Roĩmava’ekue irundy ñe’ẽjoaju yma guare Israel rehegua mbyte rupi, pe ñemoñare “mbói pozoñáva” rehegua, pe artículo mboyveguápe. Mateo-pe, mokõivéva, Juan ha Jesús, ombohéra umi fariseo ha saduceo-kuérape pe ñemoñare mbói pozoñáva ramo. Juan ohechauka peteĩ prueba rembiapo ñepyrũ, ojekuaaukáva ha’e ombo’évo Jesús rehe, pe oúta va’ekue hapykuéri, ha’eha pe omopotĩmbaitétava Ijára renda. Jesús ombojoapy Juan prueba rembiapópe pe juicio rembiapo, omombe’úvo Seba rréina ha Nínive rehegua. Pe juicio oiko pe irundyha ñemoñarépe, ha peteĩ aty pe juicio-pe ojehechauka mbói ramo, pórke itúva hína pe aña. Jesús avei omoĩ pe irundyha ñemoñare ohekaha peteĩ techaukaha mba’e, pe techaukaha oĩramo jepe hesakã hag̃uáicha henondépe.

Mateo veintitrépe ojehechauka umi “aikóne vai” umi fariséo ha saduceo ári, ha pe proceso de prueba ha juicio ojuehegua jey pe generación paha ndive. Pe kapítulo veintidós ombosako’i pe contexto umi “aikóne vai” kapítulo veintitréspegua hag̃ua.

Ha fariséokuéra oñembyaty aja, Jesús oporandu chupekuéra, heʼívo: Mbaʼépa peẽ peimoʼã Cristo rehe? Mávapa raʼy haʼe?

He'i chupe: “Ta'ýra David rehegua.”

Ha'e he'i chupekuéra: Mba'éicha piko upéicharõ David, pe Espíritu rupi, ohenói chupe Ñandejára, he'ívo: “Ñandejára he'i che Ruvicha-pe: Eguapy che akatúa gotyo, ajapo peve nde enemigo-kuérape nde py renda”? Upéicharõ, David ohenóiramo chupe Ñandejára, mba'éicha piko ha'e iñemoñare?

Ha avave ndoikuaái ombohovái chupe peteĩ ñe’ẽnte jepe, ha upe áragui avave nomokyre’ỹi voi oporanduve hag̃ua chupe mba’eve. Mateo 22:41–46.

Oñembotývo rire pe okẽ ojejoko hag̃ua oimeraẽve ñomongeta, upérõ Jesús omoĩ porã ocho “ay” pe kapítulo oúva upe rire. Pe versíkulo trece-pe, pe “ay” ha’e ojejokóre umi okẽ pe yvága rréino gotyo. Umi okẽ Yvagapegua guive oñeñohẽ pe ama paha. Umi ocho “ay” oñe’ẽ umi he’íva oipe’a hag̃ua pe okẽ avave ndaikatúiva oipe’a ha omboty hag̃ua pe okẽ avave ndaikatúiva omboty. Pe visión-pe, Hermana White ohecha va’ekue umi ndoikóiva Cristo rapykuéri pe Tupaópe Iñemarangatuvévape, omondoha hikuái iñembo’e pe tupaópe marangatu nandi hag̃uáme, upépe Satanás, ojapóvo gua’u Cristo ramo, omoakã hikuái oguerovia hag̃uáicha opa mba’e oĩ porãha. Ha’ekuéra oipe’a jey va’ekue pe tupaópe marangatu, ha omboty pe Tupaópe Iñemarangatuvéva.

“Hetaiterei ojehecharamo judío-kuéra rembiapo rehe, ojokóvo ha ojukávo Cristo; ha omoñe'ẽvo hikuái tembiasakue iñemboyke vaiete rehegua, oguereko vaicha hikuái mborayhu hese, ha ndonéimo'ãiha ombotovéi chupe Pedro ojapo haguéicha, térã ojukávo kurusúre judío-kuéra ojapo haguéicha. Péro Tupã, omoñe'ẽva opavave korasõ, ogueru prueba-pe upe mborayhu Jesús rehegua ha'ekuéra he'íva oguereko hague. Opa yvága omaña kuri py'aguasu tuicháva reheve mba'éichapa oñemoguahẽ pe marandu peteĩha ángel rehegua. Péro heta umi he'íva ohayhuha Jesúspe, ha osẽva tesay omoñe'ẽvo kurusu rembiasakue, oñembohory pe marandu porã Ijuaju rehegua rehe. Heta vy'ápe oguerovia rangue pe marandu, he'i hikuái ha'eha peteĩ jejavy. Oñembyai hikuái umi ohayhúva Ijechauka, ha omosẽ chupekuéra tupao-kuéragui. Umi ombotovéva pe marandu peteĩha ndaikatúi oipytyvõuka pe mokõiha rupive; upéicha avei ndaipytyvõi chupekuéra pe sapukái pyharepytegua, oĩva omoĩ hag̃uáicha chupekuéra listo oike hag̃ua Jesús ndive jeroviápe pe lugar santísimo pe santuario yvagapegua peguápe. Ha ombotovévo umi mokõi marandu tenondegua, omopytũeterei hikuái iñentendimiento, upévare ndaikatúi ohecha mba'eve tesape pe marandu mbohapyha ángel reheguápe, ohechaukáva tape pe lugar santísimo-pe. Ahecha judío-kuéra ojukahaguéicha Jesúspe, upéicha avei umi tupao rérape añónte oĩva ojukákuri ko'ã marandu; upévare ndoikuaái mba'éichapa oike pe lugar santísimo-pe, ha ndaikatúi oipytyvõuka Jesús oñemoĩrõ guare hesekuéra upépe. Judío-kuéraicha, oikuave'ẽva sacrificio inútil, ha'ekuéra oikuave'ẽ avei iñembo'e inútil pe koty Jesús ohejáva peve; ha Satanás, ovy'áva pe ñembotavy rehe, omoĩ hi'ári peteĩ carácter religioso, ha ogueraha ko'ã kristiáno he'íva ijehe ojeroviáva apytu'ũ kuéra hendápe voi, omba'apóvo ipokatu reheve, techaukaha reheve ha hechapyrã japu reheve, oñapytĩ hag̃ua chupekuéra isákope.” Early Writings, 258–261.

