“Jaikuaava’erã ñandejehegui mba’épa omoheñói pe kristianismo, mba’épa hína pe añetegua, mba’épa hína pe jerovia ñande jajapyhy va’ekue, mba’éichapa hína umi norma bíblica—umi norma ñandéve oñeme’ẽva pe autorida yvatevévagui.” The 1888 Materials, 403.
Heta ary ohasávo, Future for America ohechauka kuri umi siete tupao Apocalipsis-pegua ndaha’éi añónte ohechaukáva Israel moderno rembiasakue apóstol-kuéra ára guive pe mundo paha peve, ha avei umi siete tupao ohechauka Israel yma guare Moisés ára guive Esteban ñembo’itávo itápe peve. Umi pionero Adventismo-pegua nombo’éi va’ekue ko añetegua, péro oikuaa ha ojeporu umi principio omopyendáva ko añetegua. Jesús ohechauka pe paha iñepyrũmby guive ha Israel yma guare ohechauka Israel moderno-pe. Upévare, oimeraẽ añetegua oĩva Israel moderno rekove profético reko tee apytépe, oĩmava’erã avei Israel yma guarépe.
Millerita rembiasakue mboyve, karaiete cristiano yma guare ohechakuaa umi poapy tupão ohechauka hague umi tupão añetegua Asia Menor-pe oĩva Juan tiémpope. Pe jehechakuaa yma guare avei ombohape vaʼekue pe ñemoñeʼẽ térã ñeʼẽmondo umi tupão peteĩteĩme guarã ikatu hag̃uáicha oñentende avei ñeʼẽmondo específico ramo umi tupão opaichaguápe g̃uarã tembiasakue cristiana pukukue javeve, ha avei peichaite pe ñeʼẽmondo ha ñemomaranduha oñemeʼẽha cristiano peteĩteĩme g̃uarã. Haʼekuéra avei oikuaa vaʼekue umi poapy tupão ohechaukaha poapy periodo tupão rembiasakuepegua, umi temimboʼe kuéra ára guive peve ko yvy paha. Koʼã jehechakuaa Millerita rembiasakue mboyve voi oĩma vaʼekue. Umi irundy jehechakuaa rehegua umi poapy tupãore, omoheñóiva pe jehechakuaa yma guare William Miller mboyve guare, oĩ vaʼekue ha koʼág̃a avei oñemopyenda pe Biblia “historicista” ñehesaʼỹijópe. Upévaite pe método Tupã ángel kuéra ogueraha vaʼekue William Miller-pe tomoneĩ hag̃ua.
“Umi siete tupãoĩva Ásiape ha’e peteĩ tembiasakue Cristo iglesia rehegua, umi siete hekópe, opa hekojeguatápe ha ijere ha jerekuépe, opa iporãve ha jehasa asýpe, apóstol-kuéra ára guive pe yvy ape ári opa peve. Umi siete sello ha’e peteĩ tembiasakue umi mba’e oikóva umi mburuvicha ha ruvicha guasu yvy arigua rupive iglesia rehe, ha Tupã ñangareko hag̃ua ipuévlo rehe upe aravo pukukue javeve. Umi siete trompéta ha’e peteĩ tembiasakue siete juicio ijojaha’ỹva ha pohýiva rehegua, oñemondóva yvy ári, térã pe Róma retã guasu ári. Ha umi siete kagua ha’e umi siete plague paha oñemondóva Róma Papal ári. Ko’ãva ndive oñembojehe’a heta ambue mba’e oikóva, oñembojeguáva pype ysyry michĩnguéraicha oikeháicha, ha omyenyhẽvo pe ysyry guasu maranduhára rehegua, opa peve ha oguahẽ ñandeve pe para guasu opa’ỹ hag̃uáme.”
“Kóva, chéve guarã, ha’e Juan marandu’ypy rembipota pe libro Apocalipsis-pe. Ha kuimba’e oipotáva ontende ko aranduka, tekotevẽ oikuaa porãiterei ambue hendáicha Ñandejára ñe’ẽme. Ta’ãnga ha ñe’ẽjoaju ojeporúva ko marandu’ýpe, ndaha’éi opaite oñemyesakãva upe mismo-pe, síno tekotevẽ ojejuhu ambue proféta kuérape, ha oñemyesakã ambue Escritura pehẽnguérape. Upévare hesakã porã Ñandejára omohenda hague oñehesa’ỹijo hag̃ua pe tuichakue, jepe hag̃ua ojeguerohorykuaaporã peteĩva rehe.” William Miller, Miller’s Lectures, volume 2, lecture 12, 178.
