Musa da Iliya alamu ne na annabci waɗanda, gwargwadon mahallin magana, za a iya fahimtarsu kowannensu a matsayin alama guda ɗaya, ko kuma a iya fahimtarsu a matsayin alama guda da ta ƙunshi annabawan biyu. A kan shaidar biyu ne ake tabbatar da abu, kuma a Ru’ya ta Yohanna goma sha ɗaya Musa da Iliya suna wakiltar shaidu biyu na Tsohon da Sabon Alkawari. A kan Dutsen Sāke Siffa, wanda yake wakiltar Zuwan Almasihu na Biyu, alamar tagwayen tana wakiltar duka dubu ɗari da arba’in da huɗu (Iliya) da kuma shahidai (Musa) na rikicin dokar Lahadi. Tare, a matsayin alama guda, a cikin kogon Horeb, suna wakiltar mutanen Allah a ƙarshen duniya waɗanda suke “ji,” suke “karantawa,” kuma suke “kiyaye” saƙon da yake Wahayin halin Allah, wanda yake ƙunshe da ikon canja wani mutumin Laodikiya ya zama na Filadelfiya. Ba da daɗewa ba, (ba da daɗewa ƙwarai) za a kai wani matsayi inda ba zai ƙara yiwuwa wawaye Adventistocin Laodikiya su yi amfani da “mai” da ake bukata domin su ba da amsa yadda ya kamata ga kukan nan, “Ga Ango yana zuwa.”
Sai Musa ya ce wa Ubangiji, Duba, kai kana ce mini, Ka hauro da wannan jama’a: amma ba ka sanar da ni wanda za ka aika tare da ni ba. Duk da haka ka ce, Na san ka da suna, kuma ka sami tagomashi a gabana. To, saboda haka, ina roƙonka, idan na sami tagomashi a gabanka, ka nuna mini hanyarka yanzu, domin in san ka, domin in sami tagomashi a gabanka: kuma ka tuna cewa wannan al’umma mutanenka ne. Sai ya ce, Kasancewata za ta tafi tare da kai, ni kuma zan ba ka hutu. Sai ya ce masa, In kasancewarka ba za ta tafi tare da ni ba, kada ka fisshe mu daga nan. Gama ta yaya za a sani a nan cewa ni da mutanenka mun sami tagomashi a gabanka? Ashe, ba ta wurin tafiyarka tare da mu ba ne? Haka za a rarrabe mu, ni da mutanenka, daga dukan sauran mutane da suke bisa fuskar duniya. Sai Ubangiji ya ce wa Musa, Wannan abin ma da ka faɗa zan yi shi: gama ka sami tagomashi a gabana, kuma na san ka da suna. Sai ya ce, Ina roƙonka, ka nuna mini ɗaukakarka. Sai ya ce, Zan sa dukan nagartata su shuɗe a gabanka, zan kuma yi shelar sunan Ubangiji a gabanka; zan yi alheri ga wanda zan yi wa alheri, zan kuma nuna jinƙai ga wanda zan nuna wa jinƙai. Kuma ya ce, Ba za ka iya ganin fuskata ba: gama babu mutumin da zai gan ni ya rayu. Sai Ubangiji ya ce, Ga shi, akwai wani wuri kusa da ni, za ka tsaya a kan dutse: kuma zai faru, sa’ad da ɗaukakata take wucewa, zan sa ka cikin tsagar dutsen, in rufe ka da hannuna har sai na wuce: sa’an nan zan ɗauke hannuna, kai kuwa za ka ga bayana: amma ba za a ga fuskata ba. Sai Ubangiji ya ce wa Musa, Sassaƙa wa kanka alluna biyu na dutse kamar na fari: ni kuwa zan rubuta a kan waɗannan allunan kalmomin da suke a cikin allunan farko, waɗanda ka fasa. Ka kasance a shirye da safe, ka hau tudun Sinai da safe, ka bayyana kanka a can a gare ni a ƙwanƙolin dutsen. Kada wani mutum ya hau tare da kai, kada kuma a ga wani mutum ko’ina cikin dukan dutsen; kada kuma tumaki ko shanu su yi kiwo a gaban wannan dutsen. Sai ya sassaƙa alluna biyu na dutse kamar na fari; Musa kuwa ya tashi da sassafe, ya hau tudun Sinai, kamar yadda Ubangiji ya umarce shi, ya kuma ɗauki allunan dutse biyu a hannunsa. Sai Ubangiji ya sauko cikin gajimare, ya tsaya tare da shi a can, ya yi shelar sunan Ubangiji. Ubangiji kuwa ya wuce a gabansa, ya yi shela, Ubangiji, Ubangiji Allah, mai jinƙai da alheri, mai jinkirin fushi, mai yalwar nagarta da gaskiya, mai kiyaye jinƙai domin dubbai, mai gafarta mugunta da laifi da zunubi, amma ba zai taɓa barin mai laifi ba tare da hukunci ba; yana hukunta muguntar ubanni a kan ’ya’ya, da a kan ’ya’yan ’ya’yansu, har tsara ta uku da ta huɗu. Sai Musa ya yi sauri, ya sunkuyar da kansa har ƙasa, ya yi sujada. Sai ya ce, In yanzu na sami tagomashi a gabanka, ya Ubangiji, ina roƙo, bari Ubangijina ya tafi a tsakiyarmu; gama jama’a ce mai taurin wuya; ka gafarta mana muguntarmu da zunubinmu, ka kuma ɗauke mu mu zama gādonka. Sai ya ce, Ga shi, ina yin alkawari: a gaban dukan mutanenka zan yi abubuwan al’ajabi, waɗanda ba a taɓa yin irinsu ba a cikin dukan duniya, ko a cikin kowace al’umma: kuma dukan mutanen da kake a tsakiyarsu za su ga aikin Ubangiji: gama abu ne mai banrazana wanda zan yi tare da kai. Fitowa 33:12–34:10.
