Yahaya Mai Baftisma annabi ne mai zama mahaɗin haɗi.
“Annabi Yohanna shi ne mahaɗin da ya haɗa tsakanin waɗannan zamanai biyu. A matsayin wakilin Allah ya fito fili domin ya nuna dangantakar da ke tsakanin shari’a da annabawa da kuma zamanin Kirista. Shi ne ƙaramin haske, wanda wani mafi girma zai biyo baya. Ranar Yohanna ta sami haske daga Ruhu Mai Tsarki, domin ya ba mutanensa haske; amma babu wani haske dabam da ya taɓa haskakawa ko kuwa zai taɓa haskakawa a kan ɗan Adam da ya fāɗi da irin tsabta kamar wanda ya fito daga koyarwa da misalin Yesu. Almasihu da aikinsa an fahimce su ne kawai a duƙaƙe, kamar yadda aka siffanta su a cikin hadayun inuwa. Ko Yohanna ma bai cika fahimtar rayuwa mai zuwa, marar mutuwa, ta wurin Mai Ceto ba.” The Desire of Ages, 220.
Yesu ma annabi ne mai zama hanyar haɗi.
“Almasihu ya jagoranci hanya daga duniya zuwa sama. Shi ne mahadar da ke haɗa duniyoyi biyu. Yana kawo ƙauna da saukar kai na Allah ga mutum, kuma yana ɗaga mutum ta wurin cancantarsa domin ya sadu da sulhun Allah. Almasihu shi ne hanya, gaskiya, da rai. Aiki ne mai wuya a ci gaba da binsa, mataki-mataki, cikin wahala da sannu a hankali, gaba da sama, a kan tafarkin tsarki da tsarkakewa. Amma Almasihu ya yi isasshiyar tanadi domin ya ba da sabon ƙarfi da ƙarfin allahntaka a kowane matakin ci gaba a cikin rayuwar allahntaka. Wannan shi ne ilimi da ƙwarewar da duk ma’aikatan ofis suke bukata ƙwarai, kuma dole ne su same su, in ba haka ba kullum suna jawo zargi a kan manufar Almasihu.” Testimonies, juzu’i na 3, 193.
Aikin annabci na Yohanna Mai Baftisma ya haɗa da danganta tsarin tafiyar da al’amuran na duniya da Wuri Mai Tsarki na sama. Kalmomin farko da Yohanna ya faɗa sa’ad da ya fara ganin Yesu su ne:
Kashegari Yahaya ya ga Yesu yana zuwa wurinsa, sai ya ce, Ga Ɗan Ragon Allah, mai ɗauke zunubin duniya. Yahaya 1:29.
Amma ko da yake Yahaya zai bayyana sauyin daga Isra’ila ta dā zuwa Isra’ila ta ruhaniya, fahimtarsa game da wannan sauyi ta kasance mai iyaka.
“Almasihu ya ce, wajen kare Yahaya, ‘Amma me kuka fita domin ku gani? Annabi ne? I, ina gaya muku, har ma fiye da annabi.’ Yahaya ba annabi kaɗai ba ne na yin annabcin abubuwan da za su faru a gaba, amma ɗan alkawari ne, cike da Ruhu Mai Tsarki tun daga haihuwarsa, kuma Allah ya naɗa shi domin ya aiwatar da aiki na musamman a matsayin mai kawo gyara, wajen shirya mutane domin su karɓi Almasihu. Annabi Yahaya shi ne mahaɗin da ya haɗa tsakanin zamanai biyu na shari’a.”
“Addinin Yahudawa, sakamakon juyewarsu daga Allah, ya ƙunshi al’ada da bukukuwa ne mafi yawa. Yahaya shi ne ƙaramar haske, wadda mafi girman haske zai biyo bayanta. Ya kamata ya girgiza amincewar mutane ga al’adunsu, ya kuma tunasar da su zunubansu, ya jagorance su zuwa ga tuba; domin su kasance a shirye su daraja aikin Almasihu. Allah ya sanar wa Yahaya ta wurin wahayi, yana haskaka annabin domin ya kawar da camfi da duhu daga zukatan Yahudawa masu gaskiya, waɗanda, ta wurin koyarwar ƙarya cikin tsararraki masu yawa, suka kasance suna taruwa a kansu.”
