Pe tembiguái oñeaplikáram guare pe tembiasakue ombohováiva umi versíkulo diez guive dieciséis peve, ojekuaa kuri Roma, pe omopyendáva pe visión, og̃uahẽ hague áño 200 a.C.-pe, upe áño ete pe ñorairõ Panium pegua ndive; ha che aikuaauka hína 2025-pe Roma og̃uahẽ ha omopyenda pe visión Trump ha Papa León oñemomarandu ramo guare iñepyrũrãme. 2025 ohechauka pe añoite peteĩ Papa ha peteĩ Mburuvicha oñemomarandu hague iñepyrũrãme peteĩchagua áñope. Pe mymba ha ta’ãnga oñemopu’ã yvate opavavépe g̃uarã ohecháseva’ekuépe 2025-pe. Umi tembiguái ypykuéraicha’ỹre, che aaplika umi versíkulo joapy, ha ndaha’éi pe tembiasakue ombohovái va’ekue umi versíkulo ñepyrũrã. Che amoneĩ pe tembiasakue rehe, péro aiporu hína peteĩ joapy umi versíkulo ryepýpe peteĩ marco ramo pe tembiasakue rehegua, ha ndaha’éi aiporu pe tembiasakue amyesakã hag̃ua umi versíkulo marco. Che ajerure’ỹre amombe’u mokõive tapeha ikatuha hekojoja hag̃ua.
Pe Revolusión Macabea rehegua
Aiporu pe Makkabéo kuéra rehegua peteĩichaite avei. Pe pu’ã Makkabéo rehegua ary 167 a.C.-pe oiko kuri Panium ñorairõ ary 200 a.C.-pegua rire porã, ha Pompeyo ojapyhy mboyve Jerusalén ary 63 a.C.-pe. Upe línea oñepyrũva versíkulo dieciséis-pe, general Pompeyo ojapyhývo Jerusalén ary 63 a.C.-pe, ha osegíva Tiberias César peve, upéva oisãmbyhy vaʼekue Jesús oñekrusifika jave. Kurusu ha Tiberias ojehechauka capítulo once versíkulo veintidós-pe.
Ha umi ysyry pochyicha rekove reheve oñemombóta hikuái henondégui, ha oñembyaíta; heẽ, avei pe ñemoñeʼẽmegua ruvicha. Daniel 11:22.
Pompeyo General ojepyta Jerusalén 63 a. C. pe versíkulo dieciséis-pe, ha kurusu 31 d. C. pe versíkulo veintidós-pe, ohechauka peteĩ línea de profecía oñepyrũva peteĩ símbolo léi dominical rehe ha opa peteĩ símbolo léi dominical rehe. Versíkulo veintitrés ha’e peteĩ pa’ũ pe pasáhepe; upévare omarka versíkulo veintidós-pe ramo pe fin pe línea profética oñepyrũva’ekue versíkulo dieciséis-pe. Oñondive pe fin porã ha hesakãva pe línea rehe versíkulo veintidós-pe, oĩ avei pe mba’e añeteha versíkulo veintidós ha’eha peteĩ símbolo pe mismo waymark rehegua ojehechaukáva versíkulo dieciséis-pe; upéicha ome’ẽ peteĩ testimonio alfa ha omega, versíkulo dieciséis guive veintidós peve orepresentaha peteĩ línea profética ijojaha’ỹva.
Embojoapy ko mbaʼeversíkulo pápype quince ha dieciséis ohechauka hína pe jehasaha pe mburuvicha guasu Seleúcida-gui pe pokatu Romano-pe, ha rehechakuaáramo péva, rehecháta peteĩ jejokose hag̃ua pe joaju Seleúcida-kuéragui versíkulo quince-pe guive umi Romano-kuéra peve versíkulo dieciséis-pe, ha pe línea versíkulo dieciséis guive mokõipa mokõi peve ojehechauka porãitereiha peteĩ línea profética añoite ramo. Versíkulo dieciséis omoinge pe pokatu oúta upe rire oisãmbyhýtava Judea, upéicha oñemarka peteĩ jehasaha tembiasakue profético-pe, ojoguaháicha versíkulo mokõipa mbohapy rehe. Pe línea oñepyrũ ha opa peteĩ símbolo léi domingo rehegua ndive, ha pe línea opa pe versíkulo mokõipa mokõiha kapítulo once-pe.
Smith—ha Mbohapy César
Pe mba’e añetegua versíkulo dieciséis ohechauka hag̃ua pe léi domingo, ha avei versíkulo veintidós—oikotevẽ mokõive versíkulo oñemohenda hag̃ua peteĩva ári ambue. Uriah Smith oñe’ẽ versíkulo veintitrés rehe, ha omyesakã mba’érepa upéva ohechauka peteĩ tembiasakue oñepyrũva mombyryvéma umi versíkulo mboyvegua rembiasakuepe, ohechauka rangue peteĩ tembiasakue oúva pya’e pe kurusu versíkulo veintidós pegua rire.
“‘VERSÍCULO 23. Ha rire oñembojoajúma rire hendive, omba’apóta ñembotavýpe; og̃uahẽta yvate gotyo, ha oñembaretéta peteĩ tavayguakuéra mbovymíva reheve.’”
“Pe ‘ha’e’ ndive ojejapóva ko’ápe pe joaju, tekotevẽ ha’e hag̃ua pe mismo mbarete oikóva profecía ñe’ẽme’ẽ ryepýpe pe versíkulo 14 guive; ha ko mba’e ha’eha pe mbarete romano ojehechauka hag̃ua ndaipóri hag̃ua ñemoĩrõ, pe profecía oñekumpli haguére mbohapy tapichápe, ojehechakuaáma haguéicha, ojokupytyva’ekue oisãmbyhy pe Imperio Romano; hína, Julio, Augusto ha Tiberio César. Peteĩha, ojevývo ipu’akápe pe táva imba’évape py’aguapýpe, hepyka ha ho’a, ha ndoujejuhuvéi. Versíkulo 19. Mokõiha ha’e va’ekue impuésto omopu’ãva; ha oisãmbyhy pe rréino mimbipápe, ha omano ndaha’éi pochy rupive térã ñorairõme, síno py’aguapýpe iñembopyahuha ári. Versíkulo 20. Mbohapyha katu ha’e va’ekue peteĩ ombotavýva, ha umi tekove ivaivéva apytégui peteĩ. Oike pe rréino ári py’aguapýpe, péro mokõive, hekosãmbyhy ha hekove, opa va’ekue mbaretépe. Ha hekosãmbyhy aja pe Ñe’ẽme’ẽ Ruvicha, Jesús Nazaretgua, ojejuka kurusúre. Versíkulo 21, 22. Cristo araka’eve ndaikatumo’ãi oñembyai térã ojejuka jey; upévare ambue gobiernone, ha ambue araka’épe, ndaikatúi jajuhu ko’ã mba’e ojekumpliva. Oĩ oĩva oñeha’ãva omoĩ ko’ã versíkulo Antíoco rehe, ha ojapo peteĩva umi pa’i guasu judíogui pe Ñe’ẽme’ẽ ruvicha, jepe araka’eve nohenóiri chupekuéra upéicha. Kóva hína upeichagua razonamiénto oñeha’ãva avei ojapo hag̃ua Antíoco rreinado ha’e hag̃ua pe hatĩ michĩva Daniel 8-pe oñekumpliva; ha oñeme’ẽ upe mismo propósito rehehápe; hína, omboja’o hag̃ua pe tuicha cadena de evidencia ojehechaukahápe pe Advento doctrina ha’eha pe Biblia doctrina, ha Cristo ko’ág̃a oĩma hag̃ua okẽme. Péro pe evidencia ndaikatúi oñembyai; pe cadena ndaikatúi oñemboja’o.”
