Littafin Yowel watakila shi ne mafi kai-tsaye wajen bayyanar da ruwan sama na ƙarshe a cikin Nassosi, kuma Yowel ya fara ne da yin nuni da farko ga tsararraki huɗu na ridda da cocin Adventist ta Bakwai ta Laodiceya ta aikata. Waɗannan tsararraki huɗu na lalacewa mai ƙaruwa da aka wakilta a ayoyin farkon Yowel sun yi daidai da munanan abubuwa huɗu masu ƙaruwa na Ezekiyel sura ta takwas. Daga 1863 zuwa 1888 yana wakiltar tsara ta farko, kuma yana wakiltar ƙin karɓar saƙon tushe na Milleriyawa kamar yadda aka wakilta a kan taswirorin majagaba na 1843 da 1850, kamar yadda aka wakilta a Habakkuk sura ta biyu, waɗanda kuma suke alamar alkawari kamar yadda alluna biyu na Dokoki Goma suka wakilta.
1888 zuwa 1919 suna wakiltar tsara da ta ƙi ƙwarewar adalci ta wurin bangaskiya, wadda take haifar da ƙwarewar da cocin Filadelfiya ke wakilta. A tsara ta farko, tawaye ya mai da hankali ga aikin jagoranci da William Miller yake wakilta, kuma a tsara ta biyu ta 1888, an yi tawaye ga jagorancin Ruhun Annabci. Tsara ta uku ta 1919 ta fara da littafin William Warren Prescott, *The Doctrine of Christ*, kuma ta ƙare da littafin *Questions on Doctrine* a 1956. Wannan tsara ta uku ita ce tsara ta yin sulhu da duniya yayin da Adventism ke neman amincewa da ayyukan likitanci daga American Medical Association, da kuma amincewar kwalejojin ta daga malaman ilimi na Furotesta masu ridda da Cocin Katolika ta Roma.
A ƙarni na uku, an ƙi amincewa da shawarar ilimi daga alƙalamin Ellen White, aka maye gurbinta da gurɓatattun hanyoyin ilimi na duniya kamar yadda falsafar ilimin Girka ta wakilta. Ilimin Girka yana da wakilci a cikin allahiya Athena, wadda aka keɓe mata wurin sujada a cikin kwaikwayon haikalin Parthenon da ke Nashville, Tennessee.
An misalta ilimi na gaskiya a cikin Littafi Mai Tsarki da makarantun annabawa da suke da alaƙa da annabi Elisha. Tawayen Makabiyawa na shekara ta 167 kafin haihuwar Almasihu, har zuwa hallakar Urushalima a shekara ta 70 bayan haihuwar Almasihu, a babban ɓangare zanga-zanga ce a kan kutsawar ilimin Helenawa cikin al’ada da al’ummar tsohuwar ƙasa ta zahiri mai ɗaukaka. Zanga-zangar Makabiyawa tawaye ce a kan rinjayar Helenawa a kowane mataki, amma rinjayar ilimin Girka ta yi ƙarfi sosai a cikin tarihi da kuma dalilan masu kishin Makabiyawa, har ba za a iya raba ta da gaskiyar cewa ilimin Girka ne watakila babban abin da ya fi haɗuwa da ƙin karɓar Yesu Almasihu daga Yahudawa a matsayin Almasihunsu ba. An rubuta littattafai da suka bayyana mummunar rinjayar ilimin Girka a kan Yahudawa da gudummawar ilimin ƙarya ga ƙin amincewar Yahudawa da Almasihu da kuma gicciye Shi.
Tayar Maccabean ta yi daidai da tayar 1776 a cikin ƙasar ɗaukaka ta ruhaniya ta zamani. A halin yanzu akwai jami’o’i sama da 4,000 da aka yi wa rajista a cikin Amurka, waɗanda aka gina bisa falsafar hanyoyin ilimi na Helenawa da na Jesuit. Rikici da rashin bin doka na shekaru goma da suka wuce fiye da goma ana iya danganta su kai tsaye da abin da ake kira cibiyoyin ilimi a cikin Amurka, waɗanda tsawon shekaru da dama suke cusa wa ɗalibai akidu, alhali kuwa tun da farko kafofin watsa labarai da hanyoyin nishaɗi sun riga sun shirya su su karɓi falsaforin gurguzancin duniya waɗanda aka samo daga falsaforin shaidan na lokacin Juyin Juya Hali na Faransa. Tuni an riga an shirya ɗaliban jami’o’in yau su karɓi salon rayuwar da Saduma da Gwamrata suka wakilta kafin su shiga cibiyoyin ilimi da aka tsara domin kai hari ga fararen fata, Kiristoci, da tarihin gaskiya na Amurka. Ɗan ƙasar Amurka a yau wanda yake son fahimtar wannan tsarin shari’a mai matakai biyu da ba ya gushewa, wanda yake cika batun adalci da gaskiya da aka jefa cikin tituna kamar yadda aka bayyana a cikin Littafi Mai Tsarki da kuma Ruhun Annabci, dole ne ya fahimci cewa yanayin da ake ciki a yanzu sakamakon hari ne da aka tsara da gangan, wanda ake cusa shi tun daga farkon shekarun rayuwa ta wurin wani tsarin ilimi da aka tsara domin kawo ’yan Adam ƙarƙashin ikon gurguzan duniya masu mulkin ƙasurgumu—ikon macijin nan!