“Ko mafi ƙanƙantar almajirin da ya bi Yesu, wanda ya shaida mu’ujizansa, ya kuma saurari darussansa na allahntaka na koyarwa, kuma ya ji kalmomin ta’aziyya waɗanda suka fito daga leɓunansa, ya fi Yohanna Mai Baftisma gata, gama yana da haske mafi bayyana. Babu wani haske dabam da ya taɓa haskakawa, ko kuwa da zai taɓa haskakawa, a kan fahimtar mutum mai zunubi, fāɗaɗɗe, sai dai wanda aka isar, kuma ake isarwa, ta wurin Shi wanda shi ne hasken duniya. Almasihu da aikinsa an fahimce su ne kawai a duƙunce ta wurin hadayun inuwa. Ko Yohanna ma ya yi zaton cewa mulkin Almasihu zai kasance a Urushalima, kuma zai kafa mulki na duniya, waɗanda mutanensa za su kasance tsarkaka.” Review and Herald, Afrilu 8, 1873.
Manzo Bulus shi ma annabi ne na mahaɗin zango, wanda aikin sa shi ne ya fayyace yadda aikace-aikacen annabci ke nuna sauyawar abin zahiri zuwa na ruhaniya. Ya fahimci cewa Urushalima ta zahiri ba ita ce kuma Urushalimar annabci ba, domin a lokacin ta riga ta sauya zuwa Urushalima ta samaniya.
Gama wannan Hajar Dutsen Sinai ne a Arabiya, kuma tana daidai da Urushalima ta yanzu, wadda take cikin bautar tare da ’ya’yanta. Amma Urushalima ta sama ’yantacciya ce, wadda ita ce uwar mu duka. Galatiyawa 4:25, 26.
A sura ta biyu ta 2 Tassalunikawa, wadda muka kasance muna la’akari da ita, Bulus ya bayyana cewa arna na zahiri ta Roma ita ce ikon da ya hana Roma ta ruhaniya ta papanci hawa karagar mulki har zuwa shekara ta 538. A cikin surar, ya bayyana cewa “mutumin zunubi” wanda yake zaune a cikin haikalin Allah, shi ne wannan “sarki” ɗin da Daniyel ya bayyana a sura ta goma sha ɗaya, aya ta talatin da shida. Hujjar cewa “sarkin arewa” a cikin ayoyi shida na ƙarshe na Daniyel 11 papanci ne, ta zama mabuɗin kafa tsarin gaskiya da Future for America ta yi amfani da shi daga ƙarin ilimi a shekara ta 1989.
A cikin wannan babin guda, Bulus ya bayyana aikin Roma arna na hana tashin ikon papacy, har zuwa lokacin da za a kawar da Roma arna, kuma ta haka ya nuna cewa “na kullum” a cikin littafin Daniyel shi ne Roma arna. Wannan gaskiya ta zama ainihin mabuɗin kafa tsarin gaskiya wanda ya haifar da ƙaruwa ta sani a shekara ta 1798.
A tarihin William Miller an yi shelar saƙon ne a lokacin da canji daga motsin Philadelphia zuwa motsin Laodicea zai faru. A tarihin Future for America kuwa, canjin daga motsin Laodicea zuwa ga motsin Philadelphia yana faruwa yanzu.
Gaskiyar da Bulus ya gabatar a cikin 2 Tassalonikawa, wadda ta bayyana sauyawar daga ainihin Roma ta arna zuwa ta ruhaniya, wato Roma ta papacy, ta zama tsarin da ya kafa fahimtar annabci ta Miller. Dukansu Yahaya Mai Baftisma da Bulus an tashe su ne domin su bayyana sauyawar daga zahiri zuwa ruhaniya. An yi wa William Miller kamanceceniya da Yahaya Mai Baftisma, kuma a cikin aikinsa yana da muhimmanci ƙwarai ya gane dangantaka da sauyawar tsakanin Roma ta arna da Roma ta papacy, waccan sauyawar da aka tashe Yahaya domin ya gane ta.
