Panium - Papapy 5

Daniel kuatia oikuaaukáva peteĩ tembiasakue profético hechapyrãva, ombojoaju hag̃ua peteĩ principio je’e jey ha ñembotuichave rehegua ohasáva ijyke rupi ijehechaukakuérape, pe ta’anga metálico capítulo 2-pe guive peve umi ñorairõ mburuvicha guasu rehegua iporãmbaitéva capítulo 11-pe. Ko marco ryepýpe osẽ peteĩ argumento mbarete: pe Ñorairõ Actium pegua ary 31 a.C.-pe, oguahẽva Egipto ñehundípe ary 30 a.C.-pe, oñembo’y peteĩ ñembotýra tuichaitéva ramo Daniel 11:25, 26 ñemboyképe, omarkáva Roma pagana rembiapo yvate 360 ary pukukue ñepyrũ.

Daniel 11 oñepyrũ umi império osẽ ha ho’a rehe Alejandro el Grande omanó rire ary 323 a.C.-pe. Upéicharõ jepe, versíkulo 14-pe oiko peteĩ ñemoambue. Ary 200 a.C. rupi, Antioco III (Magnus) oñembosako’ívo Panium ñorairõme mitã mburuvicha guasu Ptolomeo V rehe, Roma oike pype, ndaha’éi peteĩ ohechánte hag̃uáicha, síno “nde retãygua mondaha guasu” ramo. Oñangarekóvo Egipto trígo ñeme’ẽ rehe umi Hellenista sarambi apytépe, Roma ohechauka ipokatu Mokõiha Macedonio Ñorairõ aja (200–197 a.C.), omoĩ hag̃uáicha yvyra pyenda ipapéra profétiko-pe g̃uarã.

Jaha ñamotenondévo ary jaike ary 63 ary mboyve Cristo-gui, pe versíkulo 16 oñemoañete Pompeyo oike mbaretépe Jerusalénpe, oikevo pe Tenda Marangatuvévape ha omopyenda Roma poguy pe “yvy ijojaha’ỹvape”. Ko’águi, pe versíkulo 17 guive 22 peve omombe’u peteĩ aty tekove Romagua ojojopyréva: Pompeyo rembiapo ñorairõgua kuarahyresẽ gotyo, Julio César ñorairõ rupive ipu’akapáva ha ijejuka ary 44 ary mboyve Cristo-gui, Augusto César mburuvicha guasu oguerojeráva impuéra jehekýi rehe (oñe’ẽháicha Lucas 2:1-pe) opa peve ary 14 Cristo rire, ha Tiberio oisãmbyhy aja Cristo kurusúre jejuka ary 31 Cristo rire, upe jave pe “ñe’ẽme’ẽ ruvicha” oñembyai. Pe línea profétika oúva Pompeyo Jerusalénpe guive Tito Jerusalénpe peve ary 70 Cristo rire, omyesakã Roma poguypeguare ñemomba’e Tupã tavayguakuéra ári.

Ñepyrũvo peteĩ mburuvicha guasu Romagua omongyʼa hag̃ua pe tupão guive ha pe pahaite peve, peteĩ mburuvicha guasu Romagua ohundi pe tupão, omeʼẽ pe firma Alpha ha Omega rehegua. Ñepyrũvo ñemongyʼa rehe ha opa hag̃uáicha ñehundi rehe, pe línea histórica oguereko avei ipype pe ñemongyʼa ha pe Ñehundi Upe heʼívaʼe ijehegui: “Pembyai ko tupão ha mbohapy ára pukukue ajapóta jevy hag̃ua.” Pe añetegua oñemopyenda pe alefato hebreo rehegua peteĩha, paapyha ha paha letra rehe, ha pe línea oñepyrũva Pompeyo rehe ha opa Titus rehe oguereko peteĩ mbytegua ñehundi tupão rehegua, ojehechaukáva pe mbyte kurusu mbohapy oñemboʼýva rupive, umi oñemopuʼãvaʼekue pe arapokõindy mbyteitepe Cristo ou hag̃ua omombarete hag̃ua pe ñeʼẽmeʼẽ. Umi versíkulo paʼa ha poteĩ guive mokõi ha mokõi peve ohechauka peteĩ línea profética oguerekóva pe firma añetegua rehegua. Oĩ mbovymi línea profética iñimportánteva pe tembiasakue ojehechaukávape umi versíkulo rupive, ha katu pe tema tenondegua pe línea rehegua hína Roma poguýpeguare umi judío ári.