Hermana White omoneĩ ha omombarete pe jehecha “historicista” orekóva Miller, ha katu ombojuapy peteĩ kuaapy ipypukuvéva pe Apocalipsis arandúpe umi mba'e Miller ndohecháikuegui; Miller ningo ndoikuaái kuri pe santuario añetegua mba'éichapa hína. Haʼe ontende pe santuario haʼeha yvy. Hermana White ohechakuaa rakaʼe Jesús opresenta jave umi profecía ojehechaukáva pe Apocalipsis arandúpe, Cristo ojapoha upéva ojoajúvo hembiapo rehe Sacerdote Guasu yvágagua ramo.
Juan ojere rire ha ohecha Cristo-pe, Ha’e oguata hína umi candelabro apytépe ao pa’i rehegua reheve; ha umi candelabro oĩ pe tenda marangatupe, ha upévare ojehechauka pe tembiasakuepe Ijupi rire yvágape, ha ohasávo pe ára oike mboyve pe Tenda Marangatuvévape ary 1844-pe. Miller ndaikatúi kuri ontende ko añetegua rembiapo guasu mba’épa he’iseha. Tyndale, Luther térã John Wycliffe, ni peteĩ umi reformador yma guaréva avei, noikũmbymo’ãi kuri upéva. Pe añetegua oñemotenonde ohóvo, omimbipáva hesakãvévo ha hesakãvévo pe ára perfecto peve.
“Pe principio tuichaitéva Robinson ha Roger Williams py’aguasúpe, pe añetegua oñembojoapyha ohóvo, ha umi kristiáno oĩva’erãha tapiaite oñembosako’ívo omoneĩ hag̃ua opaite tesape osẽva’ekue ikatúva Tupã ñe’ẽ marangatu gui, okañy heságui iñemoñarekuéra apytépe. Umi tupão protestánte Amérikape —ha Európapegua avei—, tuicha oñemoag̃uĩ hag̃uáicha oñemohu’ãvo Reforma jehovasa rupive, ndoikovéi tenonderãme pe tape ñemyatyrõme. Jepémo sapy’ánte, ára ha ára, opu’ã va’ekue mbovymi kuimba’e jerovia hag̃ua, omombe’u hag̃ua añetegua pyahu ha ohechauka hag̃ua jejavy yma guive oñangarekóva, hetave umi hénte, judío-kuéraicha Cristo árape térã papista-kuéraicha Lutero tiémpope, ovy’a rei oguerovia hag̃uánte itúva-kuéra oguerovia haguéicha ha oiko hag̃uánte ha’ekuéra oiko haguéicha. Upévare pe religión oñembyai jeýma formalísmo-pe; ha umi jejavy ha jerovia pytu, oñemombo va’erãmo’ãva’ekue ykére pe tupão osegíramo guare oguata Tupã ñe’ẽ tesape rehe, oñembyatypy ha oñeñangareko hese. Péicha pe espíritu oñemoingovéva’ekue Reforma rupive mbeguekatúpe omanombávo ohóvo, ha upéicha peve peikotevẽ añetehápe ñemyatyrõ umi tupão protestántepe, ha’éichaite voi pe Tupão Románope Lutero tiémpope. Oĩkuri upe jey avei pe arandukuaa yvyragua ha pe kyhyje’ẽ’ỹ espiritual, peteĩchaite jehechakuaa yvypóra remimo’ãre, ha umi teoría yvypóra rehegua oñemoĩ Tupã ñe’ẽ mbo’epy rendaguépe.” The Great Controversy, 297.
Noñemombeʼúiramo añeteha oñemoakãrapuʼãha mbeguekatúpe tembiasakue pukukue javeve, upéicharõ ikatuete ndojekuaái mbaʼéichapa tuicha heʼise oimeraẽ tesape pyahu ko ñemoñare paha-pe. Peteĩ tapicha ndontendeporãvéima vove pe “añete” rekotee oñemoakãrapuʼã mbeguekatúpeha, upepete voi oñepyrũ ojerovia hag̃ua jepokuaa kuérare, teko yma guarépe ha yvypóra hoʼa vaʼekue poguýpe ñesãmbyhyre.
