oñeikotevẽva ojehupyty hag̃ua yvypóra rekove yvate gotyo. Iporãva ha hekojojáva año noikememe’ẽi pe oikotevẽva’erã. Ikatúva’ẽ umi kuimba’e oreko hag̃ua peteĩ tekove morotĩ ha, upéicharõ jepe, ndikatúi hag̃ua omboja pe tembiapo natekotevẽiva peteĩ mba’eveichagua. Oikotevẽ umi kuimba’e ikatúva ohechauka hag̃ua pe mba’e ra’anga porãva umi oñehundisévape. Ñandejára oipota iñe’ẽ ojehupyty hag̃ua py’aguasúpe, pu’akápe, ha pe Espíritu Santo poguýpe. Satanás oma’ẽ porã hína ohecha hag̃ua mávapa ikatúva oikekuaa hag̃ua iñuhãme, ha upéi oipurúta chupekuéra hembipotápe hag̃ua. Ñañeha’ãva’erã jepive hag̃ua ani hag̃ua ñande py’a guasu ñane mbotavy, térã ñande py’ahatã ñane mboyke Ñandejáragui ha iñañeteguágui. Jajagarra porãva’erã umi tekove nde’iséiva oñemomichĩme’ẽ, ha oĩva dispuesto oikuaauka hag̃uáicha mbeguekatu ha mborayhúpe umi oñeikotevẽvape. Ñane ánga oĩva’erã henyhẽ hag̃ua pe py’a porãgui ouva’ekue pe yvágagui. Upéicharõ añoite ikatúta ñame’ẽ hag̃ua peteĩ testimonio hekopete hag̃ua pe añetegua rehe. Che syke’y Prescott ha che syke’y Daniells oikotevẽ oikuaa hag̃ua ikangyha pe ijurupy’a ndive oku’e hag̃ua tembiapópe ha iporandu ha iñembojoavy haguére pe marandu Ñandejára ome’ẽva’ekue. Napeñemoĩporãiva’erãi pene remiandu ha pene aporandu rehe umi marandu ombouva’erãmoguáicha penekatupyrýgui. Ndapejeroviái porãi va’ekue pe testimonio rehe. Pende rekove mombaretépe pejerovia hag̃ua pene komité rehe ha pende rapicha kuéra rehe, penderejávo umi mba’e iporãvéva oúva yvágagui. Ñandejára oikotevẽ tembiguái ikangatuvéva pe jeroviápe, ndaikatúiva oñemongu’e yvypóra remiandúgui. Pe tembiapo ndohováiri tenonderã gotyo oho hag̃uáicha, oñemoĩ aja yvypóra remiandu tenondépe ha ndojajehejáiramo Ñandejára Espíritu tombohape. Pe jerovia’ẽ, pe marandu ojehecharamóva, ha umi py’a oñembotyva’ekue pe mba’e yvágagui, ojoko hína pe pu’aka ojeikotevẽva. Añe’ẽ ndéve, che syke’y Prescott ha che syke’y Daniells. Penendive oĩkuri peteĩ mba’e vai. Pene retãme oikékuri peteĩ espíritu ndaha’éiva pe oñeme’ẽva yvágagui. Penepytyvõ hag̃uáicha, pe yvágagui omboukuri marandu ñemoñe’ẽ ha ñemboguejy. Péro pe py’ahatã ha pe mba’e ndojepotaaséiva peheja hag̃ua pe yvágagui oñangareko pende rehe, ombopy’aju hag̃ua pende apytu’ũ. Che syke’y kuéra, penemandu’áke pene ndive oñeñe’ẽ hague. Ñandejára imba’e porãme pene renói penembojevývo pe jerovia ha pe py’a guasu rehe. Umi ñe’ẽ peẽme oñeme’ẽva ndaha’éi kuri oñemoĩ hag̃uánte pene akãme, síno peteĩ ñemoambue hag̃ua pene rekove ryepýpe ha pene remiandúpe. Ko’ã táva guasu oñemotenondeva’erã. Pe porandu ndaha’éi mba’éichapa ikatúta jahechakuaa pe tembiapo ikatu hag̃uáicha oñembohape hendaitépe, síno mba’éichapa ikatúta ojepuru ñane mba’e, ñane kuimba’e ha kuña, ñane py’aguasu ha ñane katupyry tuichakue ojejapo hag̃ua pe mba’e hekojojáva. Ñandejára ohenói tembiguái oñemoañetéva rehe, oñembokatupyryva rehe, ohechakuaáva umi mba’e guasu hi’aguĩva. Oĩva’erã peteĩ pu’aka oguata hag̃ua pe añetegua rendive, peteĩ pu’aka ndaiporivéimava umi yvypóra rembiapo rehe añónte.

