A cikin talifi na ƙarshe mun yi nuni da kalmomin nan na Yesu masu zuwa.
Ku yi hankali da annabawan ƙarya, waɗanda suke zuwa gare ku cikin tufafin tumaki, amma a ciki kyarketai ne masu farauta. Za ku san su ta wurin ’ya’yansu. Ashe, mutane suna tattara inabi daga ƙaya ne, ko ɓaure daga sarƙaƙƙiya? Haka nan kowane itace mai kyau yana ba da ’ya’ya masu kyau; amma itace marar kyau yana ba da mugayen ’ya’ya. Itace mai kyau ba zai iya ba da mugayen ’ya’ya ba, haka kuma itace marar kyau ba zai iya ba da ’ya’ya masu kyau ba. Kowane itace da ba ya ba da ’ya’ya masu kyau ana sare shi, a jefa shi cikin wuta. Saboda haka ta wurin ’ya’yansu za ku san su. Ba kowane mai ce mini, “Ubangiji, Ubangiji,” ne zai shiga mulkin sama ba; sai dai wanda yake aikata nufin Ubana wanda yake cikin sama. Da yawa za su ce mini a wannan rana, “Ubangiji, Ubangiji, ashe, ba mu yi annabci da sunanka ba? Kuma da sunanka ba mu fitar da aljanu ba? Kuma da sunanka ba mu yi manyan ayyuka masu banmamaki da yawa ba?” Sa’an nan zan bayyana musu in ce, “Ban taɓa sanin ku ba: ku rabu da ni, ku masu aikata mugunta.” Saboda haka duk wanda ya ji waɗannan maganganuna nawa, ya kuma aikata su, zan kwatanta shi da mutum mai hikima, wanda ya gina gidansa a kan dutse. Ruwa ya sauko, rigyaguwa suka zo, iskoki suka hura, suka bugi gidan nan; amma bai fāɗi ba, gama an kafa shi a kan dutse. Kuma duk wanda ya ji waɗannan maganganuna nawa, bai kuwa aikata su ba, za a kwatanta shi da mutum wawa, wanda ya gina gidansa a kan yashi. Ruwa ya sauko, rigyaguwa suka zo, iskoki suka hura, suka bugi gidan nan; sai ya fāɗi: kuma fāɗuwarsa ta yi muni ƙwarai. Matiyu 7:15–27.
Tawayen shekarar 1863 yana nuna farkon yadda Adventism na Laodicean na Kwana Bakwai ya fara gina ƙarya tushe a kan yashi. Yashi yana wakiltar ƙa’idar Shaiɗanu ta yawan-gaskiya, sabanin Dutsen gaskiya cikakkiya. Ana kafa gaskiya cikakkiya bisa ga shaidu biyu, kuma gaskiyoyin da aka wakilta a kan alluna biyu masu tsarki na Habakkuk, waɗanda Adventism ya ci gaba da ajiye su gefe a hankali, an samo su ne daga Littafi Mai Tsarki kuma Ruhun Annabci ya tabbatar da su. Waɗannan gaskiyoyin cikakku ne.
“Maƙiyi yana ƙoƙarin karkatar da tunanin ’yan’uwanmu maza da mata daga aikin shirya jama’a su tsaya daram a waɗannan kwanaki na ƙarshe. Hikimominsa na yaudara an tsara su ne domin su janye tunani daga haɗarurruka da nauyoyin da ke gaban wannan lokaci. Suna ɗaukar hasken da Kristi ya zo daga sama domin ya ba Yohanna saboda mutanensa a matsayin abu mai ƙarancin muhimmanci. Suna koyar da cewa al’amuran da suke gab da fuskantarmu ba su da isasshen muhimmanci da za a ba su kulawa ta musamman. Suna mayar da gaskiyar da ta fito daga sama marar tasiri, kuma suna ƙwace wa mutanen Allah abin da suka taɓa gwadawa a dā, suna ba su a maimakonsa ilimin ƙarya. ‘Ga abin da Ubangiji ya faɗa: Ku tsaya a kan hanyoyi, ku duba, ku tambayi tsofaffin hanyoyi, inda hanya mai kyau take, ku yi tafiya a cikinta.’ [Jeremiah 6:16.]”
“Kada wani ya nemi yayyage tushen bangaskiyarmu,—tushen da aka kafa a farkon aikinmu, ta wurin nazarin Kalmar Allah cikin addu’a da kuma ta wurin wahayi. A kan waɗannan tushe ne muka yi ta ginawa fiye da shekara hamsin. Mutane za su iya ɗauka cewa sun gano sabuwar hanya, cewa za su iya aza tushe mafi ƙarfi fiye da wanda aka riga aka aza; amma wannan babban ruɗi ne. ‘Gama ba mai iya sa wani tushe dabam sai wanda aka riga aka sa.’ [1 Corinthians 3:11.] A zamanin da ya wuce, da yawa sun yi yunƙurin gina sabuwar bangaskiya, su kafa sabbin ƙa’idoji; amma har yaushe ginin nasu ya tsaya? Da sannu ya rushe; domin ba a kafa shi a kan Dutsen nan ba.” Testimonies, juzu’i na 8, 296–297.
