Littafin Daniyel - Lamba Sha Biyu

Kalma ko jimla da aka maimaita sau biyu a cikin Kalmar wahayi alama ce ta saƙon mala’ika na biyu.

A cikin “duhun” dare, Nebukadnezzar ya yi mafarkin wani siffa, amma bai iya tuna mafarkin ba. A cikin mafarkin dare, ya yi mafarkin wani siffa, amma mafarkin siffar ya kasance mai duhu ga fahimtarsa kamar yadda daren da ya yi mafarkin ya kasance duhu.

Jarabawar mafarkin siffar Nebukadnezzar jarabawa ce da aka tsara domin a gane wa zai iya ba da sahihin bayanin annabci game da wata siffa da aka lulluɓe cikin duhu, tare da fassarar abin da mafarkin ya ƙunsa. Saƙon mala’ika na biyu da ya haɗu da saƙon Kukan Tsakar Dare a tarihin Millerite, Iliya ne ya misalta shi a fafatawar Dutsen Karmel. Shi ma, jarabawa ce wadda za ta bayyana, ba wai kawai ko wanene Allah na gaskiya ba, amma kuma ko wanene annabi na gaskiya. William Miller, wanda Sister White ta faɗa kai tsaye cewa Iliya ne ya misalta shi, ya wakilci Iliya a Dutsen Karmel. Duk da haka, ba William Miller ne ake wakilta ba sosai, kamar yadda ake wakiltar ƙa’idojin fassarar annabci da aka bishe shi ya fahimta. A Dutsen Karmel, an nuna annabawan allahn namiji Ba’al da annabawan allahn mace Ashtaroth a matsayin annabawan ƙarya. A tarihin Millerites, an nuna majami’un Furotesta a matsayin annabawan ƙarya kamar yadda Dutsen Karmel ya misalta.

Sa’ad da majami’un Furotesta suka bayyana ƙin amincewarsu da ƙa’idojin fassarar annabci na William Miller, sai suka zama ’ya’yan Roma. A ma’anar annabci, ’ya mace hoto ne na uwarta. Jarabawar da Furotesta suka kasa cikinta a tarihin Millerite ita ce jarabawar da ta bayyana kuma ta haifar da hoto (’ya mace) na dabbar. A nan ne ƙahon Furotesta na gaskiya ya bayyana cikin adawa da ƙahon Furotesta mai ridda. Nebukadnezzar yana neman a ba da fassara, kuma a yin haka, bisa ga tanadin ikon Allah, ya shiga cikin samar da bayyanuwar annabawan ƙarya da na gaskiya duka.

A ƙarshen lokutan gwaji, bambancin da aka bayyana a Dutsen Karmel, da kuma a ranar 22 ga Oktoba, 1844, an kuma kwatanta shi a cikin sura ta biyu ta littafin Daniyel. A cikin wakilce-wakilcen annabci guda uku na Dutsen Karmel, tarihin Millerite da mafarkin Nebukadnezzar na mutum-mutumin nan, abin da aka jaddada shi ne sahihin fassarar annabci kamar yadda Iliya, Miller da Daniyel suke wakilta. Fassarar mafarkin ita ce saƙon da aka warware hatiminsa a cikin tarihin da ake bayyana rukunai biyu na annabawa.

A Dutsen Karmel, Iliya ya gabatar da jarabawar, kuma jarabawar da ya gabatar ba don ta bayyana kawai wane ne Allah na gaskiya ba, amma kuma wane ne annabi na gaskiya. A cikin Daniyel sura ta biyu, Kaldiyawa ne suka bayyana jarabawar da ta nuna bambanci tsakanin na gaskiya da na ƙarya. Suka bayyana cewa fassarar da Nebukadnezzar yake nema Allah kaɗai ne zai iya bayyana ta, ba mutane ba. Haka kuma sun yi ƙorafi cewa dangantakar da ke tsakanin Nebukadnezzar da masu hikimarsa na addini dangantaka ce marar dacewa, sa’ad da suka ce, “abu ne mai wuya da sarki yake nema.” Suna son sarkin, wanda yake wakiltar ƙasa, ya nisanta kansa daga fagen addini wanda a cikinsa aka ɗauke su a matsayin masu iko. Ba sa yin zanga-zanga a kan ƙa’idojin haɗuwar coci da ƙasa; abin da suke ƙin amincewa da shi shi ne cewa Nebukadnezzar, wanda yake wakiltar ƙasa, yana neman ya mallaki iko a kan coci. Da sun gamsu da dangantakar coci da ƙasa, in har shugabannin addini ne za su yi mulki a kan ƙasa. Jarabawar siffar dabba ita ce inda muke yanke makomarmu ta har abada—kamar mafarkin siffar Nebukadnezzar—jarabawa ce ta rai ko mutuwa.