Akwai manyan jigogi biyar a cikin rubuce-rubucen Ellen White; ilimi, gyaran harkar lafiya, rayuwar Kirista, jigogin Babban Rikici da kuma ibada ta zahiri. Ilimi yana ɗaya daga cikin manyan jigogi biyar a cikin Ruhun Annabci, kuma Ellen White ta kasance annabiya ta Littafi Mai Tsarki kamar yadda kowane annabi da aka ambata a cikin Maganar Allah yake. Daga cikin sauran abubuwa, wannan yana nufin cewa rayuwarta misali ce ta kuma ga dubu ɗari da arba’in da huɗu. Kafin wani ya yi tunanin cewa Almasihu kaɗai ne ya kamata ya zama misalinmu; Bulus ya ce:
Gama ko da kuna da masu koyarwa dubu goma a cikin Almasihu, duk da haka ba ku da ubanni masu yawa; gama a cikin Almasihu Yesu ni ne na haife ku ta wurin bishara. Saboda haka ina roƙonku, ku yi koyi da ni. 1 Korintiyawa 4:15, 16.
A matsayin annabiya, Ellen White misali ce. Sau ɗaya kaɗai ne Ellen White ta amince da matsayin zama mambar kwamitin gudanarwa, kuma wannan lokacin shi ne wajen kafuwar wata kwaleji da ta rungumi ƙa’idodin ilimi na gaskiya kamar yadda aka bayyana su a matsayin ɗaya daga cikin manyan jigogi biyar na hidimarta. Wannan kwalejin da take Madison, Tennessee, tana cikin yankin babban birni na Nashville, Tennessee. Ba wai kawai ta amince ta kasance a cikin kwamitin kafuwar Kwalejin Madison daga 1904 har zuwa shekara guda kafin rasuwarta a 1915 ba, har ma ta taka muhimmiyar rawa wajen zaɓen ƙasar da aka kafa kwalejin a kanta. Nashville ita ce cibiyar tsarin ilimin Helenawa wanda ya taimaka wajen hana Yahudawa karɓar Almasihunsu a tarihin Maccabees, waɗanda suke misalta Furotesta masu ridda na zamanan da muke rayuwa a cikinsu yanzu. An tabbatar da layin Maccabees ƙwarai a cikin ɓoyayyen tarihin aya ta arba’in, yana wakiltar Furotesta masu ridda waɗanda yanzu an riga an cusa musu, gaba ɗaya, irin waɗannan ’ya’yan lalatarwa na ilimin Helenawa iri ɗaya, ko da yake a sabon salo na zamani.
A ƙarni na uku na Adventism, shugabancin da ya ƙi Ruhun Annabci a shekara ta 1888, ya zaɓi ya miƙa tsarin iliminsu ga tsarin ba da izinin inganci na duniya. Nashville tana wakiltar cibiyar alama ta ilimi na gaskiya da na ƙarya duka biyu. Annabin ya zaɓi wannan birni guda da duniya ta zaɓa domin ɗaukaka ilimin Girka, gama ba kamar ilimin Girka ba—wanda yake ginuwa a kan rarraba gaskiya zuwa darussa keɓaɓɓu domin a rushe gaba ɗaya. Ilimi na gaskiya shi ne tushen asali na sauran manyan jigogi huɗu na Sister White: gyaran lafiya, ibada ta zahiri, rayuwar Kirista, kuma musamman jigon The Great Controversy.
Yesu kullum yana kwatanta ƙarshe da farkon abu, kuma gwajin da aka yi a Aljannar Adnin yana kwatanta gwajin da duniya ke fuskanta a yanzu. Gwajin da ke a ƙarshe daidai yake da kowane gwaji na Littafi Mai Tsarki, gama Allah ba ya canjawa har abada. Gwaji na Littafi Mai Tsarki tsari ne na gwaji mai matakai uku wanda yake haifar da rukuni biyu da ake bayyanawa a ƙarshen wannan tsari na gwaji. Mala’ikan farko yana bayyana matakan ukun kamar haka: ku ji tsoron Allah, ku ba Shi ɗaukaka, gama lokacin gwajin shari’a mai bayyana ainihin abu ya zo. Mataki na farko shi ne umarnin kada a ci daga itacen sanin nagarta da mugunta. Da yake ba ta da tsoron Allah da ya wajaba, Hauwa’u ta gaza gwajin itacen, ta kuwa ci ’ya’yan itacen da aka wakilta a matsayin nagarta da mugunta duka. Tsoron Allah da Adamu yake da shi bai hana shi shiga tawaye na itacen ba, kuma aka kawo hukunci a kansu duka biyu, yayin da suka bayyana rayuwa marar madawwamar kasancewar Allahntaka.
