Umi cumplimiento mesiánico kuéra oĩva Mateo arandukápe oike pype pe waymark ára paha guápe, pe waymark pe marandu oñemohenda hag̃ua oficialmente, mokõi testígo pe waymark 9/11 rehegua, peteĩva testígo pe marandu hyepypegua Laodiceápe guarã ha ambue pe marandu okáguagua Islam remimoñarandu hag̃ua ñorairõmbápe. Oĩ porã pe waymark 9/11 oñerrepresenta hag̃ua mokõivéva umi doce cumplimiento mesiánico Mateo-pe, pórke 9/11 oike pype pe marandu ángel mokõihápe guare, upépe tapia oĩgui peteĩ jevy mokõi. Pe mano 18 jasypokõi 2020-pe guare ha’e va’ekue pe poha waymark roñehesa’ỹijova’ekue, ha upéi pe ñe’ẽ desiértope 2023 jasypokõime ha’e va’ekue pe poteĩha, ha pe jeikove jey 2024-pe ha’e pe pokõiha. Pe poapyha cumplimiento mesiánico ha’e pe Pyhare Mbyte Sapu.
Poapyha Mesiániko Víaha ha’e Pe Sapukái Pyhare Mbytepegua
Opa ko'ã mba'e ojejapo, oñembyajehaguã upe he'íva proféta rupive, he'ívo: Peje Sión rajykuérape: Péina, nde Ruvicha guasu ou ndéve, imarangatu ha oguapy peteĩ mburika ári, ha peteĩ mburika ra'y, mburika memby ári. Mateo 21:4, 5.
Profecía
Ejerovia eterei, Sion rajy; esapukái, Jerusalén rajy: péina, nde Ruvicha oguahẽ ndéve: ha’e hekojoja, ha ogueru salvación; ojejapo michĩva, ha oguata peteĩ vúrro ári, ha peteĩ vúrro ra’y ári, pe vúrro memby. Zacarías 9:9.
“Po sy ary ohasáma mboyve, Ñandejára he’i vaʼekue proféta Zacarías rupive: ‘Evyʼaitereíke, nde, Sión rajy; esapukái, nde, Jerusalén rajy. Péina, nde Rréi ou ndéve. Haʼe niko hekojoja ha ogueru hag̃ua salvación; imarangatu, ha oguata hag̃ua peteĩ mburika ári, ha peteĩ mburika raʼy ári, mburika memby ári.’ [Zacarías 9:9.] Umi temimboʼe oikuaa rire vaʼerãmoʼã Cristo ohoha jehu hag̃ua chupe juicio ha omano hag̃ua, ndaikatúi arakaʼeve omohuʼã ko profesía.”
“Upéicha avei, Miller ha iñirũnguéra omohuʼã profesía, ha omeʼẽ peteĩ marandu ñeʼẽñongatupy rehegua oikuaaukáma vaʼekue oñemeʼẽ vaʼerãha ko yvy ape ári, péro ndaikatúi arakaʼeve omeʼẽ hikuái rire ontende porãmbaitérõ guare umi profesía ohechaukáva iñembotavyetaha, ha oikuaaukáva ambue marandu oñemoherakuã vaʼerã opa tetãme Ñandejára ou mboyve. Pe peteĩha ha mokõiha ánhel marandu oñemeʼẽ aravo hekoitépe, ha omohuʼã pe tembiapo Tupã ojaposéva vaʼekue hesekuéra rupive.” The Great Controversy, 405.
Ñentendepa Ñandejára ñeʼẽ maranduhára rehegua oĩkuri Cristo oike hag̃ua ipuʼakapávaicha rembiasakue ndive, ha avei pe rembiasakue ojoajúva pe Marandu Pyharepyte Sapukái rehegua ñemoherakuã rehe 1844-pe. Pe cien cuarenta y cuatro mil oikotevẽ oikuaa hag̃ua “umi profesía ohechaukáva ijajavyha.” Juan, Apocalipsis capítulo diez-pe, oñemombeʼu chupe upe mboyve pe marandu pe lívro michĩgui, haʼéva ohechaukátava heʼẽha ijurupe, oikóta hag̃ua hovy.
“Ndajajepy’ái hag̃ua mba’eve hag̃ua tenonderã, ndaha’éiramo ñanderesarái mba’éichapa Ñandejára ñanemboguata raka’e, ha Iporombo’ére ñande rembiasakue yma guarépe.” Life Sketches, 196.
Pe “Ñandejára jeguata” yma guare ojehechauka, ambue tembiapo providencial apytépe, ipópe ojaho’ívo peteĩ jejavy papapýpe, ndaha’éigui iporãvéva umi Millerita oikuaa hag̃ua tenonderãme iñembotavy, umi temimbo’epe guarã noĩporãi haguéicha avei oikuaa hag̃ua opaite mba’e oguerúva iñembotavy kurusúre. Ha pe tembiasakue ojejapoukáva pe Pyharépe Sapukái ñemoherakuã rehegua ojehechakuaa pe tesakã tee ramo ogueraháva yvágape, ha kóva ojehai Ellen White visión peteĩhaitepe. Umi cien cuarenta y cuatro mil oikuaava’erã umi temimbo’e ha umi Millerita ñembotavykuéra. Omboykérõ pe tesakã, ho’a tape ári hag̃ua.
“Oreko peteĩ tesape hendýva oñemopu’ãva hapykuépekuéra tape ñepyrũmbyme, ha peteĩ ánhel he’i chéve upéva hague ‘pyhare mbyte sapukái’. Ko tesape omimbi pe tape pukukue javeve, ha ome’ẽ tesape iñipykuérape g̃uarã, ani hag̃ua ojepyso.”
“Ojoko hag̃ua hesa Jesús rehe, oĩva hapykuéri’ỹre henondete, ogueraháva chupekuéra táva gotyo, ha’ekuéra oĩ porãkuri. Péro sapy’ami rire oĩ vaekue ikangýva, ha he’i vaekue táva mombyry etereiha, ha oha’arõ hague oike hag̃ua pype ymaite guive. Upémarõ Jesús omokyre’ỹ vaekue chupekuéra omopu’ãvo Ijykere akatúa hechapyrãva, ha Ijykeregui osẽ peteĩ tesape ojereva’ekue pe aty adventista ári, ha ha’ekuéra osapukái: ‘Aleluya!’ Ambuekuéra katu py’aguasúpe omoneĩ’ỹ pe tesape oĩva hapykuépe, ha he’i ndaha’éiha Tupã oguenohẽ vaekue chupekuéra peve pe mombyry. Pe tesape oĩva hapykuépe oñembogue, ha upéicha opyta ipykuéra pytũmbýpe añetetépe, ha oñepysanga, okañy chuguikuéra pe mba’e rechaukaha ha Jesús rehegua jehecha, ha ho’a tape ári guive yvy gotyo, pe mundo iñypytũ ha aña va’e oĩva iguýpe.” Christian Experience and Teachings of Ellen G. White, 57.
Pe pohãhaapy rapykueha ha’e pe Pyhare Mbyte Sapy’a, ojehechaukaháicha Cristo jeike porãguasu Jerusalénpe.
“Pyhare mbytegua sapukái ndaha’éi tuichaiterei oñemoguahẽva argumento rupive, jepe Ñandejára Ñe’ẽgui pe jehechaukarã ojekuaava’ekue hesakã porã ha ipaha’ỹ hag̃uáicha. Oho hendive peteĩ pu’aka omyañáva omongu’éva pe ánga. Ndaipóri va’ekue duda, ni porandu. Cristo oike hag̃ua triunfálmente Jerusalénpe jave, umi tetãygua oñembyatyva’ekue opa tendágui pe tetãme arete hag̃ua, oñembyaty yvyty Olívospe, ha oikevo hikuái pe aty Jesús ndive oho hag̃uápe, ojapyhy pe aravo ñepyrũmby, ha oipytyvõ ombotuichave hag̃ua pe sapukái, ‘Tojehovasa pe ouva Ñandejára rérape!’ [Mateo 21:9.] Péicha avei umi ndogueroviáiva ouva’ekue umi aty Adventísta-pe—oĩva curiosidad-gui, ha oĩva añoite ñembohory hag̃uáicha—oñandu pe pu’aka ogueroviaukáva omoirũva pe marandu, ‘Pema’ẽ, pe Novio ou!’” Spirit of Prophecy, volúmen 4, 250, 251.
Jaiko hag̃ua peteĩ kuñataĩ arandu ramo ára pahápe, tekotevẽta maranduhára ñe’ẽ hechapyrãva rupive umi kuñataĩ arandu ohasa peteĩ ñembyasy hag̃ua, ha upéva voi ogueru pe araka’eve hag̃uarã ára pe ñe’ẽmondo’ápe. Pe araka’eve hag̃uarã ára rehegua jehasa’ỹre, ndaha’éi nde peteĩ kuñataĩ arandu térã peteĩ kuñataĩ itavýva.
“Pe parábola umi pa virgen rehegua Mateo 25-pe ohechauka avei pe experiencia tavayguakuéra adventista rehegua.” The Great Controversy, 393.
Oimeraẽ, umi kuñataĩ arandu ára pahápe ohasava’erã peteĩ ñembyasy ojoguáva 19 jasyrundy 1844-pe, pe parábola rembiasakue niko hína umi cien cuarenta y cuatro mil rembiasakue, umi Juan Apocalipsis-pe ohechauka hag̃ua kuñataĩramo.
