Pe mba’e amombe’úva, ha Esteban Haskell ikatu hag̃uáicha ohecha’ỹramo jepe, ha’e katu omombarete ijehechakuaa rupive umi añetegua omoheñóiva tesape ko mba’e rehe, ha’e kóva: Israel yma guaréva rembiasakue paha-pe, upekuévo peteĩchaite avei rejuhu Israel pyahu ñepyrũha, ojoajúva upe tembiasakue peteĩchagua ndive. Cristo omboaje aja pe pacto heta tapichápe guarã peteĩ semánarõ (mokõi su cincuenta ary ha mokõipa ára), Israel yma guare ohasa hína kuri Laodicea jehasakue, hi’aguĩma oñemombo hag̃ua Ñandejára jurúgui. Upe ajaite Israel pyahu ohasa hína kuri Éfeso jehasakue. Laodicea, Israel yma guaréva rehegua, oñemosarambi hína kuri; ha Éfeso, Israel pyahu rehegua, oñembyaty hína kuri pe tembiasakue peteĩchaguápe voi.
Ha “héẽ”, reñeporandúramo, aikuaa pe semána Cristo omombaretéva’ekue pe ñe’ẽme’ẽ, oñekumpli hag̃ua Daniel kapítulo nueve he’iháicha, oñepyrũva’ekue Ijevautísmope ha opa Esteban ojejapi’íta upe ita rehe, ndaha’éi hague peteĩ mil doscientos cincuenta ha veinte ára literal; hákatu proféticamente katuete upéicha vaekue, pórke profecíape peteĩ áño ojoja trescientos sesenta árare. Trescientos sesenta ára oñembohetávo siete rehe, ome’ẽ mokõi mil quinientos veinte ára, ha pe “mbytéteete” upe semána profética pegua ha’e pe kurusu. Proféticamente Cristo omoĩ pe kurusu mbytéteete pe período profético mokõi mil quinientos veinte ára pegua, upéicha ohechaukávo pe “siete tiempos” Levítico veintiséis pegua oñemopyenda ha oñemombareteha Cristo kurusu rupive. Ndaha’éi peteĩ accidente pe Hermana White ombo’évo, ojapoháicha, Habacuc rembiapokue mokõi tabla marangatu; pe kuádro 1843 ha 1850 pegua oguerekoha pe profesía mokõi mil quinientos veinte áño pegua pe kuádro mbytépe voi, ha mokõivéva kuádro oguereko pe kurusu mbytéteete upe ta’ãnga jehechaukapy rehe.
“La Biblia oguereko opaite umi principio tekovekuéra oikotevẽva oikuaa hag̃ua, oñembosako’i hag̃ua térã ko tekovépe g̃uarã térã pe tekove oútavape g̃uarã. Ha koʼã principio ikatu oñentende opavavéva rehe. Avave ndoguerekóiva peteĩ espíritu omombaʼetéva iñemboʼepy, ndaikatúi omoñeʼẽ peteĩ páso jepe pe Bíblagui ohechakuaaʼỹre ipype peteĩ pensamiento porã oipytyvõva. Péro pe ñemboʼepy iporãvéva oĩva pe Bíblape ndojehupytýi jepi peteĩ estudio sapyʼagua térã joavyetévagui. Ijapytuʼũ guasu añetegua ndaijesarekói upéicha, ikatu hag̃uáicha pe omoñeʼẽ pyaʼe térã ñemboykehápe ohechakuaa. Heta umi imbaʼeta guasu oĩ mombyry pe ape ári guive, ha ikatu oñeguenohẽ mante jehekaha kyreʼỹ rupive ha ñehaʼã tapia hag̃uáicha. Umi añetegua ombohekopyréva pe tuichakue guasu tekotevẽ oñeheka hag̃ua ha oñembyaty hag̃ua, ‘koʼápe michĩmi, ha pépe michĩmi.’ Isaías 28:10.”
“Ojeheka hag̃uaicha ha oñembojoaju rire upéicha, ojehechakuaáta hikuái ojoajuha peteĩchaite porãme ojupe. Káda Evangelio ombohetave ambuévape, káda profecía ha’e ambue profecía ñemyesakã, káda añetegua katu ha’e ambue añetegua ñemoakãrapu’ã. Umi tipo sistema judíopegua ojekuaa porã Evangelio rupive. Káda principio Ñandejára Ñe’ẽme oguereko hendaguã, káda hecho oguereko he’iséva. Ha pe estructura completa, ijejapo hag̃uáicha ha ñemboguata hag̃uáicha, ome’ẽ testimonio Ijára rehe. Peteĩichagua estructura niko ndaikatúi oimo’ã térã ojapo avave apytu’ũ, pe Infinito mba’évante.” Education, 123.
Pe principio peteĩteĩva umi siete iglesia oñembojevy jeyha historia Millerita-pe ha avei ñane rembiasakuepe oĩ ambue principio iñimportánteva Adventismo yma guare ohechakuaa vaʼekue. Pe principio ohechauka umi línea profética “hyepypegua ha okápeguáva” peteĩ historia rehegua ojeporuha Espíritu Santo rupive añetegua omombeʼu hag̃ua. Miller ohechakuaa kóva ha omboʼe hag̃ua voi directamente. Haʼe omboʼe hekopete Apocalipsis-pe umi siete sello ohechauka hag̃ua peteĩ historia paralela umi iglesia rehegua, ha upe taʼãnga paralela-pe umi sello orrepresenta peteĩ añetegua okápeguáva ha umi iglesia peteĩ añetegua hyepypegua, peteĩchagua historia rehegua. Uriah Smith avei oñeʼẽ ko principio rehe ha oiporu ñeʼẽ “hyepypegua” ha “okápeguáva”, ha chéve g̃uarã kóva haʼe pe tape iporãvéva oñemombeʼu hag̃ua umi mokõi línea paralela.
“Umi séllo oñemoinge ñande jehechakuaápe Apocalipsis 4, 5 ha 6-pe. Umi escena ojehechaukáva koʼã séllo guýpe oñembyaty Apocalipsis 6-pe, ha Apocalipsis 8 pe versíkulo peteĩháme. Hesakã porã umi mbaʼe oikóva upépe oikeha umi mbaʼe ndojejokói vaʼekue tupao reheve ko dispensación ñepyrũm guive peve Cristo ou peve.
“Oguerekóramo pe umi siete tupao ohechauka pe tupao rembiasakue hyepypegua, umi siete sello katu omoĩ jehechápe umi mba’e guasu ojehu va’ekue hembiasakue okápeguápe.” Uriah Smith, The Biblical Institute, 253.
Ko'ág̃a ñañepyrũta ñahesaʼỹijo hag̃ua umi siete tupao. Tuicha mbaʼe jahechakuaa hag̃ua mokõiha peve umi peteĩha ha mokõiha tupao, ha upéi jey pe mbohapyha ha irundyha tupao oguerekoha peteĩ joaju “mbaʼévare ha mbaʼe oiko” rehegua, upéva ojeruréva oñehesaʼỹijo hag̃ua oñondive. Esmirna haʼe pe tupao ohechaukáva umi Roma omuña vaʼekuépe, ha Éfeso haʼe pe tupao ogueraháva pe evangelio opaite yvy ape ári.
“Antioquíape niko umi discípulo oñembohéra raẽ vaʼekue cristiano-kuéra. Ko téra oñemeʼẽ chupekuéra Cristo haʼe haguére tema principal ipredikasiónpe, iñemboʼépe ha ikomongetápe. Tapiaite omombeʼu jey hikuái umi mbaʼe oikovaʼekue umi ára-pe haʼe ombaʼapo aja ko yvy ári, ha idiscípulo-kuéra ovyʼa haguépe hese oĩgui hendivekuéra personalmente. Kaneʼõʼỹre oñeʼẽ meme hikuái iñemboʼekuérare ha umi milágro pohãno rehegua ojapovaʼekuére. Jurutĩ ryryipápe ha tesay renyhẽme oñeʼẽ hikuái iñembyasýre jardínpe, iñetraisionare, iñemoĩ hag̃ua huísiope ha ijejukáre, pe paciencia ha humildad reheve ogueropuʼakavaʼekue umi ñeʼẽ vai ha tortura ojejapovaʼekue hese iñenemigo-kuéra rupive, ha pe poriahuvereko Tupãicha reheve oñemboʼe hague umi omuña vaʼekuérape guarã. Iñemoingove jey ha ijehupi yvágape, ha hembiapo yvágape pe Mediador ramo yvypóra hoʼa vaʼekuérape guarã, haʼe vaʼekue umi tema ovyʼa hag̃uáicha oñeʼẽ hese hikuái. Porãite ningo umi tetã ambuegua ikatu vaʼekue oñembohéra chupekuéra cristiano-kuéra, Cristo rehe ae opredika haguére ha chupe rupive ojapo hag̃ua iñemboʼe Tupãme.
“Ha’e Tupã voi ombohéra chupekuérape cristiano. Kóva hína peteĩ téra mburuvicha guasu rehegua, oñeme’ẽva opa umi ojoajúva Cristo rehe. Ko téra rehe ae Santiago ohai vaekue upe rire: ‘Ndaha’éi piko umi ipirapire hetáva penembyasyha, ha pendegueraha hag̃ua mburuvicha rendápe? Ndaha’éi piko ha’ekuéra oñe’ẽvai pe téra porãite pende rerekóva rehe?’ Santiago 2:6, 7. Ha Pedro he’i: ‘Oiméramo peteĩ kuimba’e ohasa asy cristiano ramo, ani hag̃ua otĩ; toñemomba’eguasu katu Tupãme ko mba’ére.’ ‘Peẽme oñembohory ramo Cristo réra rehehápe, pevy’a; Tupã ha mimbipa espíritu opytu’u pende ári.’ 1 Pedro 4:16, 14.” Hechos de los Apóstoles, 157.
Pe iglesia Éfesopegua ohechauka pe iglesia ypykue oikovéva “Tupãrayhúpe Cristo Jesúspe”, ha upéva ha’e peteĩ “káusa” tapiaite oguerekóva peteĩ “efékto” osẽva chugui.
Ha opa umi oikovéva Tupã rehehápe Cristo Jesúspe ohasa asýta jehecha vai rehe. 2 Timoteo 3:12.
Pe iglesia Efeso-pegua ñandejárare oñemomba’e porãva ogueru pe jejopy vai ojehechaukáva pe iglesia de Esmirna rehe. Mokõi iglesia ohechauka peteĩ joaju orekóva mba’e omoñepyrũva ha mba’e osẽva upe rire, ha upe mba’e osẽva oikotevẽ tenonderãite peteĩ mba’e omoñepyrũva rehe. Pe jejopy vai oúva pe “ley dominical” rekove vai guasúpe oñemoñepyrũ peteĩ jehechauka rehegua Sister White ohenóiva “primitive godliness.” Peteĩ ñandejárare ñemomba’e porã ojehechaukava’ekue yma guarére, térã historia ymaguarépe.