Pe versíkulo catorce ha’e peteĩ ay para oguerahapa hag̃ua umi viúda róga ha umi ñembo’e puku rehe. Pe versíkulo quince pegua ay niko ojapóvo hag̃ua umi iñemoirũpyre mokõi jevy peve ta’ýra añaretãgua ha’ekuéra oikovékuri hagueicha. Umi versíkulo dieciséis guive veintidós peve, umi mba’evaíva oñe’ẽ joa tupao rehe.

“Ko’ãva ndaha’éi Hermana White ñe’ẽ, ha katu Ñandejára ñe’ẽ, ha Imaranduhára ome’ẽ chéve ame’ẽ hag̃ua peẽme. Tupã penehenói ani hag̃ua peiko hag̃ua gueteri Hendive ojoavy hag̃uáicha pene rembiapo. Heta ñembo’e ha ñemomarandu oñeme’ẽkuri umi kuimba’e he’íva ha’eha cristiano rehe, ha upéicharõ jepe ohechauka hikuái Satanás reko, ha espíritu, ñe’ẽ ha tembiapo rupive ombotove pe añetegua ñemotenonde, ha añetehápe oho hikuái tape Satanás ogueraháva chupekuéra rupi. Ipy’ahatãgui oipyhy hikuái pokatu mba’eveichavérõ ndoikóiva chupekuéra, ha ndojapói va’erãva. He’i Mbo’ehára Guasu: ‘Aityvyróta, aityvyróta, aityvyróta.’ Kuimba’ekuéra he’i Battle Creek-pe: ‘Ore hína Ñandejára tupaó, Ñandejára tupaó’; ha katu oiporu hikuái tata jepivegua. Ikorasõnguéra ndopy’aguapyri ni noñemomirĩri Tupã gracia rupive.” Manuscript Releases, volume 13, 222.

Pe versíkulo mokõiha mbohapy ha mokõiha irundy-pe, pe ñembyasy ha’e ojehejareko haguére tekojoja, poriahuvereko ha jerovia hag̃ua. Pe versíkulo mokõiha po ha mokõiha poteĩ-pe oñeñe’ẽ pe jepretensión rehe oñemopotĩ hag̃uáicha pe kópa okápe, ha ndaha’éi hyepýpe.

“‘Jareko ko mba’e porãite,’ he’i hag̃ua apóstol, ‘ñande yvyguiguápe, ikatu hag̃uáicha pe pu’aka rekovegua porãite ojehechauka Tupãguiha, ha ndaha’éi orehegui.’ Tupã ikatu va’ekue omomarandu Iñañetegua angaipa’ỹva ángel rupive, ha upéicharõ jepe ndaha’éi upéva Iporavopyre. Ha’e oiporavo yvypórape, kuimba’épe tekotevẽ ha kangy omongu’évape, tembiporu ramo ogueroguata hag̃ua Iñe’ẽrã. Pe tesoro hepyetereiha oñemoĩ yvyguiguápe. Yvypóra rupive oguahẽva’erã Ijehovasa ko yvy ape ári. Ha’ekuéra rupive Iglória omimbi va’erã angaipa pytũmby mbytépe.” Hechos de los Apóstoles, 330.

Upéi, umi versíkulo mokõi pa mokõi ha irundy paapy ohechauka umi iñañávape sepulcro morotĩmbyréicha, ombojoajúvo Shebna rehe Isaías kapítulo veintidós-pe, upépe Shebna oñemomba’eguasúva pe sepulcro porãite ojapóvare, ha katu araka’eve ndoikemo’ãi upépe; Ñandejára niko omombo va’erã chupe Ijuru guive peteĩ ñu mombyrývape. Pe ñu mombyry oñerrepresenta pe proféta japúva Betel guápe oĩva sepulcro rupive, ha’éva ogueraha va’ekue pe proféta naiñe’ẽrendúivape oñeñotỹ hag̃ua upe sepulcrope voi. Upéi pe pochyapyha irundyha he’i:

¡Ai peẽme, mbo’ehára kuéra ha fariséo kuéra, tekovesa’ỹ! pende, peñemopu’ã haguére marã’ỹva kuéra atykuéra ha pembojegua haguére hekojojáva kuéra yvyra’ãnga renda, ha peje: Ore roikóramo va’ekue ore ru kuéra ára-pe, ndoroike mo’ãikuri hendivekuéra marã’ỹva kuéra ruguy rehe. Upévare peẽ voi pehechauka pendejehe, peẽha umi ypykue umi ojukava’ekue marã’ỹva kuérape. Pemyenyhẽke, upéicharõ, pende ru kuéra medida.

Peẽ mbói, peẽ mboi ra’ykuéra, mba’éicha piko ikatúta pejepyso añaretã ñembyasygui?

Upévare, péina, che amondo peẽme maranduhára kuéra, arandu kuéra ha mbojehaikuaahára kuéra; ha peteĩvaʼekuégui pejuka ha pemongurusu vaʼerãta; ha ambuekuéra peinupã vaʼerã pene sinagógape, ha peñemuña hag̃ua ichupekuéra táva guive távape: Upéicha hag̃ua hoʼa pende ári opa tuguy hekojojáva oñehẽvaʼekue yvy ári, hekojojáva Abel ruguy guive Zacarías Barachías raʼy ruguy peve, pejukavaʼekue tupaópe ha altar mbytépe.

Añetehápe ha’e peẽme: opa ko’ã mba’e oúta ko ñemoñare ári. Mateo 23:29–36.