Pe versíkulo 23 “ojepyso ha omyasãi” ojevy jeyvo ary 161–158 JC-pe, umi judío Judas Macabeo poguýpe ojapo ramo guare peteĩ joaju Roma ndive (1 Macabeos 8). Kóva omomba’e Roma rembiaporã ijojaha’ỹva omopu’ã hag̃ua peteĩ império—ñorairõ rupive ñe’ẽme’ẽ ha joaju rupive, peteĩ tape iñambuéva umi ohasava’ekuegui. Pe versíkulo 24 omohu’ã ko etapa, he’ívo Roma “oikuaaukataha iñemoĩmbyre umi mbarete renda guive, sapy’ami peve.”

Pe ñe’ẽ oñembohasáva “contra” ikatu hag̃uáicha oñentende avei hag̃ua pe ñe’ẽ “gui”. Roma oikuaauka imba’eapopyrãnguéra “gui”. Pe ñe’ẽ “gui” pe versíkulope ohechauka táva Roma rehe, pe imperio korasõ política ha militar rehe, ramo pe tyepy pe iñestrategiakuéra rehegua. Pe “ára” profétikamente ha’e 360 ary, oñepyrũvo Egipto ho’árõ guare ary 30 a.C.-pe Actium rire, ha opa ary 330-pe Constantino ohejárõ guare Roma oho hag̃ua Constantinopla-pe.

Versículos 25 ha 26 oñembohape hag̃ua Actium rehe ae.

Áño 31 a.C.pe, Octaviano, ombohekóvo Rómape “mburuvicha yvate gotyo guáicha”, ombyaty hembiporu mbarete Cleopatrágui Egípto rehe, “mburuvicha yvývo gotyo guáre”, peteĩ ñorairõ guasu etepe yguasu ári. Antonio ha Cleopatra “iñehérsito tuichaitereíva ha mbaretéva” ikangy, oñehundígui umi “tembiapo ñemiguáre” (Agrippa tácticas) ha ñembotavýre — ojehejávo Antonio irũnguéra apytégui ha Cleopatra ojehekýi rupi mbyte ñorairõme. Áño 30 a.C.pe, Egipto oiko Roma provincia-rã, omboguatávo Róma pagana poguýpe opa mba’e, avave ndojokokuaáiva. Ko 360 ary pukukue, áño 30 a.C. guive 330 peve, ojokupyty Róma yvateguápe hekopete, oñemopyendáva iñepyrũrã mbaretehápe, Constantino ñemoambue peve “ombo’yvy va’ekue” upe mbareteha, Daniel 8:11 he’iháicha.

Konstantino omboykévo Roma táva Konstantinópla táva rehehápe, oheja peteĩ pa’ũ pokatupegua táva Roma-pe, ikatu hag̃uáicha pe tupao papal oguereko pe mburuvicha guapy ojehechaukáva táva Roma rupive. Ko tembiapo omohu’ã Apocalipsis 13, versíkulo mokõi.

Daniel 8-pe, mokõi ñeʼẽ hebreo iñambuéva, mokõivéva oñembohasáva “santuario” ramo, ombojoavy pe santuario rembiasakue Daniel kuatiápe. Daniel kuatia ohechauka peteĩ ñorairõ Cristo ha Satanás apytépe, ojehechaukaháicha Cristo ha Satanás rembiapokuéra yvýpegua rupive. Babilonia, Satanás rembiapokue yvýpegua, ogana Jerusalén rehe Daniel ñepyrũme, ha Jerusalén ogana Babilonia rehe capítulo once versículo cuarenta y cinco-pe. Umi reino ojehechaukáva Jerusalén táva ha Babilonia táva rupive haʼe “mbaretépegua santuario”. Babilonia ha Jerusalén táva mokõivéva haʼe mbaretépegua santuario, ha mokõivéva oreko hikuái itupaó tee peteĩteĩ táva ryepýpe. Pe tupao Pantheon oĩ Roma távape, ha pe tupao oĩva Jerusalénpe haʼe iñirũngáva pe marandu profético-pe. Babilonia ha Roma táva haʼe Jerusalén mbaʼe joguarã japu.