Ko’ãva hína umi ndojehe’aiva’ekue kuñanguéra ndive; ha’ekuéra niko virhen hína. Ko’ãva hína umi oho meméva Ovecha Rymba’i rapykuéri ohohápe guive. Ko’ãva oñesãmbyhyjey va’ekue yvypóra apytégui, ha’évo ypykue Ñandejárape ha Ovecha Rymba’ípe g̃uarã. Apocalipsis 14:4.
Mbovy parábola Cristo rehegua ojehechauka hag̃ua katuete ha porãite oñekumplitaha peteĩteĩva pe ñe’ẽme he’iháichaite? Opa parábola oñekumplíta pe ñe’ẽme he’iháichaite; ha katu pe parábola umi diez vírgenes rehegua oñemombe’u porã porã oñekumpli hague yma ha oñekumplitaha tenonderãme avei “pe ñe’ẽme he’iháichaite”. Oñembojoja pe mbohapyha ánhel rehe ndive, opytátava añetegua ko’ág̃agua ramo 1844 guive Michael opu’ã peve ha yvypóra aravo py’a porã oñemboty peve.
“Py’ỹi oñembojoaju chéve umi pa’ũkue diez kuñataĩ rehegua, po ijaranduva’ekue ha po tavyva’ekue. Ko pa’ũkue oñekumpli va’ekue ha oñekumplíta pe letraite peve, oguerekógui peteĩ aplicación especial ko ára-pe g̃uarã, ha, pe tercer ánhel maranduicha, oñekumpli va’ekue ha oñekumpliséta añetegua ko’ág̃agua ramo pe ára paha peve.” Review and Herald, 19 de agosto de 1890.
Pe ára opaha peve, pe parábola umi diez virgen rehegua ha’e añetegua ko ára guarã, ha pe Sapukái Pyhare Mbytegua oñekumplíta jevytaite pe letraite peve.
“Oĩ peteĩ yvyku’i oĩva mba’evai poguýpe, ñembotavy ha jejavyhápe, pe omanóvape’ỹva’anga guýpe voi,—oke, oke. Mávapa oñandúva ánga ñembyasy omoingove jey hag̃ua chupekuéra? Mbaʼe ñe’ẽpa ikatu og̃uahẽ hendápekuéra? Che apytu’ũ ojereraha vaʼekue tenonderãme, pe techaukaha oñemeʼẽta vove. ‘Péina, pe novio ou; pesẽ pejotopa hag̃ua chupe.’ Ha oĩta umi ombotavýva’ekue ojogua hag̃ua pe aséite omoĩ jey hag̃ua ilámpárape, ha tardeitereíma oikuaáta hikuái pe tekokatu, pe ojehechaukáva pe aséite rupive, ndaikatuiha oñembohasa ambuépe.” Review and Herald, February 11, 1896.
Pe Sapukái Pyhare Mbytegua ha’e pe techaukaha oúva yvága rembe’ýpe umi cien cuarenta y cuatro mil rembiapokue ryepýpe. Upe techaukaha oúta ndive pe jejopy vai oñepyrũva umi jeroviaha rehe, pe léi domingo mboyve. Upe jejopy vai okágui ha hyepýgui; ha pe jejopy vai hyepypegua oguereko mokõi techaukaha iñambuéva. Peteĩ umi techaukaha ha’e Judas, ha ambue ha’e pe Sanedrín.
Pe Noveno Waymark Mesiánico ha’e pe Traisión 30 Pieza de Pláta rehe hag̃ua
Upérõ oñemboguata upe he’íva proféta Jeremías rupi, he’ívo: Ha ojapyhy hikuái umi mbohapypa pehẽngue plátape, pe hepy oñeme’ẽ va’ekue upe ojehepyme’ẽ va’ekuépe, upe Israel ra’ykuéra omohepyme’ẽ va’ekue; ha ome’ẽ hikuái umíva ñai’ũ apoha kokuére, Ñandejára che mbo’e haguéicha. Mateo 27:9, 10.
Profecía
Ha ha’e chupekuéra: Oĩ porã ramo pende resa’ýpe, peẽme’ẽ chéve che rembihepýva; ha ndaha’éiramo, peheja. Upéicha rupi opesa che rembihepýrã mokõipa sa’i pláta. Ha Ñandejára he’i chéve: Emombo pe ña’ẽhárpe; peteĩ tepy porãite, upéicha hikuái chembohepykue. Ha che ajapyhy umi mokõipa sa’i pláta, ha amombo ña’ẽhárpe Ñandejára róga ryepýpe. Zacarías 11:12, 13.
Judas ñembotavy rehegua ohechauka pa’i japu kuéra ñembotavy, pórke papapy 30 ohechauka pa’i kuéra ary. Pa’i kuéra, ha’éva avei levita kuéra, oñemopotĩ óro ha pláta ramo Pe Maranduhára Ñe’ẽme’ẽgua rupive. Judas rembiporu mbohapypa pehẽngue pláta rehegua ohechauka pa’i japu kuéra ñemopotĩ pe léi domingo jave; jepe Judas omano kuri kurusu mboyve, upéicharõ jepe ha’e vaʼekue upe ára voi. Judas ndaha’éi símbolo Sanedrín rehegua; ha’e peteĩ símbolo peteĩ ojehechakuaa vaʼekue oĩva Cristo remimbo’e kuéra apytépe.
Cristo remimbo’évaramo, nde ha’e va’ekue Jesús jehejápe pe ñemoĩ porã rehegua remimbo’e. Pe ñemoĩ porã iñakã ári heñói jave pe bautísmope omoambue Jesús réra Jesús Cristo-pe, pórke Cristo he’ise—pe oñemoĩ porãva. Upérõ iñéra oñemoambue, pórke upérõ voi Ha’e oikuaaukáta va’ekue pe ñe’ẽme’ẽ heta ndive peteĩ semánape g̃uarã, ha peteĩ ta’anga tenondegua pe joaju ñe’ẽme’ẽ rehegua ha’e peteĩ téra oñemoambuéva. Jesús oñemoĩ porã mbaretépe i-bautísmope. Oñeñemoĩ hag̃ua Cristo remimbo’évaramo, he’ise ndeha’e hague i-bautísmo remimbo’e. I-bautísmope voi oñemoĩ porã mbaretépe. Pe ñe’ẽ Petero he’íva Mateo 16:18-pe ojekuaa pe mundo teológico cristiano-pe “Pe Je’e Cristiana” ramo. Ha’e peteĩva umi téma guasu oñeñe’ẽ heta hag̃ua teólogo ha arandu’aty apytépe. Jepivegua, peteĩ ñe’ẽjovake umi teólogo ha arandu’aty rehegua ohechauka peteĩ mba’e ndaha’éiva mba’eve, térã ikatuhína michĩmi iñimportánte hag̃ua; upéicharõ jepe, pe punto opyta: pe cristianismo ontende porã Jesús oñemoĩ porã rire, upérõ ae oiko hague Mesías.
Ha he'i chupekuéra: Ha peẽ, máva piko peje cheha? Upémarõ Simón Pedro ombohovái ha he'i: Nde hína pe Cristo, Tupã oikovéva Ra'y. Mateo 16:15, 16.
Pedro réra tee reratee oguerahaukáva upe añetegua, ha upévare Simón Barjona he’ise “upe ohendúva pe pykasu marandu”, ha upéva vaekue imarangatu hag̃uáicha oñemongarai rupi oñeme’ẽva marandu. Iñemongarai ojoaju 9/11 ndive, ha Judas ohechauka umi tapicha sapy’ami omombe’úva oikuaa hag̃ua 9/11, ha upéi okañýva tape rupi. Judas ndaha’éi peteĩ ta’anga Sanedrín rehegua, pórke ha’ekuéra ohechauka Laodicea pegua Iglesia Adventista del Séptimo Día-pe. Judas ome’ẽkuri peteĩ testimónio Sanedrínpe g̃uarã, péro pe Sanedrín pu’aka hag̃ua ñemoĩ vai rehegua iñambue Judas ñemoĩ vai reheguágui. Pe Sanedrín ñemoĩ vai ojehechauka ko’ẽme’ẽ oúvape.
“Aipe’áta che jehaipyrekuéra, ha roñepyrũ ore rape. Tapépe rojapo mokõi aty Orange-pe ha roguereko prueba pe iglesia oñepytyvõ ha oñemokyre’ỹ hague. Ore voi roñembopyahu Ñandejára Espíritu rupive. Upe pyhare ake ahecha che képe aimeha Battle Creek-pe, ama’ẽ pe ykeregua vídrio rupive okẽme, ha ahecha peteĩ aty ojupíva oga gotyo, mokõi ha mokõi. Ojehecha hikuái hasýva ha mbaretepyre. Aikuaa porã chupekuéra, ha ajere aha hag̃uáicha aipe’a pe koty guasu rokẽ hag̃ua arohory chupekuéra; ha upéi apensa ama’ẽ jeýta. Pe ta’anga oñemoambue. Pe aty ko’ág̃a ojechauka peteĩ procesión católica-ramo. Peteĩ ogueraha ipope kurusu, ambue katu takuare’ẽ. Ha ojaquesévo, pe ogueraháva takuare’ẽ ojapo peteĩ círculo pe óga jerére, he’ívo mbohapy jey: ‘Ko óga ojeprohibi. Umi mba’e oñemongarurãva’erã. Ha’ekuéra ñe’ẽ vai ñane orden marangatu rehe.’ Kyhyje chejopy, ha añani pe óga rupi, asẽ pe okẽ yvategua rupive, ha ajuhu chejupe peteĩ aty mbytépe, oĩháme amoĩva aikuaáva, péro ndaikatúi añe’ẽ peteĩ ñe’ẽnte jepe hendivekuéra, ani hag̃uáicha añeme’ẽ. Añeha’ã aheka peteĩ tenda ñemiguáva ikatuhápe cherasẽ ha añembo’e, ani hag̃uáicha ajuhu tesa kyre’ỹ ha poranduseha opa hendápe ajerehápe. Ajapo jey jey ko ñe’ẽ: ‘¡Aikuaasénte ko mba’épa he’ise! ¡Oiméramo chéve he’i mba’épa ha’e térã mba’épa ajapo!’”