Gwajin kwanaki na ƙarshe yana farawa da gargaɗi a ci ƙaruwar ilimi da aka buɗe hatiminsa cikin wahayin Yesu Almasihu, dab da lokacin da lokacin gwajin ɗan Adam zai zo ƙarshe. Ko tare da Adventism ko kuwa waɗanda suke wajen Adventism, gwajin yana dogara ne a kan karɓar, ko kuma ƙin karɓar, ƙaruwar “ilimi” da aka buɗe hatiminsa a zamaninmu. Wannan gwajin ilimin ana wakilta shi ta wurin itacen gwaji na Aljanna, wanda yake wakiltar sanin ko dai nagarta ko mugunta. Ilimi na gaskiya ya kasance a Nashville, Tennessee, kuma aka nuna shi a matsayin alama a can a 1904, yayin da ilimi na ƙarya ya kasance a Nashville a 1897, sannan aka sake gina shi a matsayin tsari na dindindin a 1920. A rayuwar annabiyar, an tsarkake ilimi na gaskiya a Nashville, kuma ilimi na ƙarya ma an tsarkake shi. Bayan mutuwarta a 1915, an maido da ilimi na ƙarya a gini na biyu kuma na dindindin na haikalin Parthenon, kuma aka ƙi ilimi na gaskiya ta wurin yin sulhu da duniya da jagororin cocin Seventh-day Adventist ta Laodicea suka yi.
Laƙabin Nashville, wato “Athens ta Kudu”, ya yi tasiri wajen zaɓen ginin a matsayin cibiyar baje kolin Centennial na 1897. Wasu gina-ginai da dama a wajen baje kolin sun samo asali ne daga tsofaffin asalai. Amma, Parthenon kaɗai ne ya kasance cikakkiyar kwaikwayon ainihin ginin. Nashville na yau a Jihar Tennessee ta shahara saboda kiɗanta, amma kafin a sami Gidan Tarihi na Johnny Cash, Nashville ta shahara ne saboda iliminta, ba waƙa ba.
Zuwa shekarun 1850s, Nashville ta riga ta sami laƙabin “Athens na Kudu” saboda kafa cibiyoyi masu yawa na ilimi mai zurfi; ita ce birni na farko a kudancin Amurka da ya kafa tsarin makarantun gwamnati. Zuwa ƙarshen ƙarni, Nashville za ta ga Fisk University, St. Cecilia Academy, Montgomery Bell Academy, Meharry Medical College, Belmont University, da Vanderbilt University duk sun buɗe ƙofofinsu. A wancan lokaci, an san Nashville a matsayin ɗaya daga cikin biranen kudu mafi wayewa da ilimi, cike da arziki da al’adu.
Asirin mugunta duka suna ne kuma aiki ne a cikin Kalmar hurarre. Wahayi yana bayyana Shaidan, da kuma fafaroma, wanda ’Yar’uwa White ta kira “mutumin hannun dama” na Shaidan, a matsayin asirin mugunta. Duk da haka, “asirin mugunta” yana kuma bayyana gaurayawar gaskiya da kuskure. Tsararraki huɗu na ridda a cikin Joel suna daidaita da sura ta takwas ta Ezekiyel, wadda take ɗauke da ƙazamai huɗu masu ƙaruwa. Waɗannan shaidu biyu suna daidaita da ikkilisiyoyi huɗu na farko na Ru’ya ta Yohanna, kuma ikkilisiya ta uku tana wakilta da sulhun Constantine na Kiristanci haɗe da arna. Waɗannan ikkilisiyoyi huɗu na farko suna daidaita da tarihin Isra’ila ta dā, wanda yake alamar tarihin Isra’ila ta zamani.
A ƙarni na uku na Isra’ila ta dā, sarakunan Isra’ila sun ƙulla kawance da sauran al’ummai waɗanda bai kamata a taɓa haɗa su cikin kawance da mutanen Allah ba. Daidaituwar da ke tsakanin Isra’ila ta zahiri ta dā da ikkilisiyar Kirista, kamar yadda aka bayyana a cikin littafin Ru’ya ta Yohanna, batu ne na annabci da aka bayyana sarai a cikin nazarin da ake wa take da, Teburan Habakkuk. Yo’el ya daidaita ƙarni na huɗu kuma na ƙarshe waɗanda aka “yanke” daga zama zaɓaɓɓun mutanen alkawarin Allah tare da dattawa ashirin da biyar waɗanda suke rusunawa ga rana a cikin ƙazantattu huɗu masu ƙaruwa na Ezekiyel. Wannan ƙarni na huɗu inda Adventism na kwana bakwai na Laodicea aka yanke yayin da suke rusunawa ga rana a dokar Lahadi, ya yi daidai da ikkilisiya ta huɗu ta Tiyatira wadda take wakiltar mulkin papanci a ko dai 538 ko kuma dokar Lahadi mai zuwa nan ba da daɗewa ba. Ikilisiya ta uku ta Pergamos tana wakiltar “sasantawa,” ko dai Isra’ila ta dā tana daidaitawa da masarautun arna, ko kuma Konstantin yana haɗa arna da Kiristanci, kuma waɗannan shaidu biyu suna magana ne ga ƙarni na uku na dabbar duniya ta Ru’ya ta Yohanna sura ta goma sha uku.