Musa yana wakiltar mutanen Allah a ƙarshen duniya. Su ne waɗanda, a cikin “kwanaki na ƙarshe” na shari’ar bincike, suke roƙon Allah ya nuna musu “hanyarsa, domin” su “sani” Allah, kuma a matsayin amsa suna karɓar amsa daga Allah wadda ta haɗa da alkawarin cewa “gabansa zai tafi tare da” su, kuma Allah zai ba waɗannan mutane “hutu.”
Ga abin da Ubangiji ya ce, Ku tsaya a kan hanyoyi, ku duba, ku tambaya game da tsoffin hanyoyi, inda hanya mai kyau take, ku yi tafiya a cikinta, za ku kuwa sami hutawa ga rayukanku. Amma suka ce, Ba za mu yi tafiya a cikinta ba. Har ila yau, na sa matsara a kanku, suna cewa, Ku saurari ƙarar ƙaho. Amma suka ce, Ba za mu saurara ba. Irmiya 6:16, 17.
Irmiya ya bayyana wani rukuni da ya ƙi “gani” da “saurarawa,” saboda haka ba sa karɓar “hutar” da aka yi alkawari da ita ga waɗanda suke neman “hanya mai kyau” kuma suka “bi ta.” Ishaya ya bayyana wannan hutar a matsayin “wartsakewa.”
Wa zai koya wa sani? Kuma wa zai sa ya fahimci koyarwa? Waɗanda aka yaye daga nono, aka kuma raba su da ƙirji. Gama umarni sai ya zama bisa umarni, umarni bisa umarni; layi bisa layi, layi bisa layi; kaɗan a nan, kaɗan a can: Gama da leɓɓa masu tuntuɓe da wani harshe zai yi wa wannan jama'a magana. Waɗanda ya ce musu, Wannan ita ce hutawar da za ku sa mai gajiya ya huta da ita; kuma wannan ita ce wartsakewa: duk da haka ba su yarda su ji ba. Amma maganar Ubangiji ta zama a gare su umarni bisa umarni, umarni bisa umarni; layi bisa layi, layi bisa layi; kaɗan a nan, kaɗan a can; domin su tafi, su fāɗi a baya, a kuma karya su, a tarko su, a kama su. Ishaya 28:9–13.
“hutun” da “warkarwa” suna wakiltar ruwan sama na ƙarshe da ake zubawa a lokacin shelar saƙon gargaɗi na ƙarshe.
“An nuna mini lokaci sa’ad da saƙon mala’ika na uku yake gab da kammalawa. Ikon Allah ya sauka a kan mutanensa; sun cika aikinsu kuma sun shirya domin sa’ar gwaji da take gabansu. Sun karɓi ruwan sama na ƙarshe, ko kuma wartsakarwa daga gaban Ubangiji, kuma shaidar mai rai ta farfaɗo. Gargadi na ƙarshe mai girma ya yi amsa ko’ina, kuma ya tayar da mazaunan duniya waɗanda ba za su karɓi saƙon ba, ya kuma fusata su.” Early Writings, 279.
Alƙawarin “hutun” ko “wartsakewar” da shi ne “ruwan sama na ƙarshe,” ya ƙunshi alƙawarin da aka ba Musa a cikin kogon cewa “gaban” Allah zai tafi tare da mutanensa.
“Aikin zai kasance mai kama da na ranar Fentikos. Kamar yadda aka ba da ‘ruwan sama na fari,’ cikin zubowar Ruhu Mai Tsarki a farkon bishara, domin ya sa iri mai daraja ya tsiro, haka kuma za a ba da ‘ruwan sama na ƙarshe’ a ƙarshenta, domin nunar da girbin ya nuna. ‘Sa’an nan za mu sani, idan muka ci gaba da neman sanin Ubangiji; fitowarsa tabbatacciya ce kamar safiya; zai zo wurinmu kamar ruwan sama, kamar ruwan sama na ƙarshe da na fari a kan ƙasa.’ (Hosea 6:3.) ‘Sai ku yi farin ciki, ya ku ’ya’yan Sihiyona, ku yi murna cikin Ubangiji Allahnku; gama ya ba ku ruwan sama na fari daidai gwargwado, kuma zai sa ruwan sama ya sauko muku, ruwan sama na fari, da ruwan sama na ƙarshe.’ (Joel 2:23.) ‘A kwanaki na ƙarshe, in ji Allah, zan zubo daga Ruhuna a kan dukan ’yan Adam.’ ‘Kuma zai zama, duk wanda ya kira bisa sunan Ubangiji za ya tsira.’ (Ayyukan Manzanni 2:17, 21.) Babban aikin bishara ba zai ƙare da ƙarancin bayyanar ikon Allah fiye da wanda ya nuna farkonta ba. Annabce-annabcen da suka cika cikin zubowar ruwan sama na fari a farkon bishara, za su sāke cika a cikin ruwan sama na ƙarshe a ƙarshenta. Ga nan ne ‘lokutan wartsakewa’ waɗanda manzo Bitrus ya yi hasashe a kansu sa’ad da ya ce, ‘Saboda haka ku tuba, ku komo, domin a shafe zunubanku [a cikin Shari’ar Bincike], sa’ad da lokutan wartsakewa za su zo daga gaban Ubangiji; kuma zai aiko da Yesu.’ (Ayyukan Manzanni 3:19–20.)”
