Exekees tshooj yim nthuav tawm plaub yam kev qias vuab tsuab uas nce zuj zus, uas sawv cev rau plaub tiam ntawm Laodicean Adventism. Kev ntxeev siab xyoo 1863 tau tsim ib yam cuav los hloov ob daim txiag ntawm Habakkuk, ib yam li Aloos tau tsim ib tug mlom cuav ntawm kev khib siab, nrog nws tus menyuam nyuj kub, rau lub sijhawm uas Vajtswv tab tom muab ob daim txiag ntawm Kaum Nqe Kevcai rau Mauxes. Thaum Laodicean Adventism twb pib txoj haujlwm tshem tawm tej qhov tseeb uas yog lub hauv paus lawm, raws li tau sawv cev hauv William Miller zaj npau suav, cov thawj coj ntawm thawj tiam tau pib tsis lees txais txoj cai muaj hwjchim ntawm Vajlugkub, thiab tom qab ntawd ces tsis lees txais Ntsuj Plig ntawm Kev Yaj Saub. Kev ntxeev siab ntawd tau loj hlob mus txog ib theem uas Kellogg txoj kev ntsuj plig dag ntxias (pantheism) tau los txog rau hauv lawv keeb kwm tsis ntev ua ntej xyoo 1888.
Thaum muaj kev tawm tsam xyoo 1888, txoj kev ntseeg dab qhuas uas tau sawv cev los ntawm Ezekiel tej chav uas muaj tej duab cim tau mus txog ib theem uas cov tub xa xov ntawm Minneapolis, thiab tus poj niam cev Vajtswv lus, thiab txawm yog tus Vaj Ntsuj Plig Dawb Huv los kuj raug tsis lees txais.
“Peb tau pom hauv peb tej kev paub tias thaum tus Tswv xa tej kab teeb ntawm qhov kaj los ntawm lub qhov rooj qhib ntawm lub tuam tsev dawb huv tuaj rau Nws haiv neeg, Xatas yuav ua kom coob leej lub siab ntxhov thiab sawv los tawm tsam. Tiamsis qhov kawg tseem tsis tau los txog. Yuav muaj cov uas yuav tawm tsam qhov kaj thiab yuav nias nqes cov uas Vajtswv tau tsa ua Nws tej txoj kev xa kom qhia qhov kaj. Tej yam ntsuj plig tsis raug txiav txim los ntawm txoj kev ntsuj plig. Cov neeg zov tsis tau taug raws li Vajtswv txoj kev qhib tshwm sim, thiab txoj xov thiab cov tub txib tiag tiag uas saum ntuj xa los raug saib tsis taus.
“Yuav muaj cov txiv neej tawm hauv lub rooj sib txoos no mus uas lees tias lawv paub qhov tseeb, tiamsis lawv tab tom khaws los qhwv lawv tej ntsuj plig nrog tej tsoos tsho uas tsis yog xaws los ntawm lub tshuab ntxhua khaub ncaws saum ntuj ceeb tsheej. Tus ntsuj plig uas lawv tau txais ntawm no lawv yuav nqa nrog lawv mus. Kuv tshee hnyo rau yav tom ntej ntawm peb tes haujlwm. Cov uas nyob hauv qhov chaw no tsis kam txo hwj chim rau qhov pov thawj uas Vajtswv tau muab, lawv yuav tawm tsam lawv cov kwvtij uas Vajtswv tab tom siv. Lawv yuav ua kom nyuaj heev, thaum lub sijhawm los txog uas lawv muaj peevxwm txuas ntxiv mus thiab thawb mus tom ntej nrog tib yam kev tawm tsam uas lawv twb koom nrog los txog niaj hnub no. Cov txiv neej no yuav muaj sijhawm los raug ntxias kom lees paub tias lawv tau tawm tsam tus Vaj Ntsuj Plig Dawb Huv ntawm Vajtswv. Qee leej yuav raug ntxias ntseeg; lwm tus yuav tuav rawv lawv tus ntsuj plig qub. Lawv yuav tsis tuag rau tus kheej thiab cia tus Tswv Yexus los nyob hauv lawv lub siab. Lawv yuav raug dag ntau dua thiab ntau dua ntxiv mus txog thaum lawv tsis muaj peevxwm paub qhov tseeb thiab txoj kev ncaj ncees. Lawv yuav, nyob hauv ib tug ntsuj plig txawv, nrhiav los muab ib daim qauv rau saum tes haujlwm uas Vajtswv yuav tsis pom zoo; thiab lawv yuav siv zog coj los ua tej cwj pwm ntawm Xatas hauv kev muab kev tswj hwm rau saum tib neeg lub siab thiab li ntawd thiaj tswj tau tes haujlwm thiab Vajtswv tes haujlwm.”