Pe metodología ojeporúva’ekue Miller ha’e peteĩ marca de camino ohasa hag̃ua peteĩchaite pe línea profética tuichakue javeve, ha upéva ohechauka peteĩ testimonio pe añetegua bíblica ñemoakãrapu’ã rehegua, oñepyrũ va’ekue apóstolkuéra ndive. Upéicharõ jepe, pe marca de camino ojehechaukáva Miller rupive, jajuhu peteĩ ñepyrũ ojeruréva peteĩ ijojaha ipahápe. Hetaiterei araka’eve ndoikuaái ko’ã mba’e añetegua, péro ndaha’éi upéicha Satanás rehe.
Satanás opu’ãkuri pe añetegua rehe ha iñakãrapu’ã rehe, oñepyrũ guive iñepu’ã yvágape. Oguahẽvo pe tembiasakue-pe umi reformador-kuéra oñepyrũ hag̃ua oikuaa porã mba’éichapa oñemoarandu va’erã pe Biblia rehe, Satanás ojapo pe ojapóva meme, ha omoinge umi mba’e japu omyengoviáva pe añetegua. Pe evidencia histórica hembiapo rehegua, omyengoviáva pe añetegua, ohechauka umi jesuita-kuéra, Ribera ha Louis de Alcazar-icha, ombohapehague imetodología japu específicamente pe libro de Apocalipsis rehe. Pe metodología oñembyaíva, hérava “preterismo”, oñepyrũ va’ekue pe siglo mokõiha ha mbohapyha-pe, mokõi representante principal rupive upe metodología japu rehegua. Peteĩva ha’e va’ekue Eusebio de Cesarea (260–339), ha Victorino de Pettau (omanóva ary 304 rupi). Mokõivéva ko’ã ta’anga histórica yma guare omyasãi pe metodología he’íva pe libro de Apocalipsis oñekumpli hague Imperio Romano tiempo-pe, umi personaje histórico ojehechakuaáva rupive, emperador Nero vaietereíva-icha.
Siglo XIX-pe, John Darby (1800–1882), Reino Unido-gua, omoinge ambue metodología satánica, ha upéva avei oñemoinge pe Biblia kavaju Troya-icha héravape Scofield Reference Bible, ñande jahechakuaa vaʼekuépe yma. “Dispensacionalismo” haʼe peteĩ marco teológico ombojaʼóva tembiasakue ha Tupã rembiapo yvypóra ndive opaichagua periodo iñambuévape, térã “dispensación”-pe, upépe Tupã omotenonde hag̃ua Iplan hendáicha opaichagua tape rupi. Ahechakuaa ko mbaʼe koʼápe, pórke kóva hína peteĩ umi japu oñemoingéva pe movimiento Future for America-pe umi ñeʼẽnguéra rupive upe tenda guive Darby omoherakuã hague iñemoarandu satánico. Umi idea Darby rehegua oataka vaʼekue Future for America-pe oúkuri oñondive pe filosofía pe movimiento koʼág̃arupi ojeʼéva “woke” ndive, omokyreʼỹva upe anarquía peteĩchaite pe Revolución Francesa ohechaukáva ndive ha upe tekovai joavyʼỹ peteĩchaite pe Sodoma ha Gomorra ohechaukáva ndive.
Ko árape peve Adventismo moderno rembiapokue teólogo-kuéra oipuru peteĩ sistema omboja’o hag̃ua la Biblia añetegua peteĩ mokõi hendáicha sistema de interpretación bíblica rehe, ha’ekuéra oipurúva oñembyai hag̃ua ha oñembotove hag̃ua mokõivéva, la Biblia ha pe Espíritu de Profecía. Ha’ekuéra ombohéra kuimba’ekuérape térã ñe’ẽnguéra bíblica rehegua experto ramo, térã historia bíblica rehegua experto ramo. Upéicha rupi, ko árape Adventismo pegua teólogo-kuéra ojoko Laodicea-pegua Adventismo apytu’ũnguéra, térã omyesakãvo Ñandejára Ñe’ẽ peteĩ yvypóra ho’áva historia rehegua entendimiento rupive, térã peteĩ yvypóra ho’áva ñe’ẽ rehegua entendimiento rupive. Ko’ã jejavy moderno jehechauka, heta jey ojepurúva oñeñorairõ hag̃ua pe marandu rehe ko’ág̃a nde re’ẽva, oñehesa’ỹijóta hag̃ua tenondeve ko’ã artículope ñahesa’ỹijóramo pe simbolismo Revolución Francesa rehegua. Satanás oikove gueteri, ha’e oikuaa haimete opaha hag̃ua itiémpo. Pe regla paha Miller rembiapokue reglaguikuéra apytépe, número catorce, omohu’ã ko párrafo reheve.