“Añe’ẽ rasy ha añembo’e heta ahechávo ore mba’erepy ojeipe’a ha ojejopy hag̃ua orégui. Añeha’ã akuaa hag̃ua poriahuvereko térã ñembyasy cherehe umi oĩva che jerére jehechágui, ha ama’ẽ porã heta tapicha rovare, che apytépe aimo’ãva oñe’ẽtaha chendive ha chembopy’aguapýtaha noñemongyhyjéiramo ambuekuéra ohecha hag̃ua chupekuéra. Añeha’ã peteĩ jey aime hag̃ua aheja pe aty, péro ahechávo oñeñangarekoha cherehe, añomi che rembiapopyrã. Upérõ añepyrũ hasẽ hatã ha ha’e: ‘¡Ha’ekuéra chemombe’úramo mante mba’épa ajapo ra’e térã mba’épa ha’e ra’e!’ Che ména, okeva’ekue peteĩ tupa rehe upe kotýpe voi, ohendu chéve hasẽ hatãha ha chemombáy. Che akãngyta hykúma tesay reheve, ha peteĩ py’aro ñembyasýgui henyhẽva opyta cherehe.” Testimonies, volume 1, 577, 578.
Peiporu hag̃ua pe principio he’íva umi marandu hag̃uáva oñe’ẽveha umi ára paháre umi ára oikove hague rangue, omoñepyrũ peteĩ porandu ipohýietereíva pe iglesia Adventista del Séptimo Día ruvichakuérape g̃uarã. Hermana White “ombyaty” hembiapokue “jehaipyrekuéra” ha oñepyrũ peteĩ tape jevy hag̃ua Battle Creek-pe. Battle Creek upérõ ha’eva’ekue tembiapo mbytéva, ha’eháicha ko árape Tacoma Park, térã Jerusalén Cristo árape. Ombyaty hembiapokue jehaipyrekuéra pe viaje-rã, rire omombe’u rire peteĩ ñeñorãirõ ha’e oguerekóva hekovepýpe hembiapokue jehaipyre rehe. Ikérape ojehecháva contexto ha’e hembiapokue jehaipyre rehegua. Pe ñeñorãirõ oiko va’ekue táva Wright-pe.
“Roĩ aja Wright-pe romondo kuri che kuatiañe’ẽ Número 11 rehegua kuatiahaipy rehegua oficina-pe, ha che akakuaa porãvévo ahávo opaite ára, aty guive asẽvo, ahai hag̃ua mba’e Número 12-pe g̃uarã. Che py’aite ha che apytu’ũ mbarete oñembojepohýi vaieterei va’ekue amba’apóvo tupao Wright-pegua rehehápe. Añeñandu aikotevẽha pytu’u, péro ndahechái moõpa ikatu ajuhu pytu’u. Añe’ẽva’ekue tavayguakuérape heta jey peteĩ arapokõindy pukukue, ha ahai heta kuatiarogue testimonio personal rehegua. Umi ánga rembiguái pohýi oĩ kuri che ári, ha umi tembiapo vaiete guasu añandu va’ekue ojapo chéve ikatu hag̃uánte ake mbovymi aravo pyharekue peteĩteĩ.”
“Añeha peicha ambaʼapóvo añeʼẽ ha aháivo, arresivi kárta kuéra peteĩ tekotevẽʼỹva ha pyʼañembyasy rehegua guive Battle Creek. Aleevo umíva añandu peteĩ pyʼañembopochy ha pyʼakangy ndaikatúiva amombeʼu, oguahẽva apytuʼũ ñembyasýpe, ha sapyʼami ojogua ku che mbarete tekovegua ojoko hag̃uáicha. Mbohapy pyhare ndaikérai hag̃uáicha. Che remiandu iporiahuvereko ha oñeporandu meme. Akañy che remiandu ikatuháicha che ména ha pe ogayguakuéra ore ndive oikóva, orekóva ore rehe mborayhu, renondégui. Avave ndoikuaái mbaʼeichaitépa pohýi ha mbaʼapo che apytuʼũme aikóvo pe ogayguakuéra ndive pyhareve ha kaʼaru ñemboʼépe, ha añehaʼãvo amoĩ che kárga pe Kárga Rerahára Guasúpe. Péro che ñemboʼe osẽ peteĩ korasõ ñembyasy vai ombopaháva guive, ha che ñemboʼe opyta oñekytĩʼỹre ha ojepeʼaʼo, ndaikatúigui ajoko che pyʼañembyasy. Tuguy ojupi che akãme, heta jey che mbojeroky ha haimete chegueraha hag̃ua yvýre. Heta jey osẽ tuguy che tĩgui, koʼýte añehaʼã rire ahai hag̃ua. Tekotevẽ vaʼekue amboyke che jehai, péro ndaikatúi amombo che ári oĩva pyʼapy ha tembiapoite pohýi, aikuaágui arekoha testimonio ambuekuérape g̃uarã ndaikatúiva gueteri aikuaveʼẽ chupekuéra.”
“Amoĩ peteĩ kuatia ambue, oikuaaukáva chéve ojehechaha iporãveha oñembohasávo pe publicación No. 11 peve ikatu hag̃uáicha ahai hag̃ua upe ojehechaukáva’ekue chéve pe Health Institute rehegua, umi omoakãva upe tembiapo oikotevẽeterei rupi virúre ha oikotevẽ che testimonio influénsia omýi hag̃ua umi ermánope. Upérõ ahai peteĩ parte upe ojehechaukáva’ekue chéve pe Institute rehegua, ha ndaikatúi amosẽpaite pe tema pukukue tuichaite rupi tuguy ojupiha che akãme. Aimo’ãrire pe No. 12 areetereitaha oñembotapykuévo, mba’eveichavérõ ndamboumo’ãikuri upe parte pe asunto rehegua oĩva No. 11-pe. Che apensa va’ekue, apytu’u rire mbovymi ára, ikatutaha jey amoñepyrũ che jehai. Péro che ñembyasy guasúpe ajuhu che akã rekotee ndohejaiha chéve ahai hag̃ua. Pe akãrapu’ã ahai hag̃uáicha testimonios, taha’e hag̃ua generales térã personales, oñemboykéma, ha aime va’ekue tapiaite py’apy guýpe ndaikatúigui ahai umíva.”
“Ko estado de cosas-pe ojedesidiákuri rojevy jeýta Battle Creek-pe ha upépe ropyta hag̃ua umi tape oĩ aja tuju henyhẽ ha oñembyaipyre, ha che upépe amohu’ã hag̃ua N.º 12. Che ména ohechaseiterei ijoyke’ykuérape Battle Creek-pe ha oñe’ẽ hag̃ua hendivekuéra ha ovy’a hag̃ua hendivekuéra tembiapópe Tupã ojapóva hese. Aty che jehaipyrekuéra, ha roñepyrũ ore rape. …” Testimonies, volúmen 1, 576, 577.
Umi ára pahápe, pe liderazgo iglesia Adventista del Séptimo Día-pegua, ojehechaukáva Battle Creek ha umi ha’e “oikuaa porã va’ekuéicha”, oñemoambue peteĩ procesión católica-pe. Pe liderazgo iglesia Adventista del Séptimo Día-pegua oñemoambue peteĩ procesión católica-pe. Pe képe ou hikuái “mokõi mokõiháicha”, peteĩ takuarándi, ambue kurusúndi. Ojapo hikuái peteĩ círculo pe óga jerére ha he’i mbohapy jevy: “Ko óga oñemboykéma. Umi mba’e oĩva pype oñemongu’íva’erã. Ha’ekuéra oñe’ẽ ore orden marangatúre.” Mávapa umi “mba’e” pe “ógape” umi mburuvicha católico Battle Creek-pegua “oñemongu’i va’ekue”? Mba’e “orden marangatu” iglesia católica-gua rehepa “oñeñe’ẽ vai ra’e”?
Ikatuvévo hag̃ua pe porandu ikatukuaa koichaite: “mba’e orden católica piko omotenonde vaʼekue pe Inquisición-pe?” Pe Inquisición oñepyrũ vaʼekue pe orden de los Dominicos reheve, umi Jesuitas gueteri ndoikéi mboyve tembiasakuepe; ha upe rire, oike rire hikuái upépe, haʼekuéra oiko pe orden omotenondéva pe pyʼahatã ha tuguy ñohẽ.