Tsararraki huɗu na Amurka, waɗanda, a cikin wasu gaskiya, aka misalta su da Masar a lokacin bauta na shekaru 400/430, wanda ya ƙare da nutsewar Fir’auna a cikin ruwan Bahar Maliya. Waɗannan ruwaye suka nuna ƙarshen al’ummar da za a yi wa shari’a sa’ad da Allah ya kawo ceto ga Isra’ila ta dā ta hannun annabi Musa. Ana yi wa Amurka hukunci a cikin wannan lokaci da hukunci ke cikawa a kan ikilisiyar Allah, saboda haka ya kamata a lura cewa ruwan da ya kawo ƙarshen rayuwar Fir’auna ya zo a kan Fir’auna ne ta wurin sakin iskar gabas wadda take riƙe ruwaye a wurinsu sa’ad da Allah yake ceton zaɓaɓɓun mutanensa. Iskar gabas ita ce annoba ta uku wadda take bugawa a kan dokar Lahadi sa’ad da girgizar ƙasa ta Ru’ya ta Yohanna sura goma sha ɗaya ta iso.
Tsarar da ta gabaci tsara ta huɗu kuma ta ƙarshe ta dabbar ƙasa ta cika a kan ƙahonin jam’iyyar Republican da na Furotesta duka. Sasancin ƙahon jam’iyyar Republican wanda aka kammala a tsara ta uku ya auku ne a zamanin da ya kewaye yaƙin duniya na farko, kuma ya nuna lokacin da Amurka ta miƙa tsarin tattalin arzikinta ga masu neman mulkin duniya na Federal Reserve. A wancan lokaci ne kuma Adventism na kwana-bakwai na Laodicea ya nemi a “amince” da aikin lafiyarsa da na iliminsa bisa ƙa’idodin ilimi da magani na duniya. A matsayinta na aikatau, “asirin mugunta” yana wakiltar sasancin Constantine da sarakunan Isra’ila ta dā tare da ikokin duniya. Kalmar da wahayi ya yi amfani da ita don bayyana wannan sasanci ita ce “amalgamation,” wadda aka bayyana a cikin ƙamus na zamanin Ellen White da cewa; “a gauraya ko a haɗa cikin cakuda guda; a kwaɓe tare.” Itacen sanin nagarta da mugunta shi ne itacen amalgamation, itacen sasanci. “Babban rikici na ƙarshe,” shi ne rikicin dokar Lahadi, kuma shirin Shaiɗan domin wannan rikici shi ne “asirin mugunta,” wanda yake gauraya hikimar mutum da wahayin Allah.
“Shaiɗan yana taƙama da tsara shirye-shiryensa domin babbar arangama ta ƙarshe, sa’ad da kowa zai ɗauki ɓangare....”
“Ku saurari muryoyi, ku lura da ikon-ikokin da suke rinjaye a cikin duniya. Akwai wata murya ta addu’a kuwa? Kuna ganin wata alama cewa ana gane Allah? Akwai firistoci, da yawa ƙwarai; amma suna tattake dokar Jehobah a ƙarƙashin ƙafafunsu. Tufafinsu sun ƙazantu da jinin rayuka. Taron jama’a masu yawa suna miƙa hadaya ga aljanu. Ku duba, ku da kuke ta jan ɗawainiya tsakanin biyayya da rashin biyayya. Ku duba cikin tunani ga taron jama’a masu yawan gaske suna yin sujada a bagaden Shaidan. Ku saurari kiɗan, ku saurari harshen da ake kira ilimi mafi girma. Amma mene ne Allah ya ayyana shi?—Asirin mugunta.” Pamphlets, 004, 11.
A cikin rikici na ƙarshe, lokacin da “duka za su ɗauki ɓangare,” ana maimaita gwajin Lambun Adnin. Gwajin da a farko aka takaita ga itace guda a tsakiyar lambu, ana maimaita shi a ƙarshen zamani, a faɗin dukan duniya. Aikin Shaiɗan da yake yi tun gabanin yaƙin ƙarshe shi ne “asirin mugunta,” wanda aka ayyana a matsayin “ilimi mafi girma!” Alamar “ilimi mafi girma” a ƙasar dabbar duniya ana samunta a Nashville, Tennessee, wadda ake kira ‘Athens ta Kudu,’ inda haikalin Parthenon yake, sabanin ilimi na gaskiya wanda a dā Kwalejin Madison ta wakilta a Nashville. An kawo bayanin nan mai zuwa daga wahayi gaba ɗayansa a ƙarshen wannan maƙala, amma ya dace a yi la’akari da wasu ‘yan muhimman batu a wannan lokaci.
“Dukkan mutane suna bukatar hikima domin su bincika a hankali asirin mugunta wanda yake da babban muhimmanci ƙwarai a kammalawar tarihin wannan duniya....”
“Babu wata hanya ta tsakiya zuwa ga Aljanna da aka maido. Saƙon da aka ba ɗan adam domin waɗannan kwanaki na ƙarshe ba don ya gaurayu da ƙirƙira ta mutum ba ne....”
“Waɗanda Allah ya ɗaukaka zuwa manyan matsayi na amana na iya juyawa daga hasken sama zuwa hikimar mutane.... Dukan waɗanda za su mallaki hali wanda zai sa su zama ma’aikata tare da Allah kuma su karɓi yabo na Allah, dole ne su ware kansu daga maƙiyan Allah, su kuma riƙe gaskiyar da Kristi ya ba Yohanna domin ya ba duniya.” Manuscript Releases, juzu’i na 18, 30–36.