Sa’ad da aka haskaka wa Daniyel game da fahimtar yanayin rayuwa da mutuwa na mafarkin wannan siffa wadda har yanzu ba a san ta ba, yana wakiltar haskaka mutum dubu ɗari da arba’in da huɗu game da gaskiyar cewa suna cikin tarihin gwaji na biyu kuma na gani na tsarin gwaji mai matakai uku. Amma Daniyel ba kawai yana wakiltar waɗanda suka zaɓi su ci abincin da ya dace ba, don haka suka ci gwaji na farko, amma kuma yana wakiltar wakilin ɗan’adam wanda Allah ya ba fahimta ta musamman cikin annabcin Littafi Mai Tsarki.

Ko da yake dukan amintattun Ibraniyawa huɗu sun ci jarabawar abinci, an zaɓi Daniyel a matsayin manzon wahayi da mafarkai. Daniyel yana wakiltar manzon annabci kamar yadda Iliya, Yahaya Maibaftisma, Yohanna Mai Ru’ya, William Miller, da Future for America suke wakilta. Ba a taɓa raba manzon annabci da gwajin annabci ba.

A zamanin Almasihu, waɗanda suka ƙi shaidar Yohanna, Yesu ba zai amfane su ba. A tarihin Millerite, waɗanda suka ƙi saƙon farko (wanda William Miller ya wakilta), saƙo na biyu ba zai amfane su ba. A cikin duka tarihohin nan, masu aminci ba su gane inda tsarin gwaji yake kaiwa ba. Almajiran sun ƙi ganin gicciye, ko da yake an faɗa musu sarai cewa hakan zai faru. Millerites ba su iya ganin babban baƙin ciki ba. Daniyel, sa’ad da Ariyok ya sanar da shi yanayin rayuwa da mutuwa da ke da alaƙa da mafarkin siffar Nebukadnezzar, bai san abin da mafarkin ya ƙunsa ba ko kuma inda gwajin siffar yake kaiwa ba. Abin da ya sani kaɗai shi ne cewa lamarin na rayuwa da mutuwa ne. Saboda haka Daniyel yana bukatar lokaci domin ya fahimci fassarar.

Daniyel ya nuna bangaskiya a cikin abin da zai ci (hanyar aiki) da ya yanke shawarar bi a gwaji na farko. Saboda haka aka ba shi lokaci, kamar yadda aka ba almajirai a zamanin Almasihu. Lokacin da aka ba almajiran shi ne tazarar lokacin mutuwar Almasihu, da binnewarsa, da tashinsa daga matattu, da hawansa na farko, kafin ya sadu da almajiran a kan hanyar zuwa Emmaus, sa’an nan kuma a ɗakin sama. Sa’an nan a ƙarshen wannan lokaci ya hura musu Ruhu Mai Tsarki.

Ezekiyel ya yi annabci, ƙasusuwan matattu kuma aka tattaro su wuri guda. Sa’an nan Ezekiyel ya sāke yin annabci, aka kuma busa Ruhu Mai Tsarki a kan sabbin jikun da aka kafa, sai suka miƙe tsaye a matsayin runduna mai girma. Sa’ad da Almasihu ya hura wa almajiran, Ya buɗe musu fahimta.