“Oguerahávo ore mboguejy hag̃ua pe imperio rembiapokuéra secular rupi pe setenta semana pahápe peve, maranduhára, versíkulo 23-pe, orembojevy jey upe ára pe Romano-kuéra oikehague hag̃ua ñemoñare poravopyre rehe directamente pe joaju judío rupive, ary a.C. 161-pe: upe punto guive upéi oremboguejy peteĩ línea derechápe umi mba’e oikóva rupi pe tupão ipahapegua jehupyty peve, ha ñemopu’ã Tupã reino opa’ỹva. Umi judío, ojejopy asýgui chupekuéra umi mburuvicha guasu sirio-kuéra rupive, omondo peteĩ embajada Roma-pe, ojerure hag̃ua umi Romano-kuéra pytyvõ, ha oñembojoaju hag̃ua hikuái peteĩ ‘joaju py’aguapy ha peteĩ ñe’ẽme’ẽ joajúpe hendivekuéra.’ 1 Mac. 8; Prideaux, II, 234; Josephus’s Antiquities, lívro 12, kapítulo 10, sección 6. Umi Romano-kuéra ohendu umi judío jerure, ha ome’ẽ chupekuéra peteĩ decreto, ojehaíva ko’ã ñe’ẽme:—”
“‘Pe senádo rembiapoukapy peteĩ joaju pytyvõ ha angirũrã rehegua judío retã ndive. Ndojehejamo’ãi avavépe, umi oĩva romano kuéra poguýpe, ojapo hag̃ua ñorairõ judío retã rehe, térã oipytyvõ hag̃ua umi upéicha ojapóva, taha’e omondo rupi chupekuéra tembi’u ra’ỹi, térã ygara, térã pirapire; ha oĩramo peteĩ jejopy judío kuéra ári, romano kuéra oipytyvõta chupekuéra opaite ikatuháicha; ha upéicha avei, oĩramo peteĩ jejopy romano kuéra ári, judío kuéra oipytyvõta chupekuéra. Ha judío kuéra oipotáramo omoĩve térã omboguejy hag̃ua mba’eve ko joaju pytyvõ rehegua gui, upéva ojejapóta romano kuéra peteĩ ñe’ẽme hag̃ua rupive. Ha oimeraẽ jehepyme’ẽ upéicha oñemoĩvéva, oguerekóta mbarete.’ ‘Ko tembiapoukapy,’ he’i Josefo, ‘ohai Eupólemo, Juan ra’y, ha Jasón, Eleazar ra’y, Judas oĩ jave tetã pa’i guasu ramo, ha Simón, ipehẽngue, ehérsito ruvicha guasu ramo. Ha kóva vaekue peteĩha joaju romano kuéra ojapóva judío kuéra ndive, ha oisãmbyhyse péicha hag̃uáicha.’”
“Ko tiempo-pe umi Románo peteĩ tetã’i michĩva hikuái, ha oñepyrũ omba’apo ñembotavy reheve, térã ñemo’ã reheve, he’iséva pe ñe’ẽ. Ha ko’águi guive ojupi hikuái peteĩ jupi mbeguekatúpe ha pya’épe, pe pu’aka yvate gotyo upéi ohupyty va’ekue.” Uriah Smith, Daniel and the Revelation, 270, 271.
Ndaha’éi pe kurusu versíkulo veintidóspe omohu’ã peteĩ línea peteĩ símbolo reheve oĩva avei línea ñepyrũmbyme, ha pe versíkulo oúva upéi ojevy jey pe tembiasakue ohóva kurusu mboyvepe, amo treinta ary Panium rire ha amo cien ary Roma oñemomba’e mboyve Jerusalén rehe. Pe waymark pe liga judíakuéra rehegua, Smith ko’ápe omombe’úva 161 a.C. ramo, ambue pionérokuéra omombe’u 158 a.C. ramo. Pe punto che amomba’éva ko’ápe ndaha’éi tuichaiterei pe ára, síno versíkulo dieciséis guive veintidós peve ohechauka peteĩ línea tembiasakue profétikaregua pe léi domingo rehegua ha’éva mokõivéva, pe alfa ha pe omega, pe líneape g̃uarã. Upéi, peteĩ jeýma oñemohenda rire pe línea versíkulo dieciséis guive veintidós peve, pe versíkulo veintitrés ojapo jey ha omyasãi pe tembiasakue oĩva pe línea ryepýpe, versíkulo dieciséis guive veintidós peve. Pe línea profétika tembiasakueregua ojehechaukáva versíkulo veintitréspe ha’e pe tembiasakue Macabeokuéra rehegua, ha pe tembiasakue Macabeokuéra rehegua ha’e peteĩ paralelo perfecto Estados Unidos rembiasakuére.
Mokõi Dinastía
Umi Macabeo ohechauka peteĩ ñepu’ã mburuvicha guasu Seleúcida poguýpe oñepyrũva’ekue Antíoco Epífanes oisãmbyhy aja. Pe ñepu’ã niko oñemoĩva’ekue pe mburuvicha guasu Seleúcida yvatepegua rehe, ha upéva ogueru peteĩ jehupyty guasu oporogueraháva mokõi ñemoñare sãmbyhyha judeyguápe upe aravope, ha ipahápe og̃uahẽ Jerusalén ñehundi pe ary 70 d.C. peve. Pe ñemoñare peteĩha ha’e va’ekue pe Hasmonea, ha pe mokõiha pe Herodiana. Pe ñemoñare Herodiana ha’e va’ekue pe mokõiha tekove reko sãmbyhy judeygua pe jejora rire pe mburuvicha guasu Seleúcida yvategua poguýgui. Kóva oñembojoaju hag̃ua peteĩchaite pe sistema romano ndive, pórke pe ñemoñare Hasmonea tenondegua katu añetehápe judía va’ekue. Pe ñemoñare Hasmonea oñepyrũ 141 a.C.-pe ha 37 a.C.-pe oñepyrũ pe ñemoñare Herodiana ha opa 70 d.C.-pe.
Umi dinastía ohechauka Judea ruvicha hag̃ua, pe yvy marangatu yma guare ha heetéva. Pe ñorairõ Maccabeo guare oiko 167 guive 160 ary mboyve Cristo. Ary 164 mboyve Cristo-pe, umi Macabeo omosẽ Antiochus Epiphanes-pe Jerusaléngui ha omopotĩ ha ombojevy ñembohovái pe tupãópe, Antiochus omongyʼa rire upéva; hákatu ndahaʼéi 141 ary mboyve Cristo peve pe mbarete Seleúcida yvate gotyogua oñehundipaite hague ha oñepyrũ hague pe dinastía Hasmonea.
Dinastía Herodiana ha’e peteĩ mba’e ñemigua iñimportánteva ko línea-pe g̃uarã, ha Herodes el Grande voi niko pe ohenóiva’ekue ojejuka hag̃ua mitãnguéra Jesús heñói jave, ha ita’ýra hína kuri oisãmbyhy Jesús omano jave. Herodes el Grande ha’eva’ekue túva, ha ha’e kuri peteĩ mburuvicha guasu Judea ári, péro ita’ýra katu peteĩ tetrarca añoite va’ekue, he’iséva ha’eha peteĩ oisãmbyhyva peteĩ irundyha pe rréino rehe, peteĩ gobernador-icha rangue peteĩ mburuvicha guasu. Upévare ndorekói va’ekue pe pokatu oikotevẽva ombojoaju hag̃ua ijehe Pilato ndive ojuka hag̃ua Cristo-pe kurusúre. Jesús reñói ha’e va’ekue pe “ára paha” maranduhára rehegua ilínea de profecía-pe, ha Hemanóre ojehechauka pe léi domingo rehegua. Pe Herodes peteĩha ohechauka 1989, ha pe Herodes pahagua ha’e pe léi domingo rehegua. Herodes túva guive Herodes ta’ýrape peve ha’e pe línea profética Cristo rehegua.
Pe línea Macabeo-kuéra rehegua oñepyrũ peteĩ ñorairõ jehupytépe, osẽ porãva, peteĩ mburuvicha guasu yvate gotyogua rehe, ha’e ombohapéva’ekue umi judio-kuéra ári heko griego, ikultura avei pe religión griega. Pe oñepyrũmby dinastía hasmonea rehegua orrepresenta 1798. Mba’ére piko upéicha, ikatu reñeporandu. Peteĩ dinastía oñepyrũramo peteĩ “ára paha” maranduhápe, oiko haguéicha dinastía herodiana rehe Cristo heñóiramo guare, upéicharõ ambue dinastía avei, marandu proféticogua tekotevẽ rupi, oguerekova’erã pe jejopyrã peteĩcha. Mokõive dinastía oñepyrũ peteĩ ára pahápe, ñamoĩramo Cristo ñemoñare pe “ára paha” ramo; ha umi tavýva araka’eve ndohechái pe tesape ndojeipe’áiva, ojoajúva pe ára paha ndive.