“Bayin Allah, da fuskokinsu suna haskakawa suna kuma walƙiya da tsarkakakkiyar keɓewar kai, za su yi gaggawa daga wuri zuwa wuri domin shelar saƙon daga Sama. Ta dubban muryoyi, a ko’ina cikin duniya, za a ba da gargaɗin. Za a aikata mu’ujizai, marasa lafiya za su warke, alamu da abubuwan al’ajabi kuma za su bi masu bi. Shaidan ma yana aiki da al’ajaban ƙarya, har ma yana saukar da wuta daga sama a gaban mutane. (Ru’ya ta Yohanna 13:13.) Ta haka ne za a sa mazaunan duniya su ɗauki matsayinsu.” The Great Controversy, 611, 612.
Zubowar Ruhu Mai Tsarki a kwanaki na ƙarshe an siffanta shi ta wurin zubowar Ruhu Mai Tsarki a farkon shelar bishara. “Maganar Ubangiji gare su” waɗanda ba za su ji abin da Ruhu yake faɗa wa ikkilisiyoyi ba, ita ce ƙa’idar annabci ta haɗa wani layin tarihin annabci da wani layin tarihin annabci domin a bayyana ƙarshen duniya. Ba kome ba ne face ƙa’idar da ke nuna cewa ƙarshen abu ana bayyana shi ta wurin farkonsa. Wawaye daga cikin mutanen Laodikiya na Adventist na Rana ta Bakwai suna ƙin wannan ƙa’idar annabci. Idan aka karɓe ta, Allah zai iya “koyar da sani,” wanda Daniyel ya bayyana cewa yana ƙaruwa a lokacin ƙarshe, kuma wannan sani ɗin ne kuwa Hoseya ya ce mutanen Allah ana hallaka su saboda ƙin karɓarsa. Rukunin da ke cikin Ishaya da Irmiya waɗanda suka ƙi ji ko gani, suna ƙin “wartsakewar,” wadda ita ce “hutun” da Allah ya yi alkawarin bayarwa ga mutanensa na “kwanaki na ƙarshe” domin su iya ketare rikicin ƙarshen kwanaki cikin aminci.
“sunan Ubangiji” (halayya) da Allah ya shelanta wa Musa shi ne cewa “Ubangiji Allah,” “mai jinƙai ne mai alheri, mai jinkirin fushi, mai yalwar nagarta da gaskiya.” Halayyarsa jinƙai ne da gaskiya. Gaskiyar da ke wakiltar halayyarsa kullum tana tare da jinƙansa, gama babu wani mutum da zai fahimci gaskiyarsa, sai dai Allah ya fara nuna masa jinƙansa, domin duka sun yi zunubi, sun kuma rasa ɗaukakar (halayyar) Allah. Gaskiyar cewa Yesu Almasihu shi ne Alpha da Omega ana gane ta, ana kuma kiyaye ta, ta waɗanda Allah ya gafarta musu muguntarsu da zunubinsu. Wannan gafarar tana faruwa ne a lokutan ƙarshe na shari’ar bincike. Waɗanda yake nuna musu jinƙansa, ta haka yana gafarta zunubansu, su yake ɗauka su zama gādonsa, yana kuma shiga alkawari da su.
“A kwanakin ƙarshe na tarihin wannan duniya, za a sabunta alkawarin Allah tare da mutanensa masu kiyaye dokokinsa.” Review and Herald, Fabrairu 26, 1914.
Dukan annabawa, har da Musa, suna nuna kwanakin ƙarshe na shari’ar bincike, sa’ad da Allah zai sabunta alkawarinsa da waɗanda aka gane su a matsayin ɗari da dubu arba’in da huɗu. Kuma sa’ad da aka kafa wannan alkawari, Allah “zai aikata abubuwan al’ajabi, irin waɗanda ba a taɓa yi ba a dukan duniya, ko a kowace al’umma; kuma dukan mutanen da kake a tsakiyarsu za su ga aikin Ubangiji; gama abu ne mai ban tsoro wanda zan yi tare da kai.”