Da zuwan 11 ga Satumba, 2001, ruwan sama na Ruhu Mai Tsarki ma suka zo.
“Ruwan sama na ƙarshe zai sauko a kan mutanen Allah. Wani mala’ika mai ƙarfi zai sauko daga sama, kuma dukan duniya za ta haskaka da ɗaukakarsa.” Review and Herald, 21 ga Afrilu, 1891.
Sa’ad da aka rushe manyan gine-ginen Birnin New York ta hanyar taɓawa daga wurin Allah, ruwan sama na ƙarshe ya fara yayyafi. Da ranar 11 ga Satumba, 2001 ta zo, an buɗe magudanan ambaliyar ƙa’idojin papanci.
“A cikin wannan lokaci na mugunta mai rinjaye, ikkilisiyoyin Furotesta waɗanda suka ƙi ‘In ji Ubangiji,’ za su kai ga wani hali mai ban mamaki. Za a mai da su ga duniya. A cikin rabuwa da suke da ita da Allah, za su nemi su mai da ƙarya da ridda daga Allah su zama dokar ƙasa. Za su yi tasiri a kan shugabannin ƙasar domin a kafa dokoki don maido da rinjayen da mutumin zunubi ya rasa, wanda yake zaune a cikin haikalin Allah, yana nuna kansa cewa shi Allah ne. Za a ɗauki ƙa’idojin Katolika na Roma a ƙarƙashin kariyar gwamnati. Ba za a ƙara jure wa protest na gaskiyar Littafi Mai Tsarki ba daga waɗanda ba su mai da dokar Allah ta zama ma’aunin rayuwarsu.” Review and Herald, 21 ga Disamba, 1897.
Dokar Patriot Act tana nuna farkon kāriyar ƙa’idojin Roman Katolika, wadda a hankali take kaiwa ga dokar Lahadi mai zuwa nan ba da daɗewa ba. A ranar 11 ga Satumba, 2001, iskoki huɗu da suke wakiltar Musulunci na annoba ta uku, suka fara busawa.
“Mala’iku suna riƙe da iskoki huɗu, waɗanda aka wakilta a matsayin doki mai hushi yana ƙoƙarin kuɓucewa ya kuma yi ta ruga a kan fuskar dukan duniya, yana ɗauke da hallaka da mutuwa a tafarkinsa.
“Shin za mu yi barci a daidai bakin ƙofar madawwamin duniya? Shin za mu kasance marasa kuzari, masu sanyi, kuma matattu? Kai, da ma a cikin ikilisiyoyinmu muna da Ruhu da numfashin Allah ana hura su cikin mutanensa, domin su tsaya a ƙafafunsu su rayu. Muna bukatar mu ga cewa hanya kunkuntacciya ce, ƙofa kuma matsattsiya ce. Amma sa’ad da muka bi ta cikin matsattsiyar ƙofar, faɗinta ba shi da iyaka.” Manuscript Releases, juzu’i na 20, 217.
Ruwan sama, iska, da ambaliya sun iso a ranar 11 ga Satumba, 2001, kuma aka gwada cocin Adventist na kwana bakwai ta Laodikiya kamar yadda aka gwada Yahudawa a lokacin baftismar Almasihu, kuma kamar yadda aka gwada Furotestoci tun daga ranar 11 ga Agusta, 1840. Daga wannan lokaci har zuwa tawaye na annabcin ranar 18 ga Yuli, 2020, gidan Adventist na kwana bakwai ta Laodikiya ya ci gaba da fāɗuwa a hankali a hankali, kamar yadda haikalin Bayahude aka ayyana kufai kafin gicciye, kuma kamar yadda Furotestoci suka sauya zuwa Furotestantism mai ridda a cizon farko na ranar 19 ga Afrilu, 1844.
Sai motsin Laodicea na mala’ika na uku ya shiga cikin tsarin gwajinsa na ƙarshe, kuma kamar yadda ya kasance da gwajin da ya fara a ranar 11 ga Satumba, 2001, aka kira budurwai su koma ga tsoffin hanyoyi, waɗanda su ne muhimman gaskiyoyi na tushe ba na motsin Millerite na mala’ika na farko da na biyu kaɗai ba, har ma da muhimman gaskiyoyi na tushe na motsin mala’ika na uku.
Alamar ƙin waɗannan muhimman gaskiyoyi na tushe a cikin mahallin ruɗi mai ƙarfi ita ce saƙon da Bulus ya rubuta a Littafin Tasalonikawa ta Biyu. Wannan saƙon ne aka yi wa alama da “na kullum” a cikin littafin Daniyel, gama a cikin nassin Tasalonikawa ne William Miller ya fahimci cewa “na kullum” a cikin littafin Daniyel yana wakiltar Roma ta arna.