“Dukan” waɗanda suke bukatar “hikima” suna wakiltar dukan waɗanda aka kawo cikin tsarin gwaji wanda a ƙarshe yake haifar da rukuni biyu na masu sujada. “Masu hikima” su ne waɗanda suka sami “hikimar” da ake bukata. Tsarin gwajin yana farawa ne sa’ad da aka buɗe wahayin Yesu Almasihu, ɗan kaɗan kafin ƙarshen lokacin jarrabawar ɗan Adam. Wannan buɗewar tana fara “ƙaruwar sani.” Waɗanda aka fuskantar da gwajin da yake da alaƙa da wahayin Yesu Almasihu za su sami “mai” na ilimin annabci wanda aka tanada domin ya jagoranta, ya shirya, ya kuma tsarkake tun kafin isowar iskar gabas a dokar Lahadi. “Itacen sanin nagarta da mugunta” alama ce ta ƙirƙirarren Gurasar Sama wadda za a ci ko kuwa a ƙi.
A Galiliya, a cikin majami’ar Kafarnahum, Yesu ya rasa mabiya da yawa a cikin abu guda fiye da kowane lokaci a hidimarsa. A can gwajin shi ne ko kalmomin annabci na Almasihu na zahiri ne ko na ruhaniya, kuma waɗanda suka fāɗi gwajin, sun fāɗi—gama sun manta cewa mutum zai rayu ne da kowace kalma da take fitowa daga bakin Allah. Almasihu ya bayyana a sarari cewa Shi ne Gurasar da aka saukar daga sama, kuma waɗanda suka fāɗi gwajin sun gauraya Gaskiya da hikimar ɗan adam, wadda Helenawa suke wakilta.
Kafin Hauwa’u ta fara gazawar gonar Adnin, Kristi ya umarci Adamu da Hauwa’u dukansu kada su ci daga ’ya’yan itacen sani na nagarta da mugunta. Na farko cikin matakai uku na bisharar madawwamiya shi ne tsoron Allah.
“Bari tunani ya fahimci manyan gaskiyoyin banmamaki na wahayi, kuma ba zai taɓa gamsuwa da amfani da ikonsa a kan batutuwa marasa muhimmanci ba; zai juya da ƙyama daga wallafe-wallafe marasa amfani da kuma wasannin banza waɗanda suke lalata tarbiyyar matasan yau. Waɗanda suka yi tarayya da mawaka da masu hikimar Littafi Mai Tsarki, kuma waɗanda rayukansu suka motsu saboda ayyuka masu ɗaukaka na jaruman bangaskiya, za su fito daga yalwatattun filayen tunani da zukata mafi tsabta da kuma hankula mafi ɗaukaka fiye da da sun shagala da nazarin fitattun marubutan duniya, ko kuma da tunani da ɗaukaka ayyukan Fir’aunoni da Hirudusai da Kaisarori na duniya.
“Ikon matasa galibi suna kwance ne, domin ba su mai da tsoron Allah farkon hikima ba. Ubangiji ya ba Daniyel hikima da ilimi, domin bai yarda wani iko ya rinjaye shi ba, wanda zai sa baki ga ƙa’idodinsa na addini. Dalilin da ya sa muke da ƙarancin mutane masu tunani, masu ƙarfi a tsayuwa, masu tabbataccen daraja, shi ne cewa suna zaton za su sami girma alhali suna yanke kansu daga Sama.” Messages to Young People, 255, 256.
Hawwa’u ta rasa “tsoron Allah.” Ya kamata ta yi rawar jiki a gaban kalmomin Allah, wanda wannan kuwa sifa ce ta mutum dubu ɗari da arba’in da huɗu. Tsoron Allah shi ne na farko cikin gwaje-gwaje uku, kuma yana farawa ne sa’ad da aka buɗe Kalmar annabci, a ƙarshe yana haifar da rukuni na masu hikima da kuma rukuni na marasa hikima. Mafari ga waɗanda aka ƙaddara su zama masu hikima shi ne su yi rawar jiki a gaban Kalmar Allah. Hawwa’u ba ta yi haka ba, kuma sa’ad da ta fuskanci mataki na biyu na tsarin gwajin, ba ta iya ba Allah ɗaukaka ba, sa’an nan kuma ta fuskanci sa’ar shari’a inda ta bayyanar da tsiraicin Laodicea.
“Dukan waɗanda suke son su cika halin Kirista dole ne su ɗauki karkiyar Almasihu. In suna so su zauna tare a wuraren samaniya cikin Almasihu Yesu, dole ne su koya daga gare Shi tun suna a wannan duniya. Almasihu bai faranta wa Kansa rai ba. Dukan rayuwarsa ci gaba ce ta ƙauna mai tsarki, marar son kai. Ya ɗauki halin ɗan adam domin ya nuna wa duniya ta fāɗi, ga Shaiɗan da majami’arsa, ga sararin samaniya na sama, ga duniyoyin da ba su fāɗi ba, cewa halin ɗan adam, idan aka haɗa shi da halinsa na allahntaka, zai iya zama mai cikakkiyar biyayya ga dokar Allah. Kowa na bukatar ya yi tambaya, ‘Me dole ne in yi domin in sami ceto?’ Allah yana bukatar zukata masu tawali’u, masu nadama, waɗanda suke rawar jiki a maganarsa. Daga bagaden allahntaka kaɗai ne za mu iya karɓar mashilar sama, wadda, idan aka karɓe ta, za ta ba mu cikakkiyar fahimta game da rashin iyawarmu, ta kuma bayyana mana mutunci da ɗaukakar Almasihu. Idan aka ga wannan, Allah yakan sa mu ƙarƙashin jagorancin Ruhu Mai Tsarki, kuma zai bishe mu cikin dukan gaskiya.” Bible Echo, July 20, 1896.