“Cristianoraypýpe pukukue javeve, Protestantísmo ojejopy vai vaʼekue mbarete guasuvaʼekue iñenemykuéragui. Ohasáma rire Reforma ñepyrũmegua jehupyty tenonderãite, Roma ohenói pyahu mbaretekuéra, ohaʼarõ hag̃uáicha ohundipataha chupe. Ko ára rupi oñemoheñói vaʼekue pe orden Jesuíta, pe iñañaitevéva, tekosarambipaʼỹvéva ha ipoderosovéva opaite champion-kuéra popería rehegua apytépe. Oikytĩmbyre yvy arigua joajúigui ha yvypóra remikotevẽgui, omanóva pe mborayhu tekotevẽ natural rembijerurépe, opaite hag̃ua oñembokirirĩ hag̃ua arandu ha tekopotĩ ñeʼẽ, ndoikuaái vaʼekue ambue léi ni ambue joaju ndahaʼéiramo pe iorden rehegua, ha ndoguerekói ambue tembiaporã ndahaʼéiramo ombotuicha hag̃ua ipokatu. Cristo evangelio omombarete vaʼekue umi hapykuéri oikóvape ikatu hag̃uáicha ombohovái mbaʼe vai ha ogueropuʼaka hag̃ua jehasa asy, kyhyjeʼỹre roʼy, ñembyahýi, tembiapo pohýi ha mboriahúgui, omopuʼã hag̃ua añetegua poyvi tortura renda, kaʼirãime ha tata yvyra renondépe. Oñorairõ hag̃ua koʼã mbarete ndive, Jesuítismo omyenyhẽ vaʼekue ihapykuérivape peteĩ fanatismo reheve ikatúva hag̃uáicha ogueropuʼaka umi peligro peteĩcha, ha omoĩ hag̃ua añetegua pokatu rovái opaite mbotavyha arma. Ndaipóri vaʼekue tembiapo vai tuichaitereíva hag̃ua hag̃ua hag̃ua chupekuéra guarã, ndaipóri mbotavyha ivaivéva hag̃ua ojeporu hag̃ua hikuái, ndaipóri ñemokañy hasyetereíva hag̃ua omonde hag̃ua hikuái. Ojejura vaʼekue tapia hag̃uáicha mboriahu ha ñemomirĩme, ha upéicharamo jepe hiʼarandu hag̃uáicha oñehaʼã meméva ohupyty hag̃ua mbaʼerepy ha pokatu, oñemeʼẽmba hag̃ua Protestantísmo ñehundi ha pápagui poguy rendaguasu ñemopuʼã jeyrã.”
“Ojekuaa jave ijaty peguaicha, omonde hikuái peteĩ ao marangatu ra’ãva, oho jepiveka kársel ha hospital-kuérape, oipytyvõvo hasývape ha mboriahúpe, he’ívo oheja hague ko yvy arigua rekove, ha ogueraháva Jesús réra marangatu, pe ojapóvape iporãva opárupi. Ha katu upe okápe heko ky’a’ỹva guýpe heta jey oñemokañy umi tembiapo vaietereíva ha oporojukáva. Peteĩ mba’e ypykue pe aty rembipotápe va’ekue hína pe paha ombohekojoja hag̃ua umi medio. Ko léi rupive, japu, mondaha, ñe’ẽ rei joja’ỹme, jejuka, ndaha’éi añónte ojeheja hag̃uáicha, síno ojehechakuaa hag̃uáicha porãramo oservi iglésia remiandu rehehápe. Hetaichagua ñemokañy guýpe umi Jesuita oike mbeguekatúpe tetã rembiapo ruvichakuérape, ojupi hag̃ua mburuvichakuéra ñemoñe’ẽhára ramo, ha omoheñóivo tetãnguéra politika. Oiko hikuái tembiguáiramo ojapo hag̃ua ñembyaty marandu ijára kuéra rehe. Omopu’ã mbo’ehao mburuvicha ra’ykuérape g̃uarã ha karai guasu ra’ykuérape g̃uarã, ha mbo’ehao tavayguakuérape g̃uarã; ha umi Protestánte túva sy membykuéra ogueraha hikuái oñemoĩ hag̃ua rito papista ñemboguata poguýpe. Opa pe tetã Roma pegua jerovia guasu okáguio jeguaka ha jehechauka ojeporu omokañy hag̃ua apytu’ũ ha omimbi ha ojagarra hag̃ua pe imaginación, ha upéicha pe sãso umi túva kuéra oñeha’ãva’ekue ha tuguy ñeñohẽme ohupyty hag̃ua, oñevende hag̃ua ta’ýra kuéra rupive. Umi Jesuita pya’eterei oñemyasãi opa Europa rupi, ha mamove ohóvo hikuái, upépe ou hendive peteĩ popery ñembopyahu.”
Oñeme hag̃ua kuéra tuichavéva poder, oñemeʼẽ peteĩ bula omoñepyrũ jey hag̃ua pe inkisición. Jepémo ojehecha vaʼekue hese peteĩ mbaʼe vaieterei opa rupi, jepe umi tetã katólikope, ko tribunal vaietereíva oñemoĩ jey rakaʼe umi mburuvicha papísta rupive, ha umi ñañaña ndaikatúiva ojeikuaa tesakãme oñembopyahu jey ijyképe, umi kaʼirãnguéra kañymbyetépe. Heta tetãme, miles ha miles umi tetãygua iporãvéva apytégui, umi ipotĩvéva ha imarangatuvéva, umi iñaranduve ha ojehekomboʼeve hag̃ua, pastor-kuéra hekojojáva ha oñemeʼẽmbáva, tavaygua kyreʼỹ ha hetãrayhúva, aranduka kuaahára hesakãva, artista-kuéra ikatupyrýva, ha artesáno-kuéra ipochapĩva, oñejukapa térã oñembopyta hag̃ua oheja hag̃ua hetã ha oho ambue yvýpe.
“Upéicha umi mba’e ojepurúva Roma ohenói vaʼekue oguerekóvo hag̃ua hag̃ua hag̃ua hag̃ua hag̃ua pe Reforma resape, omomombyry hag̃ua umi kuimbaʼégui la Biblia, ha ombojevy hag̃ua pe tavy ha pe jeroviarei Yma Pytũmby Arapokõindy guare. Péro Tupã jehovasa rupive ha umi kuimbaʼe marangatu rembiapo rupive, Haʼe omoñepyrũ vaʼekue oiko hag̃ua Lutero rire, pe Protestantísmo ndoguejýi. Ndaipóri vaʼerã umi mburuvicha favor térã iñorairõ mbarete rehe ojerovia hag̃ua imbareterã. Umi tetã michĩvéva, umi tetã imboriahu ha saʼive ipuʼakáva, oiko chugui iñemoʼãha mbarete. Haʼe vaʼekue pe michĩva Ginebra, tuichaite hag̃ua hag̃ua umi iñenemígo mbaretéva apytépe, oñembyatýva hag̃ua hag̃ua hag̃ua hag̃ua hag̃ua hag̃ua; haʼe vaʼekue Holanda, yvykuʼi rembeʼýpe yguasu yvate gotyo ypýpe, oñorairõva España ñembojopýre, upe jave pe reino tuichavéva ha ipirapire hetavéva; haʼe vaʼekue Suecia roʼysã ha yvy mbaʼeve ndoproduséiva, upe ohupyty vaʼekue pe Reforma hag̃ua jehupyty.” The Great Controversy, 234, 235.
Pe iglesia Católica ojapo opa ikatúva omokañy hag̃ua la Biblia yvyporakuéragui, he’ívo iteko ha hekopegua pagano-kuéra oĩha Ñandejára Ñe’ẽ ári. Laodicea-pegua Adventismo ruvichakuéra ndoguerahamo’ãi iñemoĩ hag̃uáicha opu’ãvape kuértepe Ellen White jehaipyre rehe, péro umi católico he’íva hikuái ha’eha Battle Creek ruvichakuéra, ojapóta upéicha. Pe mba’e teeite pe mymba katóliko rehegua ha’e ojeporu hag̃ua pokatu secular ikatu hag̃uáicha ojejapo propósito religioso. Adventismo oheka ramo guare pokatu legal ha secular omoĩ hag̃ua orden imba’e apopyrenda-kuérape, upérõ ikatu ojehecha pe “iñembyatypy marangatú” yva.
Pe Inquisición Española rehegua auto-da-fé (acto de fe) ñemongaruha jeroviapy rehegua contexto-pe, pe takua ha pe kurusu ojehechauka mba’ekuaarã simbólico ramo, ojoajúva Cristo kurusúre ojejuka haguére. Pe takua ojeporu hag̃ua pe mburuvicha’yra gua’u oñemoĩva Jesús pópe, oñemokoronárõ guare ñuatĩgui, ha upéi oiporu hag̃ua soldádo romano-kuéra oinupã hag̃ua chupe; upéva orrepresenta ñembohory, jehasa asy ha ñe’ẽreity.
Kurusu ojehechauka porã umi procesión auto-da-fé-pe. Peteĩ kurusu hovyũva (heta jey oñeñuãva peteĩ ao hũmbýva crepe-gui) ojepuru vaekue Inquisición rembe’yrãramo, ogueraháva peteĩ procesión preparatoria iñambuévape ára mboyve ha ojehechaukáva upe aty aja. Upéva ohechauka vaekue pe tribunal pokatu.