“Jepe oĩramo jerovia ha teko marangatu oguejy hetaiterei, koʼã tupãópe oĩ Cristo rapykuehára añetegua. Oguahẽ mboyve pe jehecha paha Tupã rembiapoukapy ñehundi rehegua yvy ári, Ñandejára tavayguakuéra apytépe oĩta peteĩ jevyjey yma guare teko marangatuetepe, ha upéva ndojehechái vaʼekue apóstol-kuéra ára guive. Tupã Espíritu ha ipokatu oñohẽta Itaʼyrakuéra ári. Upe jave heta oñembojaʼóta umi tupão-gui, upépe ko yvy arayhu omyengovia Tupã rayhu ha Iñeʼẽ rayhu. Heta, ministro ha tavaygua apytégui, vyʼápe oguerohorýta umi añetegua tuichaite Tupã omoĩ vaʼekue oñemoherakuã hag̃ua ko tiempope, oñembosakoʼi hag̃ua peteĩ tavaygua Ñandejára jeju mokõiha rehe. Ánga-kuéra enemigo oipota ojoko ko tembiapo; ha oguahẽ mboyve ára peteĩ kuatiaicha guasu koʼãva rehegua oñepyrũ hag̃ua, haʼe oñehaʼãta ojoko hag̃ua upéva omoinge rupi peteĩ mbaʼe japu ojoguáva pe añetévare. Umi tupão oikekuaahápe chupe ipuʼakapýpe ombotavývape, haʼe ojapóta ojehecha hag̃ua Tupã jehovasa especial oñohẽha hese kuéra; ojekuaáta upépe mbaʼe ojeʼéva tuicha interés religiosoha. Hetaite ovyʼapáta heʼívo Tupã ombaʼapo hechapyrã hag̃uáicha hesekuéra, ha pe tembiapo katu ambue espíritu mbaʼe. Peteĩ tova religioso guýpe, Satanás oñehaʼãta omyasãi hag̃ua ipuʼaka mundo cristiano ári.” The Great Controversy, 464.
Pe “Sapukái Pyhare Mbytegua” umi “ára pahápe”gua ha’e pe ñemombarete jey “teko marangatu yma guaréicha” ojekuaa hag̃uáicha pe pasáhepe. Ha’e peteĩ ñemombarete oikóva peteĩ movimientope, ndaha’éi peteĩ iglésiape. Pe tembiasakue Sister White oipurúva omombe’u hag̃ua pe ñemombarete ha’e pe tembiasakue “tiempo apostólico” rehegua, ha upéva ojehechauka pe iglésia Éfeso rupive. Upe ñemombarete oguerúta “jehasa asy”.
“Heta oĩta oñemboty hag̃uáicha kárselpe, heta oĩta okañyva’erã hekove rehehápe táva guasúgui ha táva michĩnguigui, ha heta oĩta ojejukáva Cristo rehehápe, oñembo’y rupi añeteguápe ñemo’ãrã.” Selected Messages, libro 3, 397.
Pe jehasa Cristo rehegua ko yvy ári” pe pasáhe oúvape ohechauka pe iglesia Éfeso ñepyrũ, ha avei ohechaukahína, ta’ãnga profétika ramo, Adventismo laodiceagua rembiasakue arapaha opávo.
“‘Mbojovake ojejere jey hapykuéri, ha tekojoja opyta mombyrygui; añetegua ho’a tape mbytére, ha tekojojáva ndaikatúi oike. Héẽ, añetegua okañy; ha pe ojere vaígui oiko ñemonda hag̃uaicha.’ Isaías 59:14, 15. Kóva oñekumpli Cristo rekovépe ko yvy ári. Ha’e iñe’ẽrendúkuri Tupã mandamientokuérape, omboykévo umi tradición ha mba’ejerure yvyporakuéra rehegua oñemomba’eguasuva’ekue hendaguépe. Upévare oñembotýry ha oñemoñare’ẽ asýkuri hese. Ko tembiasakue ojejapo jey.” Cristo Ñembo’epy Omombe’úva, 170.
Pe jehasa ojehechaukáva Éfeso rehegua oiko peteĩchaite Laodicea pegua jehasa ndive. Umi judío oikóva oiko hag̃ua ñe’ẽreíre ha oñorãirõva ha’e va’ekue Laodiceagua Israel yma guarépe, ha Cristo ha Idisipulokuéra katu Éfeso-ygua Israel pyahupegua. Juan el Bautista omoñepyrũkuri pe tupao Éfeso pegua, ha ha’e ohechauka pe tupao oĩva “ára pahápe”, umi Laodiceagua oñemoĩva hese, ha oñehenóiva ijeheguiete judío, ha judío ndaha’éi.
“Juan el Bautista rembiapo, ha umi ipahápe ára osẽva Elías espíritu ha pokatupe omombáy hag̃ua tavayguakuérape iñapátia-gui rembiapo, heta mba’épe peteĩcha. Hembiapo ha’e peteĩ ta’anga pe tembiapo ojapova’erã ko tiémpope. Cristo ouva’erã mokõiha jey ohusga hag̃ua ko yvy tekojoja reheve. Tupã maranduharakuéra oguerúva pe marandu paha ñe’ẽñemi rehegua oñeme’ẽva’erã ko yvy pukukuepe, ombosako’iva’erã tape Cristo mokõiha jeju-rã, Juan ombosako’i haguéicha tape ijeju peteĩha-rã. Ko tembiapo ñembosako’ípe, ‘opa yvytykue ijyvate’ỹva oñemopu’ãta, ha opa yvyty ha cerro oñemomichĩta; ha umi tape ikarẽva ojejapóta derecho, ha umi tenda iñahatãva oñemoĩta sỹi’ỹ hag̃uáicha’, tembiasakue ojejeyta hag̃ua, ha peteĩ jeyve ‘Ñandejára gloria ojehechaukáta, ha opa to’o ohecháta oñondive; Ñandejára jurúgui osẽgui upéva.’” Southern Watchman, 21 de marzo de 1905.
Éfeso ha’e pe “káusa” ha Esmirna ha’e pe “efékto”. Pérgamo ha Tiatira avei ohechauka peteĩ joaju káusa ha efékto rehegua. Pérgamo ha’e pe tupão ñemoĩmbyky rehegua, omongy’áva Cristianismo ombojoajúvo paganismo ndive. Pe tupão cristiano ho’a oguerohoryrõ guare pe ñe’ẽñepyrũ oje’eha ikatuha pe paganismo ta’anga ñemomba’e oiko oñondive ipype. Emperador Constantino ha’e pe símbolo upe tembiasakue ñemoĩmbyky rehegua, ha iprofétiko tembiaporã ha’e va’ekue omoheñói hag̃ua pe jehekýi añetegua Cristianismo-gui, mboyve pe papado ojekuaaukárõ guare.
Ani avave pende mbotavýi mba’eveichavérupi; pe ára ndoumo’ãi, oúta hag̃uáicha raẽ ndoikói ramo pe jehekýi guasu, ha ojehechauka ramo pe kuimba’e angaipa rehegua, pe ñehundi ra’y; ha’e oñemoĩva ha oñemomba’eguasúva opa mba’e oñembohérava Tupã térã oñemomba’eguasúva ári; upéicha hag̃uáicha, ha’e Tupãicha oguapy Tupã róga guýpe, ojehechaukávo ijehe hag̃ua ha’eha Tupã. ¿Ndapeñemandu’ái piko, che aime gueteri pene ndive ramo, ha’emaha peẽme ko’ã mba’e? Ha ko’ág̃a peikuaa mba’épa ojoko ichupe ikatu hag̃uáicha ojehechauka hi’árape. Pe angaipa ñemimby niko ko’ág̃ama omba’apo hína; peteĩnte oĩ pe ojokóva ko’ág̃a, ojokóta peve ojeipe’a pe tapegui. Ha upéi ojehechaukáta pe Añáme, upe vaípe, pe Ñandejára ohundítava ijuru pytu rupive, ha omboguepátava ijuaju resakãngue rupive. 2 Tesalonicenses 2:3–8.
Pe iglesia Pérgamo-gua ha’e va’ekue pe “mba’érepa”, ha Tiatira ha’e va’ekue pe “oikóva upe rire”. Maranduhára Daniel heta jey omombe’u mba’éichapa paganismo ome’ẽ tenda papado-pe, ha pe jeheja tape porãgui oiko va’ekue mboyve oñemopyenda pe papado, Pablo ohechauka haguéicha, oñeñe’ẽ hese Daniel kapítulo once-pe.
Umi Chîtim pegua outa hese; upévare haʼe oñembyasýta, ha ojevyta, ha ipochyta pe ñemoĩmby marangatúre; péicha ojapóta; ha ojevy jeýta avei, ha oñemoarandúta umi oheja hag̃uáre pe ñemoĩmby marangatúpe. Ha ñorairõhára kuéra opuʼãta ipártegui, ha omongyʼáta pe tenda marangatu mbareteha, ha oipeʼáta pe mymbajuka ára ha ára oñekuaveʼẽva, ha omoĩta pe mbaʼe jeguaru omombovaipa hag̃uáva. Daniel 11:30–31.
Pe kompromíso rehegua tupaópe, oñemomombyrýva’ekue ho’a mboyve pe poder papal ojehechauka hag̃ua tembiasakue ryepýpe, Daniel ohechauka “umi” oheja vaʼekuéva “pe ñeʼẽmeʼẽ marangatu”. Haʼekuéra oheja rire pe ñeʼẽmeʼẽ, upéicharõ pe papado, Daniel ohechaukaháicha pe “mbaʼe ñanembojaʼo hag̃ua oporomonguʼévape”, oñemoĩ yvy guasu tróno ári. Hermana White omombeʼu Daniel 11 pahape peve umi poteĩ versíkulo paha rehe, heʼívo pe “profesía oĩva Daniel kapítulo once-pe og̃uahẽma hiñemohuʼãmbaiterãrõ”. Umi poteĩ versíkulo paha haʼe hína Daniel 11 ñemohuʼã pahaite, ha haʼe omboʼe pe tembiasakue ojehechaukáva umi versíkulo paha rupi ojehechauka raẽ hague Daniel 11:30–36-pe, upéva ohechauka pe “mbaʼérepa oiko ha mbaʼépa osẽ chugui” histórico ojehechaukáva Pérgamo ha Tiatíra rupive.
“Ndajaikovéi tiempo ñaperde hag̃ua. Oĩ ñane renondépe ára ijetu’úva. Ko yvy tuichakue ojeipy’apy ñorairõ espíritu reheve. Pya’eterei oikóta umi mba’e vai rehegua oñe’ẽva profesíakuérape. Pe profesía oĩva Daniel kuatiañe’ẽ capítulo 11-pe haimete oguãhẽma ijehupytymbápe. Heta tembiasakue oikova’ekue ko profesía ñehupytyrãme oñembopyahúta.”
“Pe mbohapy pa ary verse-pe oñeñe’ẽ peteĩ pokatu rehe ‘versículos 30 guive 36 peve oñecita.’”
“Umi escena ojoguáva ko’ã ñe’ẽme oñemombe’úva rehe oikóta.” Manuscript Releases, número 13, 394.
Pe relación causa ha efecto oĩva Pergamo ha Tiatira apytépe, ha avei pe relación causa ha efecto oĩva Éfeso ha Esmirna apytépe, oñembopyahu jeyta umi “ára pahápe”. Umi protestánte Estados Unidos-pegua ojapóta peteĩ ñe’ẽme’ẽ ñemongu’e ta’ãnga ñemomba’e ndive, Pergamo ohechauka haguéicha (pe techaukaha tenondegua ta’ãnga ñemomba’épe ha’e kuarahy ñemomba’e), ha okañývo hikuái jerovia-gui, oñembosako’íta tape pe kuimba’e angaipa rehegua hag̃ua, oñemombe’u jey hag̃ua profétikamente. Oñembopyahúvo pe jehekýi ha pe papado oñemoĩ jey hag̃ua guapyhápe, Tupã peteĩ jave omopu’ãta hína peteĩ iglesia Éfeso ohechauka haguéicha, ogueraha hag̃ua Daniel ha Apocalipsis marandu yvy tuichakue javeve, ha pe jehasa asy Esmirna ohechaukáva oñembopyahu jeyta.
Añe’ẽta umi mbohapy tupao paháre, rire ñahesa’ỹijo pe añetegua ohechaukáva Revelación pegua irundy sello peteĩha ha’eha peteĩ línea añetegua okapeguáva ohóva oñondive peteĩ línea añetegua hyepypegua ndive, ojehechaukáva umi irundy tupao peteĩha rupive. Oje’e haguéicha yma, Uriah Smith he’i kóicha:
“Oguahẽramo jepe umi siete tupão ohechauka pe tupão rembiapokue hyepypegua, umi siete sello ogueru jehechápe umi mba’e guasu oikova’ekue hembiasakue okápegua.” Uriah Smith, The Biblical Institute, 253.