(A. G. Daniells ojeporavo Conferencia General mburuvicháramo ary 1901-pe. Kóva ohechauka ko kuatia ojehai hague 1910-pe, peteĩ ára kuñakarai White oĩhaguépe tuicha jepy’apýpe Daniells oheja rei haguére umi táva guasu ha oike haguére pe ñorairõme pe “Daily” rehegua.)

Koʼág̃a ramoite Steve Wohlberg heʼi vaʼekue ndotekotevẽiha oguereko peteĩ posición pe “Daily” rehe, Ellen White arakaʼeve ndoguerekói rupi peteĩ posición pe “Daily” rehe; ha iporãramo pe profetísape g̃uarã ojagarra hag̃ua upe posición, upéicha avei iporã chupe hag̃ua.

Añete, Ellen White ningo oguereko kuri peteĩ postura pe Daily rehegua. Ha’e he’i vaekue umi Millerita-kuéra oguereko hague pe jehecha hekopeteva’ekue hese, ha ha’e oikuaa porã vaekue upéva hague Paganismo. Ha’e oikuaa porã vaekue, oñemboykévo Paganismo, oñepyrũ hague pe 1335; ha oikuaa avei vaekue ambue jehecha ndaha’éiva upéva, ogueru hag̃uánte pytũ ha ñembotavy.

Ha pe ojehechaukáva 1850 rembiasakuegui, añetehápe oñemombyrýva ogueru hag̃ua pytũmby ha tavyrai, haʼe hína Crosier remiandu pe “Diario” rehe, haʼeha Cristo rembiapo pe Santuariope; upévare, che aime hag̃ua che manduʼápe haʼe oguereko hague peteĩ entendimiento mbaʼépa pe “Diario”, ndahaʼéi añónte mbaʼépa upéva, síno avei mbaʼépa upéva orrepresenta, pórke reheja ramo upe postura, reike pytũmbýpe ha tavyraípe.

Ha, ary 1910-pe, Ellen White oikuaauka vai vaʼekue avei Conferencia General mburuvicha ha W. W. Prescott-pe, oisãso haguére ko jehecha peteĩchagua Crosier rembipota ndive.

Ha avave oĩva tembiasakue rehegua ndohasamo’ãi Prescott ha Willie White ha A. G. Daniells, pe “Daily” omotenondévo, omotenonde hague pe ñe’ẽme’ẽ oje’éva pe “Daily” orrepresentaha Cristo rembiapo pe Santuario-pe. Opavave oikuaa upéva.

Péro, reiporukuéma ko artículo pukukue ko’ápe, Manuscript Releases, volumen 20-gui.

Araka’e piko kóva oñeguenohẽ? Añetehápe, oñeguenohẽ kuri 1988-pe; upévare, oĩma disponible umi temimbo’épe g̃uarã omyesakã hag̃ua Adventismo rehegua 1988-pe.

¿Araka’e piko Willie White ha Prescott ha Daniells omopyenda Adventísmo-pe pe visión japu “Daily” rehegua? Ary 1919 guive 1931 peve ojapo hikuái hembiapo. Ary 1931 peve, hesaráima chugui!! Adventísmo ombo’éta “Daily” ohechauka hag̃ua Cristo rembiapo pe Santuario-pe, oguerovia haguére hikuái pe interpretación Escritura-kuéra rehegua oúva protestantismo apóstata ha catolicismo-gui. Ha ko’ág̃a guive, “Daily” oñemomba’e Cristo rembiapo Santuario-pe hag̃ua.

Aipo, oĩ sapy’ánte ñe’ẽnguéra oñemoĩva ko kóva rehe, ha oikuaa porãve, péro upe guive pe ysyry guasu ojerepaite.

Ha upéi, ary 1988-pe, pe Ellen White Estate oguenohẽ ñandéve g̃uarã ko ñe’ẽkuaa 1910-gua, upe javeite pe Daily oñembopy’arory ha oñemyakãratĩrõ guare Prescott, Daniells ha Willie White rupive.

Mba’épa he’ise upéva? Mba’épa he’ise pe enemigo omba’apoha nde apytu’ũme? He’ise pe Espíritu Santo ndoikóiha omba’apo nde apytu’ũme.