An sa kwarewar Musa a cikin kogo a Dutsen Horeb, wanda kuma ake kira Dutsen Sinai, a cikin mahallin gwagwarmayar da Musa yake yi da mutanen Allah. Gwagwarmayarsa ita ce cika aikin da Allah ya ba shi. Musa yana cikin gwagwarmaya game da saƙon Allah ga duniya. Kafin Ubangiji ya nuna ɗaukakarsa ga Musa, mun ga Musa yana amfani da hujja a gaban Ubangiji, yana nuna cewa idan Ubangiji ya hallaka masu tawaye waɗanda a lokacin nan suka yi ta rawa kewaye da ɗan maraƙin zinariya na Haruna, hallakar masu tawayen za ta hallaka saƙon da yake bayyana ikon Allah.
Sai Ubangiji ya ce wa Musa, Na ga wannan jama'a, ga shi kuwa, jama'a ne masu taurin kai. Yanzu fa ka ƙyale ni, domin fushina ya yi zafi a kansu, in hallaka su; ni kuma zan mai da kai al'umma mai girma. Sai Musa ya roƙi Ubangiji Allahnsa, ya ce, Ya Ubangiji, don me fushinka yake ƙuna a kan mutanenka, waɗanda ka fito da su daga ƙasar Masar da babban iko da hannu mai ƙarfi? Don me Masarawa za su yi magana su ce, Da muguwar niyya ya fito da su, domin ya kashe su a duwatsu, ya kuma shafe su daga fuskar duniya? Ka juya daga zafin fushinka, ka fasa wannan masifa da ka yi niyya a kan mutanenka. Ka tuna da Ibrahim, Ishaku, da Isra'ila, bayinka, waɗanda ka rantse musu da kanka, ka ce musu, Zan yawaita zuriyarku kamar taurarin sama, kuma duk wannan ƙasa da na faɗa zan ba zuriyarku ita, za su kuwa gāje ta har abada. Sai Ubangiji ya fasa masifar da ya yi tunanin aikata wa mutanensa. Fitowa 32:9–14.
Kwarewar da Musa ya yi a cikin kogon tana ƙunshe da saƙon da aka naɗa Musa ya gabatar wa duniya. Shaidar Ubangiji yana wucewa gaban Musa yana kuma shelanta halinsa an sanya ta cikin mahallin saƙo na cikin gida game da mutanen Allah masu tawaye (na Laodicea), kuma mahallin kwarewar Iliya a cikin kogon an sanya shi cikin gwagwarmayarsa da Jezebel, wato haɗin kai mai ninki uku na Amurka, Paparoma da Majalisar Ɗinkin Duniya. Ɗaya yana wakiltar saƙon cikin gida ga ikilisiya, ɗayan kuma saƙon waje ga duniya, amma shaidu biyu, Musa da Iliya, suna cikin kogon Horeb ɗaya, kuma dukkansu biyu ana wakilta su a cikin kogon a ƙarshen duniya.
Sai Ahab ya faɗa wa Jezebel duk abin da Iliya ya yi, da kuma yadda ya kashe dukan annabawan da takobi. Sa’an nan Jezebel ta aiki wani ɗan saƙo zuwa ga Iliya, tana cewa, Haka alloli su yi mini, har ma fiye da haka, in ban mai da ranka kamar ran ɗayansu ba gobe da irin wannan lokaci. Da ya ga haka, sai ya tashi, ya tafi domin ceton ransa, ya zo Biyersheba, wadda take ta Yahuza, ya bar bawansa a can. Amma shi kansa ya yi tafiyar yini guda zuwa cikin jeji, ya zo ya zauna a ƙarƙashin wani itacen genista; sai ya roƙi wa kansa mutuwa, ya ce, Ya isa; yanzu, ya Ubangiji, ka ɗauke raina; gama ni ban fi kakannina ba. Yana kwance yana barci a ƙarƙashin itacen genista, sai ga wani mala’ika ya taɓa shi, ya ce masa, Tashi ka ci. Sai ya duba, ga kuwa akwai waina da aka gasa a kan garwashi, da kuma tulun ruwa a kusa da kansa. Sai ya ci ya sha, ya kuma sāke kwanciya. Sai mala’ikan Ubangiji ya sāke zuwa a karo na biyu, ya taɓa shi, ya ce, Tashi ka ci; gama tafiyar ta yi maka girma ƙwarai. Sai ya tashi, ya ci ya sha, ya yi tafiya da ƙarfin wannan abinci kwana arba’in da dare arba’in har zuwa Horeb, dutsen Allah. Sai ya isa can, ya shiga wani kogo, ya kwana a can; sai ga maganar Ubangiji ta zo masa, ta ce masa, Me kake yi a nan, Iliya? Sai ya ce, Na yi kishin Ubangiji Allah Maɗaukakin Runduna ƙwarai: gama Isra’ilawa sun yashe alkawarinka, sun rushe bagadanka, sun kuma kashe annabawanka da takobi; ni kuma, ni kaɗai ne na rage, suna neman raina su ɗauke shi. Sai ya ce, Fita, ka tsaya a kan dutsen a gaban Ubangiji. Sai ga shi, Ubangiji ya ratsa, wata iska mai girma da ƙarfi kuwa ta