“Ñandéva árape, Cristo áraicha avei, ikatu oĩ peteĩ javy Ñandejára Ñe’ẽ Porã rehegua jehesa’ỹijo térã iñembotavy. Umi judío-kuéra oikuaárire Ñandejára Ñe’ẽ Porã py’aite guive ha ñembo’e reheve, ijeheka ojeguerekóta kuri peteĩ añetehápe oikuaáva pe ára rehegua, ha ndaha’éi pe ára añónte, síno avei mba’éichapa Cristo ojechauka va’erãha. Noñemoĩmo’ãi va’erãmo’ã hikuái Cristo jeguata mokõiha mimbipávape ijuajúva ijeju peteĩha rehe. Oreko kuri hikuái Daniel remimombe’u; oreko kuri hikuái Isaías remimombe’u ha umi ambue maranduhára remimombe’u; oreko kuri hikuái Moisés ñembo’e; ha ko’ápe oĩ Cristo ijapytépekuéraite, ha upéicharõ jepe hikuái oheka Ñandejára Ñe’ẽ Porãme mba’e rechaukaha ijeju rehegua. Ha ojapo hikuái Cristo rehe umi mba’eete voi oñemomaranduva’ekue ojapotaha hikuái. Oikopaite kuri hikuái pytũmbýpe, ha ndoikuaái mba’épa ojapo hikuái.”
“Ha heta ojapo ko árape upeichaite, áño 1897-pe, ndorekói rupi jehasa umi marandu ojehechapyre pe peteĩha, mokõiha ha mbohapyha ánhel rembiguáipe. Oĩ umi ohesa’ỹijóva Ñandejára Ñe’ẽ porã ohecha hag̃ua mba’éichapa ko’ã marandu gueteri oĩ tenonderãme. Ombyaty hikuái umi marandu añetegua, ha katu ndoikuaái mba’éichapa ome’ẽ va’erã chupekuéra hendaitépe marandu marandu’ỹme profético-pe. Upévare ko’ãichagua oĩ peligro-pe ombotavy hag̃ua tavayguakuérape marandu moõpa oñemohenda va’erã rehe. Ndohechái ni noikũmbyporãi ára paha, térã araka’épa oñemohenda va’erã umi marandu. Ñandejára ára oguahẽ hína py’aguapýpe ha kañyháicha; ha umi oje’éva iñarandu ha tuichaíva katu oñe’ẽ rei ‘Tekombo’e Yvatevévare.’ Ndoikuaái hikuái Cristo ou jeýta hague rechaukaha, ni arapaha ko yvy arigua.” Paulson Collection, 423, 424.
Ojehechakuaa Cristo reñóiha pe “opa ára”, ha upévareha pe llave ogueru hag̃ua pe línea umi Macabeo-pegua ko’ág̃agua añeteguápe umi ára pahápe, ojapo Cristo-gui pe pasáhe mbytéte voi, ha upéva avei peteĩ prueba pe aplicación ovaleha.
Macabeokuéra ñemoñare ohechauka pe yvy porã espiritual, ha pe ta’anga ñepyrũ oiko peteĩ ára pe yvy porãgua tavayguakuéra ojepe’a hag̃ua mburuvicha yvate gotyogua poguýgui, iñemongu’e hag̃ua políticamente ha religiosamente. Pe Maccabeokuéra pu’ã, ogueru va’ekue pe ñemoñare Hasmonea, ohechauka 1776, ha pe pu’ã mburuvicha yvate gotyogua rehe, omohu’ãva’ekue Macabeokuéra, ohechauka pe Revolutionary War. Umi mokõi pa mokõi ary 1776 guive 1798 peve ohechauka pe Maccabeokuéra ñepu’ã ogueru va’ekue pe ñemoñare Hasmonea, pe ára paha jave 1798-pe, upéva osegui va’ekue pe ñemoñare Herodiana oñepyrũ meve pe ára paha jave 1989-pe. Pe ñemoñare Herodiana osegui va’ekue Jerusalén ñehundi peve ary 70 AD-pe.
Mokõi mbaʼe iñimportánteva ojehechakuaa hag̃ua ko tembiasakue rapepe; peteĩha, ha’e peteĩ ta’ãnga pe yvy porã yma guaréva rehegua, ohechaukáva pe yvy porã koʼág̃aguáva; ha mokõiha, oñepyrũ peteĩ tembiasakue rape ryepýpe oñepyrũva versíkulo 16-gui, upépe Roma ogana hag̃ua pe yvy porã peteĩhaite, upéicha rupi ojehechauka hag̃ua pe téma tenondegua ko rape rehegua. Pe rape versíkulo 16 guive versíkulo 22 peve orrepresenta pe yvy porã, ha ikonteksto ha’e pe léi dominical hi’aguĩetéva oúva. Pe rape avei orrepresenta mokõi aty omomba’égua, oinfluiáva mokõive gobierno dinástico rehe. Umi Saduceo sa’ive ipapapy reheve, péro hetavépe ha’ekuéra oisãmbyhyva’ekue pe sistema religioso ha político judío mokõive periodo dinástico-pe. Pe sistema religioso oñemboguata va’ekue peteĩ sacerdocio rupive, ha upe sacerdocio avei oñeinflui va’ekue umi Saduceo ha Fariseo rehe. Umi gobierno Hasmoneo ha Herodiano mokõivéva oñeinflui va’ekue umi Fariseo ha Saduceo rehe, ha umi mokõi dinastía orrepresenta pe gobierno Estados Unidos-pegua 1798 guive pe léi dominical peve.
Fariseokuéra ha Saduceokuéra ohechauka mokõi aty orekóva tendota política opaichagua, oñembojoavyva ipyta rehe tembiguáiregua porandúpe. Demócrata-kuéra oĩ tembiguái rehehápe, ha Republicano-kuéra opuʼã tembiguái rehe; ha oñondivepa ombaʼapo joajúpe aparato polítiko ndive Tetã Joaju-kuéra gobierno constitucionalpe. Upe gobierno haʼe pe yvy mymba ñarõ Apocalipsis trece-pe, ha pe tembiasakue okapeguáva pe yvy mymba rehegua ojehechauka ihatĩ republicano rupive. Pe tembiasakue hyepypegua ojehechauka pe ihatĩ protestante rupive. Umi hatĩ ojeheja peteĩteĩ pe mymba ári, pórke pe mymba haʼe pe Constitución ombojaʼóva pe hatĩ estado rehegua pe hatĩ tupãó reheguágui, ha upéicharõ jepe oñemonguʼe oñondivepa tembiasakue rupive. Pe hatĩ republicano oreko mokõi influencia, tahaʼe tembiguái rehehápe térã tembiguái rovái. Pe hatĩ protestante oreko mokõi influencia, tahaʼe ára pokõiha pytuʼu marangatúre térã kuarahy ára peteĩha rehe.
Mbohapy treinta áño rire Panium ñorairõ guasu rire, Macabeokuéra omboja historia Tetã peteĩ reko Amérika-pegua pe mbohapy memeha rréino ramo marandu profesía Bíblica-pe. Upéi, mbohapypaite rupi peteĩ sientu áño rire, versíkulo dieciséis oñekumpli Jerusalén oñemomba’eguasu jave, ha upéva ohechauka hag̃ua kurusu. Judea ha’e mokõiha umi mbohapy jejoko apytégui Roma omboguejyva’ekue oipyhy hag̃ua arapy tuichakue. General Pompeyo ogana Siria-pe ary 65 a.C.-pe, ha upéi Judá-pe ary 63 a.C.-pe. Augusto César oganava’erã kuri pe mbohapyha jejoko Actium ñorairõ guasúpe ary 31 a.C.-pe. Ko historia oñerrepresenta pe línea ohohápe versíkulo dieciséis guive veintidós peve.
Kurusu ára peve, Macabeo kuéra rembiasakue omba’apo hína haimete mokõi sa ary pukukue. Uriah Smith ohechauka pe rembiasakue ojehechaukáva pe joaju Judío kuéra ndive versíkulo veintitrés-pe oñembojoajúva’erã peteĩ ñepyrũmby historiagua rehe oikova’ekue haimete mokõi sa ary mboyve pe kurusu rembiasakue versíkulo veintidós-pe. Pe kurusu rembiasakue versíkulo veintidós-pe oñembojoajuva’erã versíkulo dieciséis ndive, versíkulo dieciséis avei niko pe léi domingo rehegua. Kóva he’ise Macabeo kuéra línea, ha’éva Judá yvy porãite rembiasakue, oñepyrũha heta mboyve pe léi domingo oĩva versíkulo dieciséis-pe.