Akwai nassoshi biyar game da “na kullum” a cikin littafin Daniyel, kuma a kowane lokaci suna gabatar da alamar ikon papanci. A cikin mahallin sauyin annabci da muke dubawa, duk waɗannan nassoshi biyar sun haɗa da sauyi daga Roma ta zahiri zuwa Roma ta ruhaniya. “Na kullum” a cikin littafin Daniyel yana ɗaya daga cikin gaskiyoyin da aka wakilta a kan alluna biyu na Habakkuk, sabili da haka gaskiya ce ta tushe wadda ya kamata a kāre; gaskiya wadda a ƙarshe za a rufe ta da jauhari da tsabar kuɗi na ƙarya da na jabu. Ba daidai ba ne a ce haɗari ne kawai cewa kowace gaskiya da aka wakilta a kan waɗannan tsattsarkan jadawali biyu tana da tabbatattun amincewa kai tsaye ta wahayi a cikin rubuce-rubucen Ellen White. Yin watsi da kowace daga cikin gaskiyoyin tushe (har da “na kullum”), daidai yake da yin watsi a lokaci guda da ikon Ruhun Annabci.
“Sa’an nan na ga dangane da ‘Na Kullum,’ cewa kalmar ‘hadaya’ hikimar mutum ce ta ƙara ta, kuma ba ta cikin rubutun asali; kuma Ubangiji ya ba waɗanda suka yi shelar kukan sa’ar shari’a sahihin fahimta game da shi. Sa’ad da haɗin kai yake akwai, kafin 1844, kusan duka sun kasance a haɗe a kan sahihin fahimtar ‘Na Kullum;’ amma tun bayan 1844, a cikin rikice-rikice, an rungumi wasu fahimtuwa dabam, kuma duhu da ruɗani suka biyo baya.” Review and Herald, Nuwamba 1, 1850.
Waɗanda “suka ba da kiran sa’ar shari’a,” sun fahimci “na kullum” a matsayin alamar arna, kuma/ko Roma ta arna. Fahimtarsu ta haɗa da gaskiyar cewa sun fahimci cewa kalmar “hadaya” ba ta cikin nassi a cikin Daniyel, inda masu fassarar Littafi Mai Tsarki na King James suka ƙara ta (ta wurin hikimar ɗan’adam). Fahimtar majagaba ta kuma haɗa da cewa “na kullum” a koyaushe ana gabatar da shi ne tare da ɗaya daga cikin alamomi biyu na ikon paparoma, kuma arna (“na kullum”) a koyaushe yana gabatar da alamar papanci. A koyaushe ana gane su ne cikin jerin da suka bayyana a cikin tarihin annabci. Littattafan Daniyel da Ru’ya ta Yohanna ba su taɓa kauce wa jerin tarihin da arna ke gabatar da papanci ba, kuma sa’ad da littafin Ru’ya ta Yohanna ya gabatar da iko na uku mai hallaka, wato annabin ƙarya, a koyaushe ana kiyaye wannan jerin.
Ba tare da koyarwar Bulus cewa abubuwan annabci na zahiri sun sauya zuwa na ruhaniya a lokacin gicciye ba, sai a samu wata matsala game da annabcin Almasihu na lalacewar Urushalima wanda yake a cikin dukan Linjilai sai dai na Yohanna. Alamomi biyu na fafaroma da suke da alaƙa da “na kullum” a cikin littafin Daniyel su ne ƙazantar hallaka da kuma zunubin hallaka. Waɗannan alamomi biyu suna wakiltar alamar dabbar (ƙazantar) da kuma siffar dabbar (zunubin).
Laifin da ya ba shugaban mulkin papacy damar kashe waɗanda take ɗauka a matsayin ’yan bidi’a shi ne haɗuwar coci da ƙasa, yayin da coci take iko da wannan dangantaka. Saboda haka, Daniyel yana wakiltar haɗuwar coci da ƙasa, wadda ita ce siffar dabbar papacy, a matsayin laifin hallaka. Littafi Mai Tsarki yana bayyana bautar gumaka a matsayin abin ƙyama, kuma dukan bautar gumakan ikon papacy an wakilta ta da Asabar ta gumakanta, wadda Yohanna ya kira alamar dabbar, Daniyel kuma ya kira abin ƙyamar da ke jawo hallaka.