“Yog peb cov kwv tij tau yoo mov thov Vajtswv thiab txo lawv lub siab rau ntawm Vajtswv hauv lub rooj sib tham no, thiab tau zaum nqes nyob tus yees los tshawb nrhiav Vaj Lug Kub ua ke, ces Vajtswv yuav tau txais koob meej. Tiamsis tus ntsuj plig ntawm kev xaiv ntsej muag uas raug coj los rau hauv lub rooj sib tham ntawd tau kaw lub qhov rooj rau txoj koob hmoov nplua nuj tshaj plaws ntawm Vajtswv, thiab cov uas muaj tus ntsuj plig no yuav tsis nyob hauv ib qho chaw zoo los pom qhov kaj mus txog thaum lawv hloov siab lees txim rau ntawm Vajtswv thiab muaj qee qhov kev paub tias lawv twb los ze npaum li cas rau kev saib tsis taus tus Vaj Ntsuj Plig Dawb Huv thiab muaj dua lwm tus ntsuj plig.” The 1888 Materials, 832.
Tom qab xyoo 1888, Muam White “ntshai tshee rau yav tom ntej ntawm” Vajtswv lub koom txoos thiab tes haujlwm. Nws pom tias lub rooj sib tham ntawd yuav ua rau muaj kev ua rog sab ntsuj plig txuas ntxiv mus nyob hauv cov txivneej uas yog cov thawj coj ntawm Laodicean Adventism, thiab qhov kev sib cav txog “the daily,” yog pov thawj tias nws tej lus twv tau muaj tiav los rau tiam neeg ntawd ntag. Thaum ntawd muaj ib qho kev ua rog raug coj los ntawm cov txivneej uas tsis “muab siab rau tej pov thawj uas Vajtswv tau muab” los lees paub “txoj xov thiab cov tub txib uas saum ntuj tau xa los,” thiab cov txivneej ntawd tau ua rog tawm tsam “Vajtswv tus Vaj Ntsuj Plig Dawb Huv.” Tiam neeg thib ob tau ntsia ntsoov thaum lub tsev luam ntawv thiab lub tsev kho mob raug kub hnyiab tas nrho rau hauv cov hluav taws ntawm Vajtswv txoj kev txiav txim.
“Hnub no kuv tau txais ib tsab ntawv los ntawm Txwj Laug Daniells hais txog qhov chaw ua haujlwm ntawm Review raug hluav taws kub rhuav tshem. Kuv tu siab heev thaum kuv xav txog txoj kev poob loj rau txoj hauj lwm no. Kuv paub tias qhov no yuav tsum yog ib lub sijhawm nyuaj heev rau cov kwv tij uas saib xyuas txoj hauj lwm thiab rau cov neeg ua haujlwm hauv lub chaw ua haujlwm ntawd. Kuv raug kev txom nyem nrog txhua tus uas raug kev txom nyem. Tiamsis kuv tsis xav tsis thoob txog txoj xov xwm tu siab no, rau qhov hauv cov yog toog hmo ntuj kuv tau pom ib tug tim tswv sawv nrog ib rab ntaj zoo li hluav taws ncab nyob saum Battle Creek. Muaj ib zaug, thaum nruab hnub, thaum kuv cwj mem tseem nyob hauv kuv txhais tes, kuv plam kev nco qab, thiab zoo li rab ntaj hluav taws no tig xub mus rau ib seem, ces tig mus rau lwm seem. Kev puas tsuaj zoo li caum raws kev puas tsuaj, vim Vajtswv raug saib tsis taus los ntawm tib neeg tej kev npaj los txhawb thiab qhuas lawv tus kheej.”
“Tag kis no kuv raug nqus tawm mus hauv kev thov ntuj tiag tiag kom tus Tswv coj txhua tus uas muaj kev txuas nrog lub chaw haujlwm ntawm Review and Herald kom tshawb nrhiav kom mob siab, xwv kom lawv pom tias lawv tau tsis quav ntsej rau ntau zaj lus uas Vajtswv tau muab rau lawv nyob rau qhov twg.”