Mboi kuéra, ha’éva mboi ñemoñare, oñehusga pe pasáhepe. Pe pasáhepe pe huísio ndopytái pe rréina Sebagua ha Nínive rehegua testígo kuéra ári, síno Abel ruguy guive Zacarías peve. Pe irundyha ñemoñare, ha’éva mboi kuéra, oñehusga mokõi testígo rupive Israel yma guarépe ojehechaukáva tembiasakue okápegua guive ha mokõi testígo rupive Israel yma guarépe ojehechaukáva tembiasakue hyepypegua guive. Lucas kapítulo mbohapy ha’e pe pahaguéva umi irundy ñe’ẽñemombe’u apytégui oñe’ẽva mboi kuéra rehe, pe irundyha ha pahápe ĝuarã ñemoñare rehegua, ha ha’e mante peteĩ paralelo Mateo kapítulo mbohapy rehe. Irundy ñe’ẽñemombe’u ohechakuaa hag̃ua, Tupã róga paha huísio aja, pe irundyha ñemoñare aja, peteĩ aty ohechaukáta ikarakterkuéra Satanás ra’y ha rajykuéraicha, ha ambue aty katu Tupã ra’y ha rajykuéraicha. Pe prueba rape omoñepyrũva pe ñemboja’o oñepyrũ upe mensahéro ombosako’íva tape pe Pacto Mensahérope ĝuarã ohupi vove iñe’ẽ pe desiértope.

Ñe’ẽmarangatu ryepy ruguápe, téra kuéra ndaha’éi techaukaha añónte, ha katu maranduhára ñe’ẽ ñembegue—purahéi mokõiha oñepurahéiva tembiasakue ape ári guýpe, ohechaukáva pe py’a ñepysyrõ rehegua. Umi he’iséva ñemoñare kuéra Adán guive Noé peve oñemohenda hag̃ua peteĩ ñe’ẽjoajúpe, ogueru peteĩ marandu ojoajúva pe tembiasakue ojehechaukáva genealogía rupive. Adán he’ise “kuimba’e”, ha Set he’ise “omoĩmava térã oñemoĩva”. Enós he’ise “omanóva” (omanóvape ojejokóva’ỹva), ha Kenán he’ise “ñembyasy”. Rupive “Tupã ñemomba’eguasu/tupãsyry” (Mahalaleel), yvága “oguejyta” (Jared). Yvága oguejy pe “oñemboykéva térã oñehovasapyre” (Enoc) ramo, ha’e omoherakuãva pe juicio marandu ita’ýra Matusalén rupive (“ha’e omano vove, oñemondóta”). Iñemano va’ekue ha’éta pe hu’ãnguéraite peteĩ ñehẽ mbarete Espíritu Santo ñehẽgui, ojehechaukáva Lamec (pytu) oñembojoajúvo Matusalén ndive, pe Sapukái Pyhare Mbytegua ojoajú haguéicha pe mokõiha ánhel rehe. Matusalén ha’eva’ekue pe mokõiha ánhel, ha Lamec pe Sapukái Pyhare Mbytegua, oguahẽva hu’ãme Noé ama guasúpe.

Mbykyveve hag̃uáicha, umi téra he’i: “Yvypóra oñemoĩ vaʼekue omanóva hag̃ua, oñemoĩ pyʼaro ha ñemano poguýpe, Adán peteĩha rupi; ha katu Tupã jehovasa rupive, Cristo oñemboyke ijehegui oguejy hag̃ua, omoherakuãvo huísio ikurusu rehe omano rupi, upe mbaʼe rire oúva Espíritu Santo ñehẽ guasu ipuʼakapáva.”

Ko’ã diez téra omboaty porã pe marandu porã, ha upéicha avei omombe’u yvy rembiasakue ñepyrũmby guive pe ama pahápe peve, oguahẽvo pe Jeju Mokõiha Juhúpe. Ko simbolismo, kañymbyva’ekue umi térape, ojuhu ijojaha Apocalipsis-pe. Génesis ohechauka pe genealogía alfa, ha Apocalipsis 7-pe umi 144.000 ohechauka pe cumplimiento omega pe remanente oñesellávape.

Judá he’ise “ñemomba’eguasu”, Rubén he’ise “péina, peteĩ ta’ýra”, Gad he’ise “porãite/aty”, Aser he’ise “ovy’a/jehovasa”, ha Neftalí he’ise “ñorairõ”. Manasés he’ise “mbyesaráiuka”, Simeón he’ise “hendu”, Leví he’ise “ojoaju/mbojoaju”, Isacar he’ise “myengovia”, Zabulón he’ise “momba’eguasu/tekoha”, José he’ise “jehepyme’ẽve”, ha Benjamín he’ise “akãkatúa ra’y”.

Umi omoirũva Leó-pe Judá ñemoñaregua hína Tupã ra’ykuéra, ojehovasáva porãite ohasávo peteĩ jehechapy’ỹrã rupi, oñorairõvo Tupã ndive Jacob ojapohaguéicha. Ko ñorairõ rupive, hesakãgui iñangaipa hesaráipyre pe ñemomarangatu rape oúva ohendúgui Tupã Ñe’ẽ; ha upéva ombojoaju chupekuéra Cristo rehe peteĩ ñe’ẽme’ẽ joaju rupive. Iñeme’ẽrã hína oiko hag̃ua mborayhupópe Cristo ndive Itenda guasu ári, oguapy hag̃ua yvagapegua hendápekuéra, Tupã oiporúvo chupekuéra ombotuicha hag̃ua Irreinokuéra—ohenóivo pe aty guasu Babilonia-gui, Ijakatúa ra’ykuéraicha.

Lea memby kuéra seisva ha’e vaekue Rubén, Judá, Simeón, Leví, Isacar ha Zabulón. Imembyrirũ Zilpa, héra he’iséva “hyakuã porãva ytykue,” oreko vaekue mokõi ta’ýra—Gad ha Aser. Raquel remimbo’y mokõiva ha’e José ha Benjamín. Raquel rembiguái Bilha héra he’ise “kyhyje’ẽva térã py’akangy” ha imemby kuéra ha’e Dan ha Neftalí. Maranduháraicha ko ñemoñare rysýi ome’ẽ heta tape oñehesa’ỹijo hag̃ua. Ojoavy hag̃ua alfa ha umi diez generación Génesis capítulo cinco-pe oĩvagui, omega oreko doce ñemoñare, peteĩteĩva oguerekóva ipropio variable profética específica. Umi cien cuarenta y cuatro mil apytépe, Dan ndoje’éi, ha Manasés omyengovia ijoyke’y Efraínpe.