Bienes ñembotove he’ise peteĩ ojekovensído va’ekue mba’erepy jejapyhy hag̃ua ichugui (ñembotýi térã proscripción), peteĩ castígo Inquisición-pe jeporukuaáva jepi tribunal rembiapo rehegua viru hag̃ua ha herejía ñembopaga hag̃ua. Kóva oñemoherakuã kuri opáicha auto-da-fé ñe’ẽmondo de condena-pe, omomba’eguasúvo tavyrai hag̃ua opavave renondépe ha ojokóvo ambuépe ojapo hag̃ua upéicha.
Ellen G. White jehaipyrekuéra hesakã porã ha peteĩchaite omokondenáva umi tendota oikéva proskrivi hag̃ua ijehaipyrekuéra peteĩ ñeha’ãme omokirirĩ hag̃ua pe parral purahéi oñepurahéiva, péro upéva hína pe tembiapo paha peteĩ orden marangatu’ỹva rehegua, michĩmi mboyve ohechauka hag̃uáicha hekokuéra hesakã hag̃uáicha pe léi domingo-pe. Peteĩ “Catholic procession,” oñembojoaju umi 25 kuimba’e yma guarépe oñesũva kuarahýre. Umi irundy párrafo oúva ko’ág̃a rirepe, pe párrafo peteĩha omyesakã “Tupã tavayguakuéra he’íva ijehe,” umi “ára pahápe.” Pe pasáhe ombo’e hesakã porã umi ára pahápe, umi ministro Adventista del Séptimo Día “tupao-kuérape ha aty guasúpe okápe,” “ombopy’a guasuha tavayguakuérape tekotevẽha oñeñangareko hag̃ua arapokõindy ára peteĩha rehe.”
“Ñandejára oreko peteĩ ñorairõ iñemoherakuãva tavayguakuéra ndive ko'ã ára pahápe. Ko ñorairõme kuimba'e kuéra oĩva tembiapo guasúpe ojapóta peteĩ tape Nehemías oguata va'ekuegui oñemoĩvaite hag̃ua. Ndaha'éimo'ã hikuái añoite ohejáta ha omboykéta pe sábado, ha'e kuéra voi avei oñeha'ãta ambuépe ani hag̃ua oñongatu, oñotỹvo upéva jepokuaa ha tekokue rembiapokue guýpe. Tupaópe ha aty guasúpe okápe, maranduhára kuéra omoirũta tavayguakuérape tekotevẽha oñeñangareko hag̃ua arapokõindy peteĩha rehe. Oĩ mba'e vai yguasu ári ha yvy ári; ha ko'ã mba'e vai hetavéta, peteĩ jejopy vai ou hag̃ua ambuére hi'aguĩeterei; ha pe michĩmi aty oñeñangarekóva ipy'aporãme sábado rehe oñehechaukáta umi oguerúva hag̃ua Ñandejára pochy yvy ape ári, ndoroguerekói rupi arateĩ domingo rehe.”
Kóva hesakã porãiterei omoherakuãha umi Adventista Ára Pokõihaguáva ha’eha “Tupã retãyguakuéra oñemombe’úva” omokyre’ỹtava domingo ñemboyke hag̃ua, ha avei ohechaukátaha “okápe” “pe aty michĩva py’aporãme oñangarekóva sábado rehe.” Pe párrafo oúva upe rirepe, ha’e omomba’eguasu jey pe jehasa asy ymaveguare oñemboguata jeýtaha. Pe párrafo mboyvegua opáma kuri ha’e ombojoavykuaa rire umi Tupã retãyguakuéra oñemombe’úva umi ha’e he’íva rehegua, ha’éva umi py’aporãme oñangarekóva sábado rehe. Upéi omboguejy umi tembiasakue yma guarã, ha oñemoñe’ẽ hag̃ua umi tembiasakue oñemboguata jeýtaha ára pahápe. Ha’e hesakã porãiterei.
“Satan omomýi ko japu vai ko yvy ape ári peguakuérape ojoko hag̃ua ipo guýpe. Ha’e oipota kuimba’e kuérape ombojerovia jejavykuéra. Ha’e oñemoirũ kyre’ỹme opa religión japu ñemyasãime, ha ndojokomo’ãi mba’eve hese oñeha’ãvo omboguata hag̃ua doctrina vai kuéra. Peteĩ pytu’ũmby jerovia rehegua guýpe, kuimba’e kuéra, ijyvyrápe oguatáva ha’e reko rehe, oheñói hikuái tortura ipy’ahatãvéva hapichakuérape g̃uarã, ha omoĩ hi’ári hikuái jehasa asy ñemondýivéva. Satan ha umi hembiguái oguereko gueteri upe espíritu voi; ha umi mba’e oiko va’ekue yma guare oñembopyahúta ñane árape.”
“Oĩ kuimba’e omoĩva ipekuéra ha hembipota ojapo hag̃ua ivaíva; ikorasõ pytũmby pypuku hag̃uáme odesidíma mba’e tembiapo vai ojapótava. Ko’ã kuimba’e oñembotavy ijehe. Omombo hikuái Tupã rembipota guasu, pe tekojoja pypuku, ha upéva rendaguépe omopu’ã peteĩ ta’anga ha’ekuéra voi ojapóva; ha oñembojojávo upe ta’anga ndive, he’i hikuái ijehekuéra imarangatuha. Ñandejára ohejáta tojehechauka mba’épa oĩ ikorasõme, tojapo hag̃ua pe espíritu pe amo jarýva oisãmbyhýva chupekuéra. Ohejáta tohechauka hikuái iñembyaiha hembiapoukapy rehe ikatuháicha ojapóvo umi hekojerovia ha hekopotĩva umi mba’e ojeruréva. Oñemongu’étava hikuái pe espíritu religioso ñembyai rehegua peteĩchaite pe omokyre’ỹ va’ekue pe aty guasu omosãingova’ekue Cristo-pe kurusúre; tupao ha Estado ojoajúta upe peteĩchagua joavy vai reheve.”
“Ko ára ko yvóra omoirũ umi judío yma guare pypore, omboykégui Tupã mandamiénto hekotee tee hag̃ua. Ha’e omoambue pe ordenánsa, omopẽ pe ñe’ẽme’ẽ opa’ỹva, ha ko’ág̃a, upérõ guaréicha avei, jejerovia hag̃ua ijehe, ndogueroviái hag̃ua ha ñande rekove jerovia’ỹ rehegua hína pe mba’e osẽva. Heko añetegua ojehechauka ko’ã ñe’ẽme Moisés purahéi guive: ‘Ha’ekuéra oñembyai ijehegui, imarã ndaipóri ta’ýra kuéra marãicha; ha’ekuéra peteĩ generación vai ha karẽ. Péichapa peme’ẽ jey Ñandejárape, tetã tavýva ha arandu’ỹva? ndaha’éi piko ha’e nde Ru nde joguáva’ekue? ndaha’éi piko ha’e nde apo va’ekue ha nde mopyendáva?’” Review and Herald, 18 de marzo de 1884.
Oĩ peteĩ pasaje rire ambue pasaje Profecía Espíritu-pe ohechauka hag̃ua umi ára pahapeguápe Ñandejára remimbou jeroviapyrépe ojejapóva jejopy vai, ha pe “iglesia ko áragua” ha’e omombe’úva ndaha’éi cristianismo en general, sino pe iglesia ha’e jey jey ohechauka hag̃ua ojoguaha hag̃ua pe iglesia judía rehe. Umi pasaje hesakã porãva hembiapokuéra jehaípe hína pe mba’e omokyre’ỹva Iglesia Adventista del Séptimo Día-pe oha’ã hag̃ua omoĩ ñembopyta Hermana White jehaíre, hembikéicha pe sueño ohechauka porãite. Ijapokuéra hembiapokuéra jehaíre, ha’éva hína umi mba’e porã hesag̃uijo ógagui, ojejapova’erã proscripto Battle Creek ruvichakuéra rupive, umi oñemoambuéva’ekue peteĩ orden sagrado catolicismo-pegua. Iñorairõ hembiapokuéra jehaíre avei ojehechauka pe ñorairõ Jeremías jehaíre. Ellen White sueño ha’e peteĩ mokõiha testigo Jeremías jehaikue oñehapýgui hag̃uáicha.
Pe mbohapyha generaciónpe Adventismo Laodicense-gua kompromíso oĩ vaʼekue pe téma tenondegua. Pe mbohapyha generación ojehechauka pe iglesia Pérgamo rupive. Oñepyrũvo W. W. Prescott aranduka hérava The Doctrine of Christ ñemoherakuã rehe ary 1919-pe, ha oguahẽvo Questions on Doctrine ñemoherakuã meve ary 1957-pe, upéva omarka peteĩ período de transición ojehechaukáva peteĩ ñemoherakuã alfa reheve ha opa hag̃uáicha peteĩ ñemoherakuã omega reheve. Pe aranduka peteĩha ohechauka W. W. Prescott ombotové hague pe León oúva Judá ñemoñaregui, omyengovia hag̃ua pe Cristo rehegua jehecha protestánte apóstata rehe. Prescott aranduka, hekopete oñembohérava The Doctrine of Christ, ombyaipaite pe marandu profético Millerita, ohejávo pe Jesús ñemyesakã nandi ojeadoráva catolicismo ha protestantismo apóstata-pe. Pe paháva aranduka upe generaciónpe omyesakã peteĩ santificación ha justificación ohundíva Ñandejára léi, Ijustísia ha Iporiahuvereko. Israel yma guarépe oñemeʼẽ vaʼekue tembiapo oiko hag̃ua chugui Ñandejára léi ñongatuhára, ha Adventismo oikovaʼerã vaʼekue ndahaʼéi hag̃ua añónte Ñandejára léi ñongatuhára, síno avei Iñeʼẽ profética ñongatuhára. Ary 1919-pe osẽ peteĩ aranduka ombotovéva Ñandejára Ñeʼẽ profética ñedefensa, ha upéva omarka pe mbohapyha generación Adventismo Laodicense-gua ñepyrũ, upe generación opa hag̃ua peteĩ aranduka ombotovéva Ñandejára léi.
