A cikin sura ta takwas ta littafin Daniyel, an ba Daniyel wahayi game da mulkokin annabcin Littafi Mai Tsarki, bayan haka kuma ya ji wata tattaunawa ta sama da aka wakilta ta hanyar tambaya da amsa.
Sa’an nan na ji wani tsarkake yana magana, sai wani tsarkake ya ce wa wannan tsarkaken da yake magana, Har yaushe ne wahayin nan game da hadayar yau da kullum, da laifin tawaye mai haddasa kufai, da ba da Wuri Mai Tsarki da runduna a tattake su a ƙarƙashin ƙafafu? Sai ya ce mini, Har kwana dubu biyu da ɗari uku; sa’an nan za a tsarkake Wuri Mai Tsarki. Daniyel 8:13, 14.
Ayoyi goma sha biyu na farko suna wakiltar wahayin, kuma ayoyi na goma sha uku da goma sha huɗu suna bayyana wani wahayi dabam. Kamar yadda yake da kalmomin Ibrananci biyu mabambanta waɗanda dukansu ake fassara su da “take away,” da kuma kalmomin Ibrananci biyu mabambanta waɗanda dukansu ake fassara su da “sanctuary,” haka ma a cikin sura ta takwas ta littafin Daniyel akwai kalmomin Ibrananci biyu mabambanta waɗanda dukansu ake fassara su da “vision.”
Game da kalmomi biyu da aka fassara da “take away,” malaman tauhidi na Adventism suna jayayya cewa ya kamata a fahimci duka kalmomin biyu da ma’anar “cire.” Game da kalmomi biyu da aka fassara da “sanctuary,” malaman tauhidi na Adventism suna jayayya cewa ya kamata a fahimci duka kalmomin biyu da ma’anar “wurin tsarki na Allah”, kuma game da kalmomi biyu da aka fassara da “vision,” malaman tauhidi na Adventism, har yanzu kuma, suna shafewa suna kawar da bambance-bambancen da ke tsakanin kalmomin biyu. Bambancin yana da muhimmanci sosai ga Daniyel, har ya yi amfani da kalmomin Ibrananci guda biyu masu matuƙar bambanci da gangan, saboda haka ya kamata mu gane wannan bambancin mu kuma tsare shi. Kalmar “vision,” a aya ta goma sha uku, ita ce kalmar Ibrananci “chazon,” kuma tana nufin mafarki, wahayi, ko zancen annabci—wato, gani.
Kalmar nan “vision,” ta bayyana sau goma a sura ta takwas ta littafin Daniyel, amma tana wakiltar kalmomin Ibrananci guda biyu mabambanta. “Chazon,” wadda take a aya ta goma sha uku, ana kuma samunta a aya ta ɗaya, sa’an nan sau biyu a aya ta biyu, ba shakka a aya ta goma sha uku, da kuma sau ɗaya a ayoyi goma sha biyar, goma sha bakwai, da ashirin da shida. A sau bakwai cikin sau goma da kalmar “vision” ta bayyana a sura ta takwas ta littafin Daniyel, kalmar ita ce “chazon,” wadda kawai take nufin “wani wahayi”.
A sauran wurare uku da kalmar “wahayi” ta bayyana a cikin sura ta takwas ta Daniyel, kalmar Ibrananci ce “mareh,” wadda ke nufin gani; ko kuma bayyanuwa. A cikin sura ta takwas, kalmar Ibrananci “mareh,” an kuma fassara ta sau ɗaya ba a matsayin “wahayi” ba, amma a matsayin “bayyanuwa,” ta haka tana ƙara bayyana ma’anar kalmar daidai. Me ya sa Daniyel ya yi amfani da kalmomin Ibrananci guda biyu dabam, alhali suna da kusancin ma’ana har masu fassara suka ɗauke su kamar kalma ɗaya ce? Shin wannan yana da muhimmanci?