Génesis pe alfa oñembojaju Apocalipsis pe omega genealogía rehe, Génesis ohechauka rupi Cristo rembiapo divino pe salvación-pe, ha Apocalipsis ohechauka umi oĩva, omega ñemyanyhẽme upe profecía alpha rehegua, omboajepáivaite voi upe promesa ha profecía he’íva pe profecía alpha-pe.

Ko'ã mokõi línea jeporu heta jey ojapo umi teólogo-kuéra, péro araka’eve ndaha’éi línea ári línea metodología perspectiva guive. Umi mokõi genealogía Génesis ha Apocalipsis-pe ome’ẽ mokõi testígo ohechaukáva Tupã oñe’ẽha peteĩ nivel mokõihápe. Peteĩ ñe’ẽme’ẽ ha’e pe testimonio jehaipyre, peteĩháicha oñemboguapy haguéicha; ha peteĩ línea mokõiháva upe testimonio ryepýpe oñemoĩ peteĩ nivel simbólico-pe. Umi teólogo-kuéra jepivegua ndohasái mba’eve umi jehechakuaa yta ári rehegua ñemomarandu oguerúva umi téra he’iséva rupive Génesis ha Apocalipsis-pe. Ha’ekuéra oguereko umi mba’e ohecháva peteĩ mba’e pyahu ramoguáicha oñe’ẽvéva iñarandu yvypóra rehe, ojehechaukaháicha ijerovia marangatuete hag̃uáicha ikatupyry ohechakuaa hag̃ua pe metáfora umi téra he’iséva ryepýpe. Araka’eve ndohechái pe marandu oñemoĩva Ismael ra’ykuéra doce-pe. Ndohechái hekopete Jesús genealogía Mateo ha Lucas-pe. Ndohechái Judá ruvicha guasu pahague siete genealogía, ni Israel ruvicha guasu pahague siete, ni Judá ruvicha guasu peteĩha siete térã Israel ruvicha guasu peteĩha siete.

Ahecháramo ndahecháiha, he’iséva hína: reporandúramo Google-pe oĩpa mbo’epy ko’ã ñemoñare rysýire, mbohovái he’íta “héẽ”, Génesis-pe Adán guive Noé peve rehe, ha “héẽ” avei umi cien cuarenta y cuatro mil rehe. Péro, ¿oiporu piko hikuái koichaite Génesis capítulo once-pe umi diez ñemoñare Abram-gua? Nahániri. ¿Oiporu piko hikuái Caín ñemoñare rape ha Set ñemoñare rape? Héẽ, péro añeteguáva he’isévagui mombyryeterei, haete ku oime hag̃uáicha ambue mba’e rehe. Katuete oñe’ẽ hikuái Cristo ñemoñare rysýire Mateo ha Lucas-pe, péro jey hag̃ua, ojavy hikuái tuichaiterei. ¿Mba’érepa upéva iñimportánte, reporandúta? Che aipota rupi ame’ẽ peteĩ jehechapyre guasu ko’ã línea profética ñemoñare rysýigui, ha aipota ojeikuaa porã iñepyrũmby guive che añeha’ãha ahechakuaa cuarta generación he’iséva símbolo ramo profecía bíblica-pe. Ko’ã ñemoñare rysýi jehechapyre guasu oipytyvõta upéva rehe, péro oikóta negligencia oimeraẽvape guarã, oimo’ãramo pe mombe’upy mbykyete umi mba’e oútavagui ko’áĝa rire rehegua, ha’eha opa mba’e ikatúva ojeikuaa ko’ã línea ñemoñare rysýigui.

Adán ñemoñare Noé peve rire, jajuhu mokõi ñemoñare renda Génesis pehẽngue irundyha ha pohápe. Umi mokõi ñemoñare renda ojehechauka Caín ñemoñarekuéra ha Set ñemoñarekuéra rupive. Ndaha’éi Adán guive Noé peve ñemoñare renda-icha, ohechaukáva pa ñemoñare, Set ha Caín líneape mokõivéva ojehechauka poapy ñemoñare. Upévare, tekotevẽ ojehecha mokõi áraicha, peteĩteĩ irundy rehegua. Set ha Caín ha’e pacto ra’ãnga, ha Caín ohechauka umi, Isaías mokõipa poapyha ha mokõipa porundyhápe, ojapóva peteĩ pacto ñemano rehegua, oñembyai hag̃uáicha pe mba’asy guasu osyryryvape. Ha’ekuéra hína umi omopu’ãva hóga yvyku’i ári. Umi omopu’ãva Ita ári katu, ojapo peteĩ pacto tekove rehegua, ojehechaukaháicha peteĩha Pedro, pehẽngue mokõiha, umi he’íva oha’ãma hague Ñandejára imba’eporãha, ha ha’eha “ñemoñare ojeporavóva.” “Heta” omopu’ã yvyku’i ári, péro “mbovymi” ojeiporavo.

Caín genealogía ha’e peteĩ pujo pu’akáva ñe’ẽryru symfónia téra rehegua apytépe, pórke umi téra ohechauka yvypóra reko mimbipa reiete, ogueraháva jeiko ñembotavy’ỹre guatareípe, yvágagui oñembyepotí rire. Ñe’ẽmondýi oñeme’ẽva rehe noñangarekóigui, Caín ñemoñare omombe’u peteĩ tupãrekotee japu, oñemokañýva yvypóra pu’aka jejopyrãme, teko py’aro reheve, ojehechaukáva yvypóra arandu ha tembiapo rupive, omopu’ãva peteĩ aranduka ñandejára’y’ỹva hierro guigua; iporã, ha katu heko vaieterei, ha ndaipóri ipype jerovia rehegua tembiapo. Pe ñe’ẽ paha ha’e peteĩ jehechapa tuicháva pe marandu oĩvare umi poapy ñemoñare Caín guigua ryepýpe, osẽva umi téra gui.

Set rembiapo ombohovái Caín rembiapo ñemoakãrapu’ã rupive. Upe kangy yvypóra rehegua, oñemoĩva yvypórape g̃uarã, umi ohenóiva Tupãme ohechátane iñembyasy oñemoambueha ñemomba’eguasúpe, yvága oguejy vove. Jerovia reheve oguatávo tape opu’ãva mimbipápe gotyo, peteĩ ára jehechaukaha aja, pe sapukái “esperanza” peve, ou pytu’u, y osẽporãha rupive. Pe ñe’ẽ paha ha’e peteĩ jehechaukaha tuicháva pe marandu rehegua oĩva umi poapy ñemoñare Set rehegua apytépe, ha upéva osẽ umi téra-gui.