Kuma daga ɗaya daga cikinsu sai wani ƙaramin ƙaho ya fito, wanda ya yi girma matuƙa zuwa kudu, da zuwa gabas, da kuma zuwa ga ƙasa mai daraja. Sai ya yi girma har ya kai ga rundunar sama; ya kuwa jefa waɗansu daga cikin rundunar da kuma daga cikin taurari ƙasa, ya tattake su. I, ya ɗaukaka kansa har zuwa ga shugaban rundunar, kuma ta wurinsa aka kawar da hadaya ta kullum, aka kuma rushe wurin tsattsarkan haikalinsa. Aka kuma ba shi runduna ta yi gāba da hadaya ta kullum saboda laifi, ta kuwa zubar da gaskiya ƙasa; sai ta aikata yadda take so, ta kuma yi nasara. Daniyel 8:9–12.
Za mu yi magana game da waɗannan ayoyi da ƙarin dalla-dalla a wani talifi dabam, amma a aya ta goma sha ɗaya, ikon da ya ɗaukaka kansa gāba da Almasihu shi ne Roma ta arna, sa’ad da suka yi ƙoƙarin kashe shi tun a haihuwarsa, sannan daga baya suka aikata hakan a kan gicciye. Ayar ta bayyana cewa “ta wurinsa” (Roma ta arna), “an ɗauke na kullum.” Kalmar Ibrananci da aka fassara da “an ɗauke” ita ce “rum,” kuma ma’anarta ita ce “ɗaukaka da kuma girmamawa”. Roma ta arna za ta ɗaukaka kuma ta girmama addinin arna, kuma hakika sun yi wannan a cikin tarihi. Wannan ne ya sa ake kiransu “Roma ta arna.”
Aya ta gaba ta bayyana cewa an ba Roma ta papanci “runduna” (ikon soji), wadda take gāba da, ko kuma za ta rinjayi “na kullum” (arna). Wannan ma gaskiyar tarihi ce, domin papanci ya yi amfani da ƙarfin soji (ko da yake ba ta taɓa mallakar nata runduna ba), domin ya rinjayi abin da aka ɗora a kanta a matsayin takura ga tashinta zuwa iko. Wannan iko ya fito ne daga Roma ta arna. Ikon sojin da ta yi amfani da shi an ba ta shi ne ta wurin “laifi,” gama laifin da ya ba ta damar mallakar rundunonin sarakunan da suka ɗora ta a kan kursiyin mulki a shekara ta 538, shi ne laifin haɗuwar coci da ƙasa. Da fari an yi magana da Roma ta arna a aya ta goma sha ɗaya, ana sanar da mai nazari cewa Roma ta arna za ta tashi gāba da Almasihu, kuma za ta ɗaukaka addinin arna.
Aya ta gaba tana bayyana ƙetarewar haɗuwar coci da gwamnati wadda ta ba papacy damar rinjaya da kuma kawar da abin da ya kasance hani da Roma ta arna ta yi a kanta. Tarihi yana tabbatar da amfani da waɗannan ayoyi biyu. “Na kullum” yana wakiltar ko dai Roma ta arna, ikon da ya tsaya gāba da Almasihu, ko kuma addinin arna wanda Roma ta arna ta ɗaukaka. Sa’an nan alamar “na kullum” papacy ke biye da ita, domin tana bayyana ƙetarewar coci da gwamnati, wadda ita ce ke ba papacy ƙarfi tare da runduna don ta aiwatar da ƙazantaccen aikinta. Amfani na uku da Daniyel ya yi da “na kullum” shi ne tambayar da take haifar da amsar da ita ce ginshiƙi na tsakiya na Adventism.
Sa’an nan na ji wani tsarkake yana magana, wani tsarkake kuma ya ce wa wancan tsarkaken da yake magana, Har yaushe ne wahayin zai kasance game da hadayar kullum, da zunubin hallaka, da miƙa duka Wuri Mai Tsarki da rundunar domin a tattake su a ƙarƙashin ƙafa? Daniyel 8:13.
A cikin wannan aya, an yi tambaya game da tsawon lokacin da wahayin zai kasance, ta haka ana neman amsa da ke nuna tsawon lokaci, ba wani takamaiman lokaci guda ba. Tambayar ba game da wace rana ce za a cika wahayin ba, amma game da tsawon wahayin ne. Ayar ba ta tambaya, “Yaushe?” ba; tana tambaya, “Har yaushe?” Wahayin yana magana ne game da ikon hallakarwa na arna, wanda aka wakilta a matsayin “na kullum,” da kuma na Papanci kamar yadda aka wakilta ta wurin laifin Paparoma wanda ake cika shi sa’ad da ta yi fasikanci da sarakunan duniya. Waɗannan iko biyu na hallakarwa na arna, sannan kuma na Papanci, za su tattake Wuri Mai Tsarki da rundunar na tsawon “lokuta bakwai.”