Jahechauka kuri pe irundy peteĩha tupao ohechauka mokõi joaju “mba’ére ha mba’e rapykuéri” rehegua, ojejapo jeýva umi “ára pahápe”. Oñemopyenda Adventismo pionéro kuéra rehe, ha iñimportantevéva, Tupã Ñe’ẽ poguy rehe, umi irundy tembiasakue hyepypegua tupao rehegua oguerekova’erã peteĩ tembiasakue okapegua ojokupytýva, ojehechaukáva umi irundy peteĩha sélore. Peteĩha ha mokõiha séllo ombojevy jey Éfeso ha Esmirna rembiapo rechaukaha peteĩchagua, ha katu oipuru peteĩ kavaju morotĩ ohechauka hag̃ua tembiapo ogueraháva cristianismo ko yvy ape ári. Upéva ohechauka tupao rembiapo okapegua, ha mokõiha séllo ohechauka Esmirna ryguere ñohẽ guasu peteĩ kavaju pytã rupive.
Ha ahecha ramo pe Ovecha oipe’a peteĩva umi sello-gui, ha ahendu, áraicha ára guasúicha, peteĩva umi irundy mymba apytégui he’iha: Eju ha ehecha. Ha ama’ẽ, ha péina ápe peteĩ kavaju morotĩ; ha pe oguapýva hi’ári oguereko peteĩ hu’yha; ha oñeme’ẽ chupe peteĩ koróna; ha osẽ ipu’akapáva, ha ipu’aka hag̃ua. Ha oipe’ávo pe mokõiha sello, ahendu pe mokõiha mymba he’iha: Eju ha ehecha. Ha osẽ ambue kavaju pytã; ha pe oguapývape hi’ári oñeme’ẽ pu’aka oipe’a hag̃ua py’aguapy yvy ári, ha ojuehe hag̃ua ojojuka; ha oñeme’ẽ chupe peteĩ kyse puku guasu. Apocalipsis 6:1–4.
Zacarías oguereko mbovymi pasaje omombeʼúva hag̃ua mbaʼépa hína umi irundy kavaju ojehechaukáva umi irundy sellokuéra peteĩha Apocalipsispe. Peteĩva umi pasaje apytégui, capítulo diez-pe, Zacarías heʼi vove oñehẽramo pe ama riregua, “Judá ovecha aty” haʼéva Tupã “róga” oñemoambuetaha “ikavaju porãite ñorairõme”.
Pejerure Ñandejárape ama ára pahápe; ha Ñandejára ojapóta arai hendyva, ha ome'ẽta chupekuéra ama ára, peteĩteĩme kapi'i ñúme. Ta'ãnga gua'u niko oñe'ẽ reipa, ha mba'ekuaa reíva ohecha japu, ha omombe'u kerayvoty gua'u; oreko py'a guapy reínte: upévare oho hikuái ovecha atyicha, oñembyasy, ndaipórigui pastor. Che pochy hendy kuri umi pastor kuéra rehe, ha aikastiga umi kavara kuérape: Ñandejára ipu'akapáva niko ohecha hag̃ua hógape, Judá róga rehe, ha ojapo chupekuéra kavaju porãite ramo ñorairõme. Zacarías 10:1–3.
Ellen White heta jey jeyve ohechauka porã pe Espíritu Santo oñeñohẽ hague Pentecostéspe ohechaukaha pe ama pyahu koʼág̃a hoʼáva. Pe tembiapo ojejapóvaʼekue mundo rehehápe Pentecostéspe ojehechauka pe iglesia de Éfeso rupive, ha Éfeso omoñepyrũ pe jejopy vai ojehechaukáva Esmirna rupive, upéva Juan ohechaukáva “kavaju pytã” ramo mokõiha sello-pe. Umi mokõi sello peteĩha ha mokõiha ojokupyty umi mokõi iglesia peteĩha ha mokõiha ndive, ha ohechauka umi “ára pahápe”, pe ama pyahu oñeñohẽ aja.
Espíritu de Profecía avei oiporavo mokõivéva, pe mbohapyha sello paha ha irundyha sello ñepyrũ, upéicha ombojoaju hag̃ua chupekuéra (mba’ére ha mba’éicha oiko), ha ojapóvo upéva omoĩ pe tembiasakue ojehechaukáva oĩha hi’árape ha “ára pahápe”.
“Upe espíritu ojehecha avei ko árape, pe ojehechaukáva Apocalipsis 6:6–8-pe. Tembiasakue ojejevýta. Pe oikómava oikojeyta.” Manuscript Releases, volumen 9, 7.
Karai Vóiter rekove teépe, (oñemoĩva’ekue kuatiare 1898-pe) pe espíritu oñemoĩ hag̃uáicha peteĩ ñeñangareko’ỹme guive omoĩjey hag̃ua tape umi mba’e oñemoĩ hag̃ua papado-pe ikatu hag̃uáicha ojehupi jey pe tenda guasúpe, oikóma vaʼekue mbarete ha hesãi porã; pe jeheja rei Protestantismopegua, oñepyrũvaʼekue oñemboykévo peteĩha ánhel marandu ára pyahúpe ary 1844-pe, oñepyrũmavaʼekue (1863-pe) oike hag̃ua mbeguekatúpe pe hatĩ Protestant Adventismopegua ári.
Pe Pergamos kompromíso ojehechauka peteĩ “par” balánsaramo mbohapyha sello-pe. Mokõi balánsa aña’ẽmeha rehegua ohechauka peteĩ medida heko’ỹva. Pe mbohapyha sello ogueraha irundyha sello-pe, ojehechaukáva peteĩ “kavaju sa’y hovyju” ramo “mano” rehegua, upéicha rupi ohechauka papado ojukahague hetaiterei millón tapicha Pytũmbýpe. “Añaretã” hína pe oúva pe kavaju hovyju papado rehegua rapykuéri. Pe tembiasakue mbohapyha ha irundyha sello rehegua ojokupyty umi iglesia Pergamos ha Tiatira rembiasakuére. Constantino kompromíso ha’e va’ekue peteĩ tembiapo oñemboguata mbeguekatúpe; upévare, pe espíritu kompromíso rehegua omba’apóma kuri Hermana White rembiasakue personal-pe, péicha avei Pablo ára-pe, he’i jave pe “mba’evai ñemimby omba’apóma hína.” Pe jehekýi oúva mboyve papado oñemopu’ã hag̃ua iguapyháramo akóinte ha’e peteĩ tembiasakue oñemboguata mbeguekatúpe, ha upe “tembiasakue oñembopyahúta jey. Pe oikova’ekue oikóta jey.”
Ha ahendu peteĩ ñe'ẽ umi irundy mymba mbytépe he'íva: Peteĩ medida trígo rehe peteĩ denário, ha mbohapy medida seváda rehe peteĩ denário; ha eñangareko ani hag̃uáicha rembyai pe aséite ha pe víno. Ha oipe'a rire pe irundyha sello, ahendu pe irundyha mymba ñe'ẽ he'íva: Eju ha ehecha. Ha ama'ẽ, ha péina ápe peteĩ kavaju hovyũ asy; ha pe oguapýva hi'ári héra va'ekue Manoa, ha Añaretã oho hapykuéri hendive. Ha oñeme'ẽ chupekuéra pokatu yvy irundyha peteĩva ári, ojuka hag̃ua kysepuku rupive, ha ñembyahýi rupive, ha manokue rupive, ha umi mymba yvy arigua rupive. Apocalipsis 6:6–8.
James White ohechakuaa ambue mba’e ijojaha’ỹva profético umi siete iglesia ha umi siete sellope. Ha’e ohechauka peteĩ jehechauka ojejapóva por propósito umi irundy iglesia peteĩha ha umi mbohapy iglesia paha apytépe, ha upéi, upe fenómeno peteĩchagua umi irundy sello peteĩha ha umi mbohapy sello paha apytépe avei.
“Koʼág̃a jahecha porãma umi tupao, umi sello ha umi mymba, térã tekove oikovéva, peve ikatuháicha oñembojoja oñeʼẽ hag̃ua peteĩcha umi período de tiempo rehe. Umi sello hína siete papy, umi mymba katu irundy añoite. Ha ikatu hag̃uáicha iporã koʼápe ñañatende hag̃ua, pe peteĩha, mokõiha, mbohapyha ha irundyha sello jepeʼápe, pe peteĩha, mokõiha, mbohapyha ha irundyha mymba oñehendu heʼívo: ‘Eju ha ehecha’; ha katu pe poha, poteĩha ha pokõiha sello jepeʼápe, ndaipóri péicha peteĩ ñeʼẽ oñehendúva. Ndojojavéima avei umi mbohapy tupao paha ha umi mbohapy sello paha, oñeʼẽvo umi mismo período de tiempo rehe, ojapoháicha umi irundy tupao peteĩha ha umi irundy sello peteĩha. Péro, rohechaukaháicha, umi tupao, sello ha mymba oñemoĩ porã oñondive, oñeʼẽvo umi mismo período de tiempo rehe, amo 1800 ary rupi peve, jahupyty meve peteĩ michĩmi hetave mbyte saʼi ary peteĩ siglo guive ko tiempo koʼag̃agua.” James White, Review and Herald, 12 de febrero de 1857.
James White nomoĩri pe patrón peteĩchagua oĩha avei umi trompétape, ha katu añetehápe upéicha. Umi irundy trompéta peteĩha ha’e trompéta, ha umi mbohapy trompéta paha ha’e mbohapy gua’u. Umi irundy trompéta peteĩha ohechauka Tupã rembiapoukapy Roma pagána ári, Constantino arapokõindy léi rehe año 321-pe; ha umi mbohapy trompéta gua’u ohechauka Islam. Umi mokõi trompéta gua’u peteĩha ha mokõiha ha’e juicio Roma papal rehe arapokõindy léi rehe omopyendava’ekue 538-pe, ha pe mbohapyha trompéta gua’u ha’e pe arapokõindy léi apañuãi rehegua oútava pya’etereíma amo gotyove.
José Bates oipuru umi pionéro kuéra ñemyesakã umi mbohapy iglesia pahague rehegua peteĩ símbolo ijojaha’ỹva ramo, omombe’u hag̃ua mbohapy iglesia contemporánea oĩva pe época millerita-pe. Maymáva pe énfasis oĩva pe pasáhepe ome’ẽ vaekue Bates.
“‘Opavave yvýpe, he’i Ñandejára; MOKÕI HENDA ipype ojepe’áta ha omanóta; ha PE MBOHAPYHA katu opytáta ipype. Tupã he’i oguerahátaha PE MBOHAPYHA tata rupi, ha omopotĩta chupekuéra. Ha’ekuéra ohenóita hese, ha ha’e ohendúta chupekuéra. Ha’e he’íta: ‘KO’ÃVA CHE RETÃYGUA’; ha ha’ekuéra he’íta: ‘ÑANDEJÁRA HA’E CHE JÁRA TUPÃ.’ Peteĩha henda, SARDIS, pe tupao réra año guáicha térã Babilonia. Mokõiha henda, Laodicea, pe Adventista réra año guáicha. Mbohapyha henda, Filadelfia, pe Tupã tupao añetetéva añoite ko yvy ári, péva ha’ekuéra ojetradusíta hag̃ua Tupã táva-pe. Apocalipsis 3:12; Hebreos 12:22–24. Jesús rérape, romokyre’ỹ jey ndéve rejava hag̃ua Laodiceagua-kuéragui, Sodoma ha Gomorra-gui ojejavaháicha. Iñembo’ekuéra japu ha ombotavyva; ha ogueraha opa hag̃uáicha ñehundípe. Mano! MANO!!* opa’ỹva MANO!!! oĩ hapykuéri. Nemandu’a Ló rembirekóre.” Joseph Bates, Review and Herald, volumen 1, noviembre 1850.