Pe mbaʼérepa oñembojaʼo umi poapy ñemoñare mokõi aty irundy ñemoñarerã, oñemopyenda pe ñeʼẽmeʼẽ ñepyrũhapeguápe, arakaʼe Egíptope ñembiguáirõ rehegua profesía oñemombeʼu 400 aryha, ha avei umi 400 ary opa vaʼerãha pe irundyha ñemoñarépe. Oñemoinge vove Pablo testimónio pe alfa ñeʼẽmeʼẽ profesíape, omeʼẽ mokõi ára pukukue 215 ary peteĩteĩ, ojejapóva irundy ñemoñaregui káda períodope. Umi poapy ñemoñare, umi 430 arýpe, ohechauka mokõi período 215 ary rehegua. Pe peteĩha período ojejapo hag̃ua taʼanga pe Faraón porã oikuaáva Josépe rupive. 215 ary rire, oĩ peteĩ Faraón pyahu, ndoikuaái vaʼekue Josépe. Upéi oñepyrũ pe ambue aty irundy ñemoñare rehegua.

Poapy ocho generación mokõi período-pe oñemboja’o joja hag̃uáicha, hesakã porã hag̃uáicha peteĩteĩva imba’e teeha peteĩ período irundy generación rehegua, omombarete hag̃ua oñemoĩ hag̃ua peteĩchaite upe ocho generación Caín rehegua ha Set rehegua. Upe ñemoĩ ojejapóramo, rehupyty Set rembiapo ocho generación oñembohysýiha Caín rembiapo ocho generación ndive. Caín ohechauka hetaite umi oguerohorýtava mymba ñarõ rechaukaha, ha Set ohechauka mbovymi umi oguerohorýtava Tupã sello. Caín ha’e yvypóra rechaukaha, ha Set ha’e yvypóra rechaukaha oñembojoajuva’ekue Tupã reko ndive Noé ñe’ẽme’ẽ joajuhápe; ha katu, José ha Moisés línea oĩ Abram ñe’ẽme’ẽ joajuhápe.

Upéi, pe kapítulo once-pe, umi téra peteĩpa reheve ojehechauka ñeñemoñare rehegua tavaygua poravopyre, Sem guive Abram peve. Pe kapítulo once ha’e Babel tórre rembiasakue, ha avei tavaygua poravopyre ñeñemoñare rehegua, Abraham rupive ojehechaukaháicha. Pe kapítulo once omoñepyrũ peteĩ tavaygua poravopyre oike va’erãva peteĩ ñe’ẽme’ẽ mbohapyháichape Tupã ndive. Pe mbohapyha ha pahaite paso ha’e Isaac jejuka hag̃ua mymbajerure ramo, pe kapítulo mokõipa mokõi-pe. Pe kapítulo “once” ha’e pe ñepyrũ alfa rehegua ha pe kapítulo “mokõipa mokõi” ha’e pe opa hag̃uã omega rehegua. Pe jerovia tekotevẽva oñehendu hag̃ua Tupã ñe’ẽ téra kuéra he’isévape, ndaha’éi iñambue pe jerovia tekotevẽvagui oñehendu hag̃ua Iñe’ẽ Iñe’ẽme’ẽ papapy reheguápe. Peteĩ jeporu oñeme’ẽva peteĩ ñeñemoñarépe ha ndojepurúiva teólogo kuéra, ha’e Ismael ñeñemoñare, Islam símbolo.

Ha ko’ãva hína Ismael ra’ykuéra réra, héra kuéra rupi, heñóiñemoñarekuéra rupi: Ismael ra’y ypykue, Nebaiot; ha Quedar, ha Adbeel, ha Mibsam, ha Misma, ha Dumá, ha Massa, Hadar, ha Tema, Jetur, Nafis ha Quedema. Ko’ãva hína Ismael ra’ykuéra, ha ko’ãva hína héra kuéra, itáva kuéra rupi, ha hóga mbaretéva kuéra rupi; doce mburuvicha guasu, tetãnguéra rehegua. Génesis 25:13–16.

Ko'ã doce téra apykue definición oñemohenda ramo peteĩ ñe'ẽjoajúpe, he'ise kóicha: “Maranduháraicha, Ismael ñemoñarekuéra ha'e peteĩ tavayguakuéra hũ pire porãme hi'a porãva ha oñemomba'eguasúva ñorairõhára ramo, ha katu oñembyasy históricamente ha maranduháraicha agosto 11, 1840-pe ha upéi septiembre 11, 2001-pe. Ojehero chupekuéra kuarahyresẽ yvy gotyo ra'ykuéra tembiasakue bíblico-pe. Oñepyrũ Arabia-gui, upépe okakuaa umi especia hyakuã porãva ojeporúva pe santuario hebreo rembiapópe. Pe ñe'ẽ “assassins” ou historia islámica-gui ha ohechauka mano oguerúva kirirĩhápe. Cruzadas ára pukukue jave Islam omboty, omongora ha ombojerépe Europa católica-pe, ha katu upe rire iñembopyta ohechauka pe refrescamiento oguahẽva 1840 guive 1844 peve, ha avei 9/11 guive pe ley dominical apañuãi peve. Ismael ra'ykuéra doce réra definiciónkuéra ojehechaukapaite pe ñe'ẽjoaju mboyveguápe umi letra hũva rupive.”

Umi doce téra Ismael ñemoñare réra ohechauka pa’ã mbohapy, oĩramo Ismael avei pe lista-pe. Pa’ã mbohapy ha’e pe papapy simbólico “pu’ã hag̃ua,” ha upéva hína Hagar ojapova’ekue, ha upéva rupive Abraham omoneĩ Hagar ha Ismael oñemosẽ hag̃ua. Pablo oipuru upe mba’e oikova’ekue omombe’u hag̃ua ypykuéra Israel ñemosẽ Tupã tavayguakuéra joajúpeguágui, upe jave avei Ha’e omopyenda peteĩ ñe’ẽme’ẽ Ijygua cristiana ndive.