Haɗa gaskiya da kuskure aiki ne na Shaidan wanda aka gane a matsayin asirin mugunta. Sulhunta dukan ’yan Adam a cikin matakai na ƙarshe na shari’ar bincike an ƙawata shi a cikin haikalin Parthenon da ke Nashville, Tennessee.
“Ba hikima ba ce mu aika matasanmu zuwa jami’o’i inda suke ba da lokacinsu wajen neman sanin Girkanci da Latin, alhali kuwa ana cika kawunansu da zukatansu da ra’ayoyi irin na marubuta marasa bangaskiya waɗanda suke nazari a kansu domin su ƙware a waɗannan harsuna. Suna samun ilimi wanda ko kaɗan ba dole ba ne, kuma bai yi daidai da darussan babban Malami ba. Gabaɗaya, waɗanda aka ilmantar ta wannan hanya suna da girman kai sosai. Suna tsammani sun kai matuƙar mafi girman ilimi, kuma suna tafiya da fariya, kamar dai ba su ƙara zama masu koyo ba. An lalatar da su ga hidimar Allah. Lokaci, dukiya, da nazarin da mutane da yawa suka kashe wajen neman ilimi mai ɗan amfani kaɗan, da ya kamata a yi amfani da su wajen samun ilimin da zai mai da su cikakkun maza da mata, waɗanda suka dace da rayuwa ta aikace. Irin wannan ilimi zai kasance mai matuƙar daraja a gare su.”
“Mene ne ɗalibai suke tafi da shi tare da su sa’ad da suka bar makarantunmu? Ina suke tafiya? Mene ne za su yi? Shin suna da ilimin da zai ba su damar koyar da waɗansu? An ilimantar da su ne domin su zama ubanni da uwaye masu hikima? Za su iya tsayawa a kan gaba ga iyali a matsayin masu koyarwa masu hikima? A rayuwar gidansu za su iya koyar da ’ya’yansu ta yadda nasu zai zama iyali da Allah zai dubi da farin ciki, domin alama ce ta iyalin sama? Sun karɓi ilimin guda ɗaya kaɗai da za a iya kira da gaske ‘ilimi mafi girma’?”
“Mene ne ilimi mafi girma? Ba wani ilimi da za a iya kira ilimi mafi girma sai idan yana ɗauke da kamannin sama, sai idan yana kai samari da ’yan mata su zama masu kama da Almasihu, kuma yana shirya su su tsaya a kan shugabancin iyalansu a madadin Allah. Idan, a lokacin rayuwarsa ta makaranta, wani saurayi ya kasa samun sanin Harshen Helenanci da na Latin da kuma ra’ayoyin da suke ƙunshe a cikin ayyukan marubutan marasa bangaskiya, bai yi asara mai yawa ba. Da Yesu Almasihu ya ɗauki irin wannan ilimi a matsayin abin da yake da muhimmanci, da bai ba almajiransa shi ba, waɗanda yake koyarwa domin su yi aikin da ya fi kowane aiki girma da aka taɓa danƙa wa ’yan Adam, wato su wakilce shi a cikin duniya? Amma, maimakon haka, ya sa gaskiya mai tsarki a hannuwansu, domin a ba duniya ita cikin sauƙinta.”
“Akwai lokutan da ake bukatar masana harshen Helenanci da Latin. Dole ne wasu su yi nazarin waɗannan harsuna. Wannan abu ne mai kyau. Amma ba kowa ba ne, kuma ba masu yawa ba ne, ya kamata su yi nazarinsu. Waɗanda suke tsammani cewa sanin Helenanci da Latin wajibi ne domin samun ilimi mafi girma, ba sa iya hangen nesa. Haka kuma, sanin asirai na abin da mutanen duniya suke kira kimiyya ba wajibi ba ne domin shiga mulkin Allah. Shaidan ne yake cika tunani da gardama ta yaudara da al’ada, waɗanda suke kawar da ilimi na gaskiya mafi girma, kuma waɗanda za su hallaka tare da mai koyo.
“Waɗanda suka karɓi ilimi na ƙarya ba sa duban sama. Ba za su iya ganin Wanda shi ne Haske na gaskiya ba, ‘wanda ke haskaka kowane mutum da ke zuwa cikin duniya.’ Suna kallon abubuwan gaskiya na har abada a matsayin inuwa marasa tabbas, suna kiran zarra duniya, kuma suna kiran duniya zarra. Game da da yawa daga cikin waɗanda suka karɓi abin da ake kira ilimi mafi girma, Allah yana cewa, ‘An auna ka a ma’auni, aka same ka da rashi,’—mai rashi cikin sanin harkokin aiki na zahiri, mai rashi cikin sanin yadda za a yi amfani da lokaci yadda ya fi dacewa, mai rashi cikin sanin yadda za a yi aiki domin Yesu.” Review and Herald, August 17, 1897.