Jantendéramo vove pe historia Millerita ohechauka pe historia umi cien cuarenta y cuatro mil rehegua, ikatu ñambojoja pe ára paha umi Millerita-pe g̃uarã 1798-pe, pe ára paha umi cien cuarenta y cuatro mil-pe g̃uarã 1989-pe. Jajapóramo kóicha, ñamoĩ joajúpe pe historia pe ángel peteĩha ha mokõiha rehegua, pe ángel mbohapyha historia ndive. 1798 ha 1989 hína pe alfa ha omega techaukaha pe historia Daniel once versículo cuarenta rehegua.
Pe versíkulo cuarenta oñepyrũ pe “ára paha”pe, ha upéva ikatu hag̃uáicha ojehechauka ndahasýiha ha’eha 1798; ha oñentende porã ramo, Unión Soviética ho’apa hague 1989-pe ombohovái pe versíkulo cuarenta, ha upe ñembyahýi avei ha’e va’ekue “ára paha”. Mokõi “ára paha”, peteĩ versíkulope, upe capítulo-pe voi oĩháme pe línea de los Macabeos. Pe pu’ã guasu macabeo ogueru va’ekue pe dinastía asmonea ohechauka umi mokõi paapy ary 1776 guive 1798 peve. 1798-pe oñepyrũ pe dinastía asmonea ha pe dinastía herodiana oñepyrũ 1989-pe.
Daniel 11 pe versíkulo diez ohechauka 1989, ha pe versíkulo dieciséis ha’e pe léi domingo. Pe líña históricape umi versíkulo ryepýpe ohechauka mbohapy ñorairõ, peteĩ mburuvicha guasu yvygotyo guáva mano, ha Roma oikeha maranduhai proféticape. Upéva avei oguereko mokõi dinastía rapykuéri, ha umíva ohechauka pe ñemoambue oikóva pe mymba yvy rehegua Apocalipsis 13-pe, pe “orekóva mokõi hatĩ ovecha ra’yicha, ha” “ñe’ẽva dragónicha”. Oñemohendaháicha peteĩ rire peteĩ, pe peteĩha dinastía judía ha’e pe ovecha ra’y, ha pe mokõiha dinastía romana ha’e pe dragón. Pe peteĩha dinastía judía va’ekue; pe mokõiha romana va’ekue. Taha’e judía térã romana, pe mymba yvy rehegua oguereko mokõi hatĩ.
Pe dinastía judía ohechauka pe hatĩ protestántepe ha pe dinastía romana ohechauka pe hatĩ republicánope. Mokõivéva umi hatĩ oreko avei peteĩ división profética mokõigua. Umi saduceo ha fariseo ome’ẽ pe marco umi demócrata tembiguái-rehegua rehehápe, ojoavyháicha umi republicáno oñemoĩva tembiguái rehe; ha avei ohechauka peteĩ división mokõigua umi vírgen itavýva rehe, ojoavyháicha umi vírgen arandúva rehe. Umi fariseo, vírgen itavýva ramo, oñemopotĩ pe ñembotavy peteĩháme, ha umi saduceo oñemopotĩ pe mokõiha ñemopotĩ templogua jave. Umi fariseo, Sardis iglésiaicha, he’i va’ekue orekoha téra tekovéva, ha katu omanóva; ha upévare oñemopotĩ raẽ; upéi umi saduceo, ombotovéva Tupã pokatu, ombotove avei pe pokatu ha pe marandu Pyharepyte Sapukái rehegua. Umi saduceo hína umi tavaygua pactopegua ojeheja hag̃uáicha ohasa hag̃ua ykére; umi saduceo hína umi oguerohorýva añoite pe porã hag̃uáicha oñandu hag̃ua hemiandu porã.
“Cristo jeju hag̃ua, oñemomaranduháicha pe ánhel peteĩha marandu rupive, ojehechakuaa hag̃ua ojehechauka hague pe noviotaha ou ramo guáicha. Pe reforma tuichaite ojehupytyvaʼekue marandu ijeju pyaʼetereíva rehegua ñemombeʼu guýpe, okorresponde pe kuñataĩkuéra osẽ hag̃ua. Ko parábola-pe, ha Mateo 24-peguáicha avei, mokõi aty oñerrepresenta. Opavave oguereko vaʼekue ilámpra, la Biblia, ha upéva tesape rupive osẽ ojojuhu hag̃ua pe Novio ndive. Péro “umi tavy ogueraha vaʼekue ilámpra, ha ndoguerahái hendivekuéra aséite,” umi arandu katu “ogueraha aséite hembiʼyrukuérape ilámpra ndive.” Koʼã ipahapegua ohupyty vaʼekue Tupã gracia, pe Espíritu Santo puʼakapáva omoheñóijeýva ha omyesakãva, ha upéva ojapo Iñeʼẽgui peteĩ lámpra ipykuérape g̃uarã ha peteĩ tesape hapére g̃uarã. Tupã kyhyjépe ohesaʼỹijo vaʼekue umi Escritura oikuaa hag̃ua añetegua, ha kyreʼỹme oheka ipyʼa ha hekove potĩ hag̃ua. Koʼãva oguereko vaʼekue peteĩ experiencia personal, peteĩ jerovia Tupãre ha Iñeʼẽre, ndaikatúiva oñembyai ñembyasy ha delay reheve. Ambuekuéra “ogueraha ilámpra, ha ndoguerahái hendivekuéra aséite.” Oñemomýi vaʼekue impulso gui. Ikyhyje oñemombáy vaʼekue pe marandu solemne rupive, péro ojerovia hikuái iñermáno kuéra jeroviare, oĩ porãgui pe tesape ryryi porãva temimoʼã porãgui osẽvare, ndorekóigui peteĩ entendimiento pypuku añeteguáre, térã peteĩ tembiapo añete gracia rehegua ipyʼapýpe. Koʼãva osẽ vaʼekue ojojuhu hag̃ua Ñandejára ndive, henyhẽ esperanza rehe pe jehepymeʼẽ pyaʼe hag̃uáre; péro noñembosakoʼíri pe delay ha ñembyasy-rã. Oguahẽ jave prueba-kuéra, ijerovia ikangy, ha ilámpra kuéra omimbi kangy.” The Great Controversy, 393.
Taha’e jepe polítiko térã religioso, mokõive aty oñemojoaju umi arandu rehe ko apañuãi pyhare mbytepe. Péva je’íma rire, ñañepyrũ kuri pe artículo ñamopu’ãvo ko punto: che aaplika pe versíkulo catorce iñemohenda rehehápe umi versíkulo rape ohoháicha, oñemoĩ hag̃ua ojoavyhápe pe secuencia histórica umi versíkulo ohechaukávagui. Aipurúta upe lógica peteĩ ñe’ẽme’ẽme pe versíkulo veintitrés ñemohenda reheve. Peteĩ waymark ñemohenda ojokupytyva’erã iñembyaty histórico ojejapóva rehe. Pe ñe’ẽme’ẽ umi judío ojapova’ekue Roma ndive umi Macabeo ára aja omyesakã moõpa pe versíkulo oñeaplikava’erã. Umi “mondaha” pe versíkulo catorce-pe, omoañetéva pe visión, upéva ojapo kuri 200 a.C.-pe, upe añoitépe pe ñorairõ Paniumgua, péro pe ñorairõ ha umi mondaha ha’e mokõi símbolo iñambuéva.
