Mávapepa ohekombo'éta arandu, ha mávape oikuaaukáta mbo'epy? Umi ojeheko mbo'eva pytũgui, ha oñemboykéva kamby sykãgui.
Mbo’epy tekotevẽva toĩ mbo’epy ári, mbo’epy ári; línea ári, línea ári; ko’ápe michĩmi, ha upépe michĩmi:
Péro ñe’ẽ pytãndýva ha ambue ñe’ẽme oñe’ẽta ko tetãme. Ha’e he’i vaekue chupekuéra: Kóva hína pe pytu’u ikatuhápe pembopytu’u umi ikane’õvape; ha kóva hína pe ñembopiro’y: upéicharõ jepe, ndojapysakái hag̃uáicha hikuái.
Ha pe Ñandejára ñeʼẽ oiko hag̃ua chupekuéra tembiapoukapy ári tembiapoukapy, tembiapoukapy ári tembiapoukapy; línea ári línea, línea ári línea; koʼápe michĩmi, ha pépe michĩmi; hag̃ua hag̃ua oho, ha hoʼa hag̃ua hapykuévo, ha hag̃ua oñembyai, ha hag̃ua ojepokuaa ñuhãme, ha hag̃ua ojeguereko. Isaías 28:9–13.
Koʼã versíkulo Isaías-gui oñeñeʼẽma heta jeýma Habacuc Táva Kuéra-pe. Koʼápe tekotevẽnte amokyreʼỹ michĩ hag̃uáicha, aipeʼa hag̃ua peteĩ térã mokõi punto umi versíkulo tenondegua-gui, ambojoapy hag̃ua ñemongeta koʼag̃aguápe. Ko pasáhe ohechauka peteĩ tavayguakuéra ohasaʼỹva peteĩ jehechapyra, haʼekuéra “oho, hoʼa hapykuévo, oñembyai, ojejopy ñuhãme, ha ojepyhy.” Haʼekuéra vaʼekue peteĩ tavayguakuéra ohasaʼỹva pe jehechapyra rehegua mávape Tupã ohaʼãtava “omboʼe” hag̃ua “oikuaa hag̃ua” pe “arandu” térã pe “doctrina.” Kóva vaʼekue peteĩ jehechapyra oñemopyendáva peteî jeikuaa okakuaáva rehe; upévare haʼe pe jehechapyraite ombojaʼóva umi arandu ha umi añáva Daniel kapítulo doce-pe, opa umi maranduhára ningo oñemoĩ peteĩ ñeʼẽme ha ohechauka ko yvy ape ári opa hag̃ua. Daniel doce-pe umi “arandu” oikuaa, ha umi “aña” katu ndoikuaái pe jeikuaa okakuaáva.
Umi tapicha Isaíaspe ojejopykuaa “Ñandejára ñeʼẽ” rupive, haʼe “ndohenduséivaʼekue.” Ha pe “Ñandejára ñeʼẽ” peteĩteĩva haʼekuéra omboykéva, ha upéva oheja vaʼerãmoʼã ichupekuéra “toikũmby” mbaʼéichapa okakuaa “arandu”, haʼe pe mbojojaha bíblico omyesakãva mbaʼéichapa ojemohenda porã vaʼerã marandu profético rembiasakuekuéra. Umi hoʼáva Isaíaspe omboyke pe mbojojaha ohechaukáva, peteĩ rembiasakue profético ojekuaa hag̃ua, tekotevẽha ojeheka pe línea “koʼápe michĩmi, ha amo michĩmi.” Pe Ñandejára ñeʼẽ omoheñóiva pe prueba ha haʼekuéra omboykéva haʼe pe tembiaporã ojeporavóva línea proféticokuéra koʼágui ha amo gui, ha upéi oñembojoja hag̃ua peteĩva umi línea profética rembiasakue ojeporavóva ambue línea profética rembiasakue ndive, oñeʼẽva pe tema peteĩre. Pe tembiapo osẽ porã hag̃ua oñemohenda jave línea ári línea péicha, odepende ojepuru hag̃ua añetehápe umi mbojojaha tee interpretación profética rehegua. Umi mbojojaha, haʼéva “preceptos”, avei tekotevẽ oñembyaty oñondive, ha ojejuhu “koʼápe ha amo” Bíblia ryepýpe. Umi kuñataĩ Isaías rehegua opeʼáva pe prueba, ojapo upéva hesaráigui pe mbaʼe iñimportantevéva ndohesarai vaʼerãmoʼã hikuái, ha upéva haʼe: tembiasakue ojere jey.
“Ndajajái mba’eve ñanemongyhyjéva tenonderãre, ndaha’éiramo ñanderesarái haguére mba’éichapa Ñandejára ñanemboguata kuri, ha Iporombo’ére ñande rembiasakue yma guarépe.” Life Sketches, 196.
Tupã ndaha’éi ñembopy’a apytu’ũ’ỹ rehegua apohára, ha upe añetegua peteĩ pyenda hatãva ha’e kóva: opa proféta oĩva la Biblia-pe omombe’u hína peteĩchaite línea profética. Ndahetái opaite ohecháva umi mba’e oikóva peteĩchaite pe línea-pe, ha katu akóinte ha’e pe línea añoite umi mba’e oikóva rehegua ko yvy paha gotyo. Ha’e umi mba’e oikóva ogueraháva pe gracia rembe’y ñemboty peve, ha upéi umi siete plaga paha, upéva opa Cristo Jeju Mokõiha-pe. Peteĩ proféta rembiasakue ikatu ha’e Tupã tavayguakuéra jeroviapýva rehegua upe línea histórico-pe, ha ambue proféta testimonio katu ikatu ha’e Tupã tavayguakuéra ndijeroviapýiva rehegua, térã Estados Unidos, Vaticano, Naciones Unidas, umi comerciantekuéra ko yvy arigua térã Islam rehegua; ha katu akóinte ha’e pe línea añoite.
Malaquías Elías marandu, avei umi marandu ojehechaukáva Apocalipsis capítulos peteĩ, catorce ha dieciocho-pe, ha Daniel once ha doce pegua marandu, ha’e hína pe maranduete voi peteĩcha. Opavave ha’e peteĩchante pe línea de historia, péro peteĩteĩ oguereko ijeheguiete imba’eporãitéva iñemoñe’ẽme g̃uarã.