Daniel 8-pe, mokõi ñe’ẽ hebreo ha’e “miqdash” versíkulo 11-pe, upépe pe hatĩ michĩva (Roma pagana) omombo yvýre “itupaópe oĩha henda” (táva Roma), Constantino oñembohasávo upépegui ary 330-pe. Ambue ñe’ẽ ha’e “qodesh” versíkulo 13 ha 14-pe, upépe Tupã renda marangatu oha’arõ ñemopotĩ 2300 ára rire. Jepe mokõivéva ñe’ẽ oñembohasa “santuario” ramo, “miqdash” ikatu ohechauka térã Tupã mbareteha térã peteĩ mbareteha pagano, “qodesh” katu Ñandejára Ñe’ẽme ojeporu añoite ohechauka hag̃ua Tupã renda marangatu.

Daniel 11:31-pe, pe “tekohá imbarete” (táva Roma) oñemongy’a umi Bárbaro ha Vándalo oguerúvo ñorairõ táva Rómape. Pe versículo-pe “jyva” oñepyrũ Clovis rehe 496-pe ha osegi Roma papal peve, oguahẽvo ipu’akaite 538-pe, umi Ostrogodo oñemosẽ jave távagui.

Pe línea profétika Actium-gui ohasá 330 ári rire. Versíkulo 30-pe “Chittim ygára” ojekuaa Vándalo-kuéra Génseric poguýpe, omondoro ha ombyai vaʼekue Róma 455-pe, upéva ohechauka Róma Occidentál hoʼapa hague. Upéi opuʼã Róma Papal, ogoverna vaʼekue 538 guive 1798 peve; 1260 áño pukukue, peve Napoleón general Berthier omeʼẽ “pe kyhyje vai” ojagarra rupi Pío VI-pe. Umi 360 áño Róma pagana rehegua, 30 a.C. guive 330 peve, ojoguaha umi 1260 áño Róma papal reheguápe, peteĩteĩ oñepyrũvo peteĩ mbohapyha jejoko (Egipto, Ostrogodo-kuéra) hoʼa jave.

Pe “mburuvicha yvate pegua” ko’ág̃agua osẽ ñe’ẽpehẽ 40-pe. Ary 1989-pe, papado, oñemoirũ ñemimbyre hag̃uáicha Reagan rembiapokue Estados Unidos ndive (ojehechaukáva kárro ñorairõrã, mba’e’yruguasu ha kavaju arigua kuéra ramo), omboguevi URSS-pe, “mburuvicha yvy gotyo pegua” (ateísmo/Comunismo). Pe ñe’ẽpehẽ 41 ohechauka papado ojapyhyha pe “yvy porãite” — omoambuévo Estados Unidos protestántepe Estados Unidos katólikoramo — ha pe ñe’ẽpehẽnguéra 42, 43 ohechauka Tetã Joajuha, Egipto ramo ojehechaukáva, oñeme’ẽha peteĩ joaju mbohapyetévape, oikéva ipype Tetã Joajuha (pe dragón), Vaticano (pe mymba) ha Estados Unidos (pe proféta japu), ogueraháva ko yvy pukukue Armagedón-pe. Pe ñe’ẽpehẽ 45 omombe’u ko pu’aka paha, “avave pytyvõ’ỹre”, iñembyai okuera jeýva ñe’ẽpehẽ 41-pe, ha katu ipaha oñembotyma ñe’ẽpehẽ 45-pe.