Umi “monda” oike pe tembiasakuepe, ndaha’éi hag̃ua oñemopyenda peteĩ joaju directo Panium ñorairõ ára rehe, síno hag̃ua ojehechakuaa pe joaju ha’ekuéra ojapova’ekue Egipto mburuvicha guasu iporiahúva, oguerekóva po ary, rehe, ha upéva oĩva kurusúre oñemano hag̃uáicha Antiochus po rupive. Ha’ekuéra ndoipotái kuri oñekytĩ térã ojerevai pe trigó egipcio jegueru Imperio Romano-pe. Pe joaju profético Roma oguerekóva pe mburuvicha guasu egipcio vulnerable, oguerekóva po ary, ndive, upéva hína ko versículo rembipota. Upe ñemongu’e ohechauka pe mba’e vai oúva upe oñembyai rire osẽva Putin ñeha’ãgui oike hag̃ua ipype pe iglesia ucraniana ñemoĩ Rusia iglesia poguýpe, yma guaréicha, ary 1989 mboyve. Upe ñeha’ã omoñepyrũ pe ivaive ohóvo mbeguekatúpe pe itetãnguéra yvy gotyo guigua rehegua, ha Putin omano vove Ptolemy omano haguéicha, térã oñemosẽramo mombyry Uzziah ha Napoleónicha, profétikamente oñenohẽ chupe ha upéi pe itekove ruvicha’ỹre hembiguái retã oñeñangareko hese peteĩ aty mburuvicha ndaikatupyrýiva rupi. Upéi, pe mburuvicha guasu oguerekóva po ary ára peve, Roma papal oike oñepysyrõ hag̃ua umi mba’e oguerekóva interés rehe, ha upéva hína pe iglesia ucraniana.
Pe papado ndohupytyvõi lado ortodoxia rusa térã ucraniana apytépe; ha’e ojeporeka opa hendáre ogueru hag̃ua opaite tetãygua aty religioso kuérape ipoguýpe, ojehechaukaháicha Isaías 4-pe.
Ha upe árape, siete kuña ojapyhýta peteĩ kuimba'ére, he'ívo: Ro'úta ore mbujape voi, ha romondéta ore ao voi; toñembohéra hag̃uánte nde rérape, oñembogue hag̃ua ore ñemotĩ. Upe árape Ñandejára rakã potýta porã ha hechapyrã, ha yvy'a ári hi'a iporãitereíta ha ojeguerohory hag̃uáicha umi Israel-gua osẽva'ekuépe g̃uarã. Ha oikóta, pe opytáva Siónpe, ha pe hembýva Jerusalénpe, oñembohérata marangatu, maymáva ojehaíva umi oikovéva apytépe Jerusalénpe. Isaías 4:1–3.
pe papado oguereko poguýpe opaite umi aty religiósova, ojehechaukáva pokõi kuñanguéra ramo, he’iséva opaite umi iglesia-kuéra. Umi pokõi iglesia oipota ohenói chupekuéra católica, he’iséva universal, ha hesakã porã ndaha’éiha Tupã tavaygua, pórke oguerekose ijao tee. Pe joaju opaite umi aty religiósova, umi oipotáva oiporu ijao yvypóra guigua tee, oiko upe tiempo-pe umi “Jerusalénpe oĩva oñehenóita marangatu” jave, upéva ha’éva pe Ñandejára rakã okambiahápe peteĩ tavayguakuéragui Laodiceagua peteĩ tavayguakuéra Filadelfiagua-pe, ha upépe pe papado oiko opaite umi aty religiósova akã ramo upe mismo tiempo-pe avei oñemoakãta hag̃ua umi aty polítikova ári.
Áño 1989-pe, pe iglésia Ucrania-pegua haʼe vaʼekue peteĩ símbolo pe mburuvicha yvate gotyogua omondo hag̃ua yvýre Unión Soviética, ha Putin ohekáta omyengoviajey pe joaju yma guare ñemomirĩme guýpe, ha orresivíta lepra ijykére, ha oñepyrũta peteĩ ñembyahýi-religión rehegua pe religión omboykévaʼekue hembipota. Upéva ñembyahýi oiko vaʼekue Ptolomeo retã teepe, táva Alejandría-pe; upévare umi iglésia Rusia ryepýpe ojejokóva Roma rehegua ndikóigui oikóta hikuái Putin rembiapo-rupi ha avei ipaha. Trump oñembosakoʼi aja pe ñorairõ Panium-pegua rehe, pe ijoaju ojehechaukáva pe ñangarekoháre pe mitãrusu mburuvicha Egipto-pegua ikangýva rehe oñemombeʼu 2025-pe. Pe pokatu Romano, ary 200 a.C. pe oñangarekovaʼekue pe mitãrusu mburuvicha Egipto-pegua rehe, upe jave ndopytamoʼãi oñangareko hese. Haʼe oipytyvõta omohuʼã hag̃ua pe mitãrusu mburuvicha. Roma, Egipto ñangarekoharamo ary 200 a.C.-pe, ohechauka Roma Egipto mbyaityhararamo pe ñorairõ Panium-pegua jave.
Millerita-kuéra
Umi Millerita ndohechái mbohapy mburuvichakue Romagua, ohecha mokõinte; upéicharõ jepe, hekopete pe añetegua ha’e va’ekue añetegua. Pe lógica profética Antiochus rehegua, techaukaha ramo, ome’ẽ ñandéve pa’ũ jaiporu hag̃ua versíkulo catorce peteĩ tembiasakuepe oĩva versíkulo quince mboyve, jepe pe tembiasakue omoañeteva’ekue ypykuére umi versíkulo omoĩkuri mokõivéva, versíkulo catorce ha quince, ary 200 a. C. pe. Che amombe’u hína versíkulo dieciséis ha’eha pe léi domingo pya’e oútava, ha versíkulo catorce ha’e hague 2025, ha versíkulo quince ha’eha gueteri pe ñorairõ Panium pegua oútava. Antiochus ohechauka umi mbohapy ñorairõ ha’eha peteĩ línea profética añónte, ha’e oĩgui umi mbohapy ñorairõme; ha upéicha avei ohechauka pe afirmación che ajapóva: pe aplicación ára pahapegua umi versíkulo rehegua, oñemboja’o porã vove línea ári línea rape porã rupive.
Antíoco oĩkuri umi mbohapy ñorairõme, ha ára pahápe ha’e orrepresenta papado pu’aka proxy 1989-pe (Reagan ha Estados Unidos), 2014-pe (Zelenskyy ha Ucrania), ha upéi, Panio ñorairõme, ha’e upe proxy pu’aka peteĩchagua 1989-gua, Jesús akóinte orepresentágui pe pahápe pe ñepyrũ ndive. Ronald Reagan omanóma ha oñeñotỹma, upévare Antíoco testimonio histórico hendy porã pe entendimiento Millerita ndive, péro oĩ sujeto umi léi ogovernáva peteĩ línea ári ambue línea aplicación. Pe pahaitéva papado proxy pu’aka umi versículope ha’e Trump, jepe históricamente Antíoco oĩkuri umi mbohapy ñorairõme. Oñekumpli hag̃ua versículo trece, Trump tekotevẽkuri operde pe mokõiha elección, versículo trece-pe ha’e “ojevy” hag̃ua, imbaretevévo araka’eve guarégui, imbarete hag̃uáicha oguereko hag̃ua peteĩ balazo iñapysẽme, upéva, pe kuãguasu akatúa ha pe py guasu akatúa ndive, ha’eva’ekue oñemboysova’erã tuguy reheve, umi pa’i oñemboysýramo guare.
Reagan ohechauka Trump-pe, Reagan niko pe umi pahá apytégui umi ocho mburuvicha guasu paha ára guive, ary 1989-pe. Lincoln ohechauka avei Trump-pe, ha’e rupi pe primer mburuvicha guasu Republicano. Lincoln-pe ojuka umi demócrata proesclavitud, Roma ndive oñemoirũva, ha mokõivéva Ronald Reagan ha iñirũ papista Juan Pablo II oikove ohasávo jejukase rehegua ñeha’ã. Trump-pe ojejuka políticamente ary 2020-pe, pe elección oñemonda vaʼekue rupive, Ojehechaukapy 11, versículo 7 ñemohuʼãme, ha upéi ary 2024-pe oñemopuʼã jey, versículo 11 ñemohuʼãme.
Ha og̃uahẽ vove hikuái imarangatupy rupi ome’ẽva testimónio, pe mymba ojupíva yvykua pypukúgui oñorairõta hesekuéra, ipu’akáta hese kuéra ha ojukáta chupekuéra. … Ha mbohapy ára ha mbyte rire, Tupãgui ouva’ekue pe Espíritu de vida oike chupekuéra pype, ha opu’ã hikuái ipy ári; ha tuicha kyhyje ou umi ohechávare chupekuéra ári. Apocalipsis 11:7, 11.