“Reimokirĩramo nde py’a hatãha, ha ñemomba’eguasu ha ndejehe rehe tekojoja rupi nereñemombe’úi nde jejavykuéra, reñemoĩta hag̃ua Satanás ñemo’ãpyry poguýpe. Ñandejára ohechaukáramo ndéve nde jejavykuéra ha upérõ nereñembyasýi ni nereñemombe’úi, iporãmbyry ndereguatajeyukáta upe yvýre peteĩ jey ha ambue jey. Rejehejáta hag̃uáicha rejapo jejavy peteĩchaiteva, resegíta nderearandu’ỹre, ha ereíta pe angaipa ha’eha tekojoja, ha pe tekojoja ha’eha angaipa. Umi ñembotavy hetaite oĩtava pu’akápe ko’ã ára pahápe ndepype ojerepaitéta, ha remoambuéta nde ruvicha, ha ndereikuaamo’ãi rejapohague upéicha.” Review and Herald, December 16, 1890.
Pérgamo, pe mbohapyha tupao, ogueraha Tiatírape, pe tupao papal-pe, ha’éva pe irundyha generación, umi 25 kuimba’e oñesũ jave pe símbolo renondépe ohechaukáva Tiatíra autorida.
“Umi reglamento omoĩva’ekue umi colono yma guare, omoneĩ hag̃uáicha peteĩ tapicha ikatu hag̃uáicha ovota térã oguereko peteĩ cargo gobierno civil-pe, ha’eva’erãha iglesia-pegua añoite, ogueru va’ekue mba’evaiete. Ko medida oñemoneĩ va’ekue peteĩ medio ramo oñeñongatu hag̃ua estado potĩ, ha katu opu’ã va’ekue iglesia ñembyaírõ. Ojehechágui religión rehe peteĩ je’e ramo jepeha condición derecho de voto ha cargo público-rã, heta tapicha, oñemomýiva añoite política yvygua motivo rehe, ojoaju iglesia ndive ipy’a ndojere reheve. Péicha rupi umi iglesia oĩ va’ekue, peteĩ tuicháva peve, tapicha noñekonvertíri va’ekuégui; ha umi ministerio apytépe jepe oĩ va’ekue umi ndaha’éi añónte ojokóva doctrina jejavy, síno avei ndoikuaáiva Espíritu Santo pu’aka ombopyahu hag̃uáva. Péicha jey ojehechauka va’ekue umi mba’evaieta, heta jey ojehecháva iglesia rembiasakue pukukue Constantino ára guive ko’ág̃a peve, oñeha’ãvo oñemopu’ã iglesia estado pytyvõ rupive, ojejerurévo mbarete secular oñemombarete hag̃ua pe evangelio Upe he’iva’ekue: ‘Che rréino ndaha’éi ko yvy arigua.’ Juan 18:36. Iglesia joaju estado ndive, taha’e michĩetéva jepe upe grado, ikatu hag̃uáicha ojehecha ogueruha ko mundo iglesia hi’aguĩvévo, añetehápe katu ogueru mante iglesia ko mundo hi’aguĩve hag̃uáicha.” The Great Controversy, 297.
Pe “joaju mbo’ehaóre ha tetã ndive, taha’e ha’éva pe grado michĩvéva jepe, ikatu hag̃uáicha ojehecha ogueruha ko yvy pe mbo’ehaópe hi’aguĩvévo, añetehápe katu ogueru mante pe mbo’ehao hi’aguĩvévo ko yvype”. Árape 18 jasypo 1977-pe, Bert B. Beach (peteĩ direktor pe tupao División Europa Norte-África Occidental-pe ha oikeva’ekue tupao-kuéra apytépe joaju rehegua rembiapópe) ome’ẽ peteĩ medallón oro reheve oñemoĩva anticristópe, Papa Pablo VI-pe, peteĩ audiencia atyguasu ryepýpe Roma-pe. Kóva va’ekue peteĩ aty Conferencia de Secretarios de Familias Confesionales Mundiales rehegua. Pe oikóva oñemombe’u Adventist Review-pe (11 jasypoapy 1977) ha Religious News Service ohechakuaa upéva ramoha peteĩha jey peteĩ representante oficial SDA-gua ojotopa peteĩ Pontífice ndive.
“Ñandejára omoĩ peteĩ jehovasa’ỹ umi oguenohẽva térã omoĩvéva Escritúragui ári. Pe Tuicháva CHE HA’E ymaite guive odesidi mba’épa omoheñóitava jerovia ha doctrina rekoguatarã, ha ha’e oipota kuri la Biblia toiko peteĩ kuatiañe’ẽ ogayguápe guarã. Pe iglesia ojokóva Ñandejára Ñe’ẽ rehe ojepe’a hag̃uaichaite Roma-gui. Umi protestánte yma oĩ vaekue péicha mombyry ko tuicha iglesia apostasía-gui, péro oñembojave hikuái hese, ha gueteri oho hikuái pe tape ogueraháva joaju jey hag̃ua Iglesia de Roma ndive. Roma araka’eve ndoikói ñemoambuépe. Iñepyrũmbykuéra ndopytái iñambuéva michĩmi jepe. Ha’e ndomboguejýi pe pa’ũ oĩva ijupe ha umi protestánte apytépe; ha’ekuéra voi ojapo opaite pe ñembojaha. Péro, mba’épa upéva he’ise ko ára protestantismo rehegua? Ha’e ningo pe añetegua bíblica ñemboykéva ojapóva yvypórape oñemboja hag̃ua jerovia’ỹre. Ha’e peteĩ iglesia ojepe’áva tape porãgui omomichĩvéva pe mombyry oĩva ijupe ha Papado apytépe.”
“Umi ánima Luther, Cranmer, Ridley, Hooper ha umi miles kuimba’e karaietépe oiko vaʼekue mártir pe añetegua rehehápe, haʼe hína umi Protestante añetetéva. Haʼekuéra opyta kuri añetegua ñangarekoha jeroviapy hag̃uáicha, omombeʼúvo Protestantismo ndaikatuiha oñembojoaju Romanismo ndive, síno oĩvaʼerãha mombyryite Papa reko ypykuégui kuarahyresẽ oĩháicha mombyry kuarahyreikegui. Koʼãichagua ñemoĩ añetegua rehegua ndaikatúi arakaʼeve oñemoĩ porã “kuimbaʼe angaipáva” ndive, Cristo ha hemimboʼekuéra ndaikatúi haguéicha avei. Ymave guare árape umi hekojojáva oikuaa kuri ndaikatuiha ojeaju Roma ndive, ha, jepe ijoparaʼỹ iñorairõ ko sistema jejavy rehe ñemombaʼe hag̃ua, tekove reheve jepe, upéicharõ jepe oreko kuri pyʼaguasu omantene hag̃ua ijehegui ñembojaʼo, ha kuimbaʼete hag̃uáicha oñorairõ añetegua rehe. Añetegua Bíblica iporãve vaʼekue chupekuéra virúgui, terakuã porãgui, térã tekove jepegui. Ndaikatúi okirirĩ hag̃ua ohechávo pe añetegua oñeñotỹha peteĩ aty guasu jeroviarei ha ñembotavy japu guýpe. Haʼekuéra ogueraha Ñandejára Ñeʼẽ ipópe, ha omopuʼã añetegua poyvi tavayguakuéra renondépe, pyʼaguasúpe omombeʼúvo upe Ñandejára oikuaaukávaʼekue chupekuéra Biblia rehe ohekávo kyreʼỹme. Omano hikuái pe ñemano ivaivéva rehe ijeroviapy rehehápe Ñandejára ndive, hákatu huguy rupive ojogua ñandéve umi sãso ha privilegio hetaiterei umi heʼíva ijehe Protestanteha koʼág̃a oheja hag̃uáicha hasyʼỹme mbaʼe vai puʼaka pópe. Péro piko ñande jaheja hag̃uáta koʼã privilegio hepyeterei ojoguapyréva? Piko ñambojeguarúta yvága Járape, ha, haʼe ñanesãso rire pe jou Romagua guýgui, ñandejehegui jeypa ñañemoĩta tembiguáiramo ko puʼaka anticristiána guýpe? Piko jahechaukáta ñaneñembyai jaikuatia hag̃ua ñane sãso jerovia rehegua, ñande derécho jaadora hag̃ua Ñandejárape ñane akãrapuʼã tee heʼiháicha?”