“Kowane ƙa’ida a cikin maganar Allah tana da matsayinta, kowane gaskiya kuma tana da tasirinta. Kuma cikakken tsarin, a cikin tsari da aiwatarwa, yana ba da shaida ga Mawallafinsa. Irin wannan tsari babu wani tunani sai na Madawwami kaɗai zai iya ƙirƙira ko tsara shi.” Education, 123.
Amsar tambaya ta biyu ita ce I, cewa lalle yana da muhimmanci dalilin da ya sa Daniyel ya yi wannan bambanci; saboda haka, ya zama alhakin mai nazarin annabci ya nemi ya fahimci tambaya ta farko, wadda take tambayar dalilin da ya sa Daniyel ya yi wannan bambanci. Bambance-bambancen da ya yi game da kalmar da aka fassara da “Wuri Mai Tsarki,” da kuma kalmar da aka fassara da “kawar da,” suna da sakamako na har abada, don haka me ya sa wani zai yi tsammanin cewa kalmar da aka fassara da “wahayi” ba za ta kasance da irin wannan muhimmanci ba? “Kowane gaskiya” yana da “tasirinsa” “a cikin maganar Allah,” kuma yana shafar “gini” na annabci, da kuma cikar annabcin sa’ad da ake “aiwatar” da shi.
Yayinda muka fara nazarin kalmar nan “wahayi,” a sura ta takwas, wata “gaskiya” da take da “tasiri” a kan shaidar Daniyel, ita ce wanene ne ya amsa tambayar da ke cikin Daniyel takwas, aya ta goma sha uku da cewa, “Har kwana dubu biyu da ɗari uku; sa’an nan za a tsarkake Wuri Mai Tsarki.”
Akwai hujjoji guda huɗu da suke da alaƙa kai tsaye da Daniyel sura ta takwas, waɗanda nake nufin in yi bayani a kansu. Na ɗaya shi ne cewa, an gane wahayin Kogin Ulai a matsayin annabci na kwanaki na ƙarshe, kuma shi ma alama ce ta “sani” na littafin Daniyel da aka “buɗe hatiminsa” a “lokacin ƙarshe” a shekara ta 1798.
“Akwai bukatar a yi nazari mafi kusa ƙwarai a kan Maganar Allah. Musamman ma ya kamata a mai da hankali ga Daniyel da Ru’ya ta Yohanna fiye da kowane lokaci a tarihin aikinmu. Wataƙila muna da abin faɗa kaɗan a wasu fannoni game da ikon Roma da papacy, amma ya kamata mu jawo hankali ga abin da annabawa da manzanni suka rubuta ƙarƙashin hurarren Ruhun Allah. Ruhu Mai Tsarki ya tsara al’amura ta irin wannan hanya, duka a wajen ba da annabcin da kuma a cikin abubuwan da aka bayyana, domin ya koyar da cewa dole ne a kawar da wakilin mutum daga gani, a ɓoye shi cikin Almasihu, kuma Ubangiji Allah na sama da dokarsa su zama waɗanda aka ɗaukaka.
“Ku karanta littafin Daniyel. Ku tuna, batu-batu, tarihin mulkokin da aka wakilta a can. Ku dubi ’yan siyasa, majalisu, rundunoni masu ƙarfi, ku ga yadda Allah ya yi aiki domin ya ƙasƙantar da girman kan mutane, ya kuma zubar da ɗaukakar mutum cikin ƙura. Allah kaɗai ne aka nuna a matsayin Mai-girma. A cikin wahayin annabin an gan Shi yana kifar da wani mai iko ƙwarai, yana kuma ɗaga wani. An bayyana Shi a matsayin Sarkin sararin samaniya, wanda yake shirin kafa mulkinsa na har abada—Tsohon zamani, Allah Rayayye, Madogarar dukan hikima, Mai Mulkin yanzu, Mai bayyana abin da zai zo nan gaba. Ku karanta, ku kuma fahimci yadda mutum yake matalauci, mai rauni, mai ɗan gajeren rai, mai kuskure, mai laifi, sa’ad da yake ɗaga ransa ga banza.”