Ha’ekuéra oipota oike Uriah Smith kuatiañe’ẽme, Thoughts on Daniel and Revelation, ha omboguejy hag̃ua upe ha’e he’iva’ekue pe Tapiaite rehe, ha’éva Paganismo. Upévare ko aravope peteĩ kuimba’e oñorairõva Willie White, Prescott ha Daniells rehe ha’e peteĩ kuimba’e hérava Larry Smith.

Máva piko Larry Smith? Upéva Urías ra’y, ha ha’e oikuaa mba’épa ha’ekuéra ojapose, ha opyta hína itúva ykére: pe ára ha áragua ha’e paganísmo.

ojapo mbaʼe? “omoheñói tuicha jepy’apy.”

Oĩ ambue ñe’ẽme’ẽ “Mba’e Oikóva Ára ha Ára” rehegua oñemoneĩ vaʼekue, ha umíva ogueru hag̃ua jepyʼapy ha pytũmby.

Ñandejára oipotáramo, ñañepyrũ vove jahechauka hag̃ua koʼã doctrina ñande estudio bíblico-gui, jahecháta Ezequiel 28; pórke Ezequiel 28-pe ojehechauka pe raízete pe Diario rehegua. Ezequiel 28 oñeʼẽ Lucifer jehechaukáre yvate hag̃ua, ha haʼe omarka upéva; pórke, haʼekuéra oñehaʼã aja heʼi pe Diario orepresentaha Cristo ministerio pe Santuario-pe, ndahaʼéi añónte oikuaaukáva hikuái pe visión añetegua pe Diario rehegua, peteĩ símbolo jehechaukáva yvate hag̃ua ijehe, síno avei ohechaukáva hikuái upe jehechauka hag̃ua yvate ijehekuéra rehegua haʼekuéra experiencia teepe. Haʼe omombaʼeguasu hikuái omoingetaha ñande apytépe pyʼajere.

Ha mba’épa he’ise “Ha ojehechauka chéve”? Tupã voi he’i porã kuri chupe kóva.

Hermana White oikũmby porã vaʼekue pe Tapiaiteguáre, ha oikũmby avei vaʼekue pe mboʼepy heʼíva pe Tapiaitegua haʼeha Cristo rembiapo pe Santuariope ouha umi ánhelgui oñemosẽ vaʼekue Yvágagui, ha upéva añoite ogueruha ñembyavy ha pytũmby; haʼe oikuaa vaʼekue avei umi Pionero ñemoĩmby rehegua, pe Tapiaitegua orrepresentaha pe Paganísmo, ha pe Tapiaitegua oñemboykévo, oñepyrũ hague pe profesía ára 1335 ary pukukue rehegua. Haʼe oikuaa vaʼekue upéva. Haʼe oikuaa vaʼekue pe joavy, tahaʼe haʼeháicha koʼã kuimbaʼe oipota heʼi.

Umi poravopyreiteeteguaite ndohovamo’ãi, ha katu oĩta tapicha umi poravopyreiteetéva ykére oĩva oñembotavýtava. Umi poravopyreiteetegua ha’e umi kuñataĩ arandu. Umi kuñataĩ tavy ha katu oñembotavýta, añetépa?

Ha péicha umi kuñataĩ arandu ko ára pegua, jepéramo pe jejopyrã oĩ hag̃ua ombotavývo umi poravopyre voi, ha umi kuñataĩ arandu ohupytývo pe ñehẽmboyku pe Espíritu Santo rehegua, mbaʼe piko ohupyty umi kuñataĩ itavyva? Pe mbotavy guasu 2 Tesalonicenses pegua. Upeva avei jahechaukáta pe Diario rehegua ndive joaju hag̃uáicha.

—«Oñemonde hikuái ijeheguiete oikovévape temimoĩmby espiritual[ista] joguáva, ha ogueraha ñane retãyguárape ñeñandurã porãva gotyo ikatúva ombotavy, ikatúramo, umi poravopyre jepe.»

Mba’épa pe ipahápe añetete pe espiritismo?

Oñeñe’ẽvo Mburuvicha guasu Saúl rembiasáre, ¿mba’épa he’i va’ekue Samuel? “Ñemoĩ hag̃ua iñe’ẽ rehe hína paje mba’evai ojapóva paje pyharegua reheguaicha.” Pe ñemoĩ iñe’ẽ rehe hína paje pyharegua rehegua.

Moõpa ojehupyty Saúl?

PE TAVAYGUAKUÉGUI: Endor paje ndive.

Pe kuña pajehára Endor pegua ndive.