“Ib ntus tsis ntev los no cov kwvtij ntawm lub chaw ua hauj lwm Review tau thov kuv tej lus ntuas txog kev tsa dua ib lub tsev ntxiv. Thaum ntawd kuv tau hais tias yog cov uas pom zoo yuav ntxiv dua ib lub tsev rau ntawm lub chaw ua hauj lwm Review and Herald muaj daim duab yav tom ntej nthuav qhia nyob ntawm lawv xub ntiag, yog lawv pom tau yam uas yuav tshwm sim hauv Battle Creek, lawv yuav tsis muaj lus nug li txog kev tsa dua ib lub tsev nyob ntawd. Vajtswv tau hais tias: ‘Kuv tej lus twb raug saib tsis taus lawm; thiab Kuv yuav tig thiab ntxeev dua.’”
“Nyob rau hauv Lub Rooj Sab Laj General, uas tau muaj nyob hauv Battle Creek xyoo 1901, tus Tswv tau muab pov thawj rau Nws haiv neeg tias Nws tab tom hu kom muaj kev hloov kho dua tshiab. Lub siab ntsws raug txiav txim, thiab lub siab raug kov; tiam sis txoj hauj lwm kom tiav thiab tob kawg tsis tau ua. Yog hais tias lub siab tawv ncauj thaum ntawd tau tawg vim kev khuv xim txhaum rau ntawm Vajtswv xub ntiag, ces yuav tau pom ib qho ntawm cov kev tshwm sim loj tshaj plaws ntawm Vajtswv lub hwj chim uas tau muaj dua pom. Tiam sis Vajtswv tsis tau raug hwm. Cov lus tim khawv ntawm Nws tus Ntsuj Plig tsis tau raug mloog lus. Neeg tsis tau cais lawv tus kheej tawm ntawm tej kev coj uas tawm tsam ncaj qha rau tej hauv paus ntsiab lus ntawm qhov tseeb thiab kev ncaj ncees, uas yuav tsum ib txwm raug tuav cia hauv tus Tswv txoj hauj lwm.”
“Cov lus xa mus rau pawg ntseeg Efexaus thiab mus rau pawg ntseeg hauv Xates yeej tau rov hais rau kuv ntau zaus los ntawm Tus uas qhia kuv kom qhuab qhia rau Nws haiv neeg. ‘Sau rau tus tim tswv ntawm pawg ntseeg Efexaus tias; Tej no yog lo lus uas Tus uas tuav xya lub hnub qub hauv Nws sab tes xis, tus uas taug kev nyob hauv nruab nrab ntawm xya lub teeb kub hais; Kuv paub koj tej haujlwm, thiab koj txoj kev khwv, thiab koj txoj kev ua siab ntev, thiab tias koj tsis taus cov neeg phem; thiab koj twb sim cov uas hais tias lawv yog tubtxib, tiamsis tsis yog, thiab koj tau pom lawv yog neeg dag: thiab koj twb ris, thiab muaj kev ua siab ntev, thiab vim Kuv lub npe koj tau khwv, thiab tsis tau qaug zog. Txawm li ntawd los Kuv muaj ib yam tawm tsam koj, vim koj tau tso koj txoj kev hlub thaum chiv thawj tseg lawm. Yog li ntawd cia li nco ntsoov seb koj tau poob ntawm qhov twg los, thiab hloov siab lees txim, thiab ua thawj tej haujlwm; tsis li ntawd Kuv yuav los cuag koj sai sai, thiab yuav muab koj lub teeb txawb txav tawm ntawm nws qhov chaw, yog koj tsis hloov siab lees txim.’ Tshwmsim 2:1–5.”
“‘Thiab sau rau tus tim tswv ntawm pawg ntseeg hauv Xate; Tus uas tuav xya tug Ntsuj Plig ntawm Vajtswv, thiab xya lub hnub qub, hais li no; Kuv paub koj tej haujlwm, tias koj muaj ib lub npe hais tias koj ciaj sia, los koj twb tuag lawm. Ceev faj, thiab txhawb tej yam uas tseem tshuav, uas twb yuav tuag lawm: rau qhov kuv tsis tau pom koj tej haujlwm ua tiav txhij txhua nyob ntawm Vajtswv xub ntiag. Yog li ntawd, nco ntsoov seb koj tau txais thiab tau hnov li cas, thiab tuav rawv cia, thiab hloov siab lees txim. Yog li ntawd, yog koj tsis ceev faj, kuv yuav los saum koj ib yam li tub sab, thiab koj yuav tsis paub lub sijhawm twg uas kuv yuav los saum koj.’ Tshwmsim 3:1–3.