kakkarya duwatsu, ta farfashe ƙayoyi a gaban Ubangiji; amma Ubangiji ba ya cikin iskar. Bayan iskar kuma sai wata girgizar ƙasa; amma Ubangiji ba ya cikin girgizar ƙasar. Bayan girgizar ƙasar kuma sai wuta; amma Ubangiji ba ya cikin wutar. Bayan wutar kuma sai wata ƙaramar murya mai laushi. Da Iliya ya ji ta, sai ya lulluɓe fuskarsa da alkyabbarsa, ya fita, ya tsaya a mashigin kogon. Sai ga wata murya ta zo gare shi, ta ce, Me kake yi a nan, Iliya? Sai ya ce, Na yi kishin Ubangiji Allah Maɗaukakin Runduna ƙwarai: domin Isra’ilawa sun yashe alkawarinka, sun rushe bagadanka, sun kuma kashe annabawanka da takobi; ni kuma, ni kaɗai ne na rage, suna neman raina su ɗauke shi. Ubangiji kuwa ya ce masa, Ka tafi, ka koma ta hanyarka zuwa jejin Dimashƙu: idan ka isa, ka shafe Haza’el ya zama sarki a Suriya. Jehu ɗan Nimshi kuma za ka shafa ya zama sarki a kan Isra’ila. Elisha ɗan Shaphat na Abelmeholah kuma za ka shafa ya zama annabi a madadinka. Zai zama kuwa, duk wanda ya tsira daga takobin Haza’el, Jehu zai kashe shi; duk wanda kuma ya tsira daga takobin Jehu, Elisha zai kashe shi. Duk da haka na bar wa kaina mutum dubu bakwai a Isra’ila, dukan gwiwoyin da ba su sunkuya wa Ba’al ba, da kowane baki da bai sumbace shi ba. 1 Sarakuna 19:1–18.
Kwarewar Iliya a cikin kogon tana wakiltar sanyin gwiwar annabin game da saƙon da kuma yadda yake ganin tasirin saƙonsa da aikinsa. Musa yana kāre saƙon da Allah ya bayyana, amma Iliya ya yi watsi da saƙon. Saƙon ɗaya ne, sai dai ɗaya yana da alaƙa da abin da yake na cikin ikilisiya, ɗayan kuma da abin da yake na wajen ikilisiya. Duk da haka, ta fuskar annabci, a tare suna nuna saƙo mai ɓangare biyu na Ru’ya ta Yohanna goma sha takwas. Abin da nake bukatar in jaddada game da dukan gaskiyoyin da suke da alaƙa da kogon shi ne cewa a cikin “kwanaki na ƙarshe,” sanyin gwiwar da ake bayyanawa a kowane hali yana a kan saƙon ne da kuma tasirinsa.
Musa da Iliya dukansu suna wakiltar waɗanda suke “ji” kuma suke “gani” “muryar” wadda ita ce “maganar Ubangiji.” Wannan “magana” tana wakiltar halinsa na jinƙai da gaskiya. Mai Zabura ma yana roƙon a nuna masa jinƙan Allah, wanda shi ne halinsa. Domin ya ga “jinƙansa,” Mai Zabura ya yi alkawarin “ji” abin da Ruhu yake faɗa wa ikkilisiyoyi.
Ga shugaban mawaƙa, Zabura ga ’ya’yan Kora. Ya Ubangiji, ka yi alheri ga ƙasarka: ka maido da bautar Yakubu [ka juyar da ita]. Ka gafarta muguntar mutanenka, ka rufe dukan zunubinsu. Selah. Ka kawar da dukan hasalarka: ka juya daga tsananin fushinka. Ka komo da mu, ya Allah na cetonmu, ka sa fushinka a kanmu ya daina. Za ka yi fushi da mu har abada ne? Za ka tsawaita fushinka zuwa dukan tsararraki ne? Ba za ka rayar da mu kuma ba ne, domin mutanenka su yi farin ciki a cikinka? Ka nuna mana jinƙanka, ya Ubangiji, ka ba mu cetonka. Zan saurari abin da Allah Ubangiji zai faɗa: gama zai yi magana da salama ga mutanensa, da kuma ga tsarkakansa: amma kada su sāke komawa ga wauta. Hakika cetonsa yana kusa da waɗanda suke tsoronsa; domin ɗaukaka ta zauna a ƙasarmu. Jinƙai da gaskiya sun haɗu tare; adalci da salama sun sumbaci juna. Gaskiya za ta tsiro daga ƙasa; adalci kuma zai duba ƙasa daga sama. I, Ubangiji zai ba da abin da yake nagari; ƙasarmu kuma za ta ba da amfaninta. Adalci zai tafi gabansa; kuma zai sa mu a cikin hanyar sawunsa. Zabura 85:1–13.
Ka lura cewa “jinƙai da gaskiya,” (kuma “gaskiya” ita ce kalmar Ibrananci ‘emet’ da muka kasance muna ambato) waɗanda suke haifar da adalci da salama, sun “sumbaci” juna. An haɗa su wuri guda. Mai zabura ya sanya waƙarsa a cikin kwanaki na ƙarshe na shari’ar bincike lokacin da Allah ya “gafarta muguntar” “mutanensa.” Roƙon kuwa shi ne Ubangiji ya “rayar” da mutanensa.