Millerita rembiasakuepepe, Sardis ha’e vaekue pe tupao oguerekóva peteĩ téra he’íva oikoveha, ha katu omano vaekue.
Ha pe ánhel peve tupao Sardis-pe ehai: Kóicha he'i upe oguerekóva umi siete Espíritu Tupãgui ha umi siete mbyja; aikuaa nde rembiapokue, reguerekoha téra reikovéva ramo, ha reime hag̃ua omanóva. Apocalipsis 3:1.
Tupã tavayguakuéra oguereko meme peteĩ téra. Pe téra Efeso rembiasakue guive Pérgamo peve vaʼekue haʼe vaʼekue Cristiano. Pe téra papakuéra poguýpe oĩ jave haʼe vaʼekue pe iglesia desiértope. Pe téra ko’ẽ mbyja ñemoinge guive, Juan Wycliffe reheve, haʼe vaʼekue Protestante. Arakaʼe pahápe, ary 1798-pe, umi protestántekuéra oñepyrũma kuri ojevy pe comunión romana-pe. Upérõ tekotevẽnte kuri peteĩ prueba ohechauka hag̃ua pe añetegua: hikuái, jepe heʼi hag̃ua oguerekoha pe téra ojeʼéva rehe, ndahaʼevéiha pe iglesia poravopyre. Arapoty ary 1844-pe, oguahẽ pe prueba ohechaukátava ndahaʼevéimaha hikuái pe iglesia ogueraháva Cristo ñeʼẽmeʼẽ réra. Elías rembiasakue omeʼẽ peteĩ mokõiha testígo iporãitereíva ko añetegua rehegua. Ohechaukárõ guare hikuái ikarakter añete, ijetuʼu kuri ñepyrũrã umi Millerita-kuérape ohechakuaa hag̃ua umi protestántekuéra ohechaukaha oikóma hikuái Babilonia rajykuéra ramo. Péro umi Millerita-kuéra ipahápe ojapo upe mbaʼeete, ha oñepyrũ ohenói yvyporakuérape osẽ hag̃ua umi iglesia hoʼavaʼekuégui, oñembotývo pe marandu ángel mokõiha rehegua. Upéi oĩ peteĩ proceso de prueba ombohechaukátava umi Millerita-kuérape ikarakter tee. ¿Filadelfiagua piko hikuái térã Laodiceagua?
Umi Filadelfiagua osegi Cristo-pe pe Tupaó Marangatuvetépe, ha umi Millerigua ombotovéva ojapo hag̃ua upéva ohechauka umi Laodiceagua reko. Péicha, jajuhu pe lógica omyesakãva mba’ére Bates ohechakuaa umi mbohapy iglesia oĩha contemporáneamente peteĩchagua tembiasakue ryepýpe. Upe tembiasakue oñekumpli pe estructura profética oĩvape pe parábola umi pa virgen rehegua, ha pe inspiración ñanemomarandu oñekumpli hague ha oñekumplítaha pe letraite peve.
“Pe parábola umi diez virgen rehegua, Mateo 25-pe, avei ohechauka pe jehasa asy pueblo adventista rehegua.” The Great Controversy, 393.
“Py’ỹi oñereferi chéve umi pa’ũ tenondegua rehegua ñe’ẽmondo rehe, pa umi diez kuñataĩ, po iñarandu ha po itavyva’ekue. Ko ñe’ẽmondo oñekumplíma ha oñekumplítaite pe letra peteĩteĩme, oguerekógui peteĩ aplicación especial ko ára-pe g̃uarã, ha, pe marandu mbohapyha ángel reheguaicha, oñekumplíma ha opytáta añetegua ko’ág̃agua ramo pe tiempo paha peve.” Review and Herald, August 19, 1890.
Umi mbohapy iglesia paha ohechauka umi oĩva okápe pe movimiento Millerita-gui, ha Sardis rehegua; ha umi oĩva hyepýpe pe movimiento-pe ohechauka térã Filadelfia térã Laodicea. Umi mbohapy iglesia ojehechakuaa Apocalipsis kapítulo mbohapy-pe, ha umi irundy peteĩha oĩ kapítulo mokõihápe. Upévare, pe Hermana White oñe’ẽvo pe tembiasakue rehe Apocalipsis kapítulo mbohapy pegua, ha’e ohechauka umi iglesia peteĩteĩ Joseph Bates ramoite ohechakuaava’ekue.
“¡Mba’eichaitéva peteĩ ñemombe’u! Mboypa oĩ ko tembiasa kyhyjérape. Ajerure mbaretépe opa marangatuhárape toikuaa porã hag̃ua Apocalipsis mbohapyha kapítulo, pype niko oñemombe’u mba’éichapa oĩ opa mba’e umi ára pahápe. Peikuaa porãkena peteĩteĩ versíkulo ko kapítulogui, ko’ã ñe’ẽ rupive Jesús oñe’ẽ niko peẽme.” Manuscript Releases, volumen 18, 193.
Mbohapy tupaopyrã omanoaguĩva rehegua, ojehechauka jey Adventismo pahaitepe. Joseph Bates ohechakuaa kuri umi mba’ekuaarã ha ñemongu’e oikóva pe ára Millerita-pe, ha ohechauka Sardis ramo Babilonia rajykuéra, ha’ekuéra niko umi oñeñe’ẽ hag̃uápe pe marandu mokõiha ánhel rehegua. Ha’e oñe’ẽ kuri pe ñeha’ã ha ñorairõ rehe oĩva pe aty michĩva Cristo rapykue oikéva pe Tupaópe Marangatuhápe 22 jasypa 1844-pe, ha umi ombotovéva osẽ hag̃ua pe tupaógui marangatuvape. Ha’e oñeha’ã kuri ohenói Laodiceagua-kuérape osẽ hag̃ua pe pytũngui oguerekóvagui, ha ijapytépe peteĩ hendáicha pe ike resa’ỹ Laodiceagua rehegua oúmi kuri pe añetegua-gui William Miller ojapyhy haguére peteĩ tenda tenondegua pe ñemongu’e Laodiceagua-pe. Kóva hína pe ñeha’ã ha ñorairõ peteĩchaite ojehechaukáva pe marandu Filadelfia-pe.
Péina, ajapóta umi oĩva Satanás sinagógape, he'íva hikuáiha judío ha ndaha'éi upéicha, síno ijapu; péina, ajapóta ou ha oñesũ nde py renondépe, ha oikuaa hag̃ua che rohayhu hague. Apocalipsis 3:9.
Peteĩ apañuãi jeroviapy rehegua akóinte omoheñói mokõi aty omomba'eguasúva, oiko haguéicha pe Jejavy Guasupe. Protestantísmo ao joja ojeipe'a ramoite va'ekue Sardis-gui, ha'ekuéra ojevy jey rupi Róma-pe ha oñemoañete hag̃ua Róma rajy ramo. Upéi pe ao joja oĩ Millerita Adventísmo pópe, péro sapy'ami rire peteĩ prueba omoheñóita mokõi aty he'íva ha'eha pe mymba aty michĩva. Peteĩ aty añetegua ha peteĩ aty japu. Bates ohechauka va'ekue pe mymba aty michĩva oho va'ekue Cristo rapykuéri pe Lugar Santísimo-pe. Iñorairõ va'ekue umi Laodicenses ndive, he'íva ha'ekuéraha pe mymba aty michĩva. Filadelfiagua ramo, Bates ñorairõ va'ekue Satanás sinagóga ndive, peteĩ aty he'íva Tupã tavaygua hague, péro ijapu ha ndaha'éi judío-kuéra.
Ko mba’emojoja oñehupyty jey vove ipahápe Adventísmo paha gotyo, oĩta peteĩ tavayguakuéra jehovasa peteĩ ñe’ẽme’ẽme oñeiporavo va’ekue ha ojeheja va’ekue ykére “tiempo del fin”-pe ary 1989-pe, péichaite avei umi mburuvichakuéra judío oñeheja haguéicha ykére Cristo heñói jave, upéva ohechauka “tiempo del fin” upe tembiasakue proféticape. Cristo rembiasakue oguahẽrõ guare ijeike jejopy’ỹme Jerusalénpe, ojehechauka typope “Midnight Cry” rembiasakue Millerita arapýpe. Inspiración heta jey ombojoaju kurusu rechaukaha guasu rehegua “Great Disappointment” ary 1844-pegua ndive. Judas ohechauka umi Laodicenses Cristo rembiasakuepegua, ha umi apóstol-kuéra katu umi Filadelfiaguápe. Mbohapy ary ha mbyte rire kurusu rire, umi Filadelfiagua, ojehechaukáva Bates rupive, oñeha’ãkuri ohenói umi Laodicenses-pe osẽ hag̃ua peteĩ tupão ho’ava’ekuégui ojehechaukáva temimbo’e Judas Iscariote rupive.
Áño 1989-pe pe tavaygua kuéra, yma ojeporavopyréva pe ñe’ẽme’ẽme, omboyke pe tesape ojepe’apyréva ha ojeheja tapykuépe. Oguahẽvo pe peteĩha ñembyasy July 18, 2020-pe, oñepyrũ pe jeha’ã rape umi apytépe yma ojehechava’ekue ku peteĩ movimiento peteĩmeguáicha. Upéicharõ jepe, peteĩ aty ha’e Laodiceagua ha ambue aty katu Filadelfiagua. Oiko haguéicha Judas ojapo kuri ñe’ẽme’ẽ mbohapy jey Sanedrín ndive oñeme’ẽ haguã Cristo-pe kurusu mboyve, upéicha avei umi Laodiceagua pe tembiasápe September 11, 2001 rire, omboykéta hikuái mbohapy oportunidad oñearrepenti haguã. Pe araka’eve’ẽ Sunday law oúvape, ojehechaukáta añetetépe, Judas ojepysóva peteĩ yvyráreichaite, umi Laodiceagua oĩha iñambue ha oñesepara umi Filadelfiaguágui. Ha’e pe cosecha-pe oñemboja’ohápe umi ñana vai trígogui. Pya’eterei jahupytysiína upe cosecha.
Koʼã añetegua ojehechakuaa añoite ñande jaime hag̃ua dispuésto ñantende hag̃ua pe peteĩnte metodología bíblica ikatúva oikuaauka ha omopyenda “añetegua” haʼehague “historicism.” Pe metodología añetetéva ndahaʼéi preterismo, futurismo, dispensacionalismo, woke-ismo, jeikuaa gramatical térã histórico, ni mbaʼeveichagua ambue heta falsificación satánica apytégui. Oĩ peteĩ ñeʼẽjoaju ojekuaáva hetáicha ha oñeatribui peteĩ filósofo siglo diecisiete-pegua hérava Jean-Jacques Rousseau-pe, ha oñembojevy heta hendáicha, péro pe pensamiento rekove haʼe: “Jejavy oguereko heta rapo, ha añetegua peteĩnte.” “Añetegua” haʼe Alfa ha Omega, haʼeva peteĩ rapo yvy pirúgui osẽvaicha.