Ojehai hína, Abraham oguereko hague mokõi ta’ýra, peteĩva tembiguái kuña reheguáva ha ambue katu kuña isãsóva reheguáva. Ha pe oúva tembiguái kuñágui onase va’ekue so’o rapére; pe kuña isãsóvagui katu, ñe’ẽme’ẽ rupive. Ko’ã mba’e niko peteĩ alegoría; ko’ãva hína mokõi ñe’ẽme’ẽnguéra; peteĩva yvyty Sinaígui, omoheñóiva tembiguáipe guarã, ha upéva hína Agar. Agar niko yvyty Sinaí Arabia-pe, ha ojogueraha Jerusalén ko’ág̃a oĩvape, ha ha’e oĩ tembiguáipe imembykuéra ndive. Jerusalén yvágapegua katu isãsóma, ha upéva hína ñande sy pavẽ. Ojehai hína: Evy’a, nde mitã’ỹva nereñemoñái va’ekue; esapukái ha esẽ vy’ápe, nde rememby rasy’ỹva; tembireko ojehejareíva oguereko hetave ta’ýra pe oguerekóvagui ména. Ha ñande, che pehẽnguekuéra, Isaac-icha, ñande hína ñe’ẽme’ẽ ra’ykuéra. Ha upe ramo guaréicha pe onase va’ekue so’o rapére omuña va’ekue pe onase va’ekuépe Espíritu rapére, upéicha avei ko’ág̃a. Upéicharamo jepe, mba’épa he’i Ñandejára Ñe’ẽ? Emosẽ tembiguái kuña ha ita’ýrape; tembiguái kuña ra’y ndoikemo’ãi ñemoirũhárape kuña isãsóva ra’y ndive. Upévare, che pehẽnguekuéra, ndaha’éi ñande tembiguái kuña ra’ykuéra, síno kuña isãsóva mba’e. Gálatas 4:22–31.

Ismael ha’e peteĩ símbolo Islam rehegua, ha Agar, Ismael sy, ha’e pe símbolo tupao ñemano ñe’ẽme’ẽgua rehegua. Isaac ha’e peteĩ símbolo Cristianismo rehegua, ha Sara katu ha’e pe símbolo tupao tekove ñe’ẽme’ẽgua rehegua. Upévare, Ismael oguereko va’ekue doce ta’ýra, pórke doce ha’e peteĩ símbolo Tavayguakuéra Tupã ñe’ẽme’ẽgua rehegua, ha Islam ha’e peteĩ japu joguaha Tavayguakuéra Tupã ñe’ẽme’ẽgua rehegua.

Oĩ mokõi genealogía Cristo rehegua umi Evangelio-pe. Peteĩ Mateo-pe ha ambue Lucas-pe.

Ha Jacob engendra José, María ména, ha'e gui heñói Jesús, ojehérava Cristo. Upéicha rupi, opa umi ñemoñare Abraham guive David peve ha'e catorce ñemoñare; ha David guive pe jejegueraha peve Babilóniape ha'e catorce ñemoñare; ha Babilóniape jejegueraha guive Cristo peve ha'e catorce ñemoñare. Ha Jesucristo heñoikue péicha vaekue: I sy María oñemendáta jave José rehe, oiko mboyve oñondive, ojekuaa hese hyeguasuha Espíritu Santo rupive. Mateo 1:16–18.

Mateo rembiasakue ohechauka mbohapy ára pegua joja, peteĩteĩ oguerekóva catorce, ha upéva ombojoaju hag̃ua peteĩ ára pegua cuarenta y dos. Cristo hína pe omega tembiasakue pegua pacto rehegua, Moisés rehe oñembojoajúvo pe alpha ramo tembiasakue pegua pacto rehegua. Moisés oprofetisa Cristo oútaha “ha’eichagua chupe”. Moisés oguereko mbohapy ára pegua cuarenta ary hekove ciento veinte ary pukukue jave. Peteĩteĩ cuarenta ary pegua Moisés rekove, oñemohenda jave línea ári línea, opáma Cades-pe, peteĩ ta’anga 1863 ha léi domingo rehegua. Cristo rembiasa mbohapy ára pegua opáma David-pe, pe jejapyhýpe Babilonia-pe ha Cristo omboaje jave pe pacto huguy rupive kurusu ári. David orrepresenta pe tupao ipu’akapáva ñemopu’ã léi domingo jave, ha pe mokõiha línea ohechauka umi virgen tavy oñeguerahaha Babilonia-pe, léi domingo jave. Pe mbohapyha ára pegua opáma kurusu ári, upépe jey, ohechaukáva léi domingo, Cristo omboajehápe Abraham pacto umi ciento cuarenta y cuatro mil ndive ha Noé pacto pe aty guasu ndive.

Pe ojeikuaakuaa hag̃ua ko’ã mokõi línea oñembojoja hag̃ua peteĩ ári ambuéva, iporãiterei ha ñanemondýi hag̃ua. Moisés rembiapo cien veínte ary ojoaju Noé rembiasa 120 ary ndive, ha Cristo cuarenta y dos generación ojoaju anticristo oisãmbyhyha cuarenta y dos jasy simbólico-pe pe léi domingo jave.

Ha Ñandejára he’i: Che Espíritu ndaipytamo’ãi opa ára yvypóra ndive oñorairõ hag̃ua, ha’e avei rupi so’o; upéicharõ jepe, hi’árakuéra ha’éta cien veinte ary. Génesis 6:3.

Mateo ñe’ẽrehegua ñemoñare rysýi ndive, omomba’eguasúva Abraham ñe’ẽme’ẽ guasu, Cristo ñemoñare rysýi, Lucas omombe’uháicha, oguahẽ pe jehepyme’ẽ ypykue peve, upéicha omomba’eguasúvo tekove rehegua ñe’ẽme’ẽ guasu Adán ombyai va’ekue Edénpe. Lucas ñemoñare rysýi oñepyrũ Jesús rehe, ha oho tapykue gotyo Iñemoñare rysýi rupi oguahẽ meve Adán peve, oñemboherava’ekue Tupã Ra’y ramo. Pe ñemoñare rape opa pe Adán mokõihápe iporãmbaitévape, ha oñepyrũ pe Adán peteĩhápe iporãmbaitévape. Pe Adán peteĩhágui peve pe Adán mokõihápe oñemoĩ 77 ñemoñare aty ramo.