An rubuta littattafai da suka yi bayani a kan ma’anar “na kullum” a cikin littafin Daniyel. Mafi yawansu kuskure ne, ko da yake idan kana so ka duba wata takarda daga wani masanin tauhidin Adventist wadda ta bayyana shi daidai, za ka iya samo The Mystery of the Daily, na John W. Peters. Ba ni da niyyar yin bayani a kan wannan ɓangaren na “na kullum,” a cikin wannan maƙala. Akwai kuma wasu littattafai da suka ɗauki tarihin “waye, me, da kuma me ya sa” da ya sa a ƙarshe aka kafa ra’ayin ƙarya game da “na kullum” a cikin Adventism na kwana bakwai na Laodicea.
Ma’anar kalmar Ibraniyanci da aka fassara da “na kullum”, da tarihin tawaye ga muhimmin gaskiyar “na kullum” wanda ya fara da gaske a shekara ta 1901, an sha gabatar da su a cikin Teburorin Habakkuk, haka kuma a cikin sabbin talifofi game da littafin Daniyel.
Ina nufin in ci gaba da maida hankali game da “na kullum” a cikin wannan maƙala a kan halayen annabci da suke da alaƙa da alamar ƙin amincewa da Roma. Duk wanda ya karɓi ikon rubuce-rubucen Ellen White da gaske, kawai yana bukatar ya karanta abin da ke biye domin ya san wacece fahimta madaidaiciya ta “na kullum.”
“Sa’an nan na ga, dangane da ‘Daily,’ cewa kalmar ‘hadaya’ hikimar mutum ce ta ƙara ta, kuma ba ta cikin rubutun; kuma cewa Ubangiji ya ba waɗanda suka yi shelar sa’ar shari’a sahihin fahimtarta. Sa’ad da haɗin kai yake akwai, kafin 1844, kusan duka suna a haɗe a kan sahihiyar fahimtar ‘Daily;’ amma tun bayan 1844, a cikin ruɗani, an rungumi wasu ra’ayoyi dabam, duhu da ruɗani kuma suka biyo baya.” Review and Herald, November 1, 1850.
Ƙin karɓar fahimtar William Miller game da “na kullum” yana nufin, a lokaci guda, ƙin amincewa da ikon rubuce-rubucen Ellen White, domin ta ga “cewa Ubangiji ya ba waɗanda suka yi kukan sa’ar shari’a sahihin fahimta game da shi.” An kuma nuna mata cewa sauran ra’ayoyi game da “na kullum” sun haifar da “duhu da ruɗani,” waɗanda ba siffofin Almasihu ba ne. Miller ya gane “na kullum” a matsayin Roma ta arna sa’ad da yake nazarin 2 Tassalonikawa.
“Na ci gaba da karatu, ban kuma sami wani wuri dabam da aka same shi [na kullum] ba, sai a cikin Daniyel. Sai na ɗauki waɗannan kalmomi [da taimakon littafin daidaita kalmomi] waɗanda suke tsaye cikin alaƙa da shi, ‘a kawar;’ zai kawar da na kullum; ‘daga lokacin da za a kawar da na kullum,’ da sauransu. Na ci gaba da karatu, ina zaton ba zan sami wani haske a kan nassin ba; daga ƙarshe na zo zuwa 2 Tassalunikawa 2:7, 8. ‘Gama asirin mugunta yana aiki tun yanzu; sai dai shi wanda yanzu yake hanawa zai ci gaba da hanawa, har sai an kawar da shi daga hanya, sa’an nan za a bayyanar da wannan mugun,’ da sauransu. Kuma da na kai ga wannan nassin, Oh, yadda gaskiyar ta bayyana a sarari kuma cikin ɗaukaka! Ga shi nan! Wannan shi ne na kullum! To, yanzu, mene ne Bulus yake nufi da ‘shi wanda yanzu yake hanawa,’ ko yake kawo cikas? Da ‘mutumin zunubi,’ da ‘mugun,’ ana nufin Paparoma ne. To, mene ne yake hana a bayyanar da Paparomanci? Ai, Maguzanci ne; to, ke nan, dole ne ‘na kullum’ ya nufin Maguzanci.”—William Miller, Second Advent Manual, shafi na 66.” Advent Review and Sabbath Herald, 6 ga Janairu, 1853.
A ƙarshe, Adventism na Laodicea ya ajiye sahihin fahimtar da aka ba wa Miller da waɗanda suka ba da kiran sa’ar shari’a, ya rungumi maimakon haka kuskuren ra’ayin Furotestoci masu ridda cewa “na yau da kullum” yana wakiltar hidimar Almasihu a cikin Wurinsa Mai Tsarki. Wannan fahimtar abin dariya ce ta fannoni da yawa, amma fiye da kasancewarta ƙarya, tana da’awar cewa alamar Shaiɗan alama ce ta Almasihu.
“Saboda haka, ko da yake macijin, da farko-farko, yana wakiltar Shaiɗan, a wata ma’ana ta biyu, alama ce ta Roma arna.” The Great Controversy, 439.