“Lutero ñe’ẽ, osẽva’ekue yvyty ha ñu rupi, omboryrýi va’ekue Európa peteĩ yvyryrýi guasúicha, ohenói osẽ hag̃ua peteĩ ehérsito marangatu apóstol kuéra Jesucristo rehegua, ha pe añetegua ha’ekuéra omoherakuãva ndaikatúi va’ekue oñembogue tatatĩ, jehasa asy, ka’irã, térã ñemano rupive; ha koʼág̃a peve umi mártir kuéra ehérsito marangatu ñe’ẽkuéra oikuaauka ñandéve pe pokatu romanoha ha’eha pe apostasía oje’e va’ekue ára pahápe guarã, pe ñemiháme oĩva teko añaña, Pablo ohecha va’ekue oñepyrũmaha omba’apo imba’éva áraitépe voi. Catolicismo romano pya’e oñemombarete hína. Papado okakuaa ohóvo, ha umi omboty vaʼekue iapysa ani hag̃ua ohendu pe añetegua hína ohendu iñe’ẽ japu ombotavývape. Capilla papal, colegio papal, kunuʼũrenda monja kuérape guarã ha monasterio-kuéra hetave ohóvo, ha pe mundo protestante ha’ete oke hag̃uáicha. Protestante kuéra ohundihína pe techaukaha ombojoavy va’ekue chupekuéra mundogui, ha omombykyhína pe pa’ũ oĩva ijapytepekuéra ha pe pokatu romano apytépe. Omboty iapysa ani hag̃ua ohendu pe añetegua; ndohayhúi vaʼekue omoneĩ pe tesape Tupã omimbi va’ekue haperã ári, ha upévare oike hikuái pytũmbýpe. Oñe’ẽ hikuái ñemboyképe pe apytu’ũ rehe oĩtaha peteĩ jevy pe persecución vai ha jejopyrusu yma guaréva romanista kuéra ha umi oñembojoajúva hendivekuéra poguýpe. Ndohechakuaái pe añetegua Ñandejára ñe’ẽ oikuaauka porãha peichagua jevy, ha ndohejái oñemoneĩ hag̃ua Tupã tavayguakuéra ára pahápe ohasa asy persecución rupi, jepe la Biblia he’i: ‘Pe dragón ipochy pe kuña ndive, ha oho oñorairõ hag̃ua hembýva imemby ñemoñare ndive, umi oñangarekóva Tupã mandamiéntore, ha oguerekóva Jesucristo testimonio.’”
“Papado ha’e hína yvypóra rekopegua religión, ha hetaiterei yvypóra-kuéra ohayhu peteĩ doctrina ohejáva chupekuéra opekávo, ha upéicharõ jepe osẽ hag̃ua ipekádogui. Tapicha-kuéra oikotevẽ peteĩichagua religión; ha ko religión, yvypóra rembiapopyrãva, ha upéicharõ jepe he’íva oguerekoha autorida divina, ombohovái porã pe akã so’ópe guare. Kuimba’e-kuéra oimo’ãva ijehe aranduha ha kuaaha hag̃ua, ojei orgullo reheve tekojoja estándar-gui, pe léi diez mandamiento-gui, ha ndohechái oĩha hekojoja ndive iñemomba’eguasu hag̃ua porã oikuaa hag̃ua Tupã rape-kuéra. Upévare oike hikuái tape japu hag̃uáme, tape oñembotovévape, oiko hag̃ua ijeheguínte, oñembotuichávo ijehe, pe papa rekoháicha, ndaha’éi Jesucristo rekoháicha. Oikotevẽ hikuái pe religión ra’anga ojeruréva michĩvéva espiritualidad ha ñemboyke hag̃ua ijehe; ha yvypóra arandu noñesantifikáiva ndoguerahamo’ãi chupekuéra oporombojeguaru hag̃ua papado rehe, upévare iñakãme oguerogueraha chupekuéra ijehegui umi ipa’ũ ha doctrína-kuéra gotyo. Ndoipotái hikuái oguata Ñandejára rape-kuérape. Hetaite voi oñemyesakãma hag̃uáicha ndohekái Tupãme ñembo’e reheve ha ñemomirĩ reheve, iñe’ẽkuaa porã reheve Iñe’ẽ rehegua. Ndojepy’apýigui oikuaa hag̃ua Ñandejára rape-kuéra, iñapytu’ũ ojepe’aite opa mba’e ñembotavy hag̃ua, ha oĩmbaitéma oguerovia ha omoneĩ hag̃uáicha peteĩ japu. Ha’ekuéra oĩ dispuésto oñembotavy hag̃ua chupekuéra umi japu iñakãrangatúva’ỹvéva ha ndojoguapáiva añetépe, oñembohasávo chupekuéra añeteguáicha.”
“Satan rembiapokue guasuite oñembotavy hag̃ua ha’e pe papado; ha jepe ojehechauka porãma peteĩ ára pytũ mba’ekuaa rehegua tuicháva oipytyvõ hague pe Romanismo-pe, avei ojehechaukáta peteĩ ára tesakã mba’ekuaa rehegua tuicháva avei oipytyvõha ipu’akápe; yvypóra akãnguéra niko oñembyaty ijehegua yvate hag̃ua rehe, ha ndoipotái oguereko Tupãme iñemoarandúpe. Roma he’i ndojejavyriha, ha umi Protestante oho avei upe tape rupi. Ndoipotái oheka pe añetegua ha oho tesakãgui tesakã tuichavévape. Oñemboty ijehegui prejuísio reheve, ha ha’ete oguerohoryha oñembotavy ha ombotavy hag̃ua ambuérape.
“Ha jepe umi iglésia rembipota omokangy ramo, ndaha’éi va’erã upéva ñanembo py’a kangýva hag̃ua; Tupã oguereko peteĩ tetãygua ijeheguigua, oñongatútava heko jerovia hag̃ua hekope, ombohapétava la Biblia, ha la Biblia añoite, ramo iñe’ẽme’ẽrã jerovia ha doctrina rehegua, omopu’ãtava pe poyvi, ha omoĩ yvate pe bandera ojehaíva hese: “Tupã mandamiénto ha Jesús jerovia.” Ha’ekuéra omomba’éta peteĩ evangelio potĩ, ha ojapóta la Biblia ramo ijerovia ha idoctrina pyenda.”
“Koʼãichagua ára-pe g̃uarã, kuimbaʼekuéra oheja hag̃ua ykére Ñandejára de los ejércitos rembiapoukapy, David ñemboʼe ikatu hag̃uáicha ojeporu,—‘Hiʼárama ndéve, Ñandejára, rembaʼapo hag̃ua; haʼekuéra omboykepa ne rembiapoukapy.’ Jaha hína peteĩ ára gotyo, haimete opa rupi ñembohory pohýi oñemoĩtahápe Tupã rembiapoukapy ári, ha Tupã rembiapoukapy rapyhýva tavayguakuéra ojeprobáta pohýi; péro, ¿okuaveʼẽtapa hikuái ykére iñemombaʼe Jehová rembiapoukapýre ambuekuéra ndohecháigui ha noikuaáigui mbaʼeichaitépa ipohyiete ha ombojoajúva? Tupã rembiapoukapy rapyhýva tavayguakuéra, David-icha, toñemombaʼe Tupã rembiapoukapy rehe, kuimbaʼekuéra omboykepa hag̃ua ha ombojojaʼo hag̃ua hiʼári ñemombaʼevai ha mbaʼeroʼỹ.” Signs of the Times, febrero 19, 1894.
Mokõi áño mboyve pe anticristo oñeme’ẽ hag̃ua chupe peteĩ medalla órova peteĩ mburuvicha rehegua pe tupão Laodiceagua Adventista del Séptimo Día-gui, ary 1975-pe, oñemomarandu peteĩ demanda pe tupão Adventista del Séptimo Día rehe; EEOC v. Pacific Press Publishing Association (Káso No. C-74-2025 CBR pe Corte Distrital de los Estados Unidos, Distrito Norte de California-pe), upépe pe Equal Employment Opportunity Commission omboguata demanda pe tupão róga omyasãiva rehe mokõi kuña tembiguái rérape—Merikay Silver (peteĩ exeditora osẽmava’ekue upe tembiapohágui oñemoguahẽ jave pe demanda) ha Lorna Tobler—he’ívo oĩ hague discriminación basada en género pe jehepyme’ẽ ha umi beneficio-pe. Pe tupão oñemo’ã heko rehegua rehe peteĩ hendáicha ohenóivo umi excepción religiosa ha oñe’ẽvo hekoite rehegua estructura de gobierno rehe.