Yana da muhimmanci a gane cewa tattakar ainihin Wuri Mai Tsarki, wadda ta fara a zamanin Babila, kuma ta ci gaba har zuwa hallakar Urushalima ta hannun Roma ta arna a shekara ta 70 A.D., ikon arna ne suka yi tun daga farkon wannan tarihi har zuwa ƙarshe. Saboda haka, arna na zahiri ne a jam’i suka tattake ainihin Wuri Mai Tsarki da ainihin runduna (mutanen Allah). Amma Roma ta ruhaniya ce ta tattake Urushalima ta ruhaniya da Isra’ila ta ruhaniya.
Amma ku bar farfajiyar da take a wajen haikalin, kada ku auna ta; gama an ba ta ga Al’ummai: su kuwa za su tattake birni mai tsarki har wata arba’in da biyu. Zan kuma ba wa shaiduna biyu iko, za su yi annabci na kwana dubu ɗaya da ɗari biyu da sittin, sanye da tsummoki. Ru’ya ta Yohanna 11:2, 3.
Yahaya Mai Baftisma annabi ne na mahaɗin sarkar da ya gane sauyin zamanin shiri daga Wuri Mai Tsarki na duniya zuwa na sama, ba tare da sanin cikar aikinsa ba. Bulus annabi ne na mahaɗin sarkar da ya gane sauyin zamanin shiri daga Isra’ila ta zahiri (mai masaukin baƙi) zuwa Isra’ila ta ruhaniya. Urushalima wadda aka tattake na watanni arba’in da biyu ita ce Urushalima ta ruhaniya.
“Lokutan da aka ambata a nan—watanni arba’in da biyu,” da kuma ‘kwana dubu ɗaya da ɗari biyu da sittin’—abu ɗaya ne, dukansu suna wakiltar lokacin da ikilisiyar Almasihu za ta sha wahala ta danniya daga Roma. Shekaru 1260 na fifikon ikon papanci sun fara a shekara ta 538 A.D., sabili da haka za su ƙare a 1798. A wancan lokaci rundunar Faransa ta shiga Roma ta mai da Paparoma fursuna, kuma ya mutu a gudun hijira. Ko da yake ba da daɗewa ba bayan haka aka zaɓi sabon Paparoma, tsarin sarautar papanci bai ƙara samun ikon da zai iya aiwatar da shi kamar wanda yake da shi a dā ba.” The Great Controversy, 266.
Bulrus ya bayyana cewa a wannan sauyin da ya faru a tarihin gicciye, Urushalima ta ruhaniya wadda “take a sama” ta zama birnin da Allah ya zaɓa ya sa sunansa a cikinsa, kuma Urushalima ta zahiri ta daina zama Urushalima ta annabcin Littafi Mai Tsarki.
Gama wannan Hajar dutse Sinai ne a Arabiya, kuma tana daidai da Urushalima ta yanzu, wadda take cikin bautar tare da ’ya’yanta. Amma Urushalima ta sama ’yantacciya ce, wadda ita ce uwar mu duka. Galatiyawa 4:25, 26.
Wannan gaskiya wajibi ne a fahimce ta daidai, kuma amfani na ƙarya da Urushalima ta zahiri a matsayin alamar annabcin Littafi Mai Tsarki wani ɓangare ne na ruɗin da ‘yan Jesuit suka ƙirƙira domin su raunana gaskiyar cewa paparoma na Roma shi ne maƙiyin Almasihu. Wannan koyarwar ƙarya tana haifar da imani a cikin Furotesta masu ridda wanda ke barinsu su yi kuskuren kallon al’ummar Yahudawa ta Isra’ila ta zamani a matsayin alamar annabci. Urushalima ta zahiri ta daina zama Urushalimar Allah a lokacin gicciye.