Miller ya bayyana cewa “na yau da kullum” Roma ta arna ce, wato macijin, amma Adventism na Laodicea ya karɓi ra’ayin daga Furotestocin da suka fāɗi cewa yana wakiltar hidimar Almasihu a haikalinsa na sama. Ƙin amincewa da bayanin Miller na cewa “na yau da kullum” Roma ta arna ce yana wakiltar ƙin karɓar gaskiya wadda aka nuna a kan waɗannan tsattsarkan jadawalai guda biyu waɗanda suka kasance cikar Habakkuk sura ta biyu. Saboda haka, wannan ƙin karɓar wata gaskiya ce ta tushe, kamar yadda ƙin karɓar lokuta bakwai na Littafin Firistoci ashirin da shida ya kasance.
Ƙin yarda da gaskiyar cewa “na yau da kullum” yana wakiltar Roma arna, daidai yake da ƙin amincewa da ginshiƙan Adventism da kuma ikon Ruhun Annabci. Sanya alamar Shaiɗan a matsayin alamar Almasihu, ya yi daidai da sanya aikin Almasihu a matsayin aikin Shaiɗan.
“Ta wurin ƙin karɓar Almasihu, mutanen Yahudawa sun aikata zunubin da ba ya samun gafara; kuma ta wurin ƙin amsa gayyatar jinƙai, mu ma za mu iya aikata kuskure iri ɗaya. Muna yi wa Yariman rai zagi, muna kuma kunyatar da Shi a gaban majami’ar Shaiɗan da kuma a gaban sararin samaniya na sama sa’ad da muka ƙi sauraron manzanninsa da aka ba su wakilci, mu kuwa maimakon haka mu saurari wakilan Shaiɗan, waɗanda za su ja rai ya kauce daga wurin Almasihu. Muddin mutum yana yin haka, ba zai iya samun wani bege ko gafara ba, kuma a ƙarshe zai rasa dukan marmarin a sasanta da Allah.” The Desire of Ages, 324.
Sa’ad da Adventism na Laodiceya ya ƙi fahimtar asali game da “na kullum” da kuma lokuta bakwai, ba kawai sun ƙi ikon Ruhun Annabci da tushe-tushe ba, amma sun kuma ƙi aikin William Miller, wanda mala’ika Jibra’ilu da waɗansu mala’iku suka jagoranta zuwa ga fahimtarsa.
“Allah ya aiki mala’ikansa domin ya ta da zuciyar wani manomi wanda bai gaskata Littafi Mai Tsarki ba, domin ya shiryar da shi ya binciki annabce-annabcen. Mala’ikun Allah sun sha yin ziyarar wannan zaɓaɓɓen mutumin, domin su jagoranci tunaninsa kuma su buɗe wa fahimtarsa annabce-annabcen da a kullum suka kasance masu duhu ga mutanen Allah. An ba shi farkon sarƙar gaskiya, kuma aka ci gaba da jagorantarsa ya bincika mahada bayan mahada, har ya dubi Maganar Allah da al’ajabi da sha’awa. A can ya ga cikakkiyar sarƙar gaskiya. Wannan Maganar da ya taɓa ɗauka marar wahayi ce, yanzu ta buɗe a gaban ganinsa cikin kyawu da ɗaukaka. Ya ga cewa wani sashe na Nassi yana bayyana wani, kuma sa’ad da wata aya ta rufe ga fahimtarsa, sai ya sami a wani sashe na Maganar abin da ya bayyana ta. Ya ɗauki tsattsarkar Maganar Allah da farin ciki da kuma mafi zurfin bangirma da tsoro mai tsarki.” Early Writings, 230.
“Mala’ikansa” magana ce da ke bayyana mala’ikan nan Jibrilu.
“Kalmomin mala’ikan nan, ‘Ni ne Jibra’ilu, wanda nake tsaye a gaban Allah,’ suna nuna cewa yana riƙe da matsayi mai girma na ɗaukaka a fadar sama. Sa’ad da ya zo da saƙo ga Daniyel, ya ce, ‘Babu wani da yake tare da ni a cikin waɗannan al’amura, sai dai Mika’ilu [Almasihu], Yarimanku.’ Daniyel 10:21. Game da Jibra’ilu Mai Ceto ya faɗa a cikin Ru’ya ta Yohanna, yana cewa ‘Ya aiko ya kuma bayyana ta ta wurin mala’ikansa ga bawansa Yohanna.’ Ru’ya ta Yohanna 1:1.” The Desire of Ages, 99.
Kiran alamar Shaiɗan a matsayin alamar Almasihu ba kawai ya yi daidai da zunubin da ba a gafartawa ba ne, amma zunubin da ba a gafartawa yana kuma da alaƙa da ƙin manzannin da Almasihu yake aikowa. Saboda haka “na kullum” ya zama alamar zunubin da ba a gafartawa, kuma sa’ad da aka fahimci cewa “zaɓaɓɓe,” William Miller, an bishe shi zuwa ga sahihin fahimtar wannan gaskiyar, kuma daga baya aka ƙi ta, wannan ya dace kai tsaye da 2 Tassalunikawa, wanda shi ne ainihin nassi ne inda Miller ya yi wannan ganowa. Ƙin wannan gaskiyar shaida ce ta rashin ƙaunar gaskiya, kuma wannan tawaye yana haifar da kawar da Ruhu Mai Tsarki da kuma miƙa ga ruhun marar tsarki na Shaiɗan, wanda Bulus ya bayyana a matsayin ruɗani mai ƙarfi.