“Peb tab tom pom qhov kev tiav ntawm tej lus ceeb toom no. Tsis tau muaj dua ib zaug uas Vajluskub tau raug ua kom tiav nruj me ntsis dua li tej no.”
“Tibneeg tej zaum yuav tsa tau tej tsev uas ua kom ruaj khov tshaj plaws thiab tiv hluav taws tau zoo heev, los ib zaug kov ntawm Vajtswv txhais tes xwb, ib lub txim taws los saum ntuj xwb, yuav cheb mus ploj txhua qhov chaw nkaum.
“Nws twb nug seb kuv puas muaj ib lo lus ntuas dab tsi yuav muab. Kuv twb tau muab tej lus ntuas uas Vajtswv tau pub rau kuv lawm, vam tias yuav txwv tau rab ntaj kub nyhiab uas dai saum Battle Creek kom txhob poob los. Nimno yam uas kuv ntshai kawg nkaus twb los txog lawm—yog xov txog kev kub hnyiab ntawm lub tsev Review and Herald. Thaum xov no los txog, kuv tsis xav tsis thoob li, thiab kuv tsis muaj ib lo lus yuav hais. Tej uas kuv tau hais ib ntus dhau ib ntus ua lus ceeb toom yeej tsis muaj txiaj ntsig dab tsi li tsuas yog ua kom cov uas hnov ntawd tawv siab ntxiv xwb, thiab nimno kuv tsuas hais tau tias: Kuv tu siab heev, tu siab kawg li, tias yeej yuav tsum muaj qhov kev nplawm no los txog. Twb tau muab qhov kaj txaus lawm. Yog hais tias lawv ua raws li ntawd, ces yuav tsis tsim nyog yuav tsum muaj qhov kaj ntxiv lawm.” Testimonies, volume 8, 97–99.
Tiam ob tiam thib ob ntawm cov Adventism tsis yog ib txoj kev yeej, thiab raws li kev ua tiav ntawm Exekees tshooj yim, txoj kev ntxeev siab tsuas yog tseem nce ntxiv mus xwb.
“Los ntawm tej lus sau thiab los ntawm hluav taws tus Tswv tau tshaj tawm tias nws xav kom nws haiv neeg tawm ntawm Battle Creek mus. Thov Vajtswv pab peb kom hnov nws lub suab. Puas yog qhov uas peb ob lub koom haum loj hauv Battle Creek raug hluav taws rhuav tshem tsis muaj nqis dabtsi rau peb li? Nej tej zaum yuav hais tias, ‘Tab sis lub Sanitarium tshiab muaj neeg mob coob heev.’ Muaj tseeb; tab sis txawm yog muaj ntau txhiab leej neeg mob nyob ntawd los, qhov no yeej tsis yog ib qho lus sib cav txhawb kom peb haiv neeg txhim tsev nyob hauv Battle Creek thiab mus tsaws nyob ntawd.”
“Kev ntxias tab tom nce zuj zus. Tibneeg tab tom tsis lees txais txoj kev kaj uas Vajtswv tau xa los hauv cov Lus Tim Khawv ntawm nws tus Ntsuj Plig, thiab lawv tab tom xaiv lawv tus kheej tej kev xav thiab lawv tus kheej tej kev npaj. Puas yuav tibneeg tseem yuav cais lawv tus kheej tawm ntawm Vajtswv mus ntxiv? Puas yuav nws tsum tau qhia tawm nws txoj kev tsis txaus siab hauv ib yam uas pom tseeb dua li qhov uas nws twb tau ua lawm?” Pamphlets, SpTB06, 45.
Tibneeg tab tom “xaiv lawv tej tswv yim uas lawv tus kheej tsim thiab lawv tej kev npaj uas yog lawv tus kheej li,” raws li tau sawv cev los ntawm xya caum leej txwj laus nyob rau hauv cov chav duab piv txwv ntawm Ezekiel tshooj yim, uas tau tshaj tawm hais tias, “Tus Tswv tsis pom peb.” Tus Tswv tau tsa ib tug pojniam cev Vajtswv lus sawv los thiab tau muab “kev ua yog toog pom qhib” rau nws tau raws nraim plaub caug xyoo, mus txog xyoo 1884. Nws tau muab nws lub cim kos npe tso rau saum txoj txiaj ntsim no, rau qhov Nws yog tus muab nws thiab xaus nws nyob rau hauv ib lub nroog hu ua Portland, thiab Nws tau muab nws rau plaub caug xyoo. Ua ntej me ntsis uas “kev ua yog toog pom qhib” xaus lawm, cov txivneej laus tau pib txo hwjchim ntawm phau Vajlugkub thiab Ntsuj Plig ntawm Kev Yaj Saub nyob rau xyoo 1881, thiab 1882. Yog li ntawd, “kev ua yog toog pom qhib” thiaj xaus rau xyoo 1884, thiab nyob hauv plaub xyoos, kev ntxeev siab ntawm Korah, Dathan thiab Abiram tau rov muaj dua ntawm General Conference xyoo 1888.