Peteĩ ñe’ẽmombe’u juramento guýpe, arýpe 6 jasypokõi 1976-pe (peteĩ kuatiañe’ẽ ñemo’ã rehegua oñeme’ẽva’ekue tribunálpe), Neal C. Wilson (upe jave pe iglesia División Norteamericana mburuvicha, ha upéi Conferencia General mburuvicha 1979 guive 1990 peve) oñe’ẽ va’ekue pe iglesia remimo’ẽ yma guare rehe Roma Católica rehegua. Pe ñe’ẽmombe’u ojejapo va’ekue peteĩ contexto-pe oñeñe’ẽhápe oñemoĩ hag̃ua ykére umi techaukaha he’íva pe iglesia oguerekoha peteĩ “jerarquía” papado sistema-icha. Pe ñe’ẽ ha’e ko’ãva hína, completoháicha pehẽngue relevante-pe: “Jepémo añeteha oĩ hague peteĩ período Iglesia Adventista del Séptimo Día rekovépe, upe denominación oguereko hague peteĩ punto de vista porã porãva Roma Católica rehe iñakãrasyháicha, ha pe ñe’ẽ ‘jerarquía’ ojeporu hague peteĩ sentido vai rehegua hag̃uáicha oñereferi pe forma papal de gobierno eclesiástico rehe, upe actitud pe Iglesia rehegua ndaipóri va’ekue ambue mba’e ndaha’éi peteĩ jehechauka pe anti-popery ojehechavéva umi denominación protestante conservadora apytépe ko siglo ñepyrũme ha pe siglo ohasava’ekue pahápe, ha ko’ág̃a oñemombo ma pe yvyra’ẽ guasúpe tembiasakue rembiasakue rehegua, Iglesia Adventista del Séptimo Día rehegua rupi.”
Kóva ohechauka peteĩ jehekýi tupao reko yma guare interpretación profética-gui, omoĩva’ekue papadope pe “mymba” térã anticristo ramo Apocalipsis-pe. Oĩva crítica tupao ryepýpe ha okápe he’íva ko mba’e oñemomichĩ térã ojehejareiha upe postura anticatólica, oñembojokupyty hag̃ua ecumenismo moderno térã defensa legal ndive. Wilson, ary 1985-pe, ohenói umi Presidente umi División opáichagua tupaogua-pe “cardenal” ramo, he’ívo: “… ndaipóri peteĩ ‘cardenal’ opa tetã Kuarahyresẽ mombyrygua apytégui, ha ikatu hag̃uáicha oĩ mokõi ‘cardenal’ África-gua.”
Hermana White he’i va’ekue peteĩ tupaogua ojehekýi va’ekueguiha upe omomichĩva ijehegui ha pe papa ndive oĩva mombyry. Pe mbohapyha generación kompromíso oñerrepresenta Ezequiel 8-pe oñeñoraĩ ramo Tammuz rehe, ha avei Pérgamo kompromíso rupive. Peteĩha generación, 1863 guive 1888 peve, orrepresenta va’ekue Éfeso pegua tupaópe, peteĩ tupaópe operde va’ekue mborayhu peteĩha; ha pe mborayhu peteĩha umi movimiento millerita rehegua va’ekue pe marandu profético, ha pe peteĩha capítulo upe marandu profético rehegua va’ekue umi “siete tiempos” oñemoĩva’ekue ykére ary 1863-pe.
1888 guive 1919 peve, mokõiha generación, ojehechaukáva Esmirna ha Ezequiel kotykuéra ñemiguápe, ohecha vaʼekue Marandu Pyʼaguapy ñemano, hermana White oñeñotỹvo 1915-pe. Oĩ tekotevẽve detalle umi irundy generación rehegua oñembotý hag̃ua pe testimonio, ha katu pe puʼakaʼỹ mbeguekatúva oikuaavaʼerã hína ikatu hag̃uáicha oñentende porã mbaʼéichapa peteĩ tetã opuʼãva ikatu vaʼekue “ombotove” Ellen White jehaipyrekuéra, térã mbaʼéichapa ikatu vaʼekue omyasãi arapokõiha ára haʼerõguáicha iporãva. Judas ombaʼapo umi “Efraín kaʼu rehegua ndive” “ogovernáva ko tetãme” Jerusalénpe, ha umi ogovernáva Jerusalén ha oñesũva kuarahýpe renondépe, ojehechaukáva Sanedrín rupive.
Romoñepyrũta ko ñehesa’ỹijo pe artíkulo oúvape.
“Umi ta’ýra ramo he’íva Tupã rehegua apytépe, mba’e michĩeterei paciencia ojehechauka va’ekue, mboy ñe’ẽ ro’ỹete oñe’ẽmava’ekue, mba’e hetaiterei condenación oje’e va’ekue umi ndaha’éiva ñande jerovia rehegua rehe. Heta ohechágui umi ambue iglésia-pe oĩvape pecador tuichaiterei ramo, ha Ñandejára ndohechái chupekuéra péicha. Umi ohecháva péicha ambue iglésia-pegua miembro-kuérape, tekotevẽ oñemomirĩ Tupã po mbarete guýpe. Umi ha’ekuéra ombojavýva ikatu orekónte kuri michĩmi tesape, mbovymi oportunidad ha privilegio. Oguerekóramo kuri hikuái pe tesape heta ñande iglésia-kuéra miembro oguerekóva’ekue, ikatuva’erãmo’ã oñemotenonde mombyryvévo, ha ohechaukave porã ijerovia yvy ariguápe. Umi oñemomba’eguasúva itesape rehe, ha upéicharõ jepe ndoikói ipype, Cristo he’i: ‘Che katu ha’e peẽme, Juicio ára-pe Tiro ha Sidón-pe g̃uarãta hasy’ive peẽme g̃uarãgui. Ha nde, Capernaum [Adventista ára sietehápe, umi oguerekova’ekue tesape guasu], yvága peve rejehupytyva’ekue [privilegio rehegua aspecto-pe], reñemombo hag̃ua infierno-pe: pórke umi tembiapo mbarete ojejapova’ekue nde pype, ojejapórire kuri Sodoma-pe, opytáta mo’ãmante ko ára peve. Che katu ha’e peẽme, Juicio ára-pe Sodoma retãme g̃uarãta hasy’ive ndehegui.’ Upérõ Jesús ombohovái ha he’i: ‘Roguerohory, Che Ru, yvága ha yvy Jára, reñomi haguére ko’ã mba’e umi arandu ha iñentendídovagui [ijeguáicha ojehechaháicha], ha reikuaaukágui umi mitã’ípe.’”
“‘Ha ko'ág̃a, peẽ pejapo haguére opa ko'ã tembiapo, he'i Ñandejára, ha Che añe'ẽ peẽme, pyhareve guive apu'ãvo ha añe'ẽvo, ha peẽ ndapehendúi; ha Che penehenói, ha peẽ ndapehovái; upévare ajapóta ko óga rehe, ohenóiva héra che rérape, pype pejeroviáva, ha upe tenda rehe ame'ẽ va'ekue peẽme ha pende ru kuérape, ajapo haguéicha Silo rehe. Ha aipoi peẽme che resa renondégui, aipoi haguéicha opa pene pehẽnguekuérape, Efraín ñemoñare pukukue.”
“Ñandejára omopyenda ñande apytépe temimoĩmbykuéra tuichaitereíva iñimportánteva, ha umíva oñemboguata vaerã, ndaha’éi umi temimoĩmby yvyporakuéra rembiporúicha oñemboguatávaicha, síno Tupã rembiapoukapy rupive. Oñemboguata vaerã hikuái hesa peteĩnte hag̃ua heko mimbipápe, ikatu hag̃uáicha opa mba’e rupive oñesalva umi ánga okañymbáva. Tupã retãyguakuérape ouma pe Espíritu remimombe’u, upéicharamo jepe heta ndojapysakái hag̃ua umi ñemoñe’ẽ hag̃ua, ñe’ẽmondýi hag̃ua ha consejo-kuérape.”
“‘Pehendúke ko’ág̃a kóva, pe tetã tavýva ha ndorekóiva arandu; orekóva tesá ha ndohecháiva; orekóva apysa ha nohendúiva: ndapekyhyjéipa chehegui, he’i Ñandejára; ndaperyrýipa che renondépe, che amoĩ va’ekue yvyku’i para rembe’ýpe peteĩ límite opa’ỹva ramo, ikatu hag̃uáicha ndohasái upéva; ha ijapyta jepémo y rembe’y ojepetepete, ndaikatúi ipu’aka; sapukái jepémo, ndaikatúi ohasa hi’ári? Péro ko tetã oguereko peteĩ korasõ opu’ãva ha heko vaietereíva; opu’ã hikuái ha oho. Ndo’éi avei hikuái ipy’apýpe: Jakyhyje ko’ág̃a Ñandejára ñande Jára gui, pe ome’ẽva ama, pe ñepyrũgua ha pe paha, hi’áraitépe; ha’e oñongatu ñandéve guarã pe tembiapokue arapokõindy oñemoĩmava mono’õrã. Pende rembiapo vai omboyke ko’ã mba’e, ha pene angaipa ojoko mba’e porã ani hag̃ua pehupyty.... Ndohusgái hikuái pe huérfano káusa, ha upéicharõ jepe oñakãrapu’ã; ha pe imboriahúva derécho ndohusgái hikuái. Ndachevisitamo’ãi piko ko’ã mba’ére? he’i Ñandejára; ndacheroviáimo’ãi piko che ánga peteĩ tetã péicha rehe?’”
“¿pa Ñandejára ojejokóta piko heʼi hag̃ua: ‘Ani eñemboʼe ko tetãygua rehehápe, ani rehupi sapukái térã ñemboʼe hesekuéra rehe, ha ani hag̃uáicha chéve rejerure hag̃ua hesehára: ndahendumoʼãi niko ndéve’? ‘Upévare okykuéra ojoko hag̃ua, ha ndaipóri oky paha.... Nde nderejeruréi piko chéve koʼág̃a guive: Che Ru, nde niko che mitãrõ guive che rerahaha?’” Review and Herald, August 1, 1893.