Kamar yadda “’yan fashin mutanenka”, waɗanda suke “tabbatar da wahayin”, suke, haka ma “na kullum” alama ce ta Roma arna. A cikin mahallin 2 Tassalunikawa, Bulus yana koyar da cewa ƙin saƙon sura ta biyu shaida ce cewa waɗanda suka yi haka ba sa ƙaunar gaskiya. Domin ba sa ƙaunar gaskiyar da aka wakilta a cikin surar, suna karɓar ruɗu mai ƙarfi.
Dukan annabawa suna magana ne game da kwanaki na ƙarshe, kuma ayoyin da aka hure a baya a cikin wannan maƙala suna nuna cewa ruɗu mai ƙarfi yana sauka a kan waɗanda ba sa ƙaunar gaskiya a lokacin zubowar Ruhu Mai Tsarki. Wani rukuni yana karɓar mai, wani kuma yana karɓar ruɗu mai ƙarfi.
Ana zubo da Ruhu Mai Tsarki a cikin tarihi a daidai lokacin da ake cire Ruhu Mai Tsarki daga waɗanda suka ƙi ƙaruwa cikin sani wadda ake buɗewa a cikin lokutan gwaji biyu na lokacin hatimi daga 11 ga Satumba, 2001 zuwa dokar Lahadi mai zuwa nan ba da daɗewa ba. Maimaita wani nassi da ya gabata:
“Da yake duban kwanaki na ƙarshe, wannan ikon marar iyaka ɗin ya bayyana, game da waɗanda ‘ba su karɓi ƙaunar gaskiya ba, domin su sami ceto,’ cewa, ‘Saboda wannan dalili Allah zai aiko musu da ruɗu mai ƙarfi, domin su gaskata ƙarya: domin a hukunta duk waɗanda ba su gaskata gaskiya ba, amma suka ji daɗin rashin adalci.’ Yayin da suke ƙin koyarwar Kalmarsa, Allah yakan janye Ruhunsa, ya kuma bar su ga ruɗun da suke ƙauna.” Early Writings, 46.
Layi bisa layi, Daniyel yana koyar da cewa a kwanaki na ƙarshe, masu fashin mutanenka, (alamar Roma) su ne suke tabbatar da wahayin. Ana kuma wakiltar waɗannan masu fashi da “na kullum.” Sulemanu yana koyar da cewa a kwanaki na ƙarshe waɗanda ba su da wahayin suna hallaka, wato su zama tsirara. A mai da mutum tsirara shi ne ya zama ɗan Laodikiya, kuma ɗan Laodikiya budurwa wauta ce.
“Yanayin Ikilisiya da budurwai marasa hikima suke wakilta, an kuma yi magana a kansa a matsayin yanayin Laodikiya.” Review and Herald, 19 ga Agusta, 1890.
Kasancewa budurwa marar hikima sa’ad da saƙon Kukan Tsakar Dare ya iso, shi ne bayyana abin da Yohanna ya rubuta a cikin Ru’ya ta Yohanna sura ta sha shida da cewa, “kunyar tsiraicinka.” Gargaɗin Yohanna a cikin annoba ta shida yana da alaƙa da haɗin kai na ninki uku na macijin, da dabbar, da kuma annabin ƙarya, waɗanda, tun daga 1989, suke cikin aiwatar da jagorantar duniya zuwa Armageddon.
Saƙon Bulus a cikin Thessalonikawa ta Biyu ba kawai game da yadda Daniyel ya wakilta Roma ta arna a matsayin “na kullum” ba ne, amma babin yana jaddada dangantakar da ke tsakanin Roma ta arna da Roma ta Paparoma. Roma ta arna ta hana (ta riƙe) mutumin zunubi daga hawa gadon sarautar duniya a shekara ta 538. Da zarar aka kawar da Roma ta arna, sai “asirin mugunta,” “wancan mugun,” wanda shi ne paparoman Roma, ya bayyana. A cikin babin, Bulus yana bayyana takamaiman dangantaka ta annabci tsakanin Roma ta arna da Roma ta Paparoma. Ƙin koyarwar babin ƙin gaskiya ne kuma karɓar ruɗi mai ƙarfi ne.