“Birnin Urushalima ba kuma wuri ne mai tsarki ba. La’anar Allah tana bisansa saboda ƙin karɓa da kuma gicciye Almasihu. Baƙin tabon laifi yana rataye a kansa, kuma ba zai ƙara zama wuri mai tsarki ba har sai an tsarkake shi da wutar tsarkakewa ta sama. A lokacin da za a tsarkake wannan duniya da zunubi ya la’anta daga kowane tabon zunubi, Almasihu zai sāke tsayawa a kan Dutsen Zaitun. Sa’ad da ƙafafunsa suka sauka a kansa, zai tsage gida biyu, ya zama babban fili, da aka shirya domin birnin Allah.” Review and Herald, July 30, 1901.
Muhimmancin bambancin da ke tsakanin Urushalima ta zahiri da Urushalima ta ruhaniya za a yi magana a kai sa’ad da muke nazarin annabcin Kristi game da ƙarshen duniya. Karo na huɗu da Daniyel ya bayyana “na kullum,” yana cikin sura ta goma sha ɗaya.
Kuma rundunoni za su tsaya a gefensa, kuma za su ƙazantar da Wuri Mai Tsarki mai ƙarfi, kuma za su kawar da hadayar yau da kullum, kuma za su kafa abin ƙyama mai kawo kufai. Daniyel 11:31.
Wannan ayar tana bayyana aikin Roma arna wajen ɗora ikon papacy a kan karagar mulkin duniya a shekara ta 538. “Hannuwa” suna wakiltar ƙarfin soja na Roma arna wanda ya tashi domin ya goyi bayan papacy tun daga Clovis, sarkin Farankawa, a shekara ta 496. Sarakunan Turai dabam-dabam sun yi aiki domin tabbatar da ɗora papacy tun bayan Clovis, amma ayar tana bayyana abubuwa huɗu da sarakunan Turai (hannuwa) suka yi domin papacy, bayan da suka yi laifi ta wajen ƙulla kawancen coci da ƙasa tare da karuwar Taya.
Da zarar sun tsaya wa papanci, sai suka “gurɓata” ko suka lalatar da birnin Roma, wanda shi ne alamar ƙarfi ga Roma ta arna da kuma ta papanci. An aiwatar da wannan gurɓatawar da ayar ta ambata sau da sau cikin shekaru, yayin da aka sa birnin Roma ƙarƙashin hare-haren soja marasa yankewa. Waɗannan sarakunan Turai (hannuwan), za su kuma “kawar da na kullum.” Kalmar Ibrananci da aka fassara da “kawar da” a wannan ayar ba “rum” ba ce, kamar yadda take a sura ta takwas. A cikin wannan ayar, kalmar da aka fassara da “kawar da” ita ce “sur,” kuma ma’anarta ita ce cirewa. Hannuwan sarakunan Turai za su cire juriyar arna ga tasowar papanci a cikin shekara ta 508. Sa’an nan kuma a cikin shekara ta 538, waɗannan hannuwan za su ɗora papanci a kan gadon sarautar duniya. Sa’an nan a Majalisar Orleans, a cikin wannan shekara ɗin, papanci ya aiwatar da dokar Lahadi.
Lahadi a matsayin ranar sujada ita ce abin da Sister White ta kira Asabar ta “gunki”, kuma bautar gumaka ita ce cikakkiyar ma’anar Littafi Mai Tsarki ta kalmar “abin ƙyama”. A cikin shekara ta 538, hannayen Roma ta arna suka kafa abin ƙyamar da ke kawo kufai.
“Dukan waɗanda za su ɗaukaka kuma su yi wa Asabar ta gunki sujada, ranar da Allah bai albarkace ta ba, suna taimakon shaidan da mala’ikunsa da dukan ƙarfin baiwar da Allah ya ba su, wadda suka karkatar zuwa amfani marar kyau. Da yake wani ruhu dabam ne yake zaburar da su, wanda yake makantar da ganewarsu, ba za su iya ganin cewa ɗaukaka Lahadi gaba ɗaya kafa ce ta Cocin Katolika ba.” Selected Messages, littafi na 3, 423.
Annabci da tarihi suna tabbatar da amfani da muka riga muka gane ga aya ta talatin da ɗaya. Sa’ad da muka ce annabci yana tabbatar da wannan amfani, muna nufin gaskiyar cewa akwai wasu annabce-annabce kuma da suke magana a kan waɗannan abubuwa guda ɗaya, ba tare da shigo da su cikin wannan tattaunawar a wannan lokaci ba. Lokaci na biyar kuma na ƙarshe da Daniyel ya yi amfani da “na kullum,” ana samunsa a sura ta goma sha biyu.