“Upéicha avei Ñandejára Ñe’ẽ Tee rehe, ha’éva pe tesoro renda iporãitereíva hína Iporiahuvereko mba’erepy rehegua. Hetaite yvate yvágaicha ha oguereko hag̃ua opávo ára peve umi añetegua ijojaha’ỹva hekoresãi ojehechakuaa hag̃ua. Hetaiterei yvypóra guasupe g̃uarã, Cristo voi ha’e ‘peteĩ rapo yvy secape osẽva guáicha’, ha ha’ekuéra ndohechái Ipype ‘mba’eve porã’ ‘oipotáva chupekuéra’. Isaías 53:2. Jesús oĩrõ guare yvyporakuéra apytépe, Tupã jehechauka yvypórape, umi mbo’ehára kuatia rehegua ha fariséokuéra he’i Chupe: ‘Nde peteĩ Samaritano, ha reguereko aña.’ Juan 8:48. Jepe Ita’yrakuéra voi oĩmbopa ijyva py’aguasu rehegua ñembotavygui, mbeguekatúgui oikuaa hag̃ua chupe upe oúva ohechauka hag̃ua chupekuéra Túva mborayhu. Upévare Jesús oguata hag̃ua iñoháme yvyporakuéra mbytepe. Yvágape añoite ojeikuaa porãmbyre Chupe.” Thoughts from the Mount of Blessing, 25.
Umi añetegua ko’ág̃a ñakompartíva ojehechakuaava’erã pe contexto-pe añetegua okakuaaha mbeguekatúpe tembiasakue pukukue javeve, ha iñimportantevéva, ñande ñentendekuaa añetegua rehegua omoĩva’erã pe contexto Alpha ha Omega-pe, pe contexto Jesús ombojoaju hag̃ua peteĩ mba’e paha peteĩ mba’e ñepyrũ rehe.
Pe irundyha tupaó héra Tiatira ha ohechauka pe período pe papado oisãmbyhy hague ramo pe quinto rréino marandu’ypy rehegua he’iháicha la Biblia, ha upéva hína pe período pe tupaó ñu-megua oĩ haguépe jejopy poguýpe. Jejopy Israél espiritual rehegua Babilonia espiritual poguýpe mil mokõi sa poapy año pukukue ojehechauka raẽ vaʼekue Israél literal jejopy rupive Babilonia literal poguýpe setenta año pukukue.
“Ko ára peve tupao Tupã rehegua oĩ lívre omotenondévo hu’ã hag̃uáicha pe plan divíno peteĩ yvypóra ñemoñare okañývape guarã. Heta sa’arykuévo Tupã retayguakuéra ohasa peteĩ jejoko iliverta rehegua. Oñembotove pe marandu porã ñemombe’u ipotĩmbaitépe, ha umi ojehejavýva kuimba’e kuéra mandamiénto kuérape ogueropu’aka hag̃ua ojejopy hese kuéra umi mbaretevéva castígo. Upévare, Ñandejára parrál tuicha tekoporã rehegua opyta hag̃uaicha haimete paite oñeñotỹ’ỹre. Tavayguakuéra ojepe’a chuguikuéra Tupã Ñe’ẽ resape. Jejavy ha jerovia’ỹ reindy pytũmby omongyhyje va’ekue ombogue hag̃uáicha pe kuaapy religión añeteguáre. Tupão Tupã rehegua ko yvy ape ári oĩ va’ekue añetehápe jejopy poguýpe ko arapuku pukukue ñemoñare’ỹ hag̃uáicha, peteĩchaite Israel ra’ykuéra ojejokóva Babilóniape pe ñemosẽ aja.” Profetas y Reyes, 714.
Pe jeikoha pokõi pa Babilóniape jejapyhyha ojehechauka pe iglesia Tiatíra rupive. Pe iglesia Tiatíra ha’e pe mba’e ojejapóva pe mba’e omoñepyrũva rehe, ha upéva ojehechauka Pérgamo rupive. Pérgamo ojehechauka Constantino, pe mburuvicha guasu, rupive, ha’e ombojoajúva ta’ãnga ñemomba’e kristianíndive. Ijapysaka ta’ãngare pe techaukaha ha’e kuarahy ñemomba’e. Pe mba’érepa yma Israel ojereraha jejapyhýpe pe pokõi pa ary Tiatírape g̃uarã, he’i Ñandejára Ñe’ẽme, ha’e rupi umi huvicha kuéra ombojoaju ha ojapo ñemoirũ umi tetã ta’ãnga omomba’éva ijerére oĩvandi, peteĩ ñepu’ã porãite Ñandejára Ñe’ẽ rehe. Ñandejára heta jevy Israel-pe he’i vaekue ani hag̃ua oñembojehe’a umi tetã heko vaietéva ijerére oĩvandi. Umi Diez Mandamiento, upe mba’e voi yma Israel oñangareko hag̃ua hi’ári oñeme’ẽ vaekue, oheja’ỹete ta’ãnga ñemomba’e. Ha Ñandejára ohasávo Moisés renondépe pe itakua Horeb-pe ha oikuaaukávo Icharakter, mokõi jevy ombohéra upe ñe’ẽmondoite ñañe’ẽha hese.
Ha he’i: Péina, ajapo peteĩ ñe’ẽme’ẽ; nde retãyguakuéra renondépe ajapóta mba’e hechapyrãva, araka’eve nojejapóiva opa ko yvy ape ári, ni peteĩ tetãme jepe; ha opa umi tetãygua nde reimeha apytépe ohecháta Ñandejára rembiapo; peteĩ mba’e kyhyje hag̃ua niko pe ajapótava nendive. Eñangareko pe ha’évare che romandáva ndéve ko árape: péina, amosẽta nde renondégui pe Amorreo, pe Cananeo, pe Hitita, pe Ferezeo, pe Heveo ha pe Jebuseo. Eñangareko ndejehe, ani hag̃uáicha rejapo ñe’ẽme’ẽ umi yvy reho hag̃uápe oikóvandi, ani hag̃ua upéva oiko ñuhãramo pende apytépe. Péro peẽ peity vaerãta yvýre i altar-kuéra, pembyaipa vaerãta ta’anga-kuéra, ha peikytĩ vaerãta yvyra marangatu atykuéra. Nde nderejeruréiva’erã ambue tupãme; Ñandejára réra niko Celoso, ha’e niko Tupã imba’epýva. Ani hag̃uáicha rejapo ñe’ẽme’ẽ umi yvy oikóvandi, ha ha’ekuéra toñemoakãratĩ i tupã-kuéra rapykuéri, ha toikuave’ẽ sacrificio i tupã-kuérape, ha peteĩ nderenói, ha re’u isacrificio-gui; ha reme’ẽ hag̃ua ita’yrakuéra nde ra’ykuérape, ha ita’yrakuéra toñemoakãratĩ i tupã-kuéra rapykuéri, ha tombotavy nde ra’ykuérape toñemoakãratĩ hag̃ua i tupã-kuéra rapykuéri. Éxodo 34:10–16.
Mokõi jevy Ñandejára omomarandu yma Israélpe ko pasáhe-pe añoite, ha heta ambue testimónio bíblico oĩ avei pe tembiapoukapy yma Israélme guarã, ani hag̃ua ojapo ñe’ẽme’ẽ umi tetãnguéra ñemomba’eguasu ta’ãnga rehe oñemopyendávandi ijerére. Umi kompromíso oñepyrũ yma Israel oikutu jave Ñandejárape ha Itéokrasiape. Ha’ekuéra oipotárõ guare peteĩ mburuvicha guasu, Ñandejára oheja chupekuéra oreko hag̃ua peteĩ mburuvicha guasu, ha upe guive hetave opa mburuvicha guasu apytégui, ha katuete opa mburuvicha guasu umi diez trívu yvateguápegua omboyke upe tembiapoukapyete. Pe principio ojeruréva Israel oĩ hag̃ua ijehegui ha ijojaha’ỹ hag̃uáicha umi tetãnguéra ta’ãnga rehegua ijerére-gui, oñemboyke ha ojehechauka pe kompromíso rupive upéi Constantino oikótava techaukaha ramo. Pérgamo ha Constantino orrepresenta Israel ruvicha guasu kuéra pu’aka’ẽ, omoingéva ñemomba’eguasu ta’ãnga rehegua Tupão Ñandejáragui peve. Pe jeheja vai, oñepyrũva’ekue mburuvicha guasu Saúl reheve, ohechauka joja pe jeheja vai iglesia cristiana-peguáre, ogueraháva ñembyaty espiritual Babilóniape. Pe tembiasakue marangatu oñepyrũva mburuvicha guasu Saúl guive ha oguahẽ pe ñembyaty Babilóniape peve, oñetechauka iglesia Pérgamo rupive. Pe ñembyaty setenta ary pukukue upe riregua, ha’e va’ekue iglesia Tiatíra.
Éfeso ohechauka pe tupao osẽha ogueraha hag̃ua ipu’aka hag̃ua Yvy Oñepromete Vaʼekue rehe. Éfeso ohechauka Moisés ára ha Israel jejora Egipto poguýgui.
“Ko Biblia ombyaty ha oñembojoaju hag̃ua umi itesóro ko generación pahápe g̃uarã. Opa umi mba’e guasu oikova’ekue ha umi tembiapo solemne Tetãygua Ypykuépe ojehu va’ekue, ha ko’ág̃a ojehu jey hína tupãópe ko’ã ára pahápe.” Selected Messages, libro 3, 338, 339.
Pe tembiasakue ojehechaukáva Egíptogui ñemosãsope oñembopyahu ára pahápe. Upévare upéva avei oñembopyahu pe tembiasakue Millerita rehegua. Upevarã Sister White heta jey oñe’ẽ pe tembiasakue rehe omombe hag̃ua pe tembiasakue Millerita rehegua. Ha’e ombojoja pe Jejavy Guasu ary 1844-pe pe hebreo-kuéra jejavy rehe oĩ jave hikuái Mar Pytã renondépe, Faraón ehérsito oguahẽ hag̃uáicha hapykuéri. Ha’e avei ombojoja pe tembiasakue Egíptogui ñemosãso rehegua Cristo ára rehe; upévare pe temimbo’e-kuéra jejavy kurusúre oikóva ojejapo hag̃ua techapyrãramo pe jejavy Mar Pytãme oikova’ekue, ha upéva avei ojejapo hag̃ua techapyrãramo pe Jejavy Guasu ary 1844-pe. Pe jejavy kurusúre oikova’ekue ohechauka vaʼekue pe iglesia de Éfeso ñepyrũ. Moisés ára, Israel yma guarépe iñepyrũme, ojehechaukáva iglesia de Éfeso rupive, ha upéva avei ojapo techapyrãramo Israel moderno ñepyrũ Cristo árape. Mokõive tembiasakue ojehechauka iglesia de Éfeso rupive. Umi añetegua roikuaaukáva ko’ápe heta jeyma oñepresenta hag̃ua opavave renondépe arykuéra pukukue aja Future for America rupive; upévare che ame’ẽnte peteĩ jehechapy guasu.
Cristo rembiasakuepe jajuhu ñepyrũ umi tavayguakuéra pe ñe’ẽme’ẽ pyahu rehegua, oñemopu’ãva ojehejávo ykére umi tavayguakuéra poravopyre pe ñe’ẽme’ẽ yma guare rehegua. Cristo rembiasakue ha’e paha Israel yma guarépe g̃uarã; ha Egipto-gui jepe’a rembiasakuepe, Israel yma guare ñepyrũme, oĩ va’ekue peteĩ tavayguakuéra poravopyre ñe’ẽme’ẽmegua ojehejáva ykére ikatu hag̃uáicha oĩ peteĩ tavayguakuéra pyahu ñe’ẽme’ẽmegua.
Cristo rembiasakuepe, yma Ñandejára oiporavo vaʼekue og̃uahẽ ipahaite gotyo ary 70-pe Jerusalén oñehundívo. Ñepyrũrã, Moisés tiémpope, yma Ñandejára oiporavo vaʼekue omano pe desiértope cuarenta ary pukukue, ha Josué ha Caleb oiko umi Ñandejára oiporavo pyahu rembihecharã ramo, umi ojeporavóva ogueraha hag̃ua pe marandu Yvy Oñemeʼẽ Vaʼekuépe, ojapo haguéicha avei pe apóstolkuéra iglesia de Éfeso tiémpope oguerahávo pe evangelio ko yvy ape ári.