Kada wani mutum ya ruɗe ku ta kowace hanya; gama wannan rana ba za ta zo ba, sai an fara yin ridda, kuma mutumin zunubi ya bayyana, ɗan hallaka; wanda yake gāba, yana ɗaukaka kansa bisa dukan abin da ake kira Allah, ko abin da ake yi wa sujada; har ya zauna a cikin haikalin Allah kamar shi Allah ne, yana nuna kansa cewa shi Allah ne. Ba ku tuna ba cewa, sa’ad da nake har yanzu tare da ku, na gaya muku waɗannan abubuwa? Yanzu kuma kun san abin da yake hana, domin a bayyana shi a lokacinsa. Gama asirin mugunta ya riga ya fara aiki; sai dai wanda yake hanawa yanzu zai ci gaba da hanawa, har sai an kawar da shi. Sa’an nan kuma za a bayyana wannan Mugun, wanda Ubangiji zai hallaka da numfashin bakinsa, kuma zai shafe shi da hasken bayyanarsa. Wato shi, wanda zuwansa yake bisa aikin Shaiɗan tare da dukan iko da alamu da abubuwan al’ajabi na ƙarya, da kuma dukan ruɗin rashin adalci a cikin waɗanda suke halaka; domin ba su karɓi ƙaunar gaskiya ba, domin su sami ceto. Saboda wannan dalili ne Allah zai aiko musu da ruɗi mai ƙarfi, domin su gaskata ƙarya; domin a hukunta su duka waɗanda ba su gaskata gaskiya ba, amma suka ji daɗin rashin adalci. 2 Tassalonikawa 2:3–12.
Me ya sa aka “hallaka” waɗannan mutanen kwanaki na ƙarshe? Me ya sa aka aiko musu da “ruɗi mai ƙarfi”? Me ya sa suke “lalacewa,” ta haka kuma su bayyana kunyar tsiraicinsu? Nassin ya bayyana cewa domin ba sa ƙaunar gaskiya ne, kuma gaskiyar da aka bayyana a cikin surar ita ce: Roma ta arna, masarauta ta huɗu ta annabcin Littafi Mai Tsarki, za ta hana Roma ta papanci, masarauta ta biyar ta annabcin Littafi Mai Tsarki, hawa kursiyin mulki har sai an kawar da arna.
Dangantakar da ke tsakanin Roma arna da Roma ta papanci da aka bayyana a cikin babin, Yohanna ma ya bayyana ta da dangantakar da ke tsakanin cocin Pergamos da cocin Tiyatira. Pergamos ya yi daidai da Roma arna, Tiyatira kuma ita ce Roma ta papanci. Bulus da Yohanna suna ba da shaidu biyu game da dangantakar waɗannan iko biyu, kamar yadda littafin Daniyel ma yake yi.
A cikin littafin Daniyel, ana ta maimaita bayyana dangantakar Roma ta arna da Roma ta papacy. A Daniyel sura ta biyu, an wakilta ta da gaurayar ƙarfe da yumɓu mai laushi. A Daniyel sura ta bakwai kuwa, duka Roma ta arna da Roma ta papacy su ne masarautun nan “mabambanta,” kuma ko da yake Daniyel sura ta biyu ta nuna waɗannan iko biyu a matsayin gauraya, sura ta bakwai ta bayyana cewa ikon papacy ya fito ne daga masarautar ƙahonin goma ta Roma ta arna. A Daniyel sura ta takwas, ƙaramin ƙahon ayoyi tara zuwa goma sha biyu shi ne Roma a dukkan matakanta biyu. Ayoyi tara da goma sha ɗaya suna magana ne game da ƙaramin ƙaho a siga ta namiji, ta haka suna bayyana Roma ta arna, kuma ayoyi goma da goma sha biyu suna magana ne game da ƙaramin ƙaho a siga ta mace, ta haka suna bayyana Roma ta papacy.
A cikin Daniyel sura ta takwas, aya ta goma sha uku, an bayyana Roma ta arna da Roma ta papanci a matsayin ƙarfi biyu masu hallakarwa. Roma ta arna ita ce ƙarfi mai hallakarwa na “na kullum,” kuma Roma ta papanci ita ce laifi mai hallakarwa. A cikin sura ta goma sha ɗaya, aya ta talatin da ɗaya, ƙarfi mai hallakarwa na “na kullum” na Roma ta arna yana kafa abin ƙyama mai hallakarwa, wanda shi ne ikon papanci. A cikin sura ta goma sha biyu, aya ta goma sha ɗaya, ana kawar da ƙarfi mai hallakarwa na “na kullum” na Roma ta arna domin a kafa abin ƙyama mai hallakarwa na papanci.
Dangantakar ƙarfi biyu masu hallakarwa na Roma babban jigo ne na littattafan Daniyel da Ru’ya ta Yohanna, kuma wannan dangantakar ita ce abin da Bulus ya bayyana a matsayin gaskiyar da dole ne a ƙaunace ta idan mutum zai guje wa ruɗu mai ƙarfi da yake samuwa ta wurin gaskata ƙarya. Allah ba ya maimaitawa ba tare da dalili ba, kuma kowane wakilci na dangantakar Roma arna da Roma ta Fafaroma yana ba da shaidarsa ta musamman a kan wannan batu; amma ƙin karɓar alamar Roma a kwanaki na ƙarshe, ƙin karɓar ruwan sama na ƙarshe ne kuma karɓar ruɗu mai ƙarfi a maimakonsa. Haka ne a kasance har abada ana gane mutum a matsayin Lawodikiya tsirara.