Mba’épaite opavavete ojejavy hag̃ua ñehesaʼỹijópe upe marandu ijojahaʼỹva rehe haʼe hína ko añetegua: oñemombeʼu hag̃uánte Tupã retãme hiʼag̃uiete opa mboyve yvyporakuéra oportunidad ojehechakuaa hag̃ua. Jaikuaágui pe marandu ijojahaʼỹva tapiaite oavisa hag̃ua hiʼag̃uietereiha pe oportunidad ojehechakuaa hag̃ua paha, ñahesaʼỹijóta ikatu hag̃uáicha pe ehémplo hesakãvéva pe oportunidad ojehechakuaa hag̃uánte pahápe rehegua oĩva la Bíbliape.
Pe oĩva tekojoja’ỹme, topyta gueteri tekojoja’ỹme; ha pe iky’áva, toiko gueteri ky’ápe; ha pe hekojojava, toiko gueteri tekojoja hag̃uáicha; ha pe imarangatúva, toñemomarangatu gueteri. Apocalipsis 22:11.
Mbove ára jeha’a rehegua paha oñemombeʼu mboyve pe santuario yvateguápe umi ñeʼẽ versíkulo once-pegua rupive, oĩ vaʼerã peteĩ marandu profético ñemomarandu hag̃ua ijojahaʼỹva pe lívro de Apocalipsis-gui, ojepeʼáva Tupã rembiguáipe g̃uarã.
Ha he’i chéve: Ani rembojeguaiva’erã ko kuatiañe’ẽ profecía ñe’ẽnguéra; ára niko hi’aguĩma. Oĩva tekojoja’ỹme, ta tekojoja’ỹme gueteri; ha oĩva ky’ápe, ta iky’a gueteri; ha oĩva hekojojáva, ta hekojoja gueteri; ha oĩva marangatúva, ta imarangatu gueteri. Apocalipsis 22:10, 11.
Oĩ va’erã peteĩ marandu profético especial ojehechakuaátava Tupã tavayguakuéra rehe umi siete plaga paha mboyve. Upe “ára oguahẽma” jave, “ko lívro profecía” (Apocalipsis profecía) oñemboty vaʼekue ojeipeʼavaʼerã. Pe profecía añoite Apocalipsis lívrope oñemboty vaʼekue haʼe pe profecía umi siete trueno rehegua.
Ha ahecha ambue ángel ipoderoso oguejy yvágagui, oñemonde araípe; ha iñakã ári oĩ peteĩ arco iris, hova katu ku kuarahyicha, ha ipy yvyratata rakambyicha: Ha ipope oguereko peteĩ aranduka michĩ ojepe’áva; ha omoĩ ipy akatúa yguasu ári, ha ipy asu yvy ári, Ha osapukái hatã, peteĩ león oñehẽháicha; ha osapukái rire, umi siete trueno omosẽ iñe’ẽnguéra. Ha umi siete trueno omosẽ rire iñe’ẽnguéra, che ahaitaitéma kuri: ha ahendu peteĩ ñe’ẽ yvágagui he’íva chéve, Emoñemboty umi mba’e umi siete trueno he’iva’ekue, ha ani rehai. Apocalipsis 10:1–4.
Yvypóra mboyve oñemboty hag̃ua yvypóra rembiporuha ára, “ara hi’aguĩma” jave, ojeipe’áta peteĩ añetegua Biblia-pegua ijojaha’ỹva omoheñóiva “umi mba’e pya’e hag̃uáicha oikótava”. Pe ánhel ipoderósova Apocalipsis diez-pe oñeñe’ẽva ha’e Jesucristo, osapukáiva peteĩ Leónicha.
“Pe ánhel mbarete omboʼéva Juan-pe ndahaʼéi peteĩ ava ambuéva Jesucristo-gui. Omoĩvo Ipy akatúa y ári, ha Ipy asu yvy kuivéva ári, ohechauka pe tembiapo Haʼe ojapóva umi escena paha pe ñorairõ guasu Satanás ndive rehegua. Ko ñemohenda heʼise Ipuʼakapavẽ ha Ijautorida joguahaʼỹva opa yvy ape ári. Pe ñorairõ oñemombaretevévo ha oiko hag̃ua ndeʼíri hag̃ua ára guive ára peve, ha upéicha osegíta umi escena pahápe peve, arakaʼe umi pytũmby poguýpe oĩva rembiapo katupyry oguahẽta ijyvatevévape. Satanás, ojoajúvo kuimbaʼe angaipa reheguáva ndive, ombotavýta opa ko yvy ape ha umi iglésia ndojapóivape pe añetegua mborayhu. Péro pe ánhel mbarete ojerure oñeñatendévo hese. Osapukái ñeʼẽ hatãme. Haʼe ohechaukavaʼerã Iñeʼẽ puʼaka ha Ijautorida umi ojoajúva Satanás ndive oñemoĩ hag̃ua añetegua rovái-pe.” The Seventh-day Adventist Bible Commentary, volume 7, 971.
Ipahápe umi “iglésia” “Satanás” ombotavýva oñembotavy pórke ndojapyhýi hikuái pe “añetegua” mborayhu. Pe ñe'ẽ “añetegua” pe pasáhe oĩvape mokõiha Tesalonicenses-pe, pe Ermána White ojehechauka ramoite va'ekuépe, ha'e hína pe ñe'ẽ griega tenondegua oúva pe ñe'ẽ hebrea oñembohasávagui “añetegua” ramo, ha upéva ojejapo mbohapy letra hebreagui ha ohechauka Alpha ha Omega. ¿Oĩpa mba'eve evidénsia bíblica pe añetegua ojoajúva pe regla de primera mención rehe, ohechaukáva peteĩ atributo Cristo rekópe, ha'eha pe añetegua ojehovasáva'ỹva ha upévare oguerúva mbotavy guasu?