Kuma daga lokacin da za a kawar da hadayar kullum, a kuma kafa abin ƙyama mai haddasa kufai, za a yi kwana dubu ɗaya da ɗari biyu da casa’in. Mai albarka ne wanda ya yi haƙuri, ya kai kuma ga kwana dubu ɗaya da ɗari uku da talatin da biyar. Daniyel 12:11, 12.
Annabci da tarihi sun tabbatar da cewa a cikin shekarar 508, adawa ga tashin ikon papacy a zahiri ta ƙare, sa’ad da na ƙarshe daga cikin cikas uku na yanki (Goths) aka tumɓuke, kamar yadda littafin Daniyel sura ta bakwai ya bayyana.
Na lura da ƙahonin, sai ga wani ƙaramin ƙaho ya fito a tsakaninsu, wanda a gabansa aka tumɓuke uku daga cikin ƙahonin farko har da saiwoyinsu; sai ga shi, a cikin wannan ƙaho akwai idanu kamar idanun mutum, da kuma baki mai furta manyan maganganu. Daniyel 7:8.
An kwatanta kawar da ƙahonin uku a kan alluna biyu masu tsarki, kuma sa’ad da aka fitar da na ukun daga cikin waɗannan matsalolin ƙasa uku daga birnin Roma, a shekara ta 508, an kawar da juriya ga tasowar ikon Paparoma. Tsayarwar da aka ambata a aya ta goma sha ɗaya tana wakiltar shekaru talatin tsakanin 508 da 538. Tana nuna shekaru talatin da aka cika shirin kafa mutumin zunubi a cikin haikalin Allah.
Kalmar da aka fassara da “an ɗauke” ita ce kuma “sur,” wadda ke nufin cirewa; kuma a shekara ta 508, an cire (an ɗauke) juriya ga tasowar papanci. Daga wannan lokaci, shekaru dubu ɗaya da ɗari biyu da casa’in suna kai ka zuwa 1798, da kuma mummunan raunin papanci. Kwana dubu ɗaya da ɗari uku da talatin da biyar kuma suna kai ka zuwa baƙin cikin farko, da farkon lokacin jinkiri a matuƙar ƙarshen shekarar 1843. Ayar tana alkawarta albarka ga waɗanda suka “zo” zuwa 1843. Kalmar “zo” tana nufin taɓawa. Ranar farko ta 1844 tana nuna baƙin cikin farko, amma ranar ƙarshe ta 1843 tana taɓa farkon lokacin 1844. Ranar ƙarshe ta shekara tana taɓa ranar farko ta shekarar da ke biye. Albarkar da ke da alaƙa da wannan lokaci tana tabbata ta wurin tarihi da annabci.
Za mu ci gaba da nazarin muhimmancin “na kullum” a matsayin gaskiya ta asali a talifi na gaba.
“Dukan saƙonnin da aka bayar daga 1840–1844 dole ne a gabatar da su da ƙarfi yanzu, gama akwai mutane da yawa da suka rasa alkiblar su. Dole ne saƙonnin su isa ga dukan ikilisiyoyi.
“Almasihu ya ce, ‘Masu albarka ne idanunku, gama suna gani; da kunnuwanku, gama suna ji. Gama hakika ina gaya muku, annabawa da yawa da mutane masu adalci sun yi marmarin su ga abubuwan nan da kuke gani, amma ba su gan su ba; kuma su ji abubuwan nan da kuke ji, amma ba su ji su ba’ [Matthew 13:16, 17]. Masu albarka ne idanun da suka ga abubuwan da aka gani a shekarun 1843 da 1844.
“An ba da saƙon. Kuma bai kamata a yi jinkiri ba wajen maimaita saƙon, gama alamu na zamani suna cika; dole ne a yi aikin rufewa. Za a yi babban aiki cikin ɗan ƙanƙanin lokaci. Ba da daɗewa ba za a ba da saƙo bisa naɗin Allah wanda zai kumbura ya zama babban ihu. Sa’an nan Daniyel zai tsaya cikin rabonsa, ya ba da shaidarsa.” Manuscript Releases, juzu’i na 21, 437.