Ruhu Mai Tsarki ta bakin Ishaya yana karkatar da hankalinmu ga Allah, Allah mai rai, a matsayin babban abin da ya kamata a mai da hankali a kansa—ga Allah kamar yadda aka bayyana shi cikin Almasihu. “Gama an haifa mana yaro, an ba mu ɗa: mulki kuwa zai kasance a kan kafadarsa: kuma za a kira sunansa Mai Al’ajabi, Mai Ba da Shawara, Allah Maɗaukaki, Uba Madawwami, Sarkin Salama” [Ishaya 9:6].
“Haske da Daniyel ya karɓa kai tsaye daga wurin Allah an ba shi ne musamman domin waɗannan kwanaki na ƙarshe. Wahayoyin da ya gani a bakin Ulai da Hiddekel, manyan kogunan Shinar, yanzu suna kan cika, kuma dukan al’amuran da aka annabta za su jima kaɗan su faru.”
“Ku yi la’akari da yanayin al’ummar Yahudawa a lokacin da aka ba da annabce-annabcen Daniyel. Isra’ilawa suna cikin bauta, an rushe haikalinsu, an kuma dakatar da hidimar haikalin. Addininsu ya ta’allaka ne a kan bukukuwa na tsarin hadaya. Sun mai da siffofin zahiri su zama mafi muhimmanci, alhali kuwa sun rasa ruhun bautar gaskiya. Hidimominsu sun gurɓace da al’adu da ayyukan arna, kuma a cikin gudanar da ibadun hadaya ba su kalli abin da ya wuce inuwar zuwa ga ainihin abu ba. Ba su gane Almasihu ba, hadaya ta gaskiya domin zunuban mutane. Ubangiji ya yi aiki domin ya kai jama’ar cikin bauta, ya kuma dakatar da hidimomin haikali, domin kada bukukuwan zahiri su zama jimillar addininsu gaba ɗaya. Dole ne a tsarkake ƙa’idodinsu da ayyukansu daga arna. An dakatar da hidimar bukukuwan ibada domin a rayar da hidimar zuciya. An kawar da ɗaukakar zahiri domin a bayyana ta ruhaniya.”
“A cikin ƙasar bautarsu, sa’ad da mutanen suka juyo ga Ubangiji da tuba, Ya bayyana musu kansa. Sun rasa wakilcin zahirin bayyanar kasancewarsa; amma haskoki masu haske na Ranar Adalci suka haskaka cikin tunaninsu da zukatansu. Sa’ad da suka yi kira ga Allah cikin ƙasƙantar da kai da wahalarsu, aka ba annabawansa wahayi, waɗanda suka bayyana al’amuran nan gaba—rushewar waɗanda suke zaluntar mutanen Allah, zuwan Mai Fansa, da kafuwar madawwamin mulki.” Manuscript Releases, juzu’i na 16, 333–335.
“Gaskiyar” cewa an ba da wahayin Kogin Ulai domin kwanaki na ƙarshe tana bukatar mai nazarin annabci ya yi ƙoƙarin fahimtar abin da ya annabta game da abubuwan da aka wakilta a cikin wahayin. “Al’amuran” annabci da suke da alaƙa da wahayin Kogin Ulai an “siffanta” su ta wurin “Ruhu Mai Tsarki” “duka a cikin bayar da annabcin, da kuma a cikin abubuwan da aka nuna.” Abin da yake faruwa ga annabi a lokacin da yake karɓar wahayi, haka kuma abubuwan annabci da annabin yake bayyana, ya kamata a yi nazarinsu, tare da sanin cewa dukansu wakilci ne na annabci na abin da za a cika a kwanaki na ƙarshe. Sashen da ya gabata yana jaddada cewa ya kamata mu gane cewa Daniyel yana cikin bautar “lokuta bakwai.”