Ko'ág̃a rojerure peẽme, che pehẽnguekuéra, ñande Ruvicha Jesucristo ou hag̃ua rehe, ha ñane aty joa hag̃ua hendápe, ani hag̃ua pya'e pejeheity pene akãme, térã peñemondýi, taha'e espíritu rupive, térã ñe'ẽ rupive, térã kuatia rupive gua'u orehegui ouva, Cristo ára og̃uahẽma hag̃uáicha. Ani avave penembotavy mba'eveichavérõ; upe ára ndoumo'ãi oiko mboyve peteĩ jehekýi guasu, ha ojehechauka pe kuimba'e angaipa rehegua, pe ñehundipyrã ra'y; ha'e opu'ãva ha omomba'eguasúva ijupe opa mba'e oñembohérava Tupã térã oñemomba'eguasúva ári; upéicha hag̃uáicha ha'e, Tupãramo guáicha, oguapy Tupã róga marangatupe, ohechaukávo ijupe voi ha'eha Tupã. Nda peñemandu'ái piko che aime gueteri rire pene ndive, ha amombe'u hague peẽme ko'ã mba'e? Ha ko'ág̃a peikuaa mba'épa ojoko chupe ikatu hag̃uáicha ojehechauka hi'araitépe. Mba'égui pe ñemimby tembiapo tekoñaña rehegua omba'apóma; peteĩnte katu, pe ko'ág̃a ojokóva ojokóta, oñenohẽ peve tapegui. Ha upérõ ojehechaukáta pe Iñaña, upe vaípe Ñandejára ohundítava ijuru pytu rupive, ha omboguepátava ijeju resape rupive; upe oúva Satanás rembiapo rupi, opa pokatu, techaukaha ha hechapyrã japu ndive, ha opa teko joavy ñembohory vaíva ndive umi ohóva ñehundípe guarã, ndojapyhýigui añetegua mborayhu ikatu hag̃uáicha ojesalva. Upévare Tupã omondóta hesekuéra mbotavy mbarete, oguerovia hag̃uáicha japúpe; ikatu hag̃uáicha oñembojovake vaíramo opavave umi ndogueroviáiva añetépe, síno ovy'áva tekoñañáme. 2 Tesalonicenses 2:1–12.
Ko pasáhe Tesalonicenses-gui oñeñe’ẽma heta jey Habacuc Táva-kuérape, upévare ko’ápe rojapóta peteĩ ñe’ẽmbyky año. Pe Hermana White ohenóiva “Satanás rembiapo hechapyrãva” ha’e Pablo he’íva: “Satanás rembiapo opa pokatu, techaukaha ha mba’e hechapyrã japúva reheve.” Pe tembiapo ñembotavy rehegua Hermana White ha Pablo ohechauka va’ekue oñepyrũ pe léi domingo-guigua Estados Unidos-pe.
“Pe decreto omoañetéva Papado ñemohendakuaa Tupã léi rehe ojejavyhápe, ñane retã ojepe’átaite tekojoja-gui. Protestantismo ombohasávo ipo pe yvykua guasu ári ojapyhývo po poder romano rehe, ombohasávo avei pe itypy guasu ári oñañuã hag̃ua po Espiritualismo ndive, ha, ko mbohapy joaju rupi, ñane retã omboykévo mayma principio Iñemoheñóiva rehegua, peteĩ gobierno protestante ha republicano ramo, ha omoĩvo mba’e’ẽrã oñemyasãi hag̃ua umi japu ha ñembotavy papal rehegua, upérõ ikatúta jaikuaa og̃uahẽma hague pe ára ojehechauka hag̃uáicha Satanás rembiapo hechapyrãva, ha hi’aguĩmaha paha.” Testimonies, volumen 5, 451.
Ko pasáhe Tesalonicensespe ñahesa’ỹijohína, Pablo ohechauka pe pópape, opa ára pahápe, irundy ñe’ẽ iñambuévape. Pe pópa hína pe “kuimba’e angaipa rehegua”, ha’e pe “ñehundi ra’y”, ha’e pe “teko joja’ỹ ñemimby”, ha pe “Aña”. Pablo ome’ẽ avei mbovymi ambue techaukaha pe pópare, umi irundy téra ári, he’ígui ñandéve pe pópa, (upérõ guare Pablo rembiapo aja gueteri oútava) “ojehechaukáta hi’aravope.”
Pe pápare “oñemoherakuãta itiémpope”, ha kóva hína pe prueba bíblica hesakãvéva, jepe ndaipóriha añónte añetegua bíblica; pe añetegua bíblica hesakãvéva ohechaukáva pe pápare tupão romanopegua ha’eha pe anticristo profecía bíblicape, oñemopyenda siete ñe’ẽjoaju iñambuéva ha he’iséva porãiterei oĩva la Bíbliape, omombe’úva pe “tiempo” pe papado oreko hag̃ua dominio yvy ári, upe “tiempo”ite ymaite guive yvyporakuéra ohenóiva Época de las Tinieblas. La Biblia ohechauka pe pápare pe papado ramo, oikuaaukávo heta jey pe período exacto de “tiempo”, ary 538 guive 1798 peve, upe papado ogovernataha ko yvy. Pablo he’i va’ekue oñemoherakuãtaha itiémpope.
Pablo avei ohechauka ha’eha pe papa upe “opu’ãva ha oñembotuicháva opa mba’e oñembohérava Tupã térã oñemomba’eguasúva ári; upéicha rupi, ha’e Tupãramo oguapy Tupã róga guasúpe, ohechaukávo ijupe ha’eha Tupã.” Ambue mba’e apytépe, kóva ohechauka porã pe anticristo marandu ñemombe’u Bíblicopegua ha’eha peteĩ símbolo religioso. Ndaha’éi peteĩ Hitler, térã peteĩ Alejandro Magno. Kóva omomichĩve pe papa jehechakuaa, ndaha’éigui añónte peteĩ tirano religioso, ha’e peteĩ tirano religioso he’íva oĩha Tupã róga guýpe. Pe anticristo he’i oguapyha pe iglesia cristiana ryepýpe.
Pablo ha Daniel he’iháicha, pe papa oĩ jave iñiglesia cristiana he’íva rehe, ohechauka Satanás rekotee, pe ojepysóva oguapy hag̃ua Tupã tróno ári ha oñemomba’eguasu hag̃ua opa mba’e ári. Che ha’e Pablo ha Daniel, hetave hag̃ua umi komenta Bíblia rehegua ohechakuaa rupi, Pablo ohechauka jave peteĩva umi papa rekoharãha ha’eha peteĩ narcisistaite, Pablo peteĩchante ohupyty hague Daniel ñemombe’úgui pe papa rehegua Daniel arandukápe, kapítulo once-pe, upépe Daniel omombe’u:
“Ha mburuvicha ojapóta hembipotaite he'iháicha; ha omopu'ãta ijehe, ha ombotuicháta ijehe opaite tupã ári, ha oñe'ẽta mba'e hechapyrãva Tupã kuéra Tupã rehe; ha oikoporãta pe pochy ojejapopa peve; mba'érepa upe oñembopy'a mona va'ekue ojejapóta.” Daniel 11:36.
Pablo oñe’ẽvo pápape oĩva tekotevẽ rei ha omombaʼeguasúvare ijehe, omombeʼu ambue ñe’ẽme Daniel versíkulo ha he’i ha’eha pe pápape “oñemoĩva ha oñemomba’eguasúva opa mba’e oñembohériva Tupã térã oñemomba’égui; upéicha rupi ha’e, Tupãicha, oguapy Tupã tupaópe, ohechauka hag̃ua ijehe ha’eha Tupã.” Pe versíkulo Daniel-pe ohechauka hag̃ua pe papado rekotee avei oñe’ẽ pe “ára” rehe oñembosako’íva “oikuaauka hag̃ua” pe papado ha’eha pe anticristo, upépe ohechauka rupi pe papado “oporomoakã porãta” peve pe “pochy” oñembotýramo.