Ñemoñaregua kuéra Ñandejára Ñe’ẽme ohechauka añetegua rape. Ko’ág̃aite jahechakuaa hetaite umi ohasáva hetaiterei umi testígo tekotevẽva oñemopyenda hag̃ua peteĩ añetegua. Umi ñemoñaregua rape oguereko pe ñe’ẽ umi ñembyaty oikova’ekue yma guaréva ha umi marandu tenonderãgua rehegua, ha oguereko avei Palmoni ñe’ẽ, pe Papapára Mba’eporãite ombopapáva umi ñemimby, umi apañuãi papapy rehegua oñemoĩva’ekue umi rape ryepýpe ome’ẽgui peteĩ ñe’ẽ mokõiha. Umi mokõi ñe’ẽ oñehendu ambue mbohapyha ñe’ẽ ndive, pe Ñe’ẽkuaahára Mba’eporãite ñe’ẽ, pe ojapóva ha oisãmbyhýva opa mba’e, oikehápe tapicha réra, tenda réra ha opa mba’e réra.

Juan ojere jere hag̃ua ohecha hag̃ua pe ñe’ẽ opu’ãva hapykuéri, upe ñe’ẽ ha’e va’ekue heta y rembe’y ryapuicha; ha Daniel oguerekórõ guare pe visión peteĩchagua, Iñe’ẽ ha’e va’ekue aty guasu ryapu. Ñandejára Ñe’ẽryru marandu yvategua, avei umi téra ojejuhúva pe marandu ndive, ha avei papapy pe marandu ryepýpe, ha’e mbohapy ñe’ẽ peteĩ pasáhepe. Reipyhýramo peteĩ línea umi mbohapy ñe’ẽ reheve ha remoĩ peteĩ línea paralela ári, umi mbohapy ñe’ẽ oiko heta ñe’ẽ hag̃ua.

Ha peteĩ ñe'ẽ osẽva guapyha guasu guive, he'ívo: Peñemomba'eguasu ñandejárame, peẽ opaite hembiguái, ha peẽ pejeroviáva hese kyhyjepópe, michĩ ha guasúva mokõivéva. Ha ahendu, ku heta tavayguakuéra ñe'ẽramoguáicha, ha heta ysyry ryapuicha, ha árai mbarete osapukáivaicha, he'ívo: Aleluya; Ñandejára Tupã Ipuʼakapáva oguapy mburuvicháramo. Apocalipsis 19:5, 6.

Oĩ umi genealogía iñimportantevéva oñeikuaa Israel ruvichakuérape. Umi siete mburuvicha guasu peteĩha Israelgua, pe tetãnguéra yvatepegua, oguahẽ ipahápe Acab, Jezabel ha Elías reheve, upéicha rupi ohechauka hag̃ua pe léi domingo rehegua. Pe línea umi siete mburuvicha guasu pahaguéva pe yvate gotyo ñemoñarekuéra rehegua oñepyrũ pe léi domingo guive ha opa yvypóra gracia ñembotýpe, Miguel opu’ã jave Daniel 12-pe. Umi siete mburuvicha guasu peteĩha Judáygua ohechauka pe tembiasakue pe léi domingo guive Miguel opu’ã meve, ha umi siete pahaguéva ojekuaa hag̃ua pe tembiasakue ogueraháva pe léi domingo peve. Mokõi línea genealógica, mokõivéva oguerekóva peteĩ historia alfa ha peteĩ historia omega. Pe historia alfa hína pe periodo 9/11 guive pe léi domingo peve, ha pe periodo omega hína pe léi domingo guive pe gracia ñemboty peve. Umi siete mburuvicha guasu peteĩha Israelgua ojoaju umi siete mburuvicha guasu pahaguéva Judáygua ndive; ha umi siete mburuvicha guasu pahaguéva Israelgua ojoaju umi siete mburuvicha guasu peteĩha Judáygua ndive.

Jaseguíta pe artíkulo oúvape.

“Peime mbarete pe pahaite”

“[Apocalipsis 1:1, 2, ojehechaháicha.] Opaite Biblia ha’e peteĩ revelación; opaite revelación oñeme’ẽva yvyporakuérape ou Cristo rupive, ha opa mba’e oñemopyenda hese. Tupã oñe’ẽ ñandéve Ita’ýra rupive, mba’éva ñande ha’égui jejapo rupi ha jepe’a rupi. Cristo ou Juan rendápe, oñemosẽ hag̃uáicha Patmos Ypýpe, ome’ẽ hag̃ua chupe pe añetegua ko’ã ára pahápe g̃uarã, ohechauka hag̃ua chupe upe mba’e pya’etéma oikova’erãva. Jesucristo ha’e pe tuicha oñangarekóva pe revelación divina rehe. Hese rupive añoite jarekóma pe kuaapy mba’épa ñaha’arõva ko yvy rembiasakue paha gotyo. Tupã ome’ẽ ko revelación Cristo-pe, ha Cristo omombe’u upéva Juan-pe.”

“Juan, pe disípulo ojehayhúva, ha’e vaekue pe ojeporavo vaekue ohupyty hag̃ua ko jehechaukapy. Ha’e vaekue pe pahague oikovéva umi tenondegua disípulo ojeporavo vaekuégui. Pe Testamento Pyahu dispensasión guýpe oñemomba’eguasu chupe, proféta Daniel oñemomba’eguasu haguéicha pe Testamento Tuja dispensasión guýpe.”