Masana tarihin Adventist na Laodicea, ko da yake ba sa nuna wani tsattsarkan girmamawa ga matsayi da aikin William Miller, duk da haka suna gane cewa fahimtarsa game da dangantakar Roma ta arna da Roma ta papacy ita ce ginshiƙin annabci da ya gina “dukkan” aikace-aikacensa na annabci a kai. Jibrilu da sauran mala’iku ne suka jagoranci Miller ya fahimci dangantakar Roma ta arna da Roma ta papacy, amma a tarihinsa, bai ga Roma a matsayin wani abu mai sassa uku ba, wato wanda ya ƙunshi macijin, dabbar, da annabin ƙarya.
A zamaninsa Amurka ba ta riga ta fara aikinta a matsayin annabcin ƙarya ba, domin Furotestocin Amurka ba su zama ’ya’yan Roma ba sai a shekara ta 1844, kuma an riga an ɗora muhimmin aikin Miller a kan jadawalin 1843 wanda aka fitar a watan Mayu na shekara ta 1842.
A shekara ta 1989 an buɗe ayoyi shida na ƙarshe na Daniel sura ta goma sha ɗaya, kuma manzon wannan zamani ya gane cewa akwai iko uku waɗanda ayyukansu na annabci suka bi ta cikin ayoyi na arba’in zuwa arba’in da biyar na sura ta goma sha ɗaya. Sarkin kudu a aya ta arba’in shi ne ikon macijin, sarkin arewa kuma shi ne ikon papacy wanda aka yi masa mummunan rauninsa mai hallakawa a farkon ayar a shekara ta 1798, ta hannun ikon macijin na Faransa ta Napoléon. A cikin ayar ikon papacy ya fara aikin warkar da mummunan rauninsa mai hallakawa. A shekara ta 1989 sarkin arewa ya rama wa ikon macijin na Tarayyar Soviet, wanda a lokacin ya zama sarkin kudu. Sa’ad da dabbar Katolika ta rama wa Tarayyar Soviet, ta zo tare da rundunar wakilci ta Amurka, annabin ƙarya na Ru’ya ta Yohanna sura ta goma sha shida. Sarkin kudu na maciji, sarkin arewa na dabba, da annabin ƙarya na kekunan yaƙi, mahaya da jiragen ruwa, duk an kwatanta su a aya ta arba’in, kuma layin annabcin ya ƙare a aya ta arba’in da biyar, sa’ad da ikon papacy “ya zo ga ƙarshe, ba mai taimakonsa.”
Armageddon, a Ru’ya ta Yohanna sura ta goma sha shida, yanki ne na ƙasa na alama da ke nuna tawayen ’yan Adam wanda yake gabatar da dawowar Almasihu. Armageddon alama ce; kalmar kuwa an gina ta ne daga kalmomi biyu, “Har” ma’ana dutse, da “Megiddo,” wato kwarin Jezreel. Gaskiyar cewa Yohanna ya haɗa dutse da Megiddo, alhali kuwa Megiddo kwari ne, tana sanar da mai nazarin annabci cewa Armageddon alama ce, wadda take ɗauke da ishara ta yanayin ƙasa, domin babu wani dutse a cikin kwarin Jezreel.
Kwarin Yezireyel yana tsakanin tekuna uku (Tekun Bahar Rum, Tekun Galili, da Tekun Matattu) da kuma Urushalima. Yana a wani matsayi mai kusan tsakiyar arewacin Isra’ila, inda waɗannan manyan tarin ruwaye uku da Urushalima suke kewaye da shi daga fannoni dabam-dabam. Aya ta arba’in da biyar ta Daniyel sura ta goma sha ɗaya ita ce inda sarkin arewa yake zuwa ga ƙarshensa, ba tare da mai taimaka masa ba, kuma ayar tana bayyana ƙarshen wurinsa na ƙasa a tsakanin tekuna da dutsen ɗaukaka mai tsarki na Urushalima. Aya ta arba’in ta Daniyel sura ta goma sha ɗaya tana gabatar da iko uku waɗanda su ne batutuwan warkewar mummunan raunin ikon papanci da kuma ƙarshensa na ƙarshe.
Jumlolin farko na waɗannan ayoyi suna bayyana lokacin ƙarshe a shekara ta 1798, sa’ad da papacy ta karɓi mugun rauninta mai kisa, kuma aya ta arba’in da biyar tana bayyana dindindin mugun rauninta mai kisa. Tarihin annabci da yake tsakanin mutuwa ta farko da ta ƙarshe ta ikon papacy yana bayyana tawayen ’yan Adam yayin da suke mayar da ɗaukakar ikon papacy, sa’ad da aka warkar da mugun rauninta mai kisa kafin cikakkiyar halakar ikon papacy ta zo. Ayoyin shida ɗin suna ɗauke da hatimin gaskiya, gama farkon da ƙarshen duka mutuwar ikon papacy ne, kuma ayoyin da suke tsakiya tawayen ’yan Adam ne yayin da ake warkar da mugun raunin farko mai kisa.