Pe “pochy” opáma 1798-pe; upévare Daniel ko versículo-pe (jepe kóva ndaha’éi umi siete tenda directo peteĩva Daniel ha Apocalipsis kuatiakuérape oñemombeʼuhápe pe tembiasakue 1260 ary pukukue), upéicharõ jepe ohechauka hag̃ua directamente pe mbarete papal ha ombohysýi hag̃ua ojapyhy hague “peteĩ herida omano hag̃uáicha”, Juan heʼiháicha, 1798-pe. Péicha, pe versículo ohechauka pe periodo ojejopyhague pe poguýpe papal opaha, jepe ndohesakãi pe mboy arýpa ipukukue pe iguýpeguare.
Ko pasajépe, Pablo avei ohechauka peteĩ mbarete ojokótava pe papado ani hag̃ua oguereko pu'aka yvy tuichakue ári áño 538-pe, he'ívo umi Tesalonicaguápe, ha'e ohai hag̃ua chupekuéra, voi oikuaamaha ko añetegua particular. Ha'e omopu'ã porandu: “¿Ndapeñemomandu'ái piko, aikove aja gueteri pene ndive, amombe'u hague peẽme ko'ã mba'e?” Ha'e omomandu'a chupekuéra oikuaamaha hikuái “mba'épa ojoko” (he'iséva, ojokoha) pe papadope peve ha'e “oñemombe'upa hag̃ua itiempope.” Pe mbarete oĩva tenonde ha ojokóva pe papado ani hag̃uáicha oguereko pu'aka yvy tuichakue ári, ha'eva'ekue pe mbarete oguerekóva pu'aka yvy tuichakue ári Pablo ohai jave pe kárta. Upéva va'ekue Roma pagana. Pablo ohai kuri Roma pagana “ojeipe'ataha tapegui” ikatu hag̃uáicha pe papado oguereko pu'aka yvy tuichakue ári.
Ko entendimiento voi ogueraha William Miller-pe ohechakuaa hag̃ua pe mbarete oñembojechaukáva “pe ára ha ára” ramo Daniel arandukápe ha’eha Roma pagana. Adventismo omoneĩ pe ijeheguieteha, ha upévare opaite William Miller entendimiento profético, oñemopyenda hague iñentendimiento rehe Daniel ha Apocalipsis arandukakuéra rehe, ha ko’ã mokõi aranduka oñe’ẽha umi mokõi mbarete omongu’evape ñehundi rehegua: Roma pagana ha Roma papal. Pe pasáhe Tesalonicenses-pe, Miller, oikuaáma hag̃ua (opaite protestánte oikuaaháicha hi’árape pe pápaha anticristo); ohechakuaávo Roma pagana ha’eha pe mbarete histórico omotenondéva pe dominio papal-pe, ha Pablo he’i hague Roma pagana oñemboyke va’erãha tenonde hag̃uáicha pe papado ojupi mboyve ko yvy guapyha ári, upérõ ombojoaju upéva Daniel aranduka ndive ha “pe ára ha ára” rehe, upépe oñemombe’u mbohapy jey “pe ára ha ára” oñemboyke va’erãha pe papado oguereko mboyve ko yvy control. Pablo testimonio rupive Miller ikatu ohecha Roma pagana ha’eha Daniel “pe ára ha ára”, ha upéi ikatu ohechakuaa Daniel rembiapo mokõi mbarete omongu’evaha ñehundi rehegua ha’eha Roma pagana ha Roma papal. Ko añetegua ha’e pe pyenda pe movimiento millerita rehegua. Adventismo añetehápe omboyke Miller rembiapo ko árape, ha upéicharõ jepe oikuaa gueteri ko jehecharamo Miller omboguata haguéicha iñentendimiento “pe ára ha ára” rehe Daniel-pe ohechaukaha pe mbarete Pablo he’íva “ojokóva” pe mbarete papal pu’aka hag̃ua pe ojeguerova peve ha’eha Roma pagana, ha’eha pe análisis hekopeteva Miller pensamiento rehe ko’ã mba’ére.
“mba’e ára ha ára” rehegua añetegua Daniel kuatiañe’ẽme ojehechauka hag̃ua Roma pagána ramo, ha upéva oho hag̃ua mboyve pe mburuvicha guasu Roma papal rehegua, Daniel ohechauka va’ekue ñehundi ñanembojarúvaramo, Miller ikatu upérõ ohechakuaa umi ára profétika ojoajúva umi rréino kuéra rehe Ñandejára Ñe’ẽ marandu profétikape; ha iñakã ojepe’ávo ko’ã ñe’ẽporã rehe, ombyaty peteĩ aty añetegua rehegua ohechaukáva Adventismo pyendakuéra. Umi añetegua oñemoĩ porã mokõi tabla ári umi kartá 1843 ha 1850 gua pionero-kuéra rehegua. Umi añetegua ha’e Adventismo pyenda, ha oñemopyenda “ára” jeikuaa rehe. Pe tembiasakue araka’épa oñemoĩkuri umi pyenda hína peteĩ ñe’ẽrã iñimportánteva Habacuc Táva-kuéra rehe.
Mba’e noñemombe’úiva Habacuc Táva’ikuépe ha’e hína umi fundamento oñemopyendáva’ekue aravo ári ojapo hague peteĩ estructura ome’ẽva pe jehecha tekotevẽva pe generación paha oikuaa hag̃ua oĩ hague añetegua oñerrepresentáva umi fundamento ramo. Oĩ va’ekue peteĩ añetegua peteĩha ha’éva pe ita peteĩhaite oñemoĩva’ekue pe fundamentope, péro “pe ára ha ára” Daniel arandukápe ndaha’éi va’ekue Miller rembiasakue peteĩha. Pe añetegua oikótava pe ita peteĩha pe fundamentope Miller oñemopu’ãva’ekue omopu’ã hag̃ua ha’e va’ekue “umi siete tiempo” Levítico 26-pe, péro pe añetegua “pe ára ha ára” rehe’ỹ, Miller ndohechakuaáimo’ãikuri pe estructura profética tekotevẽva chupe ohechakuaa hag̃ua ikatu hag̃uáicha opresenta pe ánhel peteĩha marandu. Iestructura omoĩva’ekue pe profesía mokõi mbarete ombyaíva jehechaukápe. Miller oñe’ẽva’ekue dragón rehe (Roma pagana) ha pe mymba rehe (pe papado). Pe ánhel mbohapyha oñe’ẽ dragón rehe (Naciones Unidas), pe mymba rehe (pe papado), ha pe maranduhára japu rehe (Estados Unidos).