Daniyel yana wakiltar waɗanda suke gane bautarsu a ƙarshen kwanaki uku da rabi na Ru’ya ta Yohanna goma sha ɗaya, waɗanda kuma sai su juya ga Ubangiji da tuba, su cika addu’ar Lawiyawa ashirin da shida, su rarrabe abu mai daraja daga marar amfani, sa’an nan Ubangiji ya cika alkawarinsa na tattara waɗanda aka warwatsa, yayin da yake bayyana kansa gare su. “Babban abin da hankalinsu yake maida hankali a kai,” to, shi ne “Allah kamar yadda aka bayyana shi cikin Almasihu.”
“Daukar” wahayin Kogin Ulai, da yadda yake ba da gudummawa ga “tsarin” saƙon annabci wanda Kristi ya “tsara”, shi ne “gaskiya” ta farko da muka taƙaice muka yi la’akari da ita, kuma nassin da aka ambata ya bayyana cewa babban abin da ya kamata mu sa gaba shi ne wahayin Allah, kamar yadda aka “bayyana cikin Kristi.” A cikin sura ta takwas ta Daniyel, ba a gabatar da Kristi kamar yadda Ishaya ya yi ba, sa’ad da Ishaya ya bayyana cewa “za a kira sunansa Abin Al’ajabi, Mai Ba da Shawara, Allah Maɗaukaki, Uba Madawwami, Sarkin Salama.” A cikin sura ta takwas ta Daniyel, an bayyana Allah cikin Kristi a matsayin Palmoni, ma’ana Mai Ƙirga Mai Al’ajabi, ko kuwa Mai Ƙirga Asirai.
Wannan “gaskiya” tana buƙatar a bincika “ma’anar” sunan “Palmoni”, tare da yadda wannan suna yake ba da gudummawa ga “tsari” da “zane” na annabcin. “Gaskiya” ta uku a cikin sura ta takwas ta littafin Daniyel, wadda ya kamata a gane, ita ce, a cikin wannan sura ne aka gabatar da babban ginshiƙin koyarwa na motsin Millerite. Mafi hasken jauhari na Miller yana cikin aya ta goma sha huɗu, kuma ya kamata mu nemi mu fahimci “tasirin” da wannan “gaskiya” take da shi a kan wahayin Kogin Ulai, wanda yanzu yake cikin aiwatar cika.
A cikin mafarkin Miller, sa’ad da aka ɗora akwatin gawar a kan teburin da yake tsakiyar ɗakinsa, sai ya haskaka da hasken rana; amma a kwanaki na ƙarshe akwatin ya fi girma kuma yana haskakawa sau goma fiye da yadda ya haskaka sa’ad da aka fara ɗora shi a kan teburin Miller. Mene ne a game da wahayi na Kogin Ulai, wanda ya ƙunshi ginshiƙin tsakiya na motsin Millerite, da yake ƙara hasken wannan koyarwa har sau goma a kwanaki na ƙarshe? Me ake bayyanawa a kwanaki na ƙarshe da ba a bayyanar ba a lokacin ƙarshe a shekara ta 1798? Mene ne “abubuwan da suka faru” na wahayin Kogin Ulai, waɗanda Sister White ta ce “yanzu suna kan cika?”
Idan muka haɗa waɗannan hujjoji uku na farko da gaskiya ba tare da ɓoyewa ba (wahayin Ulai, Almasihu da aka bayyana a matsayin Palmoni, da kuma ginshiƙin tsakiya na koyarwa), ya kamata mu kasance a shirye mu karɓi wata ƙa’ida mai sauƙi wadda za ta yi tasiri ga nazarinmu na wahayin Kogin Ulai. Waɗannan hujjojin da aka haɗa tare suna sanar da waɗanda suke so su gani cewa saƙon da aka buɗe hatiminsa a 1798 saƙo ne da aka “rataya a kan lokaci.” Ba tare da ɓangaren annabcin lokaci mai faɗin abin da zai faru ba, da saƙon Miller bai wanzu ba.