Kev kev ntxeev siab ntawm xyoo 1888 tau tsim kom muaj kev nce ntxiv ntawm kev ntxeev siab uas pom Vajtswv txoj kev cuam tshuam ncaj qha rau hauv keeb kwm ntawm Laodicean Adventism thaum Nws hlawv txoj hauj lwm luam tawm thiab txoj hauj lwm kho mob kom puam tsuaj. Los txawm li ntawd los, cov kev txiav txim ncaj qha ntawd tsis tau txwv tau txoj kev ntxeev siab uas tab tom muaj mus. Xyoo 1919, muaj ib lub rooj sablaj Vajlugkub tshwm sim, qhov chaw uas ib tug ntawm cov thawj coj ntxeev siab tseem ceeb ntawm tiam ob, William Warren Prescott, tus kws txawj kev ntseeg uas tau kawm cob qhia hauv cov tsev kawm qib siab ntawm Protestantism uas twb poob kev ntseeg lawm, yog tus thawj coj tseem ceeb hauv kev thawb txoj kev xav uas yog ntawm Xatas, uas hais tias “the daily,” sawv cev rau Khetos txoj hauj lwm hauv lub tuam tsev dawb huv, thiab tau muab ib co kev nthuav qhia ua ntu zus.
Keeb kwm tau qhia meej tias nyob rau hauv lub rooj sablaj Vajlugkub ntawd xyoo 1919, Prescott tau nthuav tawm ib txoj xov zoo uas muaj qhov tseem ceeb yog tshem tawm txhua nqe lus qhuab qhia ntawm txoj lus yaj saub uas cov Millerites tau tuav. Nws txawm sim tshem tawm ob txhiab peb puas hnub, los nws ua tsis tiav. Txawm li ntawd los, nws tau nthuav tawm ib txoj xov zoo uas raug rho tawm tag nrho ntawm cov kev nkag siab yaj saub uas cov Millerites muaj. Nws txoj xov zoo raug tsis lees txais ntawm lub rooj sib tham ntawd, los tseem cov thawj coj dig muag ntawd tau txiav txim siab coj nws cov lus nthuav tawm ua ib txheej thiab muab lawv teeb ua ib phau ntawv hu ua, The Doctrine of Christ. Phau ntawv ntawd tau los ua lub cim ntawm kev los txog ntawm tiam peb ntawm Laodicean Adventism.
Phau ntawv ntawd sawv cev rau ib txoj moo zoo txawv dua li txoj moo zoo Millerite ntawm Habakkuk tshooj ob, thiab Povlauj qhia rau peb tias ib txoj moo zoo txawv ntawd tsis yog txoj moo zoo kiag li.
Kuv xav tsis thoob tias nej tig nraub qaum tawm ntawm tus uas tau hu nej los rau hauv txoj kev tshav ntuj ntawm Khetos sai ua luaj mus cuag dua lwm txoj moo zoo: uas tsis yog dua lwm txoj moo zoo li; tiam sis muaj qee leej ua rau nej ntxhov siab, thiab xav ntxeev txoj moo zoo ntawm Khetos kom qias. Tiamsis txawm yog peb, los yog ib tug tim tswv saum ntuj ceeb tsheej, qhia ib txoj moo zoo twg rau nej txawv ntawm qhov uas peb twb qhia rau nej lawm, cia nws raug foom tsis zoo. Raws li peb twb hais dhau los lawm, kuv kuj hais dua tam sim no tias, Yog muaj leejtwg qhia ib txoj moo zoo twg rau nej txawv ntawm qhov uas nej twb txais lawm, cia nws raug foom tsis zoo. Kalatias 1:6–9.