Gargadin ƙwallayen wutar Nashville ba game da wani birni na bazata ba ne; hukunci ne kai tsaye da aka kawo a kan Adventists na Rana ta Bakwai, Amurka, da duniya. Ƙwallayen wutar Nashville suna wakiltar halaye dabam-dabam ga rukunai iri-iri na Adventism, dabbar ƙasa, da duniya. Ƙwallayen wutar Nashville hukuncin Allah ne a kan ƙaryatacciyar ilimi, wadda aka alamta da itacen sanin nagarta da mugunta.
Za mu ci gaba da wannan nazari a talifi na gaba.
“Ta wurin hotuna iri-iri Ubangiji Yesu ya bayyana wa Yohanna mugun halin da kuma rinjayar yaudara ta waɗanda aka shahara da tsananta wa mutanen Allah. Kowa yana bukatar hikima domin bincike a hankali game da asirin mugunta wanda yake da babban matsayi sosai a kammala tarihin wannan duniya. Bayanin Allah game da ayyuka abin ƙyama na mazaunan ikon mulki na duniya, waɗanda suke ɗaure kansu cikin ƙungiyoyin asiri da ƙawance-ƙawance, ba tare da girmama dokar Allah ba, ya kamata ya ba mutanen da suke da hasken gaskiya damar nisantar duk waɗannan mugayen abubuwa. Ƙarya-ƙaryar masu bin addini na duniya gaba ɗaya za su ƙara bayyana ayyukansu na mugunta; gama ƙungiyoyi biyu ne kaɗai akwai, waɗanda suke kiyaye umarnan Allah da kuma waɗanda suke yaƙi da dokar Allah mai tsarki....”
“Ubangiji ya fayyace ƙiyayyar da take tsakanin zuriyar matar da macijin. ‘Zan sa ƙiyayya tsakaninka da matar, da kuma tsakanin zuriyarka da zuriyarta; ita za ta murƙushe kanka, kai kuma za ka cije diddigenta.’ ‘Kuma ya ce wa Adamu, Domin ka saurari muryar matarka, ka ci daga itacen da na umarce ka game da shi, ina cewa, Kada ka ci daga gare shi: ƙasa ta la’antu saboda kai; da baƙin ciki za ka ci amfaninta dukan kwanakin rayuwarka; ƙaya kuma da sarƙaƙƙiya za ta fito maka; za ka kuma ci ganyen jeji; da gumin fuskarka za ka ci abinci, har sai ka komo ga ƙasa; gama daga gare ta aka ɗauke ka: gama ƙura ne kai, kuma zuwa ƙura za ka komo.’”
“Ta wajen bin tafarkinsa na kansa, ta wajen aikatawa cikin jituwa da gwaje-gwajen Shaiɗan kuma cikin adawa da nufin Allah da aka sani, mutum ya yi ƙoƙarin banza na ɗaukaka kansa da albarkace kansa. Ta haka ya sami ilimin gwaji game da rashin biyayya ga umarnan Allah. Ta haka ya san nagarta da mugunta; ta haka ya rasa amincinsa da biyayyarsa ga Allah, ya kuma buɗe ƙofofin ambaliyar mugunta da wahala ga dukan iyalin ’yan Adam. Nawa ne a yau suke yin irin wannan gwaji! Yaushe ne mutum zai koyi cewa hanyar nan kaɗai ta tsaronsa ita ce ta wurin cikakkiyar dogara ga ‘haka Ubangiji ya ce’?”
“Shaiɗan yana neman kutsar da ƙirƙire-ƙirƙirensa kansa a kan ’ya’yan Allah ta wurin hanyoyin ɗan adam. Yana neman a karɓe shi a matsayin Allah, ko ma a ɗaga shi sama da Allah.”
“Ta wajen canja Asabar zuwa ranar fari ta mako, yana kai mutane ga rashin gaskata furucin Allah, saboda haka su ɗauki hanyoyinsu da shirye-shiryensu a matsayin waɗanda suke bayyana masu hikima ƙwarai a idanunsu da kuma a karkatacciyar fahimtarsu. Ta wurin dabarar mutum yana kai mutane ga ɗaukar bayyanannun umarnan Allah a matsayin marasa ƙarfi fiye da al’adar mutane, kuma su ɗauki kaucewa daga wannan doka wadda kullum mai tsarki ce, mai adalci ce, kuma mai kyau ce, a matsayin abu marar muhimmanci. Yana ganin cewa ta haka, ta wurin hana wakilan ɗan Adam yin tafiya kamar ’ya’ya masu biyayya cikin jituwa da Allah, zai iya hana cikar aikin Allah a cikin duniyarmu.”
“Amma makircin Shaiɗan tare da wakilan mutane da suke tsaye a muƙamai na alhaki, ya zama abin tsoro da gudunwa a yanzu bayan an gwada ƙwarewar zunubi, daidai kamar yadda ya kasance a cikin lamarin iyayenmu na fari. An umurce ni in faɗa cewa mutanen da aka ɗora a muƙamai na alhaki cikin aikin Allah sun yi wa kansu ƙima fiye da kima game da haƙƙinsu na iko da wasu. Matsayin da mutum yake riƙe da shi ba ya canja halinsa. Wasu sun zama kamar suna jin cewa dole ne su tsara wa ikkilisiyoyi da kuma sanitariyoyi, kuma kada a yi tambaya game da hukuncinsu. Bari su koya daga Yesu a kowane mataki. Shi ne ya kamata ya zama mafi girman ikon jagora ga kowane mutum.”