Peteĩ tapicha omoneĩmba ramo, ndaha’éi peteĩ parte año, ha katu opaite ára marandu profétiko umi Millerita omoĩva’ekue mokõi ta’anga marangatu pionérope, upéicharõ tekotevẽta ojeporeka umi añeteguáre ijehegui voi. Mba’éicha piko ikatúta remoneĩ, nde ndehechakuaa’ỹre raẽ? Umi tapicha ojeporekávape umi añetegua ypykuére, ojapóramo umi añetegua chuguikuéra voi peteĩ tembiapo tee oñehesa’ỹijóva’erã ha ojehechava’erã, ha upéi omoneĩmba ramo opaite umi añetegua, upéicharõ omopu’ã hikuái ita guasu ári ha ndaha’éi yvyku’i ári.
“Umi oĩva Tupã ñangarekohára ramo Sión murálla ári toiko kuimba’e ikatúva ohecha mba’e vai oñemboja hag̃ua tavayguakuérape renondépe, kuimba’e ikatúva omboyke ha ombojoavy añetegua ha jejavy, tekojoja ha tekojoja’ỹ.”
“Pe ñemomarandu ouma: Mba’eve ndojehejamo’ãi oike hag̃ua omyengovia hag̃ua pe jerovia rapykuepy ñamopu’ã hague hi’ári ñañepyrũ guive pe marandu ou ypy guive ary 1842, 1843 ha 1844-pe. Che aimekuri ko marandúpe, ha upe guive aime ñembo’y hag̃uáicha yvy ape ári renondépe, añete hag̃ua pe tesape Tupã ome’ẽ va’ekue oréve. Ndorojaposéi roipe’a ore py pe plataforma ári oñemoĩ hague, ára ha ára roheka aja Ñandejárape ñembo’e kyre’ỹme, roheka hag̃ua tesape. ¿Peimo’ã piko ikatu hag̃uáicha aheja rei pe tesape Tupã ome’ẽ va’ekue chéve? Upéva oikova’erã Araka’evegua Ita Guasúicha. Upéva chemoguata hína pe ome’ẽ hague guive.” Review and Herald, 14 de abril de 1903.
Umi ohendu hag̃uáicha ohesa’ỹijóvo umi marandu ára rehegua oĩva historia Millerita-pe, tekotevẽ ojejapo pe jehecha umi período histórico rehe, umi oñerrepresentáva umi marandu ára reheguápe. Kóva he’ise pe tembiapo ojehechauka hag̃uáicha umi mba’e oikóva peteĩ línea de tiempo ári. Peteĩ temimbo’e marandu rehegua oguahẽvo pe nivel de investigación-pe, ha upépe oma’ẽ hag̃ua ko’ã período profético rehe, umi Milleritakuéra oikuaa va’ekue la Biblia-gui ha upéi ojehechauka porã va’ekue registro histórico rupive, oĩta peteĩ tenda ohechakuaa hag̃uápe pe historia oĩva pe marandu ára rehegua ñepyrũme, simbólicamente ohechauka hag̃ua pe historia oĩva pe marandu peteĩchagua paha gotyo. Upe jehecha rupive, pe temimbo’e oikuaa va’erã pe historia ojerejeyha. Ha upe entendimiento oñemopyenda rire, ha’e avei ohecha va’erã Jesús ohechaukaha pe paha pe ñepyrũ rupive.
Ha pe línea profética ohechauka hag̃ua arapaha ko yvy ape ári “templo ñemopu’ã” ramo, temimbo’e oikuaava’erã oĩha peteĩ itaju pahaite oñemoĩva templo ári, pe oñemopu’ãva pe cimiento ári. Ha’e ohechakuaava’erã pe cimiento del templo Miller ojeiporu hague ogueru hag̃ua tesapepe (upéva orrepresentágui Jesucristo, pórke ndaipóri ambue cimiento ikatúva oñemoĩ Jesucristo rire), ha’e hague peteĩ cimiento oñemopu’ãva ára profético ári. Pórke Jesús omombe’u pe paha oñembojojávo ñepyrũ rehe, temimbo’e ohechava’erã avei pe itaju pahaite, pe ita paha templo rehegua—ojoguava’erãha pe cimientope. Pe cimiento del templo Miller-pe g̃uarã ha’e va’ekue ára profético, ha katu pe cimiento upéicharõ jepe ha’e va’ekue Jesucristo.
Tupã ñeme’ẽ porãme, cheme oñeme’ẽ vaʼekue heʼiháicha, peteĩ apohare arandu ramo, amoĩ vaʼekue pe pyenda, ha ambue omopuʼã hiʼári. Péro tañangareko peteĩteĩ mbaʼéichapa omopuʼã hiʼári. Ndaipóri niko avave ikatúva omoĩ ambue pyenda pe oñemoĩmava rangue, upéva hína Jesucristo. 1 Corintios 3:10, 11.
Pablo ohechauka hembiapoha ramo peteĩ tupaópe omopuʼãva, haʼe omoĩ hague ipyenda térã iñepyrũmby. Haʼe vaʼekue apóstol umi gentil-kuérape guarã, ha ojeporu hag̃ua omoĩ hag̃ua iglesia cristiana pyenda. Pe jehaipy peteĩme avei Pablo hechauka ñande retekuéra haʼeha Espíritu Santo róga. Oĩ avei Salomón tupaó ha pe tabernákulo desierto-gua, opavave oguerekóva ipyenda, ha umíva opavave ojerepresenta Jesucristo ramo. Pe pyenda Miller ojeporu hague omopuʼã hag̃ua haʼe pe tupaó Adventismo-gua, ha upe tupaó pyenda añetehápe ha’e Jesucristo; hákatu, peteĩ sentido iporãvévape, ha’e pe tupaó oñemopuʼãva mbaʼe oguerekóva naturaleza espiritual ha profética reheve.