“Gaskiya” ta huɗu da take da tasiri a kan wannan babi ita ce, Mabiya Miller sun gabatar da saƙo ne bisa ga lokacin annabci. Don jaddada wannan gaskiya, an bayyana Allah cikin Almasihu, a aya ta goma sha uku da ta goma sha huɗu, a matsayin Mai Ƙidaya Mai Banmamaki (Palmoni). Tunanin cewa wahayin ya ƙunshi kawai tantance 22 ga Oktoba, 1844, a matsayin ƙarshen kwanaki dubu biyu da ɗari uku na aya ta goma sha huɗu, tamkar zuba ruwan sanyi ne a kan wahayin Allah da ake bayyanawa ta wurin Almasihu a matsayin Palmoni.
Masu ilimin tauhidi na Adventism sun yi aiki da ƙwazo domin binne muhimmancin tambayar da ke aya ta goma sha uku ta sura ta takwas na littafin Daniyel, domin su samar da ɗanɗanon da ke cikin abincinsu na tatsuniyoyi, wanda suka ƙudura cewa zai sa marasa ilimi masu kunne masu ƙaiƙayi su daina damuwa game da gaskiyoyin da suke da alaƙa da ginshiƙin tsakiya na Adventism.
“Nassin da, fiye da duk sauran nassosi, ya kasance duka tushen bangaskiyar Zuwan Almasihu da kuma ginshiƙinta na tsakiya shi ne wannan furuci, ‘Har kwana dubu biyu da ɗari uku; sa’an nan za a tsarkake Wuri Mai Tsarki.’ [Daniel 8:14.] Waɗannan kalmomi sun zama sanannu ga dukan masu bi da zuwan Ubangiji na kusa. Daga bakin dubban mutane aka maimaita wannan annabci a matsayin taken bangaskiyarsu. Kowa ya ji cewa a kan abubuwan da aka annabta a cikinsa ne mafi hasken tsammaninsu da kuma bege-bege da suka fi daraja suka rataya. An nuna cewa waɗannan kwanakin annabci za su ƙare a cikin kaka ta shekara ta 1844. Kamar yadda sauran duniyar Kirista take, mabiya Zuwan Almasihu a wancan lokaci sun riƙa cewa duniya, ko kuwa wani sashenta, ita ce Wuri Mai Tsarki. Sun fahimci cewa tsarkake Wuri Mai Tsarki shi ne tsarkake duniya ta wurin wutar ranar ƙarshe mai girma, kuma cewa wannan zai faru ne a zuwan Almasihu na biyu. Saboda haka aka yanke cewa Almasihu zai komo duniya a shekara ta 1844.”
“Amma lokacin da aka ƙayyade ya riga ya shuɗe, kuma Ubangiji bai bayyana ba. Muminai sun san cewa Maganar Allah ba za ta iya kasawa ba; dole ne kuskuren ya kasance a cikin fassararsu ta annabcin; amma a ina ne kuskuren yake? Da yawa cikin gaggawa suka warware wannan ƙulli na wahala ta wurin musun cewa kwanaki 2300 sun ƙare a shekara ta 1844. Ba a iya ba da wani dalili game da wannan ba, sai dai cewa Almasihu bai zo a lokacin da suka sa ran zai zo ba. Suka yi hujja cewa idan kwanakin annabcin sun ƙare a shekara ta 1844, da Almasihu a lokacin ya riga ya komo don ya tsarkake Wuri Mai Tsarki ta wurin tsarkake duniya da wuta; kuma tunda bai zo ba, kwanakin ba za su iya ƙarewa ba.”