Dukan annabawa suna magana ne game da ƙarshen duniya, kuma Daniyel ba banda ba ne. Lokacin da ya roƙa, wani tazara ce ta lokaci domin ya sami haske. Lokacin jira na Millerites kuwa, ya kasance tun daga baƙin-cikin farko har zuwa lokacin da suka gane cewa suna cikin lokacin jinkiri dangane da annabce-annabcen Matiyu sura ta ashirin da biyar da na Habakkuk sura ta biyu. Tarihin lokacin jinkiri a cikin tarihin Millerite ya cika a lokacin saƙon mala’ika na biyu. Daniyel sura ta biyu tana wakiltar wannan tarihin guda ɗaya, saboda haka roƙonsa na lokaci a annabce ya yi daidai da lokacin jinkirin Millerites. Saboda haka, roƙon Daniyel na lokaci da kuma lokacin jinkirin Millerites suna wakiltar lokacin jinkirin mutum ɗari da arba’in da huɗu, wanda ya fara a ranar 18 ga Yuli, 2020.

Roƙon da Daniyel ya yi na a ba shi lokaci domin ya fahimci mafarkin siffar Nebukadnezzar an wakilta shi a Ru’ya ta Yohanna sura ta goma sha ɗaya a matsayin kwanaki uku da rabi da shaidun nan biyu suka kwanta matattu a kan titi. A cikin tarihin kwanaki uku da rabi na Ru’ya ta Yohanna sura ta goma sha ɗaya, kwanaki uku da rabi waɗanda suke wakilta, a alama, jejin annabci, akwai wata murya da take kira. Muryar mutum wadda Mai Taimako yake amfani da ita domin ya tashe kuma ya rayar da matattun ƙasusuwan busassu, Daniyel ne yake wakiltarta, shi wanda aka ba shi wahayin annabci game da abin da mafarkin yake da kuma abin da yake wakilta. Muryar da take kira a jeji an ba ta fahimtar annabci ta mafarkai da wahayi, kamar yadda Daniyel yake wakilta. Muryar tana kira, ta haka tana bayyana cewa an ba ta saƙon Kukan Tsakar Dare, kuma ana ba da kukan ne da tsakar dare, wanda yake wakiltar duhu.

A cikin mafi zurfin duhu da tsakar dare, an ba murya (Daniel) fahimtar wani saƙo da aka lulluɓe cikin duhu. Umurnin da aka ba murya (Ezekiel) shi ne, ya yi annabci ga matattun ƙasusuwan busassu. Yayin da yake yin haka, ana hura Mai Ta’aziyya a kan matattun da suke kan titi, kuma ana “rayar” da su. Amma wannan rayarwa ba ta cika sai ta wurin addu’a. Addu’a alama ce ta hanya a cikin tarihin farfaɗowar matattun ƙasusuwan busassu da aka kashe a kan titi. Daniel a annabce yana wakiltar wannan alamar hanya, daidai a wurin da ya dace inda aka bayyana alamar hanyar.

Bisa ga bangaskiya ga irin abincin da Daniyel ya zaɓa ya ci, sai aka shigar da shi cikin wani tsarin gwaji na gani wanda ya buƙaci ya yi amfani da hanya wadda abincinsa yake wakilta, domin da fari ya yi alkawari cewa Allahnsa zai bayyana mafarkin kuma ya fassara shi, sa’an nan kuma ya cika gabatar da wannan mafarki ga sarki. Yana da daidaitaccen abinci, ko kuma daidaitacciyar hanya, sa’an nan kuma ya kamata ya bayyana bangaskiyarsa a sarari ta wajen gabatar da saƙon mafarkin gunki na Nebukadnezzar wanda yake cikin cikakkiyar “duhu.” Matakinsa na gaba kuwa shi ne bayyanarsa ta gani ta bangaskiya, gama a nan ne ya yi aiki da tsarin allahntaka domin mutanen Allah sa’ad da suka tsinci kansu cikin duhu.

Da duhun abin da mafarkin dare na Nebukadnezzar ya ƙunsa, sai Daniyel ya matsa tare da abokansa uku, suka yi addu’a.

Sai aka saka wa Daniyel da lada ta wurin Shi wanda “ya san abin da yake cikin duhu.” Yunkurin kafa dokar Lahadi yana gudana ne cikin duhu, kuma ana bukatar waɗanda suka yi ikirarin cin abincin allahntaka su gane ƙirƙirar siffar dabbar da ke shirya dandalin addini da siyasa domin tilasta alamar ikon papanci.