Áctium ary 31 a.C. ha’e pe ñe’ẽryru 25 ha 26 mbytépe ojehechaukáva, omoñepyrũvo Róma rembiapo mbarete 360 ary pukukue pe itekoha marangatu–mbaretégui. Pe ñe’ẽryru catorce rehe ojehejávo peteĩ ñemomandu’arã ramo, pe tembiasakue Róma pagana rehegua, ñepyrũvo ñe’ẽryru dieciséis-gui pe jehasa papal Rómape pe ñe’ẽryru treinta y un peve, ha’e hína Róma pagana rehegua línea completa. Umi línea oñemboja’o mbohapy hendápe. Pe ñe’ẽryru dieciséis guive veintidós peve ha’e Róma poguýpe oĩ hague Israel yma guare. Pe ñe’ẽryru veintitrés ha veinticuatro omombe’u upe tembiapo mburuvicha guasu rembiapokue, Róma oipurúva ogana hag̃ua joajuha ha ñe’ẽme’ẽ rupive, oñondivepa ñorairõ mbarete reheve. Pe ñe’ẽryru veinticuatro guive pe ñe’ẽpaha paha pe ñe’ẽryru treinta y un-peve ha’e peteĩ línea mokõi vore rehegua, ohechaukáva peteĩ ára pukukue Róma oñemomba’eguasu hague, upéi katu ho’a.

Pe “ára oñemohendáva” ha’e hína umi 360 ary rembe’y, ary 330-pe. Umi versíkulo mokõipa porundy guive pe frase pahápe pe versíkulo mokõipa peteĩha peve, ohechaukáva araka’épa pe pokatu papál, ojehechaukaramóva pe mba’e ñemongy’áramo omoñehundíva, oñemopyenda mburuvicha guasurenda ári ary 538-pe, ha’e Roma pagána rembiasakue pe contexto-pe pe periodo mbohapy sua ary mokõi pa ary peve orekohápe ipokatu yvateguáva, ha upéi oúva mokõi sua poapy ary peteĩ je’a guýpe ho’áva mbeguekatúpe.

Upévare pe “ára” versíkulo mokõipa irundýpe oñepyrũ 31 a.C.-pe, mburuvicha guasu ñemboyke ñemboyvatévo mburuvicha guasu yvypeguápe mburuvicha guasu yvate pegua retãme, ha opa 330-pe, mburuvicha guasu yvate pegua oñemboja’óvo kuarahyreike ha kuarahyresẽ gotyo. Áño 330 guive 538 peve, Roma pagana ohundipa mbeguekatúpe. Opaichagua jehechakuaa profétika ojoajúva opaichagua tembiapo rupive Roma pagana ñehundi rehegua ndive ha’e umi ancla profétika ome’ẽva marandu profétiko mbo’ehaópe ikatu hag̃uáicha ohechakuaa Tupã Ñe’ẽ profétika. Ojehupytyvo Daniel 11:14-pe, Roma omopyenda pe visión, ha peteĩ tape rupi ojapóva upéva ha’e ho’ávo. Pe versíkulo he’i: “ha umi nde retãyguakuéra mondaha avei omopu’ãta ijehe omopyenda hag̃ua pe visión; ha ho’áta.”

Umi navío Chittim guigua Roma rehe, ha upéi haʼe oity pe yvy gotyo, ndahaʼéi vaʼekue pe yma guaréicha ni pe rireguaicha; koʼág̃a guive niko ojehechauka hína mbeguekatúpe mbaʼéichapa hoʼa pe puʼaka romano. Pehẽngue 8-pe, Apocalipsis-pe, umi siete trompeta apytégui umi irundy trompeta peteĩteĩva omombeʼu porã umi irundy mburuvicha guasu tuichavéva ipahápe oguerúva Roma Occidental paha ary 476-pe. Pe visión oñemopyenda umi ne retãygua mondaha oñemombaʼeguasu ha hoʼa jave. Pe visión profética ojehechauka Roma hoʼa hag̃uáicha peteĩ marco ári. Roma pagana Occidental hoʼa 330 guive 538 peve. Roma Papal hoʼa 1798-pe. Pe quinto ha sexto trompeta rembiasakuepe, Roma Oriental hoʼa umi turco otomano pópe ary 1453-pe. Umi mbohapy hoʼa niko oike pe visión oñemopyendávape umi ne retãygua mondaha rupive.