“Yarda da wannan ƙarshe yana nufin yin watsi da lissafin da aka yi a dā na lokutan annabci. An gano cewa kwanaki 2300 sun fara ne sa’ad da umarnin Artaxerxes na maido da kuma gina Urushalima ya fara aiki, a lokacin kaka na 457 K. H. T. Da aka ɗauki wannan a matsayin mafarin lokaci, sai aka sami cikakkiyar jituwa a cikin amfani da dukan abubuwan da aka annabta a cikin bayanin wancan lokaci a Daniyel 9:25–27. Mako sittin da tara, wato farkon shekaru 483 na shekaru 2300, za su kai ga Almasihu, Shafaffe; kuma baftismar Almasihu da shafewarsa da Ruhu Mai Tsarki, a 27 A. H., sun cika wannan bayani daidai. A tsakiyar mako na saba’in, za a yanke Almasihu. Shekara uku da rabi bayan baftismarsa, aka gicciye Almasihu, a lokacin bazara na 31 A. H. Mako saba’in, wato shekaru 490, an ƙaddara su musamman domin Yahudawa. A ƙarshen wannan lokaci, al’ummar ta hatimce ƙin Kristi da tsananta wa almajiransa, kuma manzanni suka juya ga Al’ummai, a 34 A. H. Da farkon shekaru 490 na shekaru 2300 suka ƙare a lokacin nan, saura shekaru 1810. Daga 34 A. H., shekaru 1810 sun kai zuwa 1844. ‘Sa’an nan,’ in ji mala’ikan, ‘za a tsarkake Wuri Mai Tsarki.’ Dukan bayanan annabcin da suka gabata sun cika ba tare da shakka ba a lokacin da aka ƙayyade. Da wannan lissafi, kome ya kasance a sarari kuma cikin jituwa, sai dai ba a ga cewa wani abu da ya dace da tsarkake Wuri Mai Tsarki ya faru a 1844 ba. Musun cewa kwanakin sun ƙare a wancan lokaci yana nufin jefa dukan batun cikin ruɗani, da kuma yin watsi da matsayai waɗanda cikar annabci marar kuskure ta riga ta tabbatar.”
“Amma Allah ya jagoranci mutanensa a cikin babban motsin zuwan Almasihu; ikonsa da ɗaukakarsa sun raka aikin, kuma ba zai yarda a ƙare shi cikin duhu da takaici ba, a zarge shi a matsayin tashin hankali na ƙarya da na son zuciya. Ba zai bar maganarsa ta shiga cikin shakka da rashin tabbas ba. Ko da yake mutane da yawa sun watsar da lissafinsu na dā game da lokutan annabci, suka kuma ƙi amincewa da daidaiton motsin da aka kafa a kansu, waɗansu kuma ba su yarda su yi watsi da muhimman batutuwan bangaskiya da ƙwarewar da Nassosi da shaidar Ruhun Allah suka tabbatar ba. Sun gaskata cewa sun rungumi ingantattun ƙa’idojin fassara a bincikensu na annabce-annabce, kuma cewa aikinsu ne su riƙe gaskiyar da suka riga suka samu da ƙarfi, su kuma ci gaba da tafiya a wannan hanyar binciken Littafi Mai Tsarki. Cikin addu’a mai zafi suka sake nazarin matsayinsu, suka kuma yi nazarin Nassosi domin su gano kuskurensu. Da yake ba su iya ganin wani kuskure a lissafinsu na lokutan annabci ba, sai aka jagorance su su bincika batun haikali da ƙarin kusanci.” The Great Controversy, 409, 410.
An sanar da mu ta wurin ’Yar’uwa White, a cikin wannan sashe guda inda aka tantance wahayin Kogin Ulai, cewa “akwai bukatar a yi nazari mafi kusa ƙwarai game da Maganar Allah.” Masanan tauhidi za su gabatar da batun “lokutan annabci” a cikin sashe na baya daga The Great Controversy, kamar dai “lokutan annabci” ɗin da ’Yar’uwa White take iyakance bayaninta a kansu su ne annabce-annabce biyar da ake wakilta a cikin annabcin shekaru dubu biyu da ɗari uku. Bayan haka, in ji su, huɗu daga cikin waɗannan annabce-annabce an yi magana a kansu kai tsaye a cikin wannan sashe. Amma “nazari mafi kusa ƙwarai” a kan batun yana nuna cewa kalmar “lokutan annabci” a jam’i, a cikin rubuce-rubucen ’Yar’uwa White, ta fi dacewa tana nuni da annabce-annabce biyu da za su cika a ranar 22 ga Oktoba, 1844.