Babi na biyu na littafin Daniyel ba wai yana fayyace tarihin mala’ika na biyu ne kawai a cikin tarihin Milleriyawa ba, amma a fili ya fi nuna tarihin mala’ika na biyu ne a cikin motsin mala’ika na uku. A cikin gwajin mafarkin siffar Nebukadnezzar, ana wakiltar gwajin siffar dabbar. Matakan annabci na mutanen Allah wajen farkawa ga yanayin rayuwa da mutuwa na dokar Lahadi mai gabatowa ana fayyace su dalla-dalla ƙwarai a cikin littattafan Daniyel da Ru’ya ta Yohanna.

Daniyel yana wakiltar manzon wannan tarihin inda saƙon rai-ko-mutu na mafarkin gumin nan yake fita. Yana tsayawa a kan abincin da ya zo ya fahimta, kuma ta wurin bangaskiya yana bayyana cewa Allah zai iya sanar da wahayin, amma yana roƙon lokaci. Wannan lokacin shi ne lokacin jinkiri. A ƙarshen lokacin jinkirin, an ba shi sanin abin da yake cikin duhun mafarkin Nebukadnezzar, amma ba wannan kaɗai ba. Ba wai kawai ya karɓi fahimtar mafarkin gumin ba, wanda yake misalta surar dabbar da jarrabawar da take da alaƙa da ita, amma kuma yana yabon Allah a ƙarshen lokacin jinkirin domin Allah “yana ba masu hikima hikima, kuma ilimi ga waɗanda suka san fahimta: Yana bayyana abubuwa masu zurfi da na ɓoye: ya san abin da yake cikin duhu, haske kuma yana zaune tare da shi.”

A nan Daniyel yana saka yabonsa a cikin mahallin cewa an sami “ƙaruwar sani”, gama shi wanda ya bayyana a babi na sha biyu cewa “masu hikima” za su fahimci “ƙaruwar sani”, yana kuma yabon Allah cewa Ya ba “hikima” da “sani” ga “masu hikima.” Kai tsaye yana nuni ga budurwai masu hikima, yana kuma haɗa lokacinsa da lokacin jinkiri. Yana ɗora misalin da ake samu a babi na biyu kai tsaye a cikin cikakkiyar cikar lokacin jinkiri na Matiyu ashirin da biyar a cikin motsin mala’ika na uku. Abu mafi muhimmanci kuwa shi ne gaskiyar cewa littafin Ru’ya ta Yohanna ya bayyana cewa dab da ƙarshen lokacin jinƙai, an gaya wa Yohanna kada ya hatimce maganganun annabce-annabcen littattafan Daniyel da Ru’ya ta Yohanna, gama littafi guda ne.

Lokacin da za a buɗe annabce-annabcen Daniyel da Ru’ya ta Yohanna shi ne a lokacin jinkirin da ke cikin misalin budurwai goma, kuma wannan lokaci yana wakiltuwa ta wurin roƙon Daniyel na a ba shi lokaci. Roƙonsa na lokaci ya biyo bayan addu’a, wadda dole ne ta faru tun kafin tashin matattun ƙasusuwan busassu. A cikin wannan zamani da aka bayyana ƙaruwa ta ilimi da kuma fahimtar siffar mafarkin da aka lulluɓe cikin duhu, Allah ya yi wani abu dabam kuma ga Daniyel. “Yana bayyana abubuwa masu zurfi da ɓoyayyu.” Abu ɓoyayye na tarihin Kukan Tsakar Dare shi ne annabcin da ke cikin Ru’ya ta Yohanna wanda ake buɗewa kaɗan kafin lokacin jarrabawa ya rufe. Wannan “abu mai zurfi da ɓoyayye” shi ne “gaskiya.”