Ymave Israel ymaguaré paha ha avei Israel pyahu ñepyrũ, mokõivéva ohechauka peteĩ jehasa peteĩ tetã yma ojeporavovaʼekuegui peteĩ tetã pyahu ojeporavóvape. Mokõi térã mbohapy testígo ñeʼẽ rupive peteĩ mbaʼe oñemopyenda; ha koʼã mbohapy línea de testígo peteĩteĩ ohechauka pe tetã yma ojeporavovaʼekue divorcio, ha koʼã testígo oguereko Alpha ha Omega firma, pe Oĩva ohechaukáva opa hag̃uã ñepyrũ guive. Oĩta peteĩ tetã yma ojeporavovaʼekue ojehasátava ykére Tupã oike jave ñeʼẽmeʼẽme umi cien cuarenta y cuatro mil ndive. Tupã ndahaʼéi hag̃ua vai apoha; Haʼe arakaʼeve ndopytái iñambuéva ha Iñeʼẽ arakaʼeve ndojavýi.
Pe jepe’a Egíptogui ha umi jehupytyrã porã Tupã ojapova’ekue Josué rupive ojehechauka pe Efeso guigua tupao rehe; hákatu Efeso oĩva’erã okávo iñepyrũmby mborayhu. Oñeno rire Josué, opu’ã ambue ñemoñare, ha upéva omarkáva pe ára ojehechauka hag̃ua Esmirna rupive. Pe tembiapo hechapyrãva Josué ojapova’ekue omopotĩ hag̃ua pe Yvy Ñeme’ẽmbyre araka’eve noñemohu’ãmbái peteĩchaite, pe tavayguakuéra oikógui oñembovy’ávo ijeheguinte ha ohejávo pe tembiapo oñeme’ẽva’ekue Josuépe. Ha’ekuéra operde iñepyrũmby mborayhu. Upéva pe ára oñemboguata Israel omboyke peve Tupãme ha Samuel ohóroguata mburuvicha guasu Saúlpe, ha péicha oñepyrũvo pe Pérgamo guigua tupao.
“Pe marandu ou va’ekue Smirna-pe, peteĩ tupaópe Asia Menor-pegua, ha upéicha avei pe tupaópe cristiana pukukue javeve, mokõiha ha mbohapyha siglo aja. Upérõ niko pagã reko ojapo hína va’ekue iñorairõ paha oguereko hag̃ua yvy ape ári pe tekoveguasu. Cristianismo oñemyasãi porãiterei pya’eterei hag̃uáicha ojekuaa hag̃ua opaite yvy ape ári. Oĩ va’ekue omoneĩva Cristo jerovia py’a ñemoambue rupi; ambuekuéra, umi argumentokuéra pu’aka rehe oñemotenondéva rupi; ha ambuekuéra katu, ikatu hag̃uáicha ohecha pagã reko rembiasakue ndaipukumo’ãveimaha, ha tembiapo arandu rupive ojerovia pe ykére he’íva oñesẽtaha ñepyrũrã. Ko’ã mba’e omboguejy pe tupaópe ipy’aguapy ha ijespiritualidad. Pe Espíritu de Profecía, omarkáva pe tupaópe apostólica, okañy mbeguekatúpe. Kóva hína peteĩ don oguerúva pe tupaópe oñembojeroviapývape peteĩteĩme, jerovia peteĩ rekovépe. Ndopytavéimarõ maranduhára añetegua, umi mbo’epy japu oñemyasãi pya’e; umi griego filosofía ogueru peteĩ ñemyesakã vai Ñandejára Ñe’ẽme, ha pe ojehechaguerohory hag̃ua ijehegui umi fariseo ymaguaregua rembireko, Cristo heta jeýma omboja’o va’ekue, ojehechauka jey pe tupaópe mbytépe. Oñemoĩ pe yvyra rapo, mokõi siglo ohasáva Constantino sãmbyhy mboyve, umi mba’e vai rehe hag̃ua oñakãrapu’ãmbáva mokõi siglo ou hag̃uáme. Ko periodo aja, martirio oiko heta hendápe Imperio Romano ryepýpe peteĩ mba’e ojehecharamóva ramo. Jepémo kóva iñextraño hag̃uáicha, ndaha’éi upévare añetegua’ỹ. Kóva osẽ pe joaju oĩva cristianokuéra ha pagãnguéra apytépe.”
“Pe múndo romano-pe opa tetãnguéra religión ojerovia ha oñemomba’eguasu vaʼekue, ha umi cristiano katu ndaha’éi vaʼekue peteĩ tetã, síno peteĩ secta año peteĩ ñemoñare oñemboykéva guive. Upévare, haʼekuéra oseguírõ guare okondenávo opavave yvypóra atykuéra religión, ojapóvo ñemongueta ñemi, ha oñembojaʼóramoite por completo umi jepokuaa ha tembiapo ikatupyrýva ijogueraháva iñemoñarekuéra hiʼaguĩvévagui ha iñirũnguéra oikuaavévare guive, oiko hikuái sospecha mbaʼéramo, ha heta jey jepe persecución mbaʼéramo, umi mburuvicha pagano-kuéra renondépe. Heta jey voi ogueru hikuái hiʼári persecución, ndaipóriramo jepe espíritu de oposición umi governante-kuéra akãme. Ko espíritu rehegua techapyrãramo, tembiasakue omeʼẽ umi detalle Cyprian, Cartago obispo, jejuka rehegua. Ijapysaka hína vaʼekue cristiano aty guasu apytépe oñemoñeʼẽmbávo chupe sentencia, osẽ peteĩ sapukái joapy guasu, ha heʼi hikuái: ‘Ñamano hag̃ua hendive.’”
“Pe espíritu rehe orekóva heta kristiáno he’íva ijehe cristiano ramo omoneĩrõ guare mano, ha jepe tekotevẽ’ỹre omokyre’ỹ ñaña tekombo’e ruvicha rekovégui, ikatu oime ojapo hague tuicha mba’e 303 d. C.-pe osẽ hag̃ua pe decreto ñembyai rehegua, mburuvicha guasu Diocleciano, ha hepytyvõhára Galerio rupive. Pe decreto opavave rehegua va’ekue ijespíritupe, ha oñemboaje hetave térã michĩve mbarete reheve pa ary aja.” Steven Haskell, The Story of the Seer of Patmos, 50, 51.
Jepémo Smirna ha’e peteĩva mokõi tupaogua apytégui ndojepokuaáiva mba’eveichagua ñe’ẽvai Ñandejáragui, tembiasakue ohechauka umi ojejukáva’ekue mártir ramo upe tiémpope orepresentaha algunos ijapytepegua umi imotivasionkuéra oñemopyendáva’ekue yvypóra impulsokuéra rehe ha ndaha’éi divínova rehe. Jueces kuatia oñepyrũ ohechaukávo Josué omanohague, ha oĩ peteĩ versíkulo oñembojevy mokõi jey upe kuatiápe, ha upéva omyesakã Jueces rembiasakue. Mokõiha jey upe versíkulo oñecitáva ha’e pe versíkulo pahaite pe kuatiágui. Pe versíkulo peteĩha pe kuatia rehegua ohechauka Josué paha, ha pe versíkulo paha omombyky Jueces rembiasakue.
Ha Josué omanó rire, ojehu umi Israel ra’ykuéra oporandu hag̃ua Ñandejárape, he’ívo: Mávapa oho va’erã ñande rehehápe tenonderã umi cananeo-kuéra rehe, oñorairõ hag̃ua hesekuéra?… Umi ára-pe ndaipóri va’ekue mburuvicha guasu Israel-pe, ha peteĩteĩ ojapo upe ohecha hag̃uáicha iporãva ijehegui… Umi ára-pe ndaipóri va’ekue mburuvicha guasu Israel-pe: peteĩteĩ ojapo upe ohecha hag̃uáicha iporãva ijehegui. Jueces 1:1; 17:16; 21:25.
Smyrna rembiasakuepe, “je” vaʼekue peteĩ tema tenonderã guive ipaha peve. Ndorekóigui mburuvicha guasu, ojedetermina hikuái ojapo hag̃ua opa mbaʼe haʼekuéra oiporavóva ojapo hag̃ua. Ñeisãmbyhyʼỹ haʼe vaʼekue upe Haskell ohechakuaa vaʼekue Smyrna rembiasakuepe, oñerrepresentáva peteĩ Espíritu de Profecía ndopysyrýiva rupive. Mokõivéva rembiasakuepe, ñeisãmbyhyʼỹ ombotapykuéra okẽ hag̃ua ojejapo hag̃ua decisiones oñemopyendáva peteĩ tapicha remimoʼã ha rembigota tee ári. Éfeso orrepresenta pe ñepysyrõ Egipto-gui. Upe rembiasakue ojehaíva Jueces kuatiápe oñerrepresenta pe iglesia de Smyrna rehe. Guive mburuvicha guasu Saúl ág̃a peñemondo hag̃ua Babilonia-pe oñerrepresenta pe iglesia de Pérgamo rehe, ha pe ñembotyryry Babilonia-pe oñerrepresenta pe iglesia de Tiatira rehe.
Oñemoneĩvo umi tapicha tenondegua ohechakuaáma vaʼekue ndive, oĩ peteĩ paʼũ mbohapy ha irundy pegua umi iglésia, umi sellokuéra ha umi trompétape; ha umi irundy iglésia peteĩha Israel yma guarépe oñepyrũ Egíptope jejopy vaʼekuépe ha opa Babilóniape jejopy vaʼekuépe, pórke pe Alfa ha Omega tapiaite ohechauka ipaháva oñondive iñepyrũ ndive. Umi irundy iglésia peteĩha Israel pyahu rembiasápe oñepyrũ umi judío-kuérape oñemoĩrõ guare Roma poguýpe, ha umi irundy iglésia opa umi judío espiritual-kuérape oñemoĩrõ guare Roma espiritual poguýpe mil mokõi sa pochy ary pukukue.
Tiatíra rire ou vaekue Sárdis, oñepyrũva’ekue osẽrõ guare Babilonia poguýgui, ojehechaukáva Tiatíra rupive. Sárdis hína pe iglesia oguerekóva téra oikoveha, ha katu ndoikovéi. Ijeheguigua he’íva orekohague tekove ha’e peteĩ japu. Ojehechakuaaháicha, umi siete iglesia apytépe, pe ñe’ẽ Sárdis añoite ndorekói definición. Oñeme’ẽ kuri Sárdispe definiciones pe contexto histórico ha umi versículo rehegua rupi, ha katu ndaipóri peteĩ definición etimológica pe térape g̃uarã. Oguereko peteĩ téra, ha katu ndoguerekói.
“Péro pe mokõiha tupãóga ndohupytýi vaʼekue peteĩhaicha hechapyrãite hag̃ua ijojahaʼỹ hag̃uáicha; ni ndosãsojejokói vaʼekue umi techaukaha ojehecháva reheve, ohechaukáva Tupã oĩha upépe, ha umíva niko ojeguereko vaʼekue peteĩha tupãógape. Ndaipóri vaʼekue mbaʼeve ohechaukáva pokatu yvateguágui oñemeʼẽ hag̃ua techaukarã ramo ijepytuʼu ñemongaraipe. Ndojehechái vaʼekue mbaʼeveichagua arai mimbipa omyenyhẽva pe tupaóga pyahu oñemopuʼã vaʼekuépe. Noguejyái vaʼekue tata yvágagui ohapypa hag̃ua pe mymbajuka oñekuaveʼẽva altar ári. Pe Shekinah ndopytái vaʼekue véima umi querubín apytépe pe lugár santísimope; pe arca, pe tróno poriahuverekohápe g̃uarã, ha pe testimonio tablakuéra ndaipóri vaʼekue upépe. Ndaipóri vaʼekue ñeʼẽ osẽva yvágagui oikuaauka hag̃ua pe paʼí oporandúva Jehová rembipota.” The Great Controversy, 24.