Tiam thib peb ntawm Txoj Kev Ntseeg Adven no raug sawv cev los ntawm Exekees qhov kev qias vuab tsuab thib peb uas cov poj niam tab tom quaj ntsuag rau Tammuz. Tammuz yog ib tug vajtswv Mesopotamia uas muaj feem xyuam nrog kev muaj qoob muaj loo thiab cov voj voog ntawm nroj tsuag. Qee zaum Tammuz raug piav ua ib tug yug yaj los sis ib tug tub hluas, muaj kev sib txuas nrog kev hloov ntawm caij nyoog thiab kev loj hlob ntawm qoob loo. Tammuz txoj kev tuag thiab nws txoj kev sawv rov los tom qab ntawd, raug khi nrog daim ntawv caij nyoog ua liaj ua teb. Raws li zaj dab neeg dab qhuas ntawd, Tammuz yuav tuag los sis ploj mus thaum lub caij ntuj sov, uas raug pom tias yog ib qho sawv cev rau kev qhuav thiab nplooj zeeg ntawm nroj tsuag nyob rau lub caij kub thiab qhuav. Kev quaj ntsuag rau Tammuz yog ib txoj kab ke quaj ntsuag uas muaj kev quaj thiab kev nyiav txog Tammuz txoj kev tuag los sis kev ploj mus thaum lub caij ntuj sov, ces tom qab ntawd muaj kev zoo siab rau nws txoj kev sawv rov los, uas sawv cev rau kev rov tshiab ntawm nroj tsuag thiab txoj sia ntawm kev ua liaj ua teb.
Kev quaj ntsuag rau Tammuz sawv cev rau ib zaj lus ntawm nag tom qab uas yog cuav, uas yog yam uas txoj moo zoo ntawm W. W. Prescott sawv cev. Kev tshem tawm lub hauv paus yaj saub, uas tau pib hauv txoj kev ntxeev siab xyoo 1863, tau mus txog ib theem hauv xyoo 1919 uas Laodicean Adventism tau cia txoj moo zoo cuav raug tsa kom ruaj khov. Txoj moo zoo cuav ntawd tau tsa tag nrho raws li txoj kev ua raws cai ntawm Protestantism uas twb poob kev ntseeg lawm. Tus thawj kws tsim qauv qub ntawm nws yog W. W. Prescott, thiab ib yam li William Miller, ob tug txiv neej txoj moo zoo ntawd puav leej tau tsim raws li lawv txoj kev to taub hauv paus txog “the daily,” hauv phau Daniel. Ob txoj moo zoo ntawd raug sawv cev hauv nqe ntawm 2 Thessalonians qhov chaw uas Miller xub pom tias “the daily,” sawv cev rau kev pe dab mlom. Hauv nqe ntawd muaj ib pab neeg sawv cev los ntawm Miller, uas lees txais qhov tseeb uas Povlauj nthuav tawm, thiab muaj dua ib pab neeg uas tsis muaj kev hlub rau qhov tseeb.
Ib pawg nyob rau hnub kawg, uas Miller sawv cev rau, “paub” thiab txais nag lig, hos ib pawg ntxiv, uas Prescott sawv cev rau, txais txoj kev dag ntxias uas muaj hwj chim loj. Txoj kev dag ntxias uas muaj hwj chim loj uas lawv txais ntawd yog tsa saum ib txoj moo zoo cuav, uas yeej tsis yog txoj moo zoo li, thiab nws qhia kom paub ib zaj lus cuav txog nag lig. Yog li ntawd, kev qias vuab tsuab thib peb hauv Ezekiel yog cov poj niam (cov pawg ntseeg ntawm Laodicean Adventism), quaj nyiav rau Tammuz. Lawv cov kua muag caij ntuj sov (nag), yog yuav tsim kom muaj cov txiv hmab txiv ntoo ntawm kev sau qoob.
Qhov kev cais txawv ntawm ob hom xov ntawm nag lig nyob thoob plaws hauv Vajlugkub thiab Ntsuj Plig ntawm Kev Qhia Yaj Saub. Vajlugkub rov hais dua ntau zaus tias nag raug txwv cia ntawm ib haiv neeg uas tsis mloog lus.