“Pe divinidad oñembo’éva ñane mbo’ehao kuérape oñemopyenda meme peteĩ credo sectario ári. Ikatu ovale ojegueraha hag̃ua peteĩ akã nandi ha oñemoĩ hag̃ua hese koichagua impresión, ha katu upéva opa jeyta fanatismo-pe. Peteĩ akã sãsõ araka’eve ndovy’amo’ãi ambuekuéra remimo’ẽ rehe. Che ramo va’erãmo’ã mitãrusu mbo’ehára divinidad-pe, tenonderãite aikuaáta imba’ekuaa ha iñarandu. Ko’ãva iporã ramo, ajapóta toñemoarandu hikuái la Biblia rehe ijehegui, ha amondo chupekuéra osẽ hag̃ua sãsõ hag̃uáicha ojapo hag̃ua porã ko yvy ape ári. Ha katu ndaipóri ramo ipypekuéra akã, ambue akãgui ambohasáta chupekuéra peteĩ akã, aháita ‘fanático’ hova renondépe, ha amondo chupekuéra osẽ hag̃ua tembiguáiramo!” William Miller, Miller’s Works, volume 1, 24.
Pe período oúvape Juan el Revelador oikove rire, ha pe Reforma árape, Satanás oñehaʼãmbaite kuri omoheñói hag̃ua tape vai profético japu hag̃ua, ombopochy ha ohundívo pe análisis añetegua bíblico. Umi mbaʼe añetegua histórico rehegua sapyʼánte ndojehechakuaái, ha upéva hína opavave umi metodología satánica ojejapo hague directamente ndahaʼéi ambue kuatia rehe, síno pe Apocalipsis kuatia rehe. Upéva voi kuri peteĩteĩva koʼã omyasãiha satánica ñembotavy rehegua rembiapo. Pe Apocalipsis arakaʼeve vaʼekue Satanás rembipotaʼỹhaʼỹva. Satanás oikuaa porã haʼeha pe Apocalipsis kuatia katuete hag̃ua omopuʼã ñorairõ hese. Jahechakuaávo ko añetegua, upéicharõ ikatu avei jahechakuaa ambue añetegua ndojehechái vaʼekue, oñemokañýva ambue añetegua tuicha mbaʼéva rupive.
Pe metodología japu umi jesuíta-kuéra rehegua oñemoheñói hag̃ua ani hag̃ua ojekuaa hesakã porãva pe papa tupao romanopegua ha’eha pe anticristo profecía bíblica rehegua. Káda peteĩva umi reformador protestante ohechakuaa ha ombojekuaa ko añetegua. Upévare, yma, oñemoherakuãvo opavave renondépe ñe’ẽ rupive ha kuatiañe’ẽ rupive pe tembiasakue añetetéva kuimba’e kuéra Ribera ha Louis de Alcazar-icha rehegua, upe tembiasakue ojepuru vaekue ojehechauka hag̃ua umi ñeha’ã satanikokuéra ani hag̃ua ojeikuaa hekopete pe “kuimba’e angaipa rehegua”. Umi testimonio jehaipyre térã ñe’ẽme’ẽ ohechaukáva mba’épa raka’e pe propósito ogueru hag̃ua ko’ã metodología satanikokuéra oike hag̃ua, hekoitépe, añete peve oguahẽháicha; hákatu Satanás oha’ãkuri oñomi hetave mba’e ndaha’éi añoite umi prueba bíblica ombojekuaáva pe anticristo ha’eha pe papa Roma-gua.
Oĩ añetegua oĩ Apocalipsis kuatiápe oñeñotỹva’ekue pe javy ha ñembotavy omoheñóiva umi sistema japuva interpretación bíblica rehegua, oĩva pe kuimba’e ipapapyva seis, seis, seis mba’e rehegua tema okápe. Peteĩva umi añetegua apytégui ha’e, añetehápe, pe añetegua ojehechaukáva umi siete iglesia oñentendéramo hikuái iñemoakãrapu’ã tuichavéva rupive. Oĩ añetegua umi siete iglesia ryepýpe oñe’ẽva peteĩchaite pe tembiasakue oñepyrũ va’ekue 11 jasyporundy ary 2001-pe ha opa pe ley dominical jejopy vaipe. Satanás oheka hína akóinte ko tesape oñeñotỹ hag̃uáicha, ha’e inventa va’ekue umi metodología satánica omokañy hag̃ua heta ita porãite añetegua rehegua oĩva Apocalipsis kuatiápe, ndaha’éi añoite Roma pegua pápape oñemoĩva anticristo ramo jeikuaa.