Gaskiya ta zama mabuɗin annabci da aka buɗe wa manzon da Daniyel ya wakilta, wanda ke ba da dama a gane ɓoyayyar tarihin “tsawar bakwai.” Wannan ɓoyayyen tarihi shi ne tarihin alamomi uku. Na farkon cikas ne, na ƙarshe kuma cikas ne, kamar yadda aka nuna a tarihin Millerite. Kalmar Ibrananci da aka fassara da “gaskiya” an ƙirƙire ta ne ta “Masanin Harsuna Mai Banmamaki,” ta hanyar haɗa harafi na farko, na goma sha uku, da na ƙarshe na baƙaƙen Ibrananci. Yesu ne na farko da na ƙarshe, kuma Shi ne “gaskiya.” Tsarin kalmar da “Masanin Harsuna Mai Banmamaki” ya ƙirƙira yana bayyana alamomin annabci guda uku waɗanda su ne ɓoyayyen tarihin “tsawar bakwai,” waɗanda za a hatimce har sai Daniyel ya roƙi “lokaci” ya kuma shiga addu’a.

Abin baƙin ciki na 18 ga Yuli, 2020, shi ne alamar hanya ta farko, kuma yana misalta baƙin cikin da yake da alaƙa da ta ƙarshe cikin alamomin hanya uku, wato dokar Lahadi. Harafi na tsakiya, harafi na goma sha uku, alama ce ta tawaye, kuma alama ce ta alamar hanya ta tsakiya ta ɓoyayyen tarihin tsawa bakwai. Ana wakiltar tawayen ta wurin budurwai marasa hikima a Kukan Tsakar Dare, gama Kukan Tsakar Dare shi ne alamar hanya ta tsakiya ta tarihin matakai uku na 18 ga Yuli, 2020, da Kukan Tsakar Dare, da dokar Lahadi mai zuwa nan ba da daɗewa ba. Da zarar ya zama tsakar dare, lokaci yana shiga cikin awa ta goma sha uku, inda bayyananniyar fitowar budurwai marasa hikima take bayyana ta wurin gane cewa ba su da man zinariya.

A cikin “jejin” alama na “kwana uku da rabi” na Ru’ya ta Yohanna sura ta goma sha ɗaya, ana wakiltar mutanen Allah a matsayin masu kasancewa cikin tarihin alama na la’anar “sau bakwai.” A ƙarshen wannan lokaci, ya kamata su gane cewa an warwatsa su, cewa sun yi zunubi, cewa ubanninsu sun yi zunubi, cewa suna tafiya saɓanin Allah, kuma Allah yana tafiya saɓanin su. Wannan ganewa ya kamata ya kai su ga yin addu’ar Lawiyawa sura ta ashirin da shida. Wannan ganewar cewa dole ne su yi addu’ar Lawiyawa ta ashirin da shida ya yi daidai, a annabce, da addu’ar Daniyel ta Daniyel sura ta biyu, kuma ana kwatanta shi ta wurin addu’ar Daniyel a sura ta tara. Dalilin da ya sa Daniyel ya yi addu’ar Lawiyawa ta ashirin da shida a sura ta tara ya dogara ne a kan ganewarsa cewa yana a ƙarshen shekaru saba’in na annabcin Irmiya game da bautar talala ta mutanen Allah.

Waɗannan shekaru saba’in ɗin nan suna wakiltar tarihin hatimce mutanen Allah. Waɗannan shekaru saba’in suna wakiltar tsarkakewar Malakai sura ta uku da tsarkakewar haikali sau biyu da Almasihu ya yi. Suna wakiltar tarihin gwajin siffar dabbar. Wannan tarihin ya fara ne a ranar 11 ga Satumba, 2001, kuma yana ƙarewa a dokar Lahadi mai zuwa nan ba da daɗewa ba. A ƙarshen wancan lokacin alama na shekaru saba’in, Daniyel yana neman “lokacin jinkiri” domin ya yi addu’a. An amsa addu’arsa sa’ad da aka bayyana masa asirin ƙarshe na annabci. Waccan wahayi ta zo ne alhali mutanen Allah na gaskiya masu Protesta suke har yanzu cikin lokacin warwatsewa na “hamada” bayan 18 ga Yuli, 2020. A wancan lokaci aka bayyana “gaskiya” ga “muryar mai kira cikin hamada”.

Za mu ci gaba da Daniyel sura ta biyu a talifi na gaba.