Akwai takamaiman annabce-annabce guda biyar na lokaci da Jibrilu ya bayyana wa Daniyel waɗanda suke cikin shekaru dubu biyu da ɗari uku. Na farko yana nuna shekaru arba’in da tara, lokacin da “za a gina tituna da katangu cikin kwanakin wahala.” Na biyu kuwa shi ne baftismar Almasihu bayan shekaru ɗari huɗu da tamanin da uku daga mafarin shekara ta 457 K.H. Na uku shi ne gicciye shi, na huɗu kuma ya nuna lokacin da bishara za ta je ga Al’ummai a ƙarshen shekaru ɗari huɗu da casa’in da aka keɓe musamman domin al’ummar Yahudawa, na biyar kuma, kuma na biyar kaɗai, annabcin lokaci ne da ya ƙare a ranar 22 ga Oktoba, 1844. Annabce-annabcen lokaci huɗu da suka gabata sun ƙare tun da daɗewa kafin 1844. To, mene ne ainihin ma’anar abin da ’Yar’uwa White take nufi sa’ad da take amfani da furucin “lokutan annabci” a jam’i, waɗanda za su ƙare a 1844?
Da take magana a kan fāɗuwar bege ta farko ta Millerites, ta bayyana amsar wannan tambayar:
“Na ga mutanen Allah cikin farin ciki na jira, suna sa ido ga Ubangijinsu. Amma Allah ya nufa ya gwada su. Hannunsa ya rufe wani kuskure a cikin lissafin lokutan annabci. Waɗanda suke sa ido ga Ubangijinsu ba su gano wannan kuskure ba, kuma ko mafi ilimi daga cikin mutanen da suka yi adawa da lokacin su ma sun kasa ganinsa. Allah ya nufa mutanensa su gamu da wani babban baƙin ciki na cizon rai. Lokacin ya shige, kuma waɗanda suka jira Mai Cetonsu da farin ciki na bege suka kasance cikin baƙin ciki da rashin ƙwarin gwiwa, alhali kuwa waɗanda ba su ƙaunaci bayyanar Yesu ba, sai dai suka rungumi saƙon saboda tsoro, suka yi farin ciki cewa bai zo ba a lokacin da ake sa rai. Iƙirarinsu bai taɓa zuciya ya kuma tsarkake rayuwa ba. Wucewar lokacin an shirya ta sosai domin ta bayyana irin waɗannan zukata. Su ne na farko da suka juya suka yi wa masu baƙin ciki da cizon rai, waɗanda da gaske suke ƙaunar bayyanar Mai Cetonsu, izgili. Na ga hikimar Allah a cikin gwada mutanensa da ba su gwaji mai zurfi domin a gano waɗanda za su ja da baya su kuma komo a lokacin jaraba.”
“Yesu da dukan rundunar sama suka duba da tausayi da ƙauna ga waɗanda, cikin daɗaɗɗen begen gani, suka yi marmarin ganin Wanda rayukansu suke ƙauna. Mala’iku suna shawagi a kewaye da su, domin su ƙarfafa su a sa’ar jarabawarsu. Waɗanda kuwa suka ƙi karɓar saƙon sama, an bar su cikin duhu, fushin Allah kuma ya ƙuna a kansu, domin ba su yarda su karɓi hasken da Ya aiko musu daga sama ba. Waɗannan masu aminci da suka yi baƙin ciki saboda cizon rai, waɗanda ba su iya fahimtar dalilin da ya sa Ubangijinsu bai zo ba, ba a bar su cikin duhu ba. Suka sāke komawa ga Littattafansu Masu Tsarki domin binciken zamanan annabci. An ɗauke hannun Ubangiji daga kan lambobin, aka kuma bayyana kuskuren. Suka ga cewa zamanan annabci sun kai zuwa 1844, kuma wannan shaida ɗaya da suka gabatar domin nuna cewa zamanan annabci sun ƙare a 1843, ita ce ta tabbatar da cewa za su ƙare a 1844.” Early Writings, 235–237.