“kuimba’e angaipa rehegua” ojekuaauka mboyve ary 538-pe, kuimba’ekuéra Eusebius ha Victorinus-icha omboyke Apocalipsis aranduka, oñeha’ãvo omokañy hag̃ua mbarete papal pu’aka jehechauka. Upéi, tembiasakue ryepýpe, Cristo omohu’ã Iñe’ẽme’ẽ Thyatira-pe ha oguenohẽ ñemoambue pyhareve mbyja (Wycliffe), ha upéi Satanás oguenohẽ mokõi tapicha tembiasakuepegua ojeguerohoryetéva, oñorairõ hag̃ua ha omotenondévo hembiapo satánico. Pe ñorairõ puku añetegua añetegua ñemopyenda añetegua rehegua, oguahẽva hu’ãme Apocalipsis aranduka ñemimby ojeipe’ávo, (mba’e porã ára paha mboyve), oike ipype tesape umi siete tupão-gui Miller araka’eve ndohechakuaáiva, ha ni Hermana White; upéicharõ jepe, ikatu hesakã porã ojehechauka hag̃ua mokõivéva, Miller ha Espíritu de Profecía, omombareteha pe tesape pyahu, tesape pyahu araka’eve ndojokupytýigui tesape tujáre.
“Peteĩ añetegua ningo ñande jaguerekoha pe añetegua, ha tekotevẽ jajoko mbarete ha py’aguasúpe umi ñemopyenda ndaikatúiva oñembokacha; hákatu ndajajehesa vai va’erã mba’eveichavérõ peteĩ tesape pyahu rehe Tupã ikatúva omondo, ha ja’e hag̃ua: Añetehápe, ndorohechái roikotevẽha peteĩ tesapeve pyahu pe añetegua tuja yvatevegui pe ñande roñemog̃uahẽva’ekue ko’ág̃a peve, ha pype ñañemopyenda. Japyta aja ko ñemopyendápe, pe Testígo Añeteguágui pe testimónio omoĩ ñande káso rehe iñe’ẽ vaiha: ‘Ha nde reikuaa’ỹha nde reimeha jehasa asyete, ñembyasyetépe, mboriahúpe, pytũmby ryepýpe ha reí peteĩ opívoicha.’ Umi oñanduáva ijehegui imba’ereta ha oñembohetave hag̃ua mba’e reheve, ha ndoikotevẽiha mba’eve, oĩ peteĩ pytũmby rekópe oñe’ẽva hína heko añetévare Tupã renondépe, ha ha’ekuéra voi ndoikuaái upéva.” Review and Herald, August 7, 1894.
Pe mba’e ra’e oñeha’ã hag̃ua tesape pyahu hína ñemoĩ hag̃ua oĩramo oñombojavy hag̃ua pe añetegua oñemopyenda vaʼekue ndive, ha oĩramo omombarete hag̃ua umi añetegua ypykue.
“Pe Tupã pokatu ohechauka hag̃ua mba’épa pe añetegua, upéva añetegua opytava’erã opa ára hag̃uaicha pe añeteguaramo. Ndojehejáiva’erã mba’eveichagua ñemimo’ã upe riregua, oñembohováiva pe tesape Tupã ome’ẽ va’ekuépe. Oñemoĩta kuimba’e kuéra oguerekóva Escritura ñemyesakã ha’éva chupekuéra g̃uarã añetegua, ha katu ndaha’éi añetegua. Pe añetegua ko ára g̃uarã, Tupã ome’ẽ va’ekue ñandéve ñande jerovia pyendáramo. Ha’e voi ñanembo’e va’ekue mba’épa pe añetegua. Oñemoĩta peteĩ, ha upéi ambue, oguerúva tesape pyahu ombohováiva pe tesape Tupã ome’ẽ va’ekue Itupã Marangatu jehechauka rupive.” Selected Messages, lívro 1, 162.
Satanás ojapytá vaʼekue pe lívro Apocalipsis rehe ojapo hag̃ua hese iñembyaiha guive Juan ohaírõ guare umi marandu ipype oñemboguapýva. Jesús heʼi vaʼekue:
Ha ojehovasáva pene resa, ohecha rupi; ha pene apysa, ohendu rupi. Añetehápe ha’e peẽme, heta proféta ha kuimba’e hekojojáva ohechaseterei hague umi mba’e peẽ pehecháva, ha ndahechái hague; ha ohendusete hague umi mba’e peẽ pehendúva, ha nohendúi hague. Mateo 13:16, 17.