Pe ñembo’e ojekuaauka vaʼerãva Juánpe tuicha mbaʼeeterei vaʼekue, upévare Cristo ou yvágagui omeʼẽ hag̃ua upéva Ijahayhúvape, heʼívo chupe tombou umi iglésiakuérape. Ko ñembo’e oĩ vaʼerã ñande estudio arandúpe ha ñemboʼépe guýpe; ñande ningo jaiko peteĩ ára-pe, umi kuimbaʼe ndoikóiva Espíritu Santo ñemboʼepy guýpe oguerútahápe teoríakuéra japu. Koʼã kuimbaʼe oñemboʼy vaʼekue tenda yvatekuérape, ha oreko tembiaporã guasu omotenondéva. Haʼekuéra ohekase omombaʼeguasu hag̃ua ijehe, ha omoambuepaite hag̃ua opa mbaʼe ojehechauka hag̃uáicha. Tupã omeʼẽ ñandéve ñemboʼe especial ñanemoʼã hag̃ua koʼãichaguáre. Haʼe heʼi vaʼekue Juánpe ohai hag̃ua peteĩ líbrope umi mbaʼe oikótava ko yvy rembiasakue paha pahápe.

“Pe ára ohasa rire, Tupã omoĩ Itũva jeroviaha ipy'aite guive po gotyo umi añetegua ko árape guare hepyetereíva. Ko'ã principio noñeme'ẽi umi ndorekóivape mba'eveichagua participación peteĩha ha mokõiha ánhel marandu ñeme'ẽme. Oñeme'ẽ katu umi tembiapohárape oikéva'ekue ko tembiapópe iñepyrũmby guive.

“Umi ohasa vaekue ko’ã jehasa rupi oĩ va’erã itaicha hatã umi principio ojapo va’ekue ñandéve Adventista del Séptimo Día ramo. Ha’ekuéra oĩ va’erã tembiapoháraicha omba’apóva Tupã ndive, ombyaty hag̃ua pe testimonio ha osegella hag̃ua pe léi Hemimbo’ekuéra apytépe. Umi oipytyvõ va’ekue oñemopu’ã hag̃ua ñane rembiapo peteĩ yvyra’ã añetegua Bíblica ári, umi oikuaáva umi techaukaha he’íva moõpa oĩ pe tape porã, ojehecha va’erã tembiapohára ramo ijyvatevéva valor rehegua. Ha’ekuéra ikatu oñe’ẽ ijeheguiete ohasava’ekue rupi umi añetegua oñeme’ẽ va’ekue chupekuéra. Ko’ã kuimba’e ndohejái va’erã ijerovia oñemoambue hag̃ua jerovia’ỹme; ndohejái va’erã pe poyvi ángel mbohapýha rehegua ojeipe’a hag̃ua ipo guive. Ojoko mbarete va’erã ijerovia ñepyrũmby pe pahápe peve.

“Ñandejára he’i va’ekue yma guare rembiasakue oñemombe’u jey va’erã ñañepyrũvo tembiapo paha. Opaite añetegua Ha’e ome’ẽ va’ekue ko’ã ára pahápe oñemoherakuã va’erã yvóra pukukue. Opaite yta guasu Ha’e omopyenda va’ekue oñemombarete va’erã. Ko’ág̃a ndaikatúi jajevy pe fundamento Tupã omopyenda va’ekuéva gui. Ko’ág̃a ndaikatúi jaike mba’eveichagua organización pyahúpe; kóva he’iséta pe jeheja añeteguágui.”

Pe tembiapo misionero pohãnohára rehegua oikotevẽ oñemopotĩ ha oñembojovake opa mba’égui omokangýtava umi ojeroviáva jeroviapy Tupã retãygua rembiasakue yma guarépe. Edén, iporãiteva Edén, oñemongyʼa angaipa oike rupi. Koʼág̃a tekotevẽ oñemombeʼujey umi kuimbaʼe rembiapokue ojapóva peteĩ tembiapo ñepyrũ ñemopyendápe ñande rembiapo oñepyrũrõ guare.

“Sapyʼánte jajepokuaa ko yvy arigua kuimbaʼe guasukuéra omanohague rehegua. Ijaguára og̃uahẽ sapyʼaitépe, peteĩ sapyʼápeguáicha. Heta, ojeʼe hag̃uáicha hesãi porãva, omano peteĩ karu guasu rire, térã omoĩ rire umi plan ijeheguínte guarãva, oñemombaʼeguasu hag̃ua. Osẽ pe ñeʼẽ: ‘Haʼe oñembojoaju heʼãnguéra ndive; peheja chupe año.’ Kóva heʼise Ñandejára ndoguardaveimaha chupe mbaʼe vai guive. Omano sapyʼa, ha mbaʼépa iporã hembiapokue peteĩ tekove pukukue rehegua? Hekove tuicha ndoikói porãi vaʼekue. Yvyramáta hoʼa, pe puʼaka omombarete vaʼekue oheja rupi chupe itupãraʼãme oñekuaveʼẽ hag̃uáicha.

“Kuimbaʼe ha kuñanguéra oñembyai hikuái ohekávo mba’e ombohorýva chupekuéra. Ovendé hikuái iñángape mba’eve’ỹre, ha Tupã omboguejy ijereko mbeguekue ha ipasiénsia pukukue. Ojeheja chupekuéra ta’ekuéra poravópe.

“Oĩ umi, oje’évo ogueroviaha pe añetegua ko’áĝagua, omboguejýva’ekue ijerovia ha ndoipotái oguata pe tesapepe. Mávapa ko’áĝa ohejátava ijykére iprinsípio ijeheguigua ha yvyrupigua? Mávapa ko’áĝa oñeha’ãtava oikuaa añetehápe pe ánga repykue? Mba’épa ovale peteĩ kuimba’épe, oganáramo opa ko yvy arapy, ha omokañýramo iánga tee? térã mba’épa peteĩ kuimba’e ome’ẽta iánga rekovia? Reñembyahýi ha rejuheipa piko pe mbujape tekove rehegua ha pe y ñepysyrõ rehegua rehe? Reikuaa piko umi ánga repykue, umi Cristo omano hague rehehápe? Umi oje’éva cristianokuéra, oikove piko hekojerovia omombe’úicha? Ohechakuaa piko hikuái pe ánga repykue? Oñeha’ã piko omopotĩ hag̃ua iánga kuérape añetegua rendúre iñe’ẽrendú rupive?” Manuscript Releases, volúmen 20, 150, 151.