“Dole ne a sami farfaɗowa da gyarawa, a ƙarƙashin hidimar Ruhu Mai Tsarki. Farfaɗowa da gyarawa abubuwa ne biyu mabambanta. Farfaɗowa na nufin sabunta rai na ruhaniya, raya ƙarfin tunani da na zuciya, tashin matattu daga mutuwar ruhaniya. Gyarawa kuma na nufin sake tsarawa, canji cikin ra’ayoyi da koyaswoyi, ɗabi’u da ayyuka. Gyarawa ba za ta haifar da kyakkyawan ’ya’yan adalci ba sai an haɗa ta da farfaɗowar Ruhu. Farfaɗowa da gyarawa za su yi aikin da aka ƙaddara musu, kuma yayin yin wannan aiki dole ne su haɗu.” Selected Messages, littafi na 1, 128.
“Farfaɗowar” da mai Zabura yake roƙo tana bayyana wata bukata daga wurin mutumin da ya san cewa ya mutu. Farfaɗowar da mai Zabura yake roƙo bukata ce mai matuƙar wahalar nema ga ɗan Laodikiya, domin ɗan Laodikiya bai san cewa a ruhaniya ya mutu ba; amma da bai mutu ba, da ba zai buƙaci a farfaɗo da shi ba. Ana cika wannan farfaɗowa ne ta wurin yarda da “jin abin da Allah Ubangiji zai faɗa,” kuma babu wani aiki da ya kamata ya riga mu wajen tabbatar da wannan farfaɗowar da take zuwa sa’ad da Ruhu Mai Tsarki yake zaune a cikinmu.
“Farfaɗowar ibada ta gaskiya a cikinmu ita ce mafi girma kuma mafi gaggawar dukan bukatunmu. Neman wannan ya kamata ya zama aikinmu na fari.” Selected Messages, littafi na 1, 121.
Da take magana game da littafin Ru’ya ta Yohanna, ’Yar’uwa White ta bayyana kamar haka.
“Sa’ad da mu a matsayin al’umma muka fahimci abin da wannan littafi yake nufi a gare mu, za a ga babban farkawa a cikinmu.” Testimonies to Ministers, 113.
Kalmar nan “farfaɗowa” ana bayyana ta da ma’anar dawo da rai. Waɗanda aka zaɓa su kasance cikin dubu ɗari da arba’in da huɗu dole ne da farko su gane cewa matattu ne, kuma suna bukatar farfaɗowa. Gaskiyar cewa dubu ɗari da arba’in da huɗu matattu ne muhimmin ɓangare ne na saƙon da ake buɗe hatiminsa jim kaɗan kafin lokacin alheri ya rufe. Muna da abubuwa da yawa da za mu faɗa game da wannan gaskiya. Abin da yake farfaɗo da su shi ne “jinƙai” da Allah yake miƙa musu sa’ad da Ya “farfaɗo” da su kuma Ya ba su adalcinsa. Abin da yake farfaɗo da su shi ne gaskiyar cewa Yesu shi ne Alfa da Omega, kuma wannan fahimta tana haifar a cikinsu da “salama” wadda ta fi gaban dukan ganewa. Alkawarin kuwa shi ne cewa “gaskiya” “za ta tsiro daga ƙasa.” Saƙon da aka wakilta a matsayin “gaskiya,” wanda shi ne Alfa da Omega, ya samo asali ne a cikin Amurka, domin yana tsiro “daga ƙasa.” Saƙon a farkon ya fito daga Amurka, kuma saƙon a ƙarshe yana tsiro daga wannan wuri guda.
Da yake an kafa mahallin mutanen kogon Allah a matsayin alama, za mu yi la’akari da wasu annabawa da suka kasance a cikin kogo na alama. Yesu ya bayyana Yohanna Mai Baftisma a matsayin Iliya, kuma Yohanna yana cikin kurkuku sa’ad da ya bukaci ya san ko Yesu ne Almasihu mai zuwa. Ya bukaci ya san ainihin halin Yesu. Ya bukaci ya san ko saƙon da ya yi shela da kuma saƙon da Yesu ya ci gaba da yi wa’azi da shi shi ne saƙo na gaskiya. Ya aika almajiransa su tambayi Yesu wannan tambaya, sai Yesu ya wuce tambayarsu ya ci gaba da nuna musu ɗaukakarsa.
“Haka kuwa ranar ta shuɗe, almajiran Yohanna suna gani suna kuma jin dukan waɗannan abubuwa. A ƙarshe Yesu ya kira su gare Shi, ya umarce su su je su faɗa wa Yohanna abin da suka gani da abin da suka shaida, yana ƙara da cewa, ‘Mai albarka ne duk wanda ba zai sami wani dalilin yin tuntuɓe a cikina ba.’ Luka 7:23, R. V. An ga shaidar allahntakarsa a cikin dacewarta da bukatun ’yan Adam masu shan wahala. An bayyana ɗaukakarsa cikin saukarsa zuwa ga ƙasƙantaccen halinmu.”