Lawv hais tias, Yog ib tug txiv neej muab nws tus pojniam nrauj pov tseg, thiab nws ncaim ntawm nws mus ua lwm tus txiv neej tug, nws puas yuav rov qab mus cuag nws dua? Puas yog thaj av ntawd yuav tsis raug qias neeg heev? Tiamsis koj twb ua nkaujniag nrog ntau tus neeg hlub lawm; los koj tseem rov qab los cuag kuv, tus Tswv hais li no. Cia li tsa koj ob lub qhov muag ntsia mus rau tej chaw siab, thiab saib seb qhov twg yog qhov uas koj tsis tau pw nrog luag. Ntawm tej kev koj twb zaum tos lawv, ib yam li tus Arab nyob hauv tebchaws moj sab qhua; thiab koj twb ua kom thaj av qias neeg los ntawm koj tej kev ua nkaujniag thiab los ntawm koj txojkev phem. Yog li ntawd tej nag txawm raug txwv cia lawm, thiab tsis muaj nag lig li; thiab koj muaj lub hauv pliaj zoo li lub hauv pliaj ntawm ib tug pojniam deev luag, koj tsis kam txaj muag. Yelemis 3:1–3.
Kev Ntseeg Adventist Laodicea pib ua niam ntiav sab ntsuj plig hauv xyoo 1863, thiab txij thaum ntawd los nag tshauv twb raug txwv cia lawm. Lawv tsis kam txaj muag rau lawv txoj kev ntxeev siab, thiab qhov kev tsis muaj kev txo hwj chim ntawd tsim ib lub hauv pliaj ntawm tus niam ntiav; thiab tus niam ntiav hauv Vajlugkub txoj lus faj lem yog lub papacy. Tiam thib peb yog qhov chaw uas txoj hauj lwm kawg ntawm kev npaj los pe hawm lub cim ntawm tus niam ntiav hauv Loos raug ua kom tiav. Kev npaj rau tiam thib plaub raug ua kom tiav hauv tiam thib peb, los ntawm ib txoj xov cuav ntawm nag lig. Ib yam li txoj kev ntxeev siab xyoo 1863, thiab txoj kev ntxeev siab xyoo 1888, txoj kev ntxeev siab xyoo 1919 kuj raug teeb kom sib haum nrog Cuaj Hlis 11, 2001, rau qhov thaum ntawd tej tsev loj hauv New York City poob los tus tim tswv muaj hwj chim loj ntawm Tshwm Sim kaum yim tau nqes los, thiab nag lig uas muaj tseeb tau pib.
“Los nag tom qab yuav poob los saum Vajtswv haiv neeg. Ib tug tim tswv muaj hwj chim loj yuav nqes saum ntuj ceeb tsheej los, thiab tag nrho lub ntiajteb yuav ci ntsa iab nrog nws lub yeeb koob.” Review and Herald, April 21, 1891.
Thaum nag los yav tom qab pib los, cov txwj laus thaum ub ntawm Laodicean Adventism yuav tsis lees paub nws tias yog nag los yav tom qab, rau qhov lawv twb raug qhuab qhia nkag rau hauv ib txoj xov ntawm nag los yav tom qab cuav lawm, uas Ezekiel sawv cev los ntawm cov pojniam quaj ntsuag Tammuz, thiab hauv kev siv yog ib txoj xov ntawm kev thaj yeeb thiab kev ruaj ntseg.
“Tsuas yog cov uas tab tom ua neej raws li txoj kev kaj uas lawv twb tau txais lawm xwb thiaj yuav tau txais txoj kev kaj ntau dua. Yog peb tsis niaj hnub loj hlob mus tom ntej hauv kev nthuav qhia cov kev tsim txiaj nquag ntawm tus Khetos tus yam ntxwv, peb yuav tsis paub txog tej kev tshwm sim ntawm tus Vaj Ntsuj Plig Dawb Huv hauv nag tom qab. Tej zaum nws yuav tab tom poob saum tej siab nyob ib ncig ntawm peb, los peb yuav tsis pom nws los sis tsis txais nws li.” Testimonies to Ministers, 507.
Nws yog yam uas tsis tuaj yeem ua tau rau cov neeg zov saib ntawm haiv neeg kom paub txog txoj kev los txog ntawm nag xaus, rau qhov lawv txoj moo zoo cuav hais txog nag xaus cuav ntawd tsis lees paub tias yuav muaj ib yam kev tshwm sim twg ntawm Vajtswv lub hwj chim zoo li tau muaj nyob rau hauv tej tiam dhau los.