“Lokutan annabci” su ne “lokutan annabci” waɗanda “suka kai zuwa 1844,” waɗanda Milleriyawa da farko suka gaskata cewa sun kai zuwa 1843. “Lokutan annabci” da suka kai zuwa 1844, lokutan annabci uku ne,” kuma dukkansu an wakilta su a kan allunan Habakkuk. Ɗaya daga cikin lokutan ukun kawai ya “taɓa” 1844, sauran biyun kuwa sun kai zuwa 22 ga Oktoba, 1844. Kwanaki dubu ɗaya da ɗari uku da talatin da biyar sun kai ga ainihin ranar farko ta 1844, sa’ad da rashin cikar tsammani na farko na Milleriyawa ya auku, kuma lokacin jinkiri na duka Habakkuk sura ta biyu, da na misalin budurwai goma a cikin Matiyu ashirin da biyar ya fara.
Kwanaki dubu biyu da ɗari uku na Daniyel sura ta takwas, aya ta goma sha huɗu, sun kai ga 22 ga Oktoba, 1844, kuma shekaru dubu biyu da ɗari biyar da ashirin na “sau bakwai” a kan masarautar kudancin Yahuza su ma sun ƙare a can. A aya ta goma sha uku ta Daniyel takwas, Palmoni ya gabatar da kansa a matsayin Mai Ƙididdiga Mai Al’ajabi, kuma “tsari” da “zanen” annabcin da ya gabatar a nan gaba sun haɗa da aƙalla annabce-annabcen lokaci guda goma masu alaƙa da juna.
Za mu fara yin nazarin waɗannan gaskiyoyi dalla-dalla a cikin talifi na gaba.
“Kristi ya ba duniya wani darasi da ya kamata a zana shi a cikin tunani da rai. ‘Wannan kuwa ita ce rai madawwami,’ in ji shi, ‘su san ka, kai kaɗai ne Allah na gaskiya, da Yesu Kristi, wanda ka aiko.’ Amma Shaiɗan yana aiki a kan zukatan mutane, yana cewa, Ku yi wannan ko waccan aiki, za ku zama kamar alloli. Ta wurin ruɗaɗɗen tunani ya sa Adamu da Hauwa’u suka yi shakka ga maganar Allah, ya kuma maye gurbinta da wata ka’ida wadda ta kai ga ƙetare iyaka da rashin biyayya. Kuma wayonsa ta yaudara tana aikata yau abin da ta aikata a Adnin. Sa’ad da Kristi ya zo duniyarmu, ya zaɓi masu kamun kifi masu tawali’u su zama tubalin cocinsa. Ga waɗannan almajirai ya yi ƙoƙarin bayyana musu yanayin mulkinsa da aikinsa. Amma ƙarancin ganewarsu ya sanya masa takura. Sun kasance suna karɓar koyarwar malaman Attaura da Farisiyawa, sabili da haka yawancin abin da suka gaskata ba gaskiya ba ne. Kuma ko da yake Kristi yana da abubuwa da yawa da zai faɗa musu, ba su iya sauraron yawancin abin da yake marmarin sanar da su ba.”
“Kristi yana samun masu addini na wannan zamani sun cika ƙwarai da ra’ayoyi masu kuskure har babu wuri a zukatansu domin gaskiya. Da irin ilimin da ake bayarwa, malamai suna gauraya waɗannan ra’ayoyi da tunanin marubuta marasa bangaskiya. Ta haka ne suka shuka ciyawar baɗini a cikin zukatan matasa. Suna furta ra’ayoyin da bai kamata a gabatar wa matasa ko tsofaffi ba, ba tare da taɓa tunanin irin ƙwayar da suke shukawa ba, ko kuma girbin da za su tattara sakamakon haka.” Review and Herald, July 3, 1900.