Upévare pe ita apytépe oñemoĩva’erãva tekotevẽ avei ha’e Jesucristo, ha katu pe ita apytépe oñemoĩva’erãva tekotevẽ avei oguereko peteĩ norma profética yvatevéva; Miller oñeme’ẽgui chupe peteĩ aty norma rehegua, upépe oĩva pe norma tenondegua umi Millerita-kuéra rembiguápe, ha’éva pe principio “áño peteĩ ára-rã”. Upe norma’ỹre ndaipóri arandu hag̃ua profecía aravo rehegua, ha upévare ndaipóri avei fundamento. Tekotevẽ oĩ peteĩ mba’e ojoguáva ipahápe, ohechaukáva Jesucristo-pe (pe Fundamento), ha upéva ha’eva’erã peteĩ norma tenondegua peteĩ aty norma rehegua ryepýpe, omoheñóiva pe Revelación Jesucristo rehegua. Pe norma ha’e, añetehápe, pe norma “ñe’ẽpy peteĩha” rehegua, ohechaukáva pe tekome’ẽ Cristo rekopegua ombojehechaukáva ipaha ñepyrũmby guive.
2 Tesalonicenses-pe umi nohenduséiva pe añetegua mborayhu ikatu hag̃uáicha ojesalva, omboyke pe añetegua ojehechaukaháicha pe ñe’ẽ griego rupive oúva pe ñe’ẽ hebreo-gui, oñemoheñóiva mbohapy letra rupive ha oñembohasáva “añetegua” ramo pe Antiguo Testamento-pe. Pe aty ohupytýva pe mbotavy guasu, ojerovia rupi peteĩ japu rehe, ndoipotái vaʼekue ojevy umi tape yma guarépe, Adventismo pyendakuérape, ojehechaukaháicha umi mokõi kuatia marangatúre. Upévare, pe jehasa’ẽ ñahesaʼỹijóvape yma guive heʼi:
“Pe ánhel mbarete oporombo'éva’ekue Juánpe ndaha’éi ambue tapicha peteĩha Jesucristo-gui. Omoĩvo Ipy akatúa y ári, ha Ipy asu yvy pirúpe, ohechauka pe tembiapo Ha’e ojapóva pe ñorairõ guasu Satanás ndive pahaite gotyo. Ko ñemoĩ he’ise Ipu’aka ha Ijapoukapy yvóra tuichakue ári. Pe ñorairõ ojepytaso ha imbareteve ohóvo ára rire ára, ha péicha osegíta pe pahaite peve, ára pe pytũmbýpe omba’apóva rembiapo arandu oguahẽtahápe ijyvatevévape. Satanás, oñondivepa kuimba’e heko vaíndive, ombotavýta opa ko yvy ha umi tupao ndohayhúiva pe añetegua mborayhu. Péro pe ánhel mbarete ojerure oñeñatende hese. Osapukái hatã. Ha’e ohechaukátava Iñe’ẽ pu’aka ha Ijapoukapy umi oñemojoajúva Satanás ndive oñemoĩ hag̃ua añetegua rehe.” The Seventh-day Adventist Bible Commentary, volume 7, 971.
Ko pasáhe mboyveguápe, “umi iglésia oguerohory’ỹva pe añetegua mborayhu” ha’e Daniel ha Mateo-pe ojehechaukáva umi kuñataĩ aña ha itavyva, ha Amós 8:12 ohechauka umíva oñepyrũtaha oheka Tupã ñe’ẽmondo paha ñemomarandu, ha upérõma ikatupyrýma. Hi’arive, hi’aratéma, pórke oguerovia peteĩ japu Adventismo rapykuere rehegua. Adventismo oñepyrũ raẽ okaru upe japúpe ary 1863-pe, ha upéguive opa mba’e oguejy meme vai gotyo.
Che ajahíta aikóvo ahaivaite peteĩ mba’e che remiandu añónte, amombe’úrõ guare; ha katu, mba’e tesape profético pyahu piko oñemoinge Adventísmope ary 1863 guive? Ellen White he’i Jones ha Waggoner kuéra marandu 1888 guáre, upéva hague pe marandu ha’e oikuaaukáva’ekue heta arýma. Ikuéra marandu ikatu ojehendu ra’e Adventísmogui peteĩ mba’e pyahu ha omondýiva ramo ary 1888-pe, ha katu upe pyahukue ha upe ñemondýi ndoúi peteĩ marandu pyahu rupi, síno peteĩ ára pukukue oúva tesapirãngue rupi oúva’ekue Tupã tavayguakuéra ári ary 1863 guive.
Ellen White ohechakuaa Adventismo oĩha pe condición Laodiceaguape 1863 mboyve, upévare Laodicea rekove yvyra’ỹ oikéva hína Adventismo ári oĩmava’ekue 1863 mboyve; ha 1863-pe pe iglesia oficialmente omboyke pe añetegua rehegua umi “siete tiempos” Levítico veintiséis-peguáre, ha upéva voi hína pe primera “profecía de tiempo” Miller ojuhu vaekue. Ndaipóri araka’eve mba’eve tesape profético osẽva’ekue Adventismope 1863 guive! ¿Mba’épa oñemoambue?