“Almajiran suka kai saƙon, kuma hakan ya isa. Yohanna ya tuna annabcin da ya shafi Almasihu, ‘Ubangiji ya shafe Ni in yi wa masu tawali’u bishara; Ya aike Ni in ɗaure masu karaiyayyen zuciya, in shelanta ’yanci ga kamammu, da buɗewar kurkuku ga waɗanda ake tsare da su; in shelanta shekarar karɓaɓɓiya ta Ubangiji.’ Ishaya 61:1, 2. Ayyukan Almasihu ba kawai sun bayyana shi a matsayin Almasihu ba ne, amma sun nuna kuma ta wace hanya za a kafa mulkinsa. Ga Yohanna aka buɗe wannan gaskiya ɗaya da ta zo wa Iliya a cikin hamada, sa’ad da ‘wata iska mai girma da ƙarfi ta tsaga duwatsu, ta farfashe duwatsu a gaban Ubangiji; amma Ubangiji ba ya cikin iskar: kuma bayan iskar sai girgizar ƙasa; amma Ubangiji ba ya cikin girgizar ƙasar: kuma bayan girgizar ƙasar sai wuta; amma Ubangiji ba ya cikin wutar:’ kuma bayan wutar, Allah ya yi magana da annabin ta wurin ‘ƙaramar murya mai laushi.’ 1 Sarakuna 19:11, 12. Haka Yesu zai yi aikinsa, ba da ƙarar makamai da kifar da kursiyai da mulkoki ba, amma ta wurin yin magana da zukatan mutane ta rayuwar jinƙai da sadaukar da kai.” Desire of Ages, 217.
Ana isar da ikon Allah ta wurin Kalmarsa. Ana kai ta zuwa ga “zukatan mutane.” Wannan ne darasin “ƙaramar murya mai taushi.” Duk da haka saƙon Iliya shi ne saƙon waje da ke bayyana rundunonin da suke a wajen mutanen Allah. Almasihu yana gaya wa Iliya cewa a cikin “kwanaki na ƙarshe” Kalmarsa ce wurin da iko yake, duk da haka “arin makamai da kifar da kursiyai da mulkoki,” waɗanda iska mai hallakarwa, girgizar ƙasa, da wuta suke wakilta, suna nuna ƙarfin waje uku da aka wakilta a cikin littafin Ru’ya ta Yohanna waɗanda mutanen Allah za su fuskanta. “Iskar” mai hallakarwa alama ce ta Musulunci a annabcin Littafi Mai Tsarki. “Girgizar ƙasa” ita ce tawaye da rashin tsari na Juyin Juya Halin Faransa. “Wuta” kuwa ita ce hallakar da aka kawo wa Saduma da Gwamrata. Iliya ya gudu daga ikon Paparoma domin ya kai ga kogon, saboda haka Ubangiji ya bayyana masa cewa duk da dukan mugayen rundunoni da suka haɗa da rikicin ƙarshen duniya, a cikin ƙaramar murya mai taushi ne ake samun ikon Allah.
Musa, Iliya, da Yahaya Mai Baftisma duk suna ba da shaida cewa sun ga halin Allah daga cikin kogo. “Kogo” shi ne kaɗai alamar da za a ba muguwar tsara mai zina. Yesu ya yi magana game da “muguwar da mazinaciyar tsara,” wadda ita ce tsara ta “kwanaki na ƙarshe” na shari’ar bincike. Alamar wannan tsara kuwa ita ce annabi Yunana wanda ya yi kwana uku a cikin kogo—cikin wani babban kifin whale.
Da jama’a kuma suka taru da yawa ƙwarai, sai ya fara cewa, Wannan muguwar tsara ce: suna neman alama; kuma ba za a ba ta wata alama ba, sai dai alamar Annabi Yunana. Gama kamar yadda Yunana ya zama alama ga mutanen Nineba, haka kuma Ɗan Mutum zai zama ga wannan tsara. Luka 11:29, 30.
Yunana ya kasance cikin cikin kifin nan na tsawon kwana uku da dare uku, haka kuma Yesu ya kasance a cikin kabari na kwana uku. Yunana alama ne, haka ma Yesu. Suna wakiltar alamar tashin matattu, wadda, ba shakka, take biye da mutuwa.
Sai waɗansu daga cikin malaman Attaura da Farisiyawa suka amsa, suna cewa, Malam, muna so mu ga wata alama daga gare ka. Amma ya amsa ya ce musu, Mugun ƙarni mai zina ne yake neman alama; kuma ba za a ba shi wata alama ba, sai dai alamar annabi Yunusa. Gama kamar yadda Yunusa ya yi kwana uku da dare uku a cikin cikin babban kifin nan, haka kuma Ɗan Mutum zai yi kwana uku da dare uku a cikin zuciyar ƙasa. Mutanen Nineba za su tashi a shari’a tare da wannan ƙarni, kuma za su hukunta shi: domin sun tuba saboda wa’azin Yunusa; ga shi kuma, wanda ya fi Yunusa girma yana nan a nan. Matiyu 12:38–41.