Pe jehovasa ojehupytýva ohechávo ha ohendúvo ha’e pe jehovasa oikuaáva hag̃ua pe marandu Jesucristo Ñemombe’upy guasúgui. Juan ohechaukárõ guare umi oĩvape “ára pahápe” ohechá ha ohendúva pe marandu, ha’e oñesũ hag̃ua omomba’eguasu hag̃ua pe ánhel Gabrielpe, ha upéi pya’e Gabriel oikuaauka Juánpe ani hag̃ua ojapo upéva.
Ha che, Juan, ahecha ha ahendu ko'ã mba'e. Ha ahendu ha ahecha rire, añesũ amomba'eguasu hag̃ua pe ánhel ohechaukávape chéve ko'ã mba'e renondépe. Upéi he'i chéve: “Ani rejapo upéicha; che niko ne irũnguéra rembiguái, ne ermanokuéra maranduhára kuéra ndive, ha umi oñongatúva ko aranduka ñe'ẽnguéra ndive: emomba'eguasu Tupãme”. Apocalipsis 22:8, 9.
Gabriel ha Juan mokõivéva niko mba’e ojejapóva, ha pe Creadór añónte voi hikuái omomba’eguasu va’erã. Heta proféta ha kuimba’e hekojojáva, umi ánhel jepe, ohechase ha ohenduse va’ekue pe marandu Pyhare Mbyte Sapukái rehegua, oñembojevývo oñemombe’u hag̃ua ára pahápe.
“Cristo he’i: ‘Ovy’a pende resa, ohechágui; ha pende apysa, ohendúgui. Añetehápe ha’e peẽme, heta maranduhára ha kuimba’e hekojojáva ohechaseterei hague umi mba’e peẽ pehecháva, ha ndohéchai; ha ohendusé hague umi mba’e peẽ pehendúva, ha nohendúi’ [Mateo 13:16, 17]. Ovy’a umi resa ohecháva’ekue umi mba’e ojehechava’ekue ary 1843 ha 1844-pe.”
“Pe marandu oñeme’ẽma. Ha ndaiporiva’erã mba’eveichagua puku hag̃ua oñemombe’u jevy hag̃ua pe marandu, pórke umi ára rechaukaha ojehupytyhína; pe tembiapo paha ojapova’erã. Peteĩ tembiapo guasu ojejapóta sapy’aitépe. Koʼẽrõitéma Tupã omoĩva’ekue rupive oñemeʼẽta peteĩ marandu okakuaátava peteĩ sapukái hatãme. Upéi Daniel oñemboʼytáta ilóterãme, omeʼẽ hag̃ua hekovépe guare testimónio.” Manuscript Releases, volume 21, 437.
Pe mba’e umi kuimba’e hekojojáva (Juan) ha iñirũnguéra tembiguái (ángelkuéra) ohechase va’ekue ha’e pe ñemohu’ã paha Pe Sapukái Pyhare Mbytegua rehegua, Adventismo pahaite jave, yvy oñesakãta haguére Tupã mimbipa rupive. Upe jehechauka paha pokatu rehegua ama pahápe ojejapo Jesucristo Revelación ojeipe’a jey rupi.
Upéva rehegua pytyvõ rehegua marandu rupi, maranduhára kuéra oporandu ha ohekáma kyre’ỹme, umi oñe’ẽma vaʼekue pe mborayhu porã oútava pene rendápe rehe: oheka hag̃ua mbaʼe ára térã mbaʼeichagua ára pe Espíritu de Cristo oĩva ipypekuéra ohechauka kuri, omombeʼu mboyve Cristo ñembyasykuéra ha pe mimbipa ou vaʼerã upe rire. Ha chupekuérape ojehechauka vaʼekue ndahaʼei hag̃ua ijeheguikuéra guarã, síno ñandéve guarãha ombaʼapo hikuái umi mbaʼe rehe, koʼág̃a oñemombeʼúva peẽme umi opredikáva peẽme evangelio Espíritu Santo yvágagui oñembou vaʼekue rupive; umi mbaʼe rehe umi ánhel kuéra jepe ohechaseiterei. Upévare, peñembosakoʼi pene akãgui, peikove hag̃ua pyʼaguapýpe ha pene jerovia hag̃ua ipahápe pe mborayhu porã oguerúva peẽme Jesucristo jehechaukarãme. 1 Pedro 1:10–13.