Trump ñemoingove jevýva ha’e kuri ivérso pakapýpe mbohapyha “ou jevýva”, ha upéicha avei ome’ẽ peteĩ joja peteĩ tekopy tee Romagua rehegua, Roma niko “poapyha oúva umi pokõi apytégui”, ha Trump ha’e peteĩ ta’anga Roma rehegua.
Ha pe mymba guasu oĩ va'ekue ha ndaipóri véima, ha'e voi hína pe porundyha, ha osẽ pe siete apytégui, ha ohóta ñehundípe. Apocalipsis 17:11.
Trump mokõiha ñe’ẽme’ẽ ojapóva chugui pe mbohapyha ruvicha guasu porundyha Reagan guive, ha pórke ha’e avei pe poteĩha, Trump, oñembojoajúvo papadondive, ha’e “pe poapyha, ha’éva umi pokõi apytégui.” Poapy niko jeikove jevy ra’anga, ha upéva omomba’eguasu ha’eha, papado ra’angáramo, tekotevẽhague oreko peteĩ kyhyje’ẽrã ñehundi oñemongueráva ikatu hag̃uáicha “ojevy.”
Ha ahecha peteĩ ijapytépe oĩvaicha ku omanóva peve oñekutu vaʼekue; ha pe ikutu vai omano hag̃uáva oñemonguera. Ha opa ko yvy tuichakue ohecharamopa pe mymba guasúpe. Apocalipsis 13:3.
Pe ñehẽ vai opakúvo, yvóra “ohecharamo pe mymba ñarõme”; ha Trump oñemopu’ã jeyrõ guare pe poapyha ramo, umi siete apytégui, ary 2024-pe, ha’e “ojevy” ha opaite yvóra ohecharamo hapykuéri.
Ha mbohapy ára ha peteĩ ára mbyte rire, oike ipypekuéra pe Espíritu de vida oúva Tupãgui, ha opu'ã hikuái ipy ári; ha tuicha kyhyje oguejy umi ohecháva ári. Ha ohendu hikuái peteĩ ñe'ẽ tuicha oúva yvágagui he'íva chupekuéra: Pejú yvate ko'ápe. Ha ojupi hikuái yvágape peteĩ arai rupi; ha iñenemigokuéra ohecha chupekuéra. Apocalipsis 11:11, 12.
Trump “ojevyjey” jeyvy 2024 jeporavópe, ha upéi 2025-pe ha’e ha pái León mokõivéva oñemoĩmburuvicha. Jesús ome’ẽ vaekue peteĩ ñe’ẽmondo porã ha hekopete, oimeraẽvape ohechaséva hag̃ua.
Upévare, peẽ pehechávo pe mba’e jeguaru oporomombaretéva ñehundi rehegua, oñe’ẽ haguéicha hese Daniel maranduhára rupive, oĩha pe tenda marangatúpe, (pe omoñe’ẽva, toikũmby.) Mateo 24:15.
Marcos he’i ikatu hag̃uáicha michĩmi hesakãve.
Ha péro pehecha pehechávo pe mbaʼe vai ñembyai rehegua, oñeʼẽ hague rehe Daniel maranduhára, oĩ hag̃uámeʼỹme hína, (toikũmby pe omoñeʼẽva,) upéicharõ umi oĩva Judéape toñani yvytýpe. Marcos 13:14.
Pe mba’e vaiete omoñehundiha hína Róma peteĩteĩva heko mbohapyetévape. Róma pagána, papal ha moderna, peteĩteĩva ha’e peteĩ techaukaha ñe’ẽmondo hag̃ua Tupã remimboukuérape. Pe ñe’ẽmondo ojekuaa va’erã Róma oĩ jave peteĩ “tenda marangatúpe” térã “ndaikatúiha oĩhápe” oĩ. Pe yvy gloriosa ha’e pe yvy marangatúva Ñandejára Ñe’ẽme, ha Tetã peteĩ reko Amérikagua ha’e pe yvy gloriosa espiritual.
Ha Ñandejára omoheredátane Judápe iparte ramo yvy marangatúpe, ha ojeporavóta jey Jerusalénpe. Pekirirĩ, opa tekove, Ñandejára renondépe; haʼe niko opuʼãma ihenda marangatúgui. Zacarías 2:12, 13.
Rehechávo Róma oñembo’yha pe tenda marangatúpe, Ñandejára oiporavo Jerusalénpe Ipuévlo jehovasapyrã ramo pe ipaha hag̃uarã. Reagan, pe peteĩha umi poapy mburuvicha guasu apytégui, omohenda vaʼekue peteĩ ñe’ẽme’ẽ kañy vaʼekue pe anticristondive, ojehechauka hag̃ua peteĩ ñe’ẽme’ẽ hesakãva Rómandive pe poapyha ha paháva mburuvicha guasu rupive pe ára paha guive ary 1989-pe. Umi símbolo Omega heta jey ombojere jey umi mbaʼe rechaukaha pe símbolo alpha rehegua.
Pe papa Leó ha Trump ñemongarai 2025-pe ohechauka peteĩ joaju ojehecháva yguasu mymba ha yvy mymba Apocalipsis trece pegua apytépe. Pe jere jevy peteĩ ñemoirũ jehechaukápegua Trump ha Leó rehegua, ojehechauka vaʼekue Reagan ha Juan Pablo II joaju kañymby rupive, ñanemboʼe pe mitã rréi Egipto gua pytyvõ, omohuʼã vaʼekue versículo catorce ary 200 a.C.-pe, ohechauka hag̃ua ndaipóriha pytyvõ ára pahápe.
2025 omoĩ porã pe visión térã profecía fundacional okápegua, pórke omomba’e yvate Róma-pe peteĩ tekauka Rómagua ramo, Daniel ohechakuaáva “pe mba’e jeguaru oporombyai hag̃uáicha” ra’ãnga rupive. Pe tekauka pe mba’e jeguaru oporombyai hag̃uáicha rehegua oiko tenonderãite pe ñehundi ojehechaukávagui “oporombyai hag̃uáicha” rupive. Jerusalén ñemongorápe Cestio poguýpe, pe tekauka ojehechauka vaʼekue Róma mburuvicha guasu poʼaka poyvi kuéra oñemoĩvo pe santuario renda marangatu ryepýpe. Umi ohecháva, oikũmbyva, ohendúva ha osẽva pe távagui oñeñangareko hag̃ua hesekuéra pe ñemongora oñepyrũ jey jave. Haʼekuéra ohecha pe Róma tekaukarã. Umi kristiáno oñembojaʼóva pe tupao Pérgamo pegua oñembyaíva gui, ha upéi pe tupao Tiatira pegua, okañy pe desiértope ohechávo pe kuimbaʼe angaipa rehegua oguapyha Tupã Templo-pe. Umi testígo omombeʼu pe tekauka pe mbaʼe jeguaru oporombyai hag̃uáicha rehegua, Daniel heʼivaʼekue ára pahápe.
Ñande rohechauka jey jey hague 1888 ha’e hague Cestio ñemongora, ha pytu’uha paha pe domingo léi apañuãi rehegua ha’e Tito ñemongora. Umi Blair domingo léi proyecto-kuéra umi ary 1880-pegua ndive, oñondive umi domingo léi-kuéra oñemoñepyrũva’ekue peteĩva umi estado yvy gotyopegua ryepýpe umi ary 1880 aja, ha’eva’ekue Cestio ñeñemongeta mombe’úva, ha upéicha avei omarkava’ekue pe línea omboja’óva Hermana White consejo tavyróre jeikove rehegua. Umi ary 1880 mboyve, iñemoñe’ẽrãva he’íva va’ekue tenonderãme tekotevẽtaha jahamívo ñane retãme; ha umi ary 1880 rire, pe tavyrópe jeikove ha’eva’erãma peteĩ mba’e ojejapóma va’ekue. Pe techaukaha mombe’úva umi Blair Bills rehegua, omokyre’ỹva pe marca autorida rehegua pe pokatu papal mba’éva oñeñe’ẽhague umi ary 1880 aja, ohechaukaha’anga va’ekue Patriot Act-pe 9/11 jave, pe ánhel Apocalipsis dieciocho-pegua ojehechaukágui mokõivéva tembiasakue-pe.