Pe versíkulo he’i: “ha avei ne retãyguakuéra mondaha oñemombaʼeguasúta omopyenda hag̃ua pe visión; péro hoʼáta hikuái.” Ary 31 Cristo mboyve guive ary 330 peve, Roma pagana “oñemombaʼeguasu” ijojahaʼỹ hag̃uáicha hekosãsópe opa yvy ape ári. Ary 330 guive 538 peve, Roma pagana hoʼa hag̃ua oĩvaʼekue oñembosakoʼi hag̃ua pe kuimbaʼe angaipa rehegua oguapy hag̃ua Tupã templópe, ha heʼívo ijeheguiha Tupã. Ary 538 guive 1798 peve, pe pokatu papal “oñemombaʼeguasu”, ha ary 1798-pe hoʼa. Ary 31 Cristo mboyve guive 330 peve, Roma Kuarahyreikegua “oñemombaʼeguasu” haʼeha pe centro pe império romanopegua, ha ary 330 guive 476 peve hoʼa. Ary 330-pe Constantino omombaʼeguasu Constantinopla haʼeha pe centro Roma Kuarahyresẽgua rehegua, ha ary 1453-pe Roma Kuarahyresẽgua hoʼa. Umi ára pegua opaichagua taʼãngahai Roma rehegua, peteĩteĩ oguereko peteĩ período Roma oñemombaʼeguasuha, upéi oúvo peteĩ período ohechaukáva iñehundipa, “umi ne retãyguakuéra mondaha oñemombaʼeguasúta omopyenda hag̃ua pe visión; péro hoʼáta hikuái.”

Pe ñe’ẽ hebreo oñembohasáva “mondaha” ramo iporãve oñembohasa hag̃ua “ombyaíva” ramo, ojoajúgui hi’aguĩvéva pe hapo ypykue rembiapóre—oikévo mbaretépe térã ombyai hag̃ua—ha ndaha’éi añoite “mondaha” (he’iséva monda). Ko ñe’ẽ ohechauka umi omopẽva límite, léi térã ñe’ẽme’ẽ, ndaha’éi umi omondáva mba’e añoite. Roma ha’e pe ombyaíva profecía bíblicape, jepe oñembohasa “mondaha” ramo pe versíkulo catorce-pe. Daniel kapítulo mokoĩme Roma ha’e pe mburuvicha guasu hierro rehegua, ha upéi kapítulo siete-pe pe irundyha mymba vai avei ha’e Roma.

Pe mbymba irundyha —ha’éva Róma— oguereko “itá” rãi, ha’e hag̃ua pe mbymbaguasu irundyha peteĩchapyrãicha ojehechaukáva itáramo mokõiha kapítulope. Versíkulo 7-pe pe mbymbaguasu irundyha Rómapegua “omopẽmbipa”, ha omopẽmbipa ramo “opyrũ pe hembýva ipy reheve”. Pe mbymbaguasu Rómapegua ha’e pe tetãnguéra guasu itagua, ha pe tekotevẽ omopẽmbipa ha opyrũ pe hembýva ohechauka pe jejopy vai rembiapo. Pe jejopy vai oguerúva Israel yma guaréva ári ha’e peteĩ “techaukaha”.

Umi mba’e vai oguejy va’ekue Israel yma guáre, iñakãhatãgui, ha’e “techaukaha ha ñemondýi, ha ne ñemoñare ári opa ára guarã.” Pe mba’e vai ou va’erã hi’ári “tetã rova atãva” rupive. Pe mymba guasu hãi hierroguáva “omopẽmbáva ha opyrũva hembývakuére” pe mokõiha siete-pe, ha’e avei pe irundyha mburuvicharenda osẽva Alejandro rréino oñemboja’ógui; ha upéicha avei Moisés he’iháicha Deuteronomio-pe, upe mburuvicharenda ha’e peteĩ tetã iñe’ẽ Israel yma gua ndoikuaái va’ekue. Roma rréino Daniel capítulo ocho-pe ha’e peteĩ tetã rova atãva ha peteĩ tetã oñe’ẽva ambue ñe’ẽme.

“Ne retãygua mondaha (oikytĩva)” omopyenda pe visión; ombotuicha ijehekuéra ha upéi ho’a. Irundyha mburuvicha guasu hi’ierrova va’ekue ha’e Roma pagana, oguerekóva va’ekue pu’aka guasu oñembotuichárõ guare ijehe, ha iñehundi paha oiko peteĩ techaukaha profética omopyendáva pe visión. Ha’ekuéra hína oikytĩva, pórke opyrũmba Tupã tavayguakuéra ári ñemuhu’ã rupive.

Romoñepyrũta ko ñehesa’ỹijo pe artíkulo oútavape.