Umi proféta, kuimbaʼe hekojojáva ha umi anhelkuéra ohecha hag̃uáicha heta oikose vaʼekue pe ára pe “grásia”, térã Tupã puʼaka, oñehenói hag̃ua ári pe ñeʼẽsorohápe pyhare mbytegua ñembotýpápe pahápe. Upe “grásia”, haʼéva Tupã puʼaka omoheñóiva, ogueru yvyporakuérape pe Jesucristo Revelación oñembotyvaʼekue ojepeʼávo. Satanás oikuaa pe tape rupive oñembohasaha Tupã puʼaka omoheñóiva Itavayguakuérape, ha upéva ojejapo pe marandu ojepeʼáva Revelación kuatiañeʼẽme rupive; upévare haʼe oñehaʼãite meme vaʼekue ombojavy, omokañy ha ojahoʼi hag̃ua pe tesakã oĩva Revelación kuatiañeʼẽme. Upe tesakã ndahaʼéi año pe kuimbaʼe angaipa rehegua jeikuaa hag̃ua, pe añetegua ningo opaite umi reformadór protestánte ohechauka porãma vaʼekue heta siglo mboyve.
Aime vaʼekue pe Espíritupe pe Ñandejára árape, ha ahendu che rapykuéri peteĩ ñeʼẽ tuicháva, trompétaicha, heʼíva: Che hína Alfa ha Omega, pe peteĩha ha pe pahápe guáva; ha: Ehai peteĩ kuatiápe pe rehecháva, ha emondo umi siete iglésia oĩvape Asiape; Éfesope, ha Esmirnápe, ha Pérgamope, ha Tiatírape, ha Sárdispe, ha Filadélfiape, ha Laodicéape. Ha ajevy ahecha hag̃uáicha pe ñeʼẽ oñeʼẽva chendive. Ha ajevy rire, ahecha siete kandélavro óroguágui; ha umi siete kandélavro mbytére oĩ peteĩ ojoguáva Yvypóra Raʼýpe, ao puku ipy peve reheve, ha ipytiʼa jerére ojokua peteĩ kuʼakuaha óroguáva. Iñakã ha hiʼáva morotĩ vaʼekue ovecha ragueicha, nieveicha morotĩ; ha hesa tata rendýicha; ha ipykuéra ojoguáva brónse porãitépe, tatakuápe oñemboguejy hag̃uáicha; ha iñeʼẽ heta y osunúva ryapúicha. Ha ipo akatúape oguereko siete mbyja; ha ijurúgui osẽ peteĩ kyse puku hãimbe mokõiva; ha hova kuarahy ojopeʼéva imbarete javeicha. Ha ahechávo chupe, haʼa hoʼa hag̃ua ipy renondépe omanóvaicha. Ha haʼe omoĩ ipo akatúa che ári, heʼívo chéve: Ani rekyhyje; che hína pe peteĩha ha pe pahápe guáva: che hína pe oikovéva, ha amanókuri; ha péina ápe, aikove opa ára g̃uarã, Amén; ha areko Añaretã ha Mano pegua llávekuéra. Ehai umi mbaʼe rehechavaʼekue, ha umi oĩva, ha umi oikótava upe rire. Apocalipsis 1:10–19.
Adventismo omotenondérõ gueteri pe tembiaporã “historicista”, oikuaa hikuái opa umi iglesia Apocalipsis mokõiha ha mbohapyhápe ojejeyha pe iglesia paha ryepýpe. Ñambyasy hag̃uáicha, siglo diecinueve paha gotyo Satanásma oityma Adventismo resa pe tembiaporã marangatu rehe, pe ñangareko rehe, ha pe teko rehe, ha umíva ningo iñimportánteitéva hembiaporãramo “umi ojeroviapyrã guasu profecía rehegua ñongatuhára” ramo. Jepe pe tembiaporã rape oñemoĩma hag̃ua peteĩ ykére Adventismo ryepýpe, gueteri oĩ vaʼekue umi ombohapéva pe tembiaporã marangatu. Roipuru pe aranduka Story of the Seer of Patmos testígoramo ohechauka hag̃ua peiporúramo opa umi iglesia Laodicea rembiasakue rehe, upéva haʼeha peteĩ jeporu porã profecía rehegua. Koʼãva hína umi pehẽngue osẽva upe arandukágui, omyesakãva pe punto amombeʼuséva.