9/11 ha’e vaʼekue pe ñemboguata ohechaukáva Cestio omoĩ hague ijarakuaa pe tenda marangatúpe ndahaʼéiva upe ombojokohápe, pórke 9/11-pe léi romana omyengovia léi inglesa. Umi Juicio Pelosi rehegua ary 2021-pe pe cláusula ojeruréva proceso debido oñemboykévo, ha upéva ohechauka ambue pypore tape gotyo pe ñemongorávo Tito rehegua, opáta pe léi domingo oúvape pyaʼe Estados Unidos-pe. Pe ñemongorávo haʼe peteĩ periodo aravopegua. 1888 oñeʼẽ pe puaka protestante hyepypegua puʼakarebél rehe, ha 9/11 oñeʼẽ pe puaka republicana okapegua puʼakarebél rehe. Pe papa ñemoĩ cargo-pe pe yvy porãite guive upe arýpe avei oñemoĩ cargo-pe pe mburuvicha pahagua, ohechauka pe vaʼekue marandurã pahagua pe mbaʼe vai ohundi hag̃uáicha oñemboʼýva ndaikatúiha oñemboʼyhápe, koʼýte pe ñorairõ Panium rehegua mboyve. Pe ñorairõ Panium rehegua ogueraha directamente pe léi domingo ha pe ñorairõ Actium reheguápe, upéva ohechaukáva pe mbohapyha ha pahagua mbaʼe ojokóva Roma pagána-pe g̃uarã, ha upéi Roma pagána ogoverna tuichakue hag̃uáicha 360 ary pukukue, oñembotývo Daniel 11:24. Pe léi domingo jave, pe poteĩha ha poapyha reino mokõivéva oñemombaʼe Roma rehe, ha upéi Roma moderna ogoverna peteĩ aravo simbóliko pukukue, térã cuarenta y dos jasy simbóliko.
Pe versíkulo dieciséispe, Pompeyo, oikóva ramoite Siria-pe, Roma pagana pegua umi mokõi iñepyrũgua mba’e ojokóva, upéi oity Jerusalén. Pompeyo omboguejy Roma-pe umi mokõi iñepyrũgua mba’e ojokóva, ha Augusto César ogana mbohapyha Actium-pe. Roma moderna ogana raẽ mburuvicha ñemby pegua 1989-pe, versíkulo cuarenta ñembopyahu ramo, ha versíkulo diez ohechauka haguéicha tipo ramo. Upéi, léi domingo-pe, Roma moderna ogana iñepyrũgua mokõiha ha mbohapyha mba’e ojokóva Estados Unidos ndive, ha upéi voi Naciones Unidas omoneĩ ome’ẽ hag̃ua irreino kuéra pokatu papal-pe. Roma pagana ogana mokõi Pompeyo rupive ha upéi peteĩ, ha Roma papal ogana peteĩ 1989-pe, ha upéi umi mokõi oúva versíkulo dieciséispe, upépe Pompeyo ojehechauka iñegana mokõiha reheve.
Ha’éva pe mbohapyha jokoha Actium-pe Roma pagãme guarã, térã pe mbohapyha jokoha, ojehechaukáva gótico-kuéra oñemosẽ haguére táva Roma-gui ary 538-pe, Roma ipu’aka vove pe mbohapyha jokoha ári, oguereko ñesãmbyhy yvateguáva.
Añete Tupã Ñandejára ndojapomo’ãi mba’eve, oikuaauka’ỹre raẽ hembipota ñemimby imba’ejára profétakuérape. Amós 3:7.
Ñandejára katuete omeʼẽta pe jehechauka paha pe techaukaha ñeñangarekorã rehegua, ojehechaukáva ñehundi oporombojaʼóva ramo Daniel kuatiañeʼẽme, pe ñehundi oguahẽ mboyve. Upe techaukaha ñeñangarekorã haʼe pe joaju hesakãva, oñembojojáva Reagan rembiguái joaju kañymby ndive, ojehechaukáva 2025-pe. Ñandejára ndoguerumoʼãi castígo, omeʼẽ mboyve ñeñangareko, ha Amós heʼi porãiterei mbaʼépa upe revelación kañymby omeʼẽva Itavayguápe, ha mávape guarãpa ojeporavo.
Pehendu ko ñe'ẽ Ñandejára he'íva pene kóntrape, peẽ Israel ra'ykuéra, opaite pe ñemoñare rehe, che araha vaekue Egipto retãgui, he'ívo: “Pende añoite aikuaa opaite yvy arigua ñemoñare apytégui; upévare aporokastigáta penderehe pene rembiapo vaikuéra rehe.” Amós 3:1, 2.
Amós oñe’ẽhína Tupã tavayguakuéra ipavẽ ñemoñare paha rehe, haʼekuéra oñekastigavaʼerãva, ojoajúvo umi 25 kuimbaʼe kuérare ojeity hag̃ua kuarahýpe Ezequiel ocho-pe. Amós ogueru pe marandu Laodiceagua, ha upéva hína pe mbohapyha ánhel marandu angaipa ñembogue jave, umi oikovéva juicio ára-pe. Amós ñeʼẽmondýi oñemopyenda mokõi aty ñembojoaju ári.
¿Ikatu piko mokõi oguata oñondive, noñemoĩriramo peteĩ ñe'ẽme? ¿León osapukáita piko ka'aguyme, ndaipóriramo chupe guarã mbota? ¿León ra'y osẽta piko osapukái ivikuágui, ndoguerúiramo mba'eve? ¿Guyra ho'áta piko ñuhãme yvýre, ndaipóriramo chupe guarã ñuhã? ¿Oñemboy'upáta piko ñuhã yvýgui, mba'eveite ndojejokóiramo? ¿Oñembopúta piko turu távape, ha tavayguakuéra ndokyhyjemo'ãi? ¿Oĩta piko ivaíva peteĩ táva pýpe, ha Ñandejára ndojapói va'ekue? Amós 3:3–6.
Mokõi oguatáva oñondive peteĩramo pe jehechakuaa hag̃ua, oñemohenda peteĩ ñuhã ojagarrahápe peteĩ guyra yvýgui ryepýpe. Umi guyra ha’e símbolo tetãygua atykuéra rehegua, ha pe papakuéra rekoguata ha’e peteĩ jaula opaichagua guyra iky’áva ha ndaija’éiva guive Apocalipsis-pe.
Ha’e osapukái hatã peteĩ ñe’ẽ mbaretepýpe, he’ívo: “Babylonia guasu ho’a, ho’a, ha oiko anhãnguéra renda, opa espíritu ky’a renda, ha peteĩ kora opa guyra ky’a ha jeguaruvãvape g̃uarã. Opa tetãnguéra niko hoy’u heko ky’akuéra pochy ryrýigui, yvy ruvichakuéra oporomonda hendive, ha yvy ñemuhára kuéra ojehepyme’ẽ heta itembi’u porãnguéra hetágui.” Apocalipsis 18:2, 3.
Peteĩ guyra peteĩ jaulápe ha’e peteĩ guyra ojepokóva; ha peteĩ tetã oiko jave tekorei Róma kuña rekovai ndive, oiko avei guyra ojepokóva. Ha pe guyra oñemopu’ãva opaite ambue guyra proféticogui yvateve ha’e pe pokatu hóga mbohapy jeygua oñemopu’ãva, oñemoañetéva Arateikuéra léipe, hekohápe, upéva hína Sinar, upéva hína Babilonia. Upéva hína pe guyra oguerekova’ekue peteĩ ñembyai omano hag̃uáicha ary 1798-pe, térã, Zacarías he’iháicha, oñemoĩ hague peteĩ mba’eryru plómo guigua hi’aju’y ári; upéi katu oñemopu’ã jevy umi guyra espiritísmo ha protestantísmo apostata rupive.