Pe itaypykue peteĩva templo pyenda rehegua, oñemopuʼãva aravo profético ári ha ohechaukáva Jesucristope, oñemboyke Adventismo rupive ary 1863-pe. Pe itá peteĩha omoĩva Miller templo pyendápe, oñemopyendáva aravo ári, ojehechaukaháicha Daniel-pe Cristo rupive, ombohováiva ijupe Palmoni ramo, pe “papaha hechapyrãva”, oñembotove ha oñemboyke. Pe itá peteĩhaite Miller ojuhúva…
“Oipyhyvo hag̃ua pe profesía ita ojeheja vaʼekuére, Cristo oñeʼẽkuri peteĩ mbaʼe oikovaʼekue añetévare Israel rembiasápe. Upéva ojoajúkuri pe templo peteĩha ñemopuʼã rehe. Jepémo upéva oguerekókuri peteĩ aplicación especial Cristo yvype eju peteĩha jave, ha oikovaʼerãkuri omoingove mbarete hag̃ua umi hudíope, oguereko avei peteĩ poromboʼe ñandéve ĝuarã. Oñemopuʼãrõ guare Salomón templo, umi ita tuichaitereíva ojeporútava murallakuérape ha cimiento-pe oñembosakoʼipaite vaʼekue cantera-pe; ha oguerúma rire umíva pe lugar oñemopuʼãháme, ndaikatúikuri ojeporu hesekuéra mbaʼeveichagua tembiporu; umi ombaʼapóva rembiapo haʼénte vaʼerãkuri omoĩ umíva hendápe. Oñeporúvo hag̃ua cimiento-pe, ojeguerúkuri peteĩ ita ijojahaʼỹva itúichape ha iñemohendápe; péro umi ombaʼapóva ndojuhúikuri chupe henda, ha noñemoneĩséi chupe. Ijetuʼueterei vaʼekue chupekuéra, opytárõ guare upépe ojeporuʼỹre, ombotavy hag̃ua tape. Heta tiémpore opytákuri haʼe peteĩ ita ojehejavaʼekue. Péro umi omopuʼãva og̃uahẽvo pe ángulo principal ñemoĩme, oheka arekuri hag̃ua peteĩ ita tuicha ha mbarete porãva, ha iporã hag̃uáicha pe forma rehegua, ikatu hag̃uáicha omoĩ upe tendaitépe, ha ogueropuʼaka hag̃ua pe pohýi guasu opytátava hiʼári. Ojapóramo hikuái peteĩ poravo aranduʼỹva ko tenda iñimportánteva rehe, ikatu hag̃uáicha oñemoĩ peligro-pe pe óga tuichakue jerovia. Tekotevẽkuri ojuhu hikuái peteĩ ita ikatúva oñemoĩ hag̃ua pe kuarahy, yroʼysã ha ama guasu mbarete rovake. Heta ita ojeporavókuri opaichagua ára rupi, péro pe pohýi tuichaitereíva ipohýivaʼekue hesekuéra ojapo hag̃ua toso ha oñembyaipa hag̃ua. Ambuekuéra katu ndaikatúikuri ogueropuʼaka pe prueba umi ára jeroviaʼỹva pyaʼe oikóva yvytu ha ara rehegua renondépe. Ipahápe katu ojehechakuaa upe ita ymaite guive ojeheja vaʼekue. Oikókuri yvytu, kuarahy ha ama guasu poguýpe, ha ndohechaukái ni michĩmi peteĩ kyhyje térã paʼũ. Umi omopuʼãva ohechajey upe ita. Ohasákuri opa prueba peteĩnteʼỹre. Ikatúramo ogueropuʼaka pe prueba pohýi hatãva, heʼi hikuái omoneĩtaha chupe hag̃ua ita esquina principal-rã. Ojejapo pe prueba. Pe ita oñemoneĩ, ojegueraha pe tenda oñemohenda hag̃uáme, ha ojejuhu okẽ porãhaiteha upe tendápe. Isaíaspe, visión profética-pe, ojehechaukákuri ko ita haʼeha Cristo símbolo. Haʼe heʼi:
“‘Pemomarangatu Ñandejára ipu’akapáva voi; ha Ha’e toiko pene kyhyjerã, ha Ha’e toiko pene mongyhyjérã. Ha’e hag̃ua pehendaguasu; hákatu mokõivéva Israel róga peguarã itá oñepysangaháva ha itá omoñepysangáva ramo, ñuhã ha ñu hag̃ua Jerusalén oikóvape g̃uarã. Ha heta ijapyteguágui oñepysangáta, ho’áta, oñembyaíta, oñeñuhãta ha ojegueraháta.’ Ojegueraha rupi marandu añaetegua jehecháramo pe ñepyrũvérõpe, maranduhára ohecha Cristo oguerahataha jehasa asy ha ñeha’ã, ha umíva rehe pe ita tuichavéva tupaópe Salomón omopu’ãva oñemongakuaa vaekue ha’e hína techaukaha marandu añaeteguáva. ‘Upévare kóicha he’i Ñandejára Tupã: Péina ápe, amoĩ Siónpe peteĩ ita pyenda-rã, ita ojehechapyre, ita joapy renda hepyetereíva, pyenda añete hag̃ua: pe ojeroviáva ndopyta mo’ãi pya’e hag̃uáicha.’ Isaías 8:13–15; 28:16.”
“Arandu’ỹ opa’ỹvape, Tupã oiporavo pe ita pyenda guasu, ha ha’e voi omoĩ. Henói chupe ‘peteĩ pyenda añetete hag̃ua’. Ko yvy tuichakue ikatu omoĩ hi’ári hembiapo pohýi ha iñembyasykuéra; ha’e ikatu ogueropu’aka opavave umíva. Tekorosã guasúpe ikatu omopu’ã hi’ári. Cristo ha’e peteĩ ‘ita oñeha’ãmava’. Umi ojeroviáva hese, ha’e araka’eve ndohejamo’ãi. Ha’e ogueropu’aka opaite ñeha’ã. Oguero’a Adán angaipa pohýi, ha avei heñói rirekuéra angaipa, ha osẽ hetaiteve ipu’akáva ramo tekove vai pu’akakuéragui. Oguero’a umi mba’e pohýi oñemombo va’ekue hi’ári opaite angaipágui oñembyasýva rupi. Cristo-pe pe korasõ ojejavy va’ekue ojuhu pytu’u. Ha’e hína pe pyenda añetete hag̃ua. Opa umi ojapóva chugui ijeroviaha opytu’u tekorosã perfectope.”
“Isaías profecíape, Cristo oñemombe’u hag̃ua peteĩ fundamento añetete hag̃ua ha avei peteĩ ita ñepysyrõrã. Apóstol Pedro, ohaívo Espíritu Santo ñe’inspiración rupive, hesakã porã ohechauka mávape g̃uarãpa Cristo ha’e peteĩ ita fundamento, ha mávape g̃uarãpa peteĩ ita ñepysyrõrã:
“‘Pehecháramo pe’ẽma hague Ñandejára ipyʼaporãha. Ha peju hag̃ua Hendápe, peteĩ ita oikovéva ramo, yvypóra kuéra omboyke vaʼekue, ha katu Tupã oiporavo vaʼekue ha hepyetereíva; peẽ avei, ita oikovévaicha, peñemopuʼã peteĩ óga espiritual ramo, peteĩ saserdócio marangatu ramo, hag̃ua peikuaveʼẽ hag̃ua sacrificio espiritual, Tupã oguerohorýva Jesucristo rupive. Upévare avei Ñandejára Ñeʼẽme ojehai: Péina ápe, amoĩ Siónpe peteĩ ita akã yképeguarã, poravopyre, hepyetereíva; ha pe ogueroviáva Hese noñemotĩmoʼãi. Upévare peẽ pe ogueroviáva guarã, Haʼe ipyʼaguasueterei; ha umi naiñeʼẽrendúiva guarã katu, pe ita umi óga mopuʼãhára omboyke vaʼekue, upevaʼe oiko pe ita akã yképeguarã, ha peteĩ ita ñepysangaha, ha peteĩ ita guasu omoñepysangáva, umi oñepysangáva ñeʼẽ rehe, naiñeʼẽrendúigui.’ 1 Pedro 2:3–8.