An ba Miller haske daga mala’ikun sama game da dangantakar Roma ta arna da Roma ta papanci. Mabudin fahimtar Miller game da tsarin annabci, wanda ya yi amfani da shi a dukan aikace-aikacensa na annabci, shi ne “na kullum” a cikin 2 Tassalonikawa. “Na kullum” a cikin wannan babin Roma ta arna ce, wadda ita ce ta kafa wahayin da William Miller ya fahimta, gama Roma ce, ’yan fashin mutanenka a aya ta goma sha huɗu na babi na goma sha ɗaya, wadda ke kafa wahayin.
Manzon da aka tashe shi domin ya fahimci ƙaruwa ta sani a shekara ta 1989 ya zo ya fahimci yanayi mai ninki uku na Roma. Miller shi ne manzon mala’ika na fari da na biyu, kuma ya fahimci bayyanuwar Roma ta fari da ta biyu domin ya kafa wahayin da ya gabatar wa duniya. Manzon mala’ika na uku ya zo ya fahimci dukan bayyanuwar Roma guda uku domin ya kafa wahayin da aka ba shi ya shelanta wa duniya.
Bayyanar farko ta Roma ita ce Roma ta arna. Daga Roma ta arna ne Roma ta Paparoma ta fito, wato bayyanarta ta biyu. Daga waɗannan bayyananni biyu na farko ne Roma ta zamani ta fito, wato kawancen ninki uku na macijin, dabbar, da annabin ƙarya.
Za mu ci gaba da bibiyar zaren muhawarar game da “na kullum” a tarihin Advent a maƙala ta gaba.
“Shi wanda yake ganin abin da yake ƙarƙashin zahiri, wanda yake karanta zukatan dukan mutane, yana cewa game da waɗanda suka sami babban haske: ‘Ba su cikin baƙin ciki, ba kuma su cikin razana ba saboda halin ɗabi’unsu da na ruhaniya.’ Hakika, sun zaɓi hanyoyinsu na kansu, kuma ransu yana jin daɗi a cikin abubuwan banƙyama nasu. Ni kuma zan zaɓa musu ruɗunansu, in kawo musu abubuwan da suke tsoro; domin sa’ad da na kira, ba wanda ya amsa; sa’ad da na yi magana, ba su saurara ba: sai dai suka aikata mugunta a gaban idona, suka kuma zaɓi abin da ban ji daɗinsa ba.’ ‘Allah kuwa zai aiko musu da ruɗi mai ƙarfi, domin su gaskata ƙarya,’ domin ba su karɓi ƙaunar gaskiya ba, domin su sami ceto,’ ‘amma sun ji daɗin rashin adalci.’ Ishaya 66:3, 4; 2 Tassalunikawa 2:11, 10, 12.
“Malamin na sama ya yi tambaya: ‘Wace irin ruɗu ce ta fi ƙarfi da za ta iya yaudarar hankali fiye da riƙon cewa kana ginawa a kan madaidaicin harsashi kuma Allah yana karɓar ayyukanka, alhali a zahiri kana aiwatar da abubuwa masu yawa bisa ga manufofin duniya kuma kana yin zunubi ga Jehobah? Kai, babban ruɗi ne, ruɗi mai jan hankali, wanda yake mamaye zukata sa’ad da mutanen da suka taɓa sanin gaskiya suka rikita surar ibada da ruhinta da ikonta; sa’ad da suke zaton cewa su masu arziki ne, sun ƙaru da dukiya, kuma ba su bukatar kome ba, alhali kuwa a gaskiya suna bukatar komai.’”
“Allah bai canja ba game da bayinsa masu aminci waɗanda suke kiyaye tufafinsu ba tare da tabo ba. Amma da yawa suna ta kuka suna cewa, ‘Salama da kwanciyar hankali,’ alhali halaka ta ba-zata tana zuwa a kansu. Sai dai in an yi tuba cikakkiya, sai dai in mutane sun ƙasƙantar da zukatansu ta wurin furtawa, kuma suka karɓi gaskiya yadda take cikin Yesu, ba za su taɓa shiga sama ba. Sa’ad da tsarkakewa za ta faru a cikin sahunmu, ba za mu ƙara hutawa cikin natsuwa ba, muna taƙama da cewa mu masu arziki ne, mun ƙaru da dukiya, ba mu da bukatar kome.”
“Wane ne zai iya faɗa da gaskiya: ‘An gwada zinariyarmu a cikin wuta; tufafinmu kuwa ba su da ƙazantar duniya’? Na ga Mai Koyar da mu yana nuna zuwa ga tufafin abin da ake kira adalci. Da Yake cire su, sai Ya bayyana ƙazantar da take ƙarƙashinsu. Sa’an nan Ya ce mini: ‘Ba ka ganin yadda suka rufe ƙazantarsu da ruɓewar halinsu da riya? “Yaya birni mai aminci ya zama karuwa!” An mai da gidan Ubana gidan ciniki, wurin da kasancewar Allahntaka da ɗaukakarsa suka rabu da shi! Saboda wannan ne akwai rauni, kuma ƙarfi ya rasa.’” Testimonies, volume 8, 249, 250.