Mba’épa ojapo ruvicha guasu Saúl omoñepyrũ hag̃ua ko joaju mba’e oikóva ogueraháva chupe Endor pajehárape? Ha’e omoĩ ikuéntape iñe’ẽ Tupã Ñe’ẽ ári. Oje’e kuri chupe mba’épa ojapova’erã, ha upéicharõ jepe tenonde gotyo oho ha ojapo pe ha’e oipotáva ojapo.

Pe espiritismo rehegua pyenda ipahaitépe hína ñamoĩ hag̃ua nde ñe’ẽ Tupã Ñe’ẽ ári. Upépepa oñepyrũ opa mba’e. Upéva hína paje.

Paje rehechakuaa mba’éichapa Satanás ndereraha iñemopu’ã guýpe. Mba’éichapa nderembotavy ha nderereko ipoguýpe, upéva ha’e peteĩ ñe’ẽ ojeporúva mba’e paje rehegua gotyo, oñe’ẽva ñembotavy pajepegua rehe.

Reñemoĩmbávo pende rehe paje, máva piko raẽve oñemoĩmbáta? Pe pajehára voi. Opa mba’e oñepyrũ ahejávo che ñe’ẽ Tupã Ñe’ẽ ári. Upéva hína paje, upéva hína pu’aka’ẽ, ha che voi hína upe oñemoĩmbáva. Ha upévaite la ojehúva’ekue Daniells ha Prescott rehe.

Ha mbaʼe remimoʼãpa Daniells ha Prescott oikuaaukase rakaʼe ko mbaʼe oikóramo guare upéva? Peteĩ jehecha vai pe Árere rehegua.

Ha mba’épa pe visión añetegua pe “Daily” rehegua? Ha’eha paganisimo, ha pe paganisimo ha’e pe religión oñemomba’eguasu hag̃uáicha ijehe. Ha’e peteĩ religión oñepyrũva’ekue Yvágape, táva ruvicha kuérape, Satanás, Satanás, omoĩrõ guare iñe’ẽ Ñandejára Ñe’ẽ ári ha omoinge yvypóra rembiasakuepe pe angaipa ñemimby.

Pe mbaʼe ñemimby vai rehegua ha’e Satanás rembiapo ñanepohano hag̃ua. Ha’e Satanás rembiapo ñanemokyreʼỹ hag̃ua ñamoĩ hag̃ua ñane ñeʼẽ térã haʼe ñeʼẽ Yma Ñandejára Ñeʼẽ ári.

¿Reikuaápa che remiandu?

Eheka mba’evaípe. Upépe oñemyesakãta mba’épa he’ise iniquidad Strong’s Concordance-pe. Ha reguerúramo pe ñe’ẽ rapópe, mba’épa pe ñe’ẽ rapoite iniquidad-pe g̃uarã? Alfa, alfa. Upéva hína pe Alfa Apostasía.

Arakaʼe piko Daniells ha Prescott omoakã hína kuri ko jehecha vyrorei? Pe Álpapegua apostasía tiémpope.

Upévare, ani peheja rei mbaʼe heʼíva koʼápe Hermana White umi ojapovaʼerã rehe umi poravopyre jepe oñembotavýva ha pe moñeʼẽ rehe Ezequiel 28-pe. Haʼe oikuaa porã mbaʼe-pa oiko hína kuri. Oikuaa porã kuri ko mbaʼe “Daily” rehegua ndahaʼeiha añónte peteĩ jejavy doctrinal, síno ojerureha umi opredikátavape pe jehechapyre vai “Daily” rehegua omoĩ hag̃ua iñeʼẽ Ñandejára Ñeʼẽ ári, ha upéicha omoĩ chupekuéra peteĩ tenda-pe oĩháme oñepysangáva; ha upévare, haʼekuéra haʼe peteĩ tembipuru Satanás pópe ombojehechaukáva ambuépekuéra avei iñemoĩ vai rupive.

Tapicha he’i: “¡Oh, Ellen White, ha’e ndorekói peteĩ postura pe Diario rehe!”

Kóva hína espirituálismo. Haʼe omoĩ heʼínte ijayvu Ñandejára Ñeʼẽ ári. Ojerovia hína oñeinspira hag̃ua chupe Ñandejára.

Ñañoty iva mba’e vai rehegua okakuaa hína opa rupi ko árape Adventismo ryepýpe.

Ellen White omoĩ imoneĩrũha umiãngypyra-kuéra oikuaaháicha pe 2520 rehe.

Ellen White omoĩ hera oipytyvõ hag̃ua pe entendimiento umi Pionero oguerekóva, pe “Diario” oĩva kuatia Daniel-pe orrepresentaha Paganismo.