“Umi ogueroviávape g̃uarã, Cristo ha’e pe cimiento seguro. Ko’ãva hína umi ho’áva ita guasu ári ha oñembyai. Ko’ápe ojehechauka ñemoĩ Cristo poguýpe ha jerovia Hese. Ho’a pe Ita guasu ári ha oñembyai hag̃ua niko he’ise ñandejehegui ñañemomombyry ñande tekojoja ñandejeheguínteva, ha jahávo Cristo rendápe mitã michĩva ñemomirĩ reheve, ñañembyasývo ñane rembiapo vai rehe, ha jajeroviávo I mborayhu oporoperdonávare. Ha péicha avei, jerovia ha ñe’ẽrendúpe rupive, ñamopu’ã Cristo ári ñande cimiento ramo.”
“Ko ita ári ko ita oikovéva, judío-kuéra ha gentil-kuéra peteĩcha ikatu omopu’ã. Kóva hína pe peteĩ añónte tekopyta ikatuhápe ñamopu’ã jerovia hag̃ua. Ijapyra’ỹeterei opavavépe g̃uarã, ha imbareteeterei ogueropu’aka hag̃ua ko yvy tuichakue pohýi ha mba’e pohyiete. Ha joaju rupive Cristo ndive, pe ita oikovéva ndive, opavave omopu’ãva ko tekopyta ári oiko avei itakuéra oikovéva ramo. Heta tapicha ijeheguínte oñeha’ã rupi oñekytĩ, oñembojojapa, ha oñembopora; hákatu ndaikatúi oiko ‘itakuéra oikovéva’ ramo, ndojoajúigui Cristo rehe. Ko joaju’ỹre, avave ndaikatúi ojesalva. Cristo rekove ñandepype’ỹre, ndaikatúi ñamopu’ã ñande rapykuere jere hag̃ua ñemo’ã ñemongu’e ryapu renondépe. Ñane py’a guasu opa’ỹva rehegua oñemopyenda ñamopu’ãramo pe tekopyta katupyry ári. Heta tapicha ko árape omopu’ã hína tekopyta oñeha’ã’ỹre gueteri ári. Oky vove, ha ama guasu ipochy vove, ha ysyry guasu oguahẽ vove, hóga ho’áta, ndopytáigui oñemopyenda pe Ita Guasu opa’ỹva ári, pe esquina guasu Cristo Jesús rehe.”
“‘Pe ñe’ẽre oñepysangávape, iñe’ẽrendu’ỹ rupi,’ Cristo ha’e peteĩ ita oñepysangaháva. Ha katu, ‘pe ita umi omopu’ãva omombo va’ekue, upevaite oiko akã ita joguaha rehegua.’ Pe ita oñemboyke va’ekuéicha, Cristo avei, Hembiapo ko yvy ariguápe, ogueropu’aka va’ekue ñembotavy ha ñembohory vai. Ha’e niko ‘oñembohory ha oñemboyke yvypórakuéra apytépe; peteĩ kuimba’e mba’asy rehegua ha oikuaa porãva ñembyasy: … oñembohory hese, ha ñande ndajajapói mba’eve hese.’ Isaías 53:3. Péro hi’aguĩma kuri pe ára oñembojeroviaguasútaha hese. Omano va’ekue apytégui ojepu’ávo, ojekuaaukáta ‘Tupã Ra’y pokatu reheve.’ Romanos 1:4. Ijeju mokõihápe ojehechaukáta yvága ha yvy Ruvicha ramo. Umi ko’ág̃a oĩva hína ojukátarõ hag̃ua chupe kurusúre, oikuaáta hikuái iguasuha. Arapy tuichakue renondépe, pe ita oñemboyke va’ekue oikóta akã ita joguaha rehegua.”
“Ha opa mávape hoʼáva, omonguʼíta chupe kuimbápe.” Umi tetãygua omboykévaʼekue Cristo pyaʼeite ohecháta ivaʼekue itáva ha itetã oñehundipaiteha. Iñemombaʼeguasu oñembyaíta ha isarambíta yvytimboicha yvytu renondépe. Ha mbaʼépa pe ohundíva umi judíope? Upéva hína pe ita guasu, hiʼári oikóramoʼã hikuái, vaʼerãmoʼã kuri chupekuéra ijeroviaha ha ñemoʼãrã. Ñandejára porãite oñemboykéva, tekojoja oñemomombyrýva, poriahuvereko oñembotovéva hína pe ohundíva. Yvypóra oñemoĩ Ñandejára rehe oñemoĩ hag̃uáicha, ha opa mbaʼe vaʼekue ohupyty hag̃uáicha ñesalvasión, ojere chupekuéra hag̃ua ñehundírõ. Opa mbaʼe Ñandejára omoĩvaʼekue tekove rehehápe, haʼekuéra ojuhu omboguataha omanóme. Umi judío ojukávo Cristo, upépe oike avei Jerusalén ñehundi. Tuguy oñeñohẽvaʼekue Calvario-pe hína pe pohýi omboguejýva chupekuéra ñehundípe ko yvy arapýpe g̃uarã ha pe arapy oútavape g̃uarã. Péicha avei oikóta pe ára paha guasúpe, huísio hoʼáramo umi omboykéva Ñandejára grásia. Cristo, haʼe vaʼekue chupekuéra hag̃ua ita omoñepysangáva, upéramo ojehechaukáta chupekuéra yvyty ojepyʼajováva ramo. Ijova mimbipa, umi hekojojávape g̃uarã tekoveva, umi hembiapo vaívape g̃uarã oikóta tata ohapypáva. Mborayhu oñembotovéva rupi, grásia oñemboykéva rupi, pe angaipóra oñehundíta.
“Hetaiterei techapyrã ha ñemoñe’ẽ mbarete jevy jevýpe, Jesús ohechauka mba’épa oikóta umi judíope oñembotovévo Tupã Ra’y. Ko’ã ñe’ẽme Ha’e oñe’ẽkuri opa umi tapichápe, opa ára pukukue, ndojapyhýiséivape Chupe Ijára’yhára ramo. Mayma ñemoñe’ẽ mbarete ha’e hag̃ua chupekuéra guarã. Tupaópe oñembojaíva’ekue ky’áre, pe ta’ýra naiñe’ẽrendúiva, umi ñemitỹhára japu, umi omopu’ãva jeguaru’ỹme, oguereko ijojaha peteĩteĩ angaipa apohára rekove rembiasakuepe. Noñembyasy ha noñemoambuéiramo, pe jehundi ha’ekuéra ohechaukáva’ekue peteĩtechaukaha ramo, upéva toúta hese.” Desire of Ages, 597–600.
Péva ñambosaraita pe artíkulo oútavape.