Babilóniape ñembyaty rire omopu’ã jey Jerusalén ha pe tupaó. Upéi oguereko jey hikuái téra, Tupã opromete haguére omoĩtaha Héra Jerusalénpe. Ha katu Héra ohechauka Ikaraktekápe, ha Ijepresénsia tee’ỹ ohechauka porã vaekue oguerekoha hikuái pe téra ohechaukáva tekove, ha añetépe ndoguerekovéima pe presénsia omoheñóiva tekove. Oguerekóva añetehápe ha’eva’ekue profesión año ha ñembojerovia rei.
Pe ñe’ẽ paha Sardis-pe oprometéva’ekue peteĩ Elías rehe, oútava Ñandejára ára guasu ha pohýi mboyve. Israel yma guarã, Jerusalén ñehundipa ha’eva’ekue Ñandejára ára guasu ha kyhyjehápe guare. Upévare, Hermana White oñe’ẽ Jerusalén ñehundipa rehe ary 70 d.C.-pe peteĩ techapyrã ramo Ñandejára ára guasu ha kyhyjehápe guare rehegua, ojehechaukáva umi siete plaga paha ramo. Pe iglesia Filadelfia pegua oñepyrũ Juan el Bautista ñe’ẽ rehe, osapukáiva desierto-pe, upéicha rupi ohechauka hag̃ua William Miller ñe’ẽ. Juan el Bautista ha William Miller ñe’ẽnguéra opresentáva hína pe marandu Laodicea pegua peteĩ tetãme ogueroviáva opa mba’e oĩ porãha, jave opa mba’e oĩ vaiete. Mokõivéva, Juan el Bautista ha William Miller, omoĩ pe hacha yvyramáta rapóre. Pe marandu Sardis-pe guarã he’i va’ekue oĩha “mbovymi téra jepe Sardis-pe noñemongy’ái ivao; ha oguatáta chendive morotĩme: ha’ekuéra niko oĩ porã.” Juan el Bautista ha William Miller orrepresenta umi osẽva’ekue pe aravope ojehechaukáva Sardis ramo ha ha’eva’ekue oĩporãva oguata hag̃ua Cristo ndive.
“Hetaiterei ojejopy heta tapicha oguerovia hag̃ua pe añetegua ombo’éva William Miller, ha Ñandejára rembiguái oñemopu’ãva’ekue Elías espíritu ha pokatupe oñemoherakuã hag̃ua pe marandu. Juanicha, Jesús renonderã, umi ombo’éva pe marandu pohýi oñandu va’erãha omoĩ pe hacha yvyramáta rapópe, ha ohenói yvypórape oguenohẽ hag̃ua yva oñemomba’éva hag̃ua arrepentimientorã. Iñe’ẽrendu ikatu hag̃uáicha omombáy ha mbarete hag̃uáicha oity umi iglesia rehe ha ohechauka hag̃ua hikuái añetehápe mba’éichapa hína. Ha oñehendúvo pe ñe’ẽmondo pohýi okañy hag̃ua pe pochy oútavagui, heta umi ojoajúva’ekue umi iglesia ndive orresivi pe marandu pohãno; ohechakuaa hikuái ijapu jeyhague, ha tesay ro’ẽ asýpe arrepentimiento rehegua ha py’a ñembyasy pypukúpe, oñemomirĩ Ñandejára renondépe. Ha Ñandejára Espíritu opytávo hi’ári kuéra, oipytyvõ hikuái oñehendu hag̃ua pe sapukái: ‘Pekyhyje Ñandejáragui, ha peme’ẽ chupe mborayhuete; hi’águi oguahẽma pe hora huísio hag̃ua.’” Early Writings, 233.
Umi pokõi tupao Apocalipsis-pe ohechauka apóstol-kuéra rembiasakue Cristo Jeju Mokõiha peve, ha umi pokõi tupao avei ohechauka Israel yma guarépe rembiasakue proféta Moisés guive Cristo jeju peteĩha peve.
“Israel ra’ykuéra ohasa va’ekue py’a’ỹ, ha iñemoĩ porã Cristo ou mboyve peteĩha jey, ohechauka mba’éichapa Ñandejára tavayguakuéra oĩta ijehasa asy ryepýpe Cristo ou mboyve mokõiha jey.”
“Satana ñuhã ojegueraha ñandére añetehápe, ojeguerahaháicha vaʼekue Israel raʼykuérape ijeike mboyve pe yvy Canaánpe. Ñande jahechauka jey hína upe tavayguakuéra rembiasakue.
“Istória orekóva tova ha’e ñandéve peteĩ ñemomarandu pohýi. Araka’eve ani ñaha’arõ, Ñandejára oguerekóramo tesape Ita’ýrape g̃uarã, Satanás opytataha kirirĩhápe ykére ha ndojapomo’ãiha mba’eve ojoko hag̃ua hikuái pehupyty hag̃ua upe tesape. Jañangareko ani hag̃ua jarrejecta pe tesape Tupã omondóva, ndouiramo jepe peteĩ tape ñandéve ogustaháicha.... Oĩramo oimeraẽ ndohecháiva ha noñemoneĩri upe tesape rehe ijehegui, ani hag̃ua opyta ambuekuéra rapépe.”
“‘Ahenói yvy ndive aipe’a ko árape pene renondépe testígoramo pene rehe, amoĩhaguére pene renondépe tekove ha mano, jehovasa ha ñemaldisión; upévare peiporavo tekove, peikove hag̃uáicha peẽ ha pene ñemoñare; pehayhu hag̃uáicha Ñandejára pende Jára, pehendu hag̃ua iñe’ẽ, ha peñemoĩ hag̃ua hese; ha’e niko pende rekove, ha pende ára pukukue; peiko hag̃uáicha pe yvýpe Ñandejára oñe’ẽ hag̃uáicha pende ru ypykuérape, Abraham, Isaac ha Jacob-pe, ome’ẽ hag̃ua chupekuéra.’”
“Ko purahéi ndaha’éi va’ekue peteĩ tembiasakue año, síno profétiko. Jepémo omombe’u Ñandejára rembiapo hechapyrãva Itavayguakuéra ndive yma guaréma, avei ohechauka mboyve umi mba’e guasu oikótava tenonderãme, pe ipahapegua jeity jerovia hag̃ua umi ijeroviáva rehegua, Cristo ou jey vove mokõiha kuti pu’aka ha mimbipápe.
“Pe apóstol Pablo he’i hesakã porã umi israelgua rembiasakue, ijehove ha oguata javekuéra, oñemboguapy hague oipytyvõ hag̃uáicha umi oikóva ko arapýpe, umi rehe oguahẽmava ko yvy arapy paha. Ndorojesareko ore apañuãi hag̃ua michĩvéva umi hebreogua mba’égui, ha katu tuichavéva.” Healthful Living, 280, 281.
Pe ñemosasõ Egíptogui ojehechauka Éfeso pe iglesia rupive, ha upe tembiasakue-pe pe símbolo Éfeso pe iglesia rehegua vaʼekue Josué. Umi Tupã oguenohẽ vaʼekue Egíptogui ndohasái rire porã paʼũre oikóva diez prueba ojapysaka hag̃ua hese, Ñandejára oipeʼa pe pacto umi opuʼãvahegui ha omeʼẽ Josué ha Caleb-pe.
Pejeʼe chupekuéra: Che aikove añetéicha, heʼi Ñandejára, peẽ peje haguéicha che apysápe, upéicha ajapóta pendehegui: Pende rete omanóva hoʼáta ko desiértope; ha enterove peẽ pejeipapavaʼekue, pende papapy pukukue rehehápe, mokõi pa ary guive yvate gotyo, peẽ che rehe pengurumurĩ vaʼekue, añetehápe ndapeikemoʼãi pe yvýpe, upévare che ahura vaʼekue pemoĩ hag̃ua pende róga pype, ndaipóri ambue Caleb Jefuné raʼy ha Josué Nun raʼy añoite. Números 14:28–30.
Hermana White he’i Josué ha Caleb ohechauka umi “ára paha guive oúva ko yvy ári”, ha umi “ojapo peteĩ ñe’ẽme’ẽ Tupã ndive sacrificio rupive”.
“Ñande rehekombo’erãrõ, umi árape, ko yvy arapýpe og̃uahẽma hag̃ua hu’ã, oñeñongatu ko tembiasakue. Mboy jeypa Ñandejára retãygua ko árape oiko jey Israel ra’ykuéra rembiasakue rupi! Mboy jeypa oñemurmura ha oñeñembo’e vai! Mboy jeypa oguevi, Ñandejára he’ívo chupekuéra toho tenonderã! Ñandejára rembipota osufri, ndaipórigui kuimba’e Caleb ha Josuéicha, kuimba’e jeroviaha ha jerovia ndopytupyrýiva. Ñandejára ohenói kuimba’épe oñeme’ẽ hag̃ua chupe, henyhẽ hag̃ua Ijespíritugui. Cristo ha yvypóra rembipota oikotevẽ kuimba’e oñembosanto va’ekue, oñeme’ẽ hag̃uáicha ijehegui, kuimba’e osẽ hag̃uáicha táva okápe, ogueraha hag̃ua ñemotĩ. Toiko hikuái kuimba’e mbarete ha py’aguasu, oĩporãva tembiaporã guasúpe g̃uarã, ha tojapo peteĩ ñe’ẽme’ẽ Ñandejára ndive mymbajuka rupive.” Review and Herald, 20 de mayo de 1902.
Pe ñe’ẽme’ẽ oñembopyahúva, ojehechaukaháicha pe ñe’ẽme’ẽ oñembopyahúva Josué ha Caleb ndive, ha’e pe ñe’ẽme’ẽ umi cien cuarenta y cuatro mil ha pe aty guasu ndive. Oñembopyahu pe ypykuegua ñe’ẽme’ẽ rire umi tapicha ojeiporavo vaʼekue ojedivorsia Tupãgui ha oñemoĩ hag̃ua omanóvo pe desiértope. Pe ñe’ẽme’ẽ umi cien cuarenta y cuatro mil ndive oñekumpli pe tembiasakue peteĩchaitépe, upérõ peteĩ tetã ojeiporavo vaʼekue yma guare oñemboyke.
Éfeso he’ise iporãva, ha pe tembiapo oñemohu’ãva Josué ha pe iglesia ypykue rupive ha’e va’ekue “ipotáramo hag̃uáicha.” Josué oguerahárõ guare Ñandejára retãyguakuérape pe Yvy Oñeprometéva peve, osẽ va’ekue oporojekuaái hag̃ua. Pe peteĩha sello oho oñondive pe iglesia de Éfeso ndive, ha ojehechauka peteĩ kavaju morotĩ osẽva oporojekuaái hag̃ua. Kóva añete va’ekue Josué rehe ha avei pe iglesia apostólica rehe. Pe peteĩha sello oho oñondive pe iglesia de Éfeso ndive, Israel yma guarépe ha Israel ko’ag̃aguápe avei.