“Wanda ya sha zama Mai Koyar da mu yana cewa, ‘Yana da wuya ƙwarai ga mutum ya yi tafiya cikin tawali’u tare da Allahnsa, da ruhu mai tuba yana ɗaukar hanyar Allah yana kuma ƙin shawarwarin Shaidan waɗanda suke kama da suna gabatar da manyan fa’idodi na duniya.’ Tasirin barin mutum ya bi nufinsa a maimakon tsayawa da ƙarfi a kan tubali mai ƙarfi wanda Allah kaɗai ya aza, an maimaita shi sau da sau. Ƙin yin tafiya a cikin madaidaitan hanyoyin da Allah ya nuna zai kai su ga ruɗewa, kuma ba zai koyar da hikima ga waɗansu da suke da irin wannan gwaji da fitina ba. Yaushe ne mutum zai koyi cewa Allah Allah ne, ba mutum ba ne har ya canza?”
“Waɗansu da suka kauce daga madaidaiciyar hanya sun kasance cikin zazzafar kwaɗayin ɗaukar nauyoyin da Allah bai ɗora musu ba. Allah yana kira ga kowane mai hidima da kowane likita da su kiyaye sauƙin gaskiya. Ɗan Allah da aka bayyana a cikin Tsohon Alkawari da Sabon Alkawari shi ne Mai Ceton duniyarmu a yau. Daga gare Shi ne kowane mai wa’azin aikin likitanci zai karɓi horonsa. Sai dai in ya raba kansa da shugaban ikon sararin sama, zai ɓatar da rayukan waɗanda suke da dogara gare shi. Bari kowa ya yi hankali da mutanen da suke da irin ilimi da ɗaukaka har tsare-tsarensu ba za su iya zama abin fahimta ga talakawa ba.
“Makircin zunubi ya fi kowane tunani marar iyaka. Kowace masifa, kowace wahala da mutuwa, shaida ce ba kawai ta ikon mugunta ba, har ma ta gaskiyar Allah mai rai. Bayan mutum ya san gaskiya, Kalmar Allah mai rai, wadda take dawwama har abada, wadda kuma ta wurin biyayya take ba da rai, raunin mutum wajen daidaita kansa da dabarun Shaiɗan abin mamaki ne ƙwarai da gaske. Dukan waɗanda Allah ya koya wa sun gane Almasihu a matsayin Ɗansa. Dukan waɗanda ba su gaskata sanannun furucin Allah ba suna nuna yadda zunubi ya zama abin karɓa, kuma ba sa aiki a gefen rai da rashin mutuwa waɗanda aka bayyana sarai ta wurin cikakkiyar tsarkakewar gaskiya. Sai dai in sun yi canji a hali, a magana, da a ruhu, rayuka za su lalace.”
“Babu wata hanya ta tsaka zuwa ga Aljanna da aka maido. Saƙon da aka ba mutum domin waɗannan kwanaki na ƙarshe ba domin a gauraya shi da shirye-shiryen ɗan adam ba ne. Kada mu dogara ga manufofin lauyoyin duniya. Dole ne mu zama mutane masu tawali’u na addu’a, ba muna aikatawa kamar waɗanda hukumomin Shaiɗan suka makantar ba.
“Mutane da yawa suna da wani bangaskiya, amma ba bangaskiyar da take aiki ta wurin ƙauna kuma take tsarkake rai ba. Bangaskiyar ceto ba kawai yarda da gaskiya ce kawai ba. ‘Aljanu ma suna ba da gaskiya, kuma suna rawar jiki.’ Hurarrun Ruhun Allah suna ba wa mutane bangaskiya wadda ƙarfi ne mai motsawa da ke sassaƙa hali, kuma tana ɗaukaka mutane fiye da ayyuka na ibada na zahiri kawai. Maganganu, ayyuka, da ruhu su bayar da shaida ga gaskiyar cewa mu mabiyan Almasihu ne.”
“Babbar haske da albarkar da Allah ya bayar ba kariya ba ce daga ƙetare doka da ridda a waɗannan kwanaki na ƙarshe. Waɗanda Allah ya ɗaukaka zuwa manyan matsayi na amana na iya juya daga hasken sama zuwa hikimar mutane. Sa’an nan haskensu zai zama duhu, iyawarsu da Allah ya ba su ta zama tarko, halinsu kuma ya zama abin ɓata wa Allah rai. Ba za a yi wa Allah ba’a ba. Rabuwa da Shi ta kasance, kuma kullum za ta kasance, tana biye da tabbatattun sakamakonta. Yin ayyukan da ba sa faranta wa Allah rai, sai dai idan an tuba daga gare su ƙwarai kuma an rabu da su, maimakon a nemi a ba su hujja, zai kai mai aikata mugunta mataki-mataki cikin ruɗu har sai an aikata zunubai da yawa ba tare da an hukunta ba. Dukan waɗanda suke son su mallaki hali irin wanda zai sa su zama ma’aikata tare da Allah kuma su karɓi yabo daga Allah, dole ne su ware kansu daga maƙiyan Allah, su kuma riƙe gaskiyar da Kristi ya ba Yahaya domin ya ba duniya.” Manuscript Releases, juzu’i na 18, 30–36.