Idan muka fahimci ƙa’idar maimaituwar tarihi, tare da gaskiyar cewa dukan tarihin mai tsarki yana nuni da ƙarshen duniya, to mutuwar Yunusa da Kristi, da binne su, da tashinsu daga matattu su ne “alamar” kuma saƙon ga mutanen Allah yanzu. Sa’ad da aka fitar da Yunusa daga cikin cikin kifin, sai ya shelanta saƙon; haka kuma, saƙon tashin Kristi daga matattu nan da nan aka shelanta shi sa’ad da mala’ikan ya kawar da dutsen daga kogon da Kristi yake ciki. Waɗanda Musa, Iliya, Yunusa, da Kristi suke wakilta suna alamta ba kawai mutanen Allah na “kwanaki na ƙarshe” ba, har ma da saƙon da kowannensu ya bayar.
Alamar Yunana ta haɗa da kwarewar kogon inda ake bayyana halin jinƙan Almasihu. Irin wannan jinƙai ɗin da Yesu ya yi wa Iliya, an yi wa Yunana shi ma, sa’ad da yake gudu daga alhakinsa na shelanta saƙon. Akwai abubuwa da yawa da za a ƙara faɗi game da Yunana, amma a yanzu akwai wasu batutuwa da ya kamata a yi magana a kansu.
Kogon, a tsakanin sauran abubuwa, yana wakiltar mutuwa da tashin matattu. Mutanen alkawarin Allah a cikin kwanaki na ƙarshe an bayyana su ta bakin shaidu masu yawa a matsayin waɗanda suka mutu sannan kuma aka tayar da su. Hakika, dole ne Kirista ya sāke haifuwa domin ya ga mulkin Allah, kuma wannan yana wakiltar mutuwar tsohon mutum na jiki; amma ta fuskar annabci yana nufin fiye da haka. Yana magana ne game da saƙo da aka dakatar a tafiyarsa. Iliya ya daina shelanta saƙon, Yunusa ya gudu daga shelanta saƙon. An jefa Yahaya cikin kurkuku aka kuma kashe shi. An gicciye Yesu.
Alamar Yunana, saboda haka, ba kawai game da mutuwa da tashin matattu ba ne; a’a, game da mutuwa da tashin matattu na saƙo ne, kuma dukan saƙonnin da aka wakilta a cikin Kalmar Allah suna nuni da saƙon gargaɗi na ƙarshe wanda Uba ya ba wa Yesu, shi kuwa ya ba wa Jibrilu, shi kuwa ya ba wa annabi, wanda daga nan ya rubuta shi ya kuma aika shi zuwa ga ikilisiyoyi. Allah ya yarda ya kawo ƙarshen saƙon ya kuma sāke farawa a cikin kwarewar kogon Musa. Iliya ya kammala aikinsa a matsayin manzo ya kuma gudu zuwa cikin kogo. Yunana ya gudu zuwa Tarshish. An kashe Yohanna Mai Baftisma, kamar yadda aka kashe Yesu. Dukan waɗannan shaidu dole ne a kawo su zuwa ga littafin Ru’ya ta Yohanna a daidaita su da juna. Daniyel da Ru’ya ta Yohanna littattafai biyu ne, amma “shaidar Yesu” tana bayyana cewa su ma littafi guda ne. Suna da halaye iri ɗaya da na Littafi Mai Tsarki. Littattafai biyu da suke zama littafi guda, da marubuta biyu da suke wakiltar shaidu biyu.
Daniyel, bawan ƙaƙaba na Babila, kuma daga baya na Mediya-Farisa, ya mutu a ma’ana ta alama sa’ad da aka jefa shi cikin kogon zakuna. Yunana ya mutu a ma’ana ta alama sa’ad da babban kifin ya haɗiye shi. Yohanna Mai Bayyana Wahayin ya mutu a ma’ana ta alama sa’ad da aka jefa shi cikin tafasasshen mai. William Miller ya mutu, amma yana da alkawarin cewa mala’iku suna jiran a kabarinsa domin tashin matattu na masu adalci. Hidimar Future for America ta mutu a ma’ana ta alama a ranar 18 ga Yuli, 2020.
Saƙon gargaɗi na ƙarshe yana cikin mahallin warkar da munanan raunin ikon papanci. Warkar da raunin nan mai kisa takamaiman batu ne na surori na goma sha uku da na goma sha bakwai na Ru’ya ta Yohanna. Sa’ad da aka warkar da munanan rauninsa, papancin da aka tayar zai zama mulki na takwas da aka wakilta a sura ta goma sha bakwai ta Ru’ya ta Yohanna. An bayyana shi a matsayin na takwas, wato, wanda yake daga cikin bakwai. Takwas alama ce ta tashin matattu, domin kaciya a matsayin hatimin dangantakar alkawari za a yi ta ne a rana ta takwas bayan an haifi ɗa namiji. An maye gurbin wannan al’ada da baftisma a zamanin Kiristanci, kuma baftisma tana wakiltar mutuwa, binne, da tashin Almasihu daga matattu. An ta da Almasihu daga matattu a ranar da ta biyo bayan rana ta bakwai. Saboda haka, a ma’anar annabci an ta da shi a rana ta takwas. Bayan shekara dubu na hutawa, za a ta da sabuwar duniya a ƙarni na takwas.