Esmirna ojepe’a pe ñe’ẽ “mirra” gui, ha’éva peteĩ aséite ojeporúva omanóva rete ñembalsama hag̃ua. Pe mokõiha sello ojehechauka peteĩ kavaju pytã rupive, oñeme’ẽ vaʼekue chupe “kyse guasu” ha “pokatu” oipeʼa hag̃ua “pyʼaguapy yvy ári”, upéva heʼiséva umi kuimbaʼe pe tembiasápe “ojujukataha ojuehe”. Pe mokõiha sello oguata joja pe iglesia de Esmirna ndive, ha ohechauka pe autorida oñeme’ẽ vaʼekue Tupã rapichakuéra rayhuhápe, oheja hag̃ua chupekuéra ipuʼaka ha ojuka Tupã retãygua rehe. Kóva oñemboguata pe ára oúva iglesia apostólica rire, ha avei Jueces rembiasápe. Mokõive tembiasápe Tupã oheja vaʼekue pokatu itaʼýra’ỹva Tupã retãyguakuéra apytégui ogueru ñorãirõ ha mano Ipuéblo ári. Pe iglesia apostólicape upe ñorãirõ omýi Cristo religión rejechaʼỹ rehe, upe período mboyvegua Éfeso-pe niko ndaikatúi vaʼekue oñemboguevi, ogueraha rupi evangelio yvy pukukue. Tupã retãyguakuéra enemigokuéra remiandu Jueces tiémpope oñemopyenda vaʼekue pe período mboyvegua Éfeso rehe, upépe Tupã ohechauka vaʼekue ipokatu Egipto ári ha umi tetã ambuekuéra upéi guáre Josué ojeporu vaʼekue oñemombaʼe hag̃ua. Pe mokõiha sello oguata joja pe iglesia de Esmirna ndive, Israel yma guarépe ha Israel koʼag̃aguápe avei.
Pérgamo he’ise peteĩ “táva guasu mbarete oñembotykáva”, upévare ohechauka peteĩ mburuvicha guasu róga mbarete. Pe mbohapyha sello oguata joja Pérgamo ndive ha ohechauka pe tembiasakue ojejapohápe yvypóra juicio umi mburuvicha yvy arigua rupive, Tupã juicio rehe oñemoĩ hag̃uáicha. Upévare, pe medida térã pe juicio ojehechaukáva umi “mokõi” balánsa rupive, opesáva pe “trígo”, pe “cebada”, pe “aséite” ha pe “víno”; ohechauka pe yvypóra mburuvicha guasu rekovepokatu, ha’éva tapiaite ivaíva Tupã juicio rehegua ndive oñembojojávo. Penemandu’áke, peteĩ medida hekopete térã peteĩ paje’i hekopete noikotevẽi mokõi balánsa. Mokõi balánsa ohechauka peteĩ juicio ndojojaiva.
Pe “cebada” ha’e peteĩ símbolo pe ofrénda “yva tenondegua” ojejapóva arete Páskuape; pe “trígo” katu ha’e peteĩ símbolo pe ofrénda mokõi mbuja oñemongu’éva, ojejapóva arete Pentecostéspe. Pe “aceite” ha’e peteĩ símbolo Espíritu Santo rehegua, ha pe “víno” ha’e peteĩ símbolo doctrina rehegua. Pérgamo, Israel yma guarépe, ha’e pe período umi mburuvicha guasu Israelgua oñemoĩva kompromísope, oguerúva juicio Tupã rembiapo jerovia rehegua ári, ojehechaukáva pe temporada Páskua guive Pentecostés peve rupive. Umi añetegua Tupã Ñe’ẽ rehegua ojehechauka pe “víno” ha pe “aceite” rupive. Mokõivéva, Israel yma guarépe ha Israel ko’ágaguápe, pe tupao Pérgamo rehegua ha’e pe período Satanás oñeha’ãhárõ guare omboguata hag̃ua upe ndaikatúiva ojapo pe tuguy ñehẽ rupive pe tembiasakue ojehechaukáva Esmirna rehe. Pérgamope Satanás oñeha’ã va’ekue ohundi hag̃ua Tupã tavayguakuérape ha Tupã añeteguápe kompromíso rupive, ndaha’éi tuguy ñehẽ rupive, ojehechaukaháicha Esmirnápe. Pe kompromíso umi mburuvicha guasu Israel yma guare rehegua ha’e peteĩ tipo pe kompromíso Constantino rehegua Israel ko’ágaguápe.
Tiatíra he’ise “ñembyasýgui jejuka” ha oñe’ẽ pe espíritu martirio rehe Tupã ome’ẽva Itavayguápe ojeporukava héra rehehápe. Pe jejuka ñembyasýgui ohechauka pe py’aite oñeservi hag̃ua Cristo-pe circunstancia ijetu’úva guýpe, ojehechaukaháicha Daniel, Sadrac, Mesac ha Abed-nego rehe ary setenta jejopy aja; ha avei ohechauka pe jejuka umi valdense, umi hugonote ha ambuéva rehegua, ohasa asy, oñembotypa, oñembojapu ha ojejuka va’ekue pokatu papal rupive pe tembiasakue mil mokõi sa po’ẽry ha so’eny aja. Pe irundyha sello oguata joja pe iglesia Tiatíra ndive ha ohechauka pe persecución Babilonia yma guaréva ojapóva Israel yma guaréva rehe, ha pe persecución Babilonia ko’ág̃agua ojapóva Israel ko’ág̃agua rehe. Mokõive jejopy rembiasakue oikotevẽ kuri tenonderã peteĩ jehekýi añeteguágui, umi mburuvicha guasu Israel-pegua ha emperador Constantino ojapova’ekue. Mokõivéva ombosako’i tape peteĩ ára pehẽnguépe g̃uarã ojehechaukáva Tiatíra rupive.
Sardis ndorekói mba’eve he’iséva ojoajúva pe téra oje’eha oguerekóva ndive, péro upe ñemombe’u ha’e peteĩ japu. Pe Shekinah jehechauka araka’eve ndojehechaukái pe mokõiha tupãópe. Cristo presencia araka’eve ndojehechaukái Sardis rembiasápe. Pe reforma Uti Pytũmby Ára rehegua, iñessensiápe, ha’e va’ekue peteĩ aty peteĩ paso tenondépe ha mokõi paso tapykuépe. Pe tembiapo Sardis rembiasápe ojejapova’erã va’ekue pe Reforma Protestánte-pe araka’eve noñemohu’ãmbái.
Filadelfia he’ise mborayhu joyke’y, ha ndaikatúi rehayhu nde ryvyrépe nderehayhúiramo raẽ Tupãme.
Oĩramo peteĩ kuimba'e he'i: “Che ahayhu Tupã”, ha ndohayhúi ipehẽngue, ijapuha hína; pe ndohayhúiva ipehẽngue ohechava'ekuépe, mba'éicha piko ikatúta ohayhu Tupã ndohecháiva'ekuépe? Ha ko mandamiento jaguereko Chugui: pe ohayhúva Tupã tohayhu avei ipehẽnguépe. 1 Juan 4:20, 21.
Filadélfia ohechauka pe tupao ohayhúva Tupãme, ha upévare ndaipóri jeja’o térã ñemoñe’ẽ vai ojejapóva Filadélfiape.
Ha emombe'u hag̃ua pe ánhelpe pe iglesia-pegua Filadélfiape; Péicha he'i pe imarangatúva, pe añetegua, pe oguerekóva David llave, pe oipe'áva ha avave ndojokói; ha ojokóva ha avave ndoipe'ái; Che aikuaa nde rembiapokue: péina ápe, amoĩ nde renondépe peteĩ okẽ ojepe'áva, ha avave ndaikatúi ojokóvo: nde ningo reguereko mbarete michĩmi, ha reñongatu che ñe'ẽ, ha nereñembotovéi che réra. Péina ápe, ajapóta umi Satanás sinagóga-pegua, he'íva hikuái ha'eha judío, ha ndaha'éi, síno ijapu; péina ápe, ajapóta ou hag̃ua ha oñesũ hag̃ua nde py renondépe, ha oikuaa hag̃ua che rohayhu hague. Nde reñongatu haguére che paciencia ñe'ẽ, che avei roñangarekóta pe ñemo'ãra'ãngá rape aravo-gui, pe oútava opa yvy ape ári, ojehecha hag̃ua umi oikóva yvy ape ári. Péina ápe, aju pya'e: ejoko hatã pe reguerekóva, ani hag̃ua avave ogueraha nde koróna. Pe opu'ãva rehe ajapóta peteĩ yta'yra che Ru Tupã templope, ha araka'eve nosẽvéima okápe: ha ahaitéta hese che Ru Tupã réra, ha pe táva che Ru Tupã mba'éva réra, ha'éva Jerusalén pyahu, oguejýva yvágagui che Ru Tupã-gui: ha ahaitéta hese che réra pyahu. Apocalipsis 3:7–12.
Filadélfiape oñeme’ẽ “David llave”, ha Israel yma guarépe, tembiasakue filadelfiagua ryepýpe, oñeme’ẽ chupekuéra David Ra’y, ha upéva orrepresenta, ambue mba’e apytépe, pe principio profético Alfa ha Omega, peteĩha ha pahague. Umi llave orrepresenta pe metodología hérava “historicismo”. Pe ára ojejapysakáva iglesia filadelfiagua rehe, Israel yma guarépe ipahápe, pe mismo Autor profesía bíblicagui ha’e va’ekue pe llave. Pe ára ojejapysakáva iglesia filadelfiagua rehe, tembiasakue millerita ryepýpe, oñeme’ẽ William Miller-pe pe llave. Umi mokõi tembiasakúpe Cristo omba’apo va’ekue judío-kuéra ndive oimo’ãva hikuái ha’eha Abraham ra’ykuéra, ha ndaha’éi va’ekue. Miller omba’apo va’ekue protestante-kuéra ndive oimo’ãva hikuái ha’eha judío espiritual, ha ndaha’éi va’ekue.
Pe orekóva apysa, tohendu pe Espíritu he’íva umi iglésiakuérape. Apocalipsis 3:13.
Laodicea he’ise peteĩ tavayguakuéra ojehusgáva, ha umi Laodiceagua, umi judío Cristo ára pegua, ipahápe ojehusga va’ekue ary 70 d.C.-pe Jerusalén ñehundípe. Pe huicio paha Protestantismo apóstata rehe oiko pe léi domingo rehegua apañuãi jave, ha katu ha’ekuéra ojetopa ihuíciore oñemboyke ramo guare pe ánhel peteĩha marandu 1844 ary pyahu’ápe, ha upéi Tupãgui oñehenói va’ekue Babilonia rajykuéraramo. Umi protestánte ho’áva ohechauka hag̃ua Laodiceagua Adventismo umi ára pahápe pe huicio investigativo aja.
Koʼág̃a ñahesaʼỹijo hag̃ua, mbaʼéichapa pehẽngue mokoĩpa Revelación pegua ikatu oñentende hekoitépe techaukaha marandupygua ramo ha upéi oñemoĩ hag̃ua marandupyguaicha. Péro tekotevẽ oñentende ha oñemoĩ umi “mbaʼapoukapy marandupygua ñandéve oñemeʼẽvaʼe pe mburuvichaiteve rupi” ryepýpe.
Umi marandu umi siete iglésiape g̃uarã ha’e va’ekue marandu oñeme’ẽva’ekue umi siete iglésia oĩ vaʼekuépe Juan ohai jave umi marandu. Umi marandu umi siete iglésiape g̃uarã ome’ẽ mbo’epy ha ñe’ẽmondýi opaite iglésiape g̃uarã tembiasakue pukukue javeve. Umi marandu umi siete iglésiape g̃uarã ome’ẽ avei mbo’epy ha ñe’ẽmondýi umi kristiáno peteĩteĩvape g̃uarã tembiasakue pukukue javeve. Umi siete iglésia ohechauka kristianismo rembiasakue apóstol-kuéra ára guive pe mundo paha peve. Umi siete iglésia ohechauka Israel yma guare rembiasakue Moisés ára guive Jerusalén ñehundi peve ary 70 d. C.-pe. Umi siete iglésia ikatu ojekuaa ha oñembohovái porã ojehechakuaáramo pe joavy oĩva umi irundy iglésia tenondéva ha umi mbohapy pahaguéva apytépe.
Umi seis aplicación profética opaichagua jahechakuaáva, umi mismo aplicación ojehechauka avei umi siete sello-pe.
Ñambohováita koʼã añetegua pe artíkulo oútavape.