Upéi pe ánhel oñeʼẽvaʼekue chendive osẽ ha heʼi chéve: “Ehupi koʼág̃a nde resa ha ehecha mbaʼépa ko osẽva”. Ha che haʼe: “Mbaʼépa upéva?” Haʼe heʼi: “Kóva hína peteĩ efa osẽva”. Heʼive avei: “Kóva hína ijoguaicha opa yvy ape ári”. Ha péina ápe, oñemopuʼã peteĩ plomo pohýi; ha kóva hína peteĩ kuña oguapýva pe efa mbytépe. Haʼe heʼi: “Kóva hína tekoaña”. Ha omombo chupe pe efa mbytépe; ha omombo pe plomo pohýi ijuru ári. Upérõ ahupi che resa ha amaña, ha péina ápe, osẽ mokõi kuña, ha yvytu oĩ ikuérape; oguerekógui kuéraicha pepo taguato guasu pepoicha; ha ohupi hikuái pe efa yvy ha yvága apytépe. Upérõ haʼe pe ánhel oñeʼẽvape chendive: “Moõpa koʼãva ogueraha pe efa?” Haʼe heʼi chéve: “Ojapo hag̃ua chupe peteĩ óga Sinar retãme; ha upépe oñemopyenda hag̃ua, ha oñemoĩ hag̃ua upépe hiʼari hag̃ua henda tee ári”. Zacarías 5:5–11.
Amós ñuhã ojapyhy pe guyra yvýgui, ha’e rupi ohechauka pe joaju oúvape pe arapokõindy ára léi oguahẽmbotaitévape mboyve, upépe pe yvy-guyra ojepytyvõhápe; ha he’iháicha Amós, pe joaju ha’e peteĩ ñe’ẽhatã Laodicea-pegua Adventísmo del Séptimo Día rehegua, oĩtahágui peteĩ trompéta ñe’ẽmondo oñembopútava táva mbytépe, ha’ekuéra katu ndoikuaasemo’ãi hendúvo.
¿Oñembopútapa peteĩ turu távape ha ndokyhyjéimo umi tetãygua? ¿Oĩnepa mba’e vai peteĩ távape ha Ñandejára ndojapói? Añetehápe, Ñandejára Tupã ndojapomo’ãi mba’eve, oikuaauká’ỹre raẽ iñemimby umi hembiguái profétape. Pe león okororõma; máva piko ndokyhyjéi? Ñandejára Tupã oñe’ẽma; máva piko ndaikatúi omarandu hag̃ua? Amós 3:6–8.
Pe Léon ojapúva ha’e pe Léon Judá ñemoñaregua, ohechaukáva Cristo-pe Ha’e osella ha oipe’ávo Itñe’ẽ profétika sello. Pe joaju ojehechaukáva 2025-pe ha’e Cestio ñemongora, ha Ñandejára retãyguakuéra mondaha kuéra símbolo oñemopyenda ojehechávo mokõi oguatáva oñondive umi araka’eve ndoikovéiva’erã peteĩcha. Roma ojoajúva ha oñemohendáva Protestántekuéra ndive ha’e peteĩ ñe’ẽ ojoavyetéva ijehegui, pórke peteĩva Protestánte hag̃ua he’ise oñeprotesta hag̃ua Roma rehe.
Ko’ẽrõgua artículope jajapóta ko’ã mba’e rehe ñamongeta hag̃ua.
Aréma guiveñoma hag̃ua pe ñuhãgui
“Ha taimbareterãke, Roma oñembotuicha ha’eha araka’eve ndojehechakuaamo’ãi iñambueha. Gregorio VII ha Inocencio III rembipota guasu ha’e gueteri Tupao Católico Romano rembipota guasu. Ha orekóramo añete pe pu’aka, omoĩta umíva tembiapópe ko’ág̃a avei heta mbarete reheve, ymaite guive ojapohaguéicha. Protestántekuéra sa’i oikuaa mba’épa hikuái ojapo ohejávo Roma pytyvõ pyharekue ára domingo ñembotuicharã rembiapópe. Hikuái oñeha’ã aja ohupyty hag̃ua hembipota, Roma katu oheka jey omoĩ hag̃ua ijehe ipu’aka, omyengovia hag̃ua pe ijyvatetegua okañýva’ekue. Oñemoĩramo peteĩ jehechakuaa Estados Unidos-pe tupao ikatuha oiporu térã oguereko ipoguýpe estado pu’aka; tembiapo jerovia rehegua ikatuha oñembohovái léi secular rupive; mbykymi hag̃uáicha, tupao ha estado pokatu oisãmbyhyva’erãha py’apy, upéicharõ Roma jehupyty ko tetãme ojeasegura.”
“Ñandejára ñe’ẽ ome’ẽma ñandéve marandu ñemomýi hag̃ua pe mba’e vai hi’aguĩmava rehe; ha ko marandu noñehendúiramo, pe mundo protestánte oikuaáta mba’épa añetehápe umi rembipota Roma rehegua, peteĩ ára ndaikatumo’ãvéimavoi okañy ñuhãgui. Ha’e okakuaa hína kirirĩháme ipoderpe. Idoctrína kuéra oikuaauka hína ijeheguive ipokatu umi koty legislativo-pe, umi iglesia-kuérape, ha umi kuimba’e kuéra korasõme. Ha’e ombyaty hína umi itembiapo yvate ha tuicháva, umi kañy renda pypukúpe umíva rehe oñembopyahujeyta hag̃ua umi ijeheguive mboyvegua jejopy vai. Ñemiguápe ha avave ndohechakuaáirõ gueteri, ha’e omombarete hína ifuérsa kuéra omotenonde hag̃ua hembipota tee, oguahẽ vove pe ára oporomboguejy hag̃uáicha. Opa mba’e ha’e oipotáva niko peteĩ tenda iporãva hag̃ua ichupe, ha kóva oñeme’ẽma hína ichupe. Pya’etereíma jahecháta ha ñañandúta mba’épa pe elemento romano rembipota. Oimeraẽva ogueroviáva ha ohendúva Ñandejára ñe’ẽ, upévare ogueraháta hese ñemotĩ ha jejopy vai.” The Great Controversy, 581.
“Oĩ peteĩ mundo oĩva tekoañáme, jejavy ha ñembotavýpe, jepe umi ñemano’ãme voi,—oke, oke. Mávapa oñandu pe ipy’a rasy hag̃ua omombáy chupekuéra? Mba’e ñe’ẽpa ikatu oguahẽ hendápekuéra? Che apytu’ũ ogueraha cheve tenonderãme pe señal oñeme’ẽta vove, ‘Péina pe Novio ou; pesẽ pehuguãitĩ hag̃ua chupe.’ Péro oĩta umi ombopuku va’ekue ohupyty hag̃ua pe aséite omyenyhẽ jeývo hag̃ua ilámpa-kuéra, ha ipahápe eterei ohechakuaáta hikuái pe teko, pe aséite rupive oñerrepresentáva, ndojehasakuaaiha ambuépe. Upe aséite ha’e Cristo tekojoja. Upéva orrepresenta teko, ha pe teko ndojehasakuaái ambuépe. Avave ndaikatúi ohupyty upéva ambue rehehápe. Káda peteĩ tekotevẽ ohupyty ijeheguiete peteĩ teko oñemopotĩva opa angaipa ky’águi.” Bible Echo, 4 de mayo, 1896.
“Ama’ẽvo angaipa poriahuvereko rekovekuéra omanóva pe añeteguáre ko’ág̃a g̃uarã oikotevẽgui, ha oĩha umi he’íva ogueroviaha pe añetegua, péro oheja hag̃ua omanóma, ndoikuave’ẽigui umi mba’e tekotevẽva omotenonde hag̃ua Tupã rembiapo, upe jehecha hasyeterei chéve, ha ajerure pe ánhelpe toipe’a chugui chehegui. Ahecha avei, pe Tupã rembiapo ohenóivo ojejapo hag̃ua peteĩ sacrificio peteĩ hendáicha ijamba’egui, pe mitãrusu oúva’ekue Jesús rendápe guáicha (Mateo 19:16–22), oho hikuái ñembyasy reheve; ha pya’eite upe castigo tuichaitereíva ohasáta hi’árikuéra ha oguerahapaitéta ijamba’e, ha upérõ itarẽma hag̃uáta hag̃ua osakrifika umi mba’e yvy arigua ha oñongatu peteĩ tesoro yvágape.” Early Writings, 49.
“Judas ohechakuaa iñembojerurekuéra ndoiportaiha mba’eve, ha pya’e osẽ pe koty guasúgui osapukáivo: I ára ohasáma! I ára ohasáma! Ha’e oñandu ndaikatumo’ãiha oikove ohecha hag̃ua Jesús ojepytasóramo kurusúre, ha ñembyasy vaietepýpe osẽ ojejuka hag̃ua oñemoĩvo ajúrare.” The Desire of Ages, 722.