“Ñanemanduʼavaʼerã, Éfeso, Esmirna ha Pérgamo rembiasakue ojejapojeytaha pe tupão pahaitépe Cristo ou jey mboyve mokõiha jeýpe, upéicha avei Tiatira rembiasakue oguerekóta ijojaha ipahápe pe generación paha.” Stephen N. Haskell, Story of the Seer of Patmos, 69.
Haskell hekoitépe ohechauka porã pe irundy tupao peteĩha rembiasakue ojejeyha, térã ha’e he’iháicha, “oguerekóta ijojaha pe generación pahápe.”
“Haʼe oiporu pe prueba, ha opa mbaʼe ohechauka tenonderã gotyo ary 1843-pe ramo, pe ára ko yvy arigua oguerohoryvaʼerãha Ijasývape. Umi tavayguakuéra rekove peteĩha jeju Cristogua jave oñembopyahu jey koʼág̃a.” Stephen N. Haskell, Story of the Seer of Patmos, 75.
Haskell oñeʼẽkuri William Miller ohechakuaa hague 1843-ramo Cristo Jeju Mokõiha, ha heʼi umi mbaʼe oiko vaʼekue pe jeju peteĩha jave oñembopyahu jey hague umi Millergua árape. Haskell heʼi porãkuri, ha Hermana White omoneĩ Miller voi ojehechauka hague Juan el Bautista rupive.
“Juan el Bautista oikuaaukáva’ekue Jesús ou ypy hag̃ua ha ombosako’íva’ekue tape Ijeguata hag̃ua, upéicha avei William Miller ha umi oñembojoajúva hese hendive omomarandúva’ekue Ñandejára Ra’y jeju mokõiha.” Early Writings, 229.
Haskel jepe ohechakuaa Pergamos rembiasakue aja, (mbohapyha tupão ohechaukáva cristianismo ñemoĩ hag̃ua peteĩ ñe’ẽme ta’ãnga-momba’e reheve), Sardis rembiasakue, poha tupão pegua, oñembopyahu jey hague.
“Oĩ vaekue peteĩ ára Pérgamo rembiasakue ryepýpe, cristianismo oimoʼãkuri paganismo omanóma hague; hákatu añetehápe, pe jerovia haʼetéva oñemboguejypyréma, haʼe voi ipuʼakáva. Paganismo, oñemongarai rire, oike pe iglesia-pe. Sardis ára-pe ko tembiasakue ojerejey.” Stephen N. Haskell, Story of the Seer of Patmos, 75, 76.
Sardis ha’e va’ekue pe tupão Reforma rehegua opáy va’ekue ha oñemoĩva’ekue papado rembiapo Satanás guigua jejavykuéra rehe, ha katu hembiapo oñemohu’ã mboyve, ojevy hag̃ua Roma-pe oñepyrũma kuri hikuái. Oimo’ã hikuái, Pérgamo pe tupãoicha, pe papalismo omanóma hague; añetehápe katu, oikove gueteri. Haskell avei he’i pe tupão hembýva ári ohesapeha “opa ára ohasava’ekue tesape remimbypy oñembyatýva.”
“Ko pahápe ko tupaó ipahaguére—pe remanénte rehe—ohesape umi tesape renda oñembyatýva opa ára ohasava’ekuégui.” Stephen N. Haskell, Story of the Seer of Patmos, 69.
Ndaha’éi Haskell ohechakuaa hague pe tembiasakue oñemotenondéva ojehechaukáva umi siete iglesia rupive oñekumpliha avei Israel yma guarépe rembiasápe; ha katu añetehápe ha’e ombojerovia upe añetegua he’ívo “opa umi tesape aty oñembyatýva opa umi ára yma guarégui” “ohesape” “pe iglesia paháre”. Israel yma guare oike umi “tesape” “ára yma guaréva” apytépe. Ha jepe ha’e ombojerovia umi principio tekotevẽva oñehechakuaa hag̃ua umi siete iglesia simbolismo Israel yma guarépe rembiasápe, ndaikuaaporãi mba’e peve pevepa ha’e ohechakuaa umi joja oñerepresentáva umi símbolo rupive. Avei aikuaa porã ha’e ndohechakuaái hague peteĩ aspecto iñimportantetereívape guare umi tembiasakuéra ojehechaukáva umi siete iglesia rupive, peteĩ aspecto rohupytýva hína.
Rohesaháita ko añetegua ore artíkulo oútavape.