“Yuav muaj nyob hauv cov pawg ntseeg ib qho kev tshwm sim uas txaus kawg ntawm Vajtswv lub hwjchim, tiam sis nws yuav tsis txav los rau saum cov uas tsis tau txo lawv tus kheej rau ntawm tus Tswv xub ntiag, thiab tsis tau qhib lub qhov rooj ntawm lub siab los ntawm kev lees txim thiab kev hloov siab lees txim. Hauv qhov kev tshwm sim ntawm lub hwjchim ntawd uas ua kom lub ntiajteb ci ntsa iab nrog Vajtswv lub yeeb koob, lawv yuav pom tsuas yog ib yam dabtsi uas hauv lawv txojkev dig muag lawv xav tias txaus ntshai, ib yam dabtsi uas yuav ua rau lawv ntshai, thiab lawv yuav npaj lawv tus kheej los tawm tsam nws. Vim tus Tswv tsis ua haujlwm raws li lawv tej tswv yim thiab lawv tej kev cia siab, lawv yuav tawm tsam txoj haujlwm ntawd. ‘Vim li cas,’ lawv hais tias, ‘peb ho tsis tsim nyog paub Vajtswv tus Ntsuj Plig, thaum peb twb nyob hauv txoj haujlwm no tau ntau xyoo lawm?’—Vim lawv tsis teb rau tej lus ceeb toom, tej lus thov qhuab ntuas ntawm Vajtswv tej lus, tiam sis pheej hais tsis tseg tias, ‘Kuv nplua nuj, thiab muaj khoom ntau ntxiv, thiab tsis xav tau dabtsi li.’ Txojkev txawj ntse, thiab kev paub ntev, yuav tsis ua kom tibneeg dhau los ua cov kav dej xa txojkev kaj, yog lawv tsis muab lawv tus kheej tso rau hauv qab tej xoo ci ntsa iab ntawm Lub Hnub ntawm Kev Ncaj Ncees, thiab raug hu, raug xaiv, thiab raug npaj los ntawm qhov khoom plig pub ntawm tus Vaj Ntsuj Plig Dawb Huv. Thaum cov neeg uas tuav tej yam dawb huv txo lawv tus kheej rau hauv qab Vajtswv txhais tes uas muaj hwjchim loj, tus Tswv yuav tsa lawv sawv. Nws yuav ua kom lawv yog neeg muaj kev paub cais tau—neeg nplua nuj hauv txojkev tshav ntuj ntawm nws tus Ntsuj Plig. Lawv tej yam cwj pwm uas muaj zog, uas qia dub, lawv txojkev tawv ncauj, yuav raug pom nyob rau hauv txojkev kaj uas ci tawm ntawm Tus Kaj ntawm lub ntiajteb. ‘Kuv yuav tuaj cuag koj sai sai, thiab yuav tshem koj lub chaw teeb tawm ntawm nws qhov chaw, tsuas yog koj hloov siab lees txim.’ Yog nej nrhiav tus Tswv kawg nej lub siab, nws yuav pub nej nrhiav tau nws.” Review and Herald, December 23, 1890.
Cov thawjcoj txwj laus hauv Ezekiel tshooj yim, tau lees txais ib txoj moo zoo hais txog kev thaj yeeb thiab kev ruaj ntseg nyob rau xyoo 1919, thiab thaum lub Cuaj Hlis 11, 2001 los txog, cov txiv ntawm lawv txoj kev ntxeev siab uas pheej loj hlob zuj zus ntawd tau tshwm sim nyob rau hauv lawv qhov tsis muaj peev xwm lees paub txog kev los txog ntawm nag tom qab. Hauv keeb kwm uas pib thaum lub sijhawm kawg nyob rau xyoo 1989, Vajtswv tau rov ua dua txoj kev txav ntawm cov Millerite raws nraim txhua tsab ntawv. Miller yog ib lub cim ntawm Elijah, thiab Elijah tau hais nruj nreem rau Ahab tias yuav tsis muaj nag li, tsuas yog raws li lo lus ntawm Elijah xwb.
Peb yuav txuas ntxiv peb txoj kev xav txog tiam thib peb ntawm Adventism hauv tsab xov xwm tom ntej.
“Cov neeg uas tsis hnov tu siab rau lawv tus kheej txoj kev poob qis ntawm sab ntsuj plig, thiab tsis quaj ntsuag rau lwm tus tej kev txhaum, yuav raug tso tseg yam tsis muaj Vajtswv lub cim ntim. Tus Tswv txib Nws cov tub txib, yog cov txiv neej uas tuav tej cuab yeej tua neeg hauv lawv txhais tes: ‘Nej cia li mus raws nws hla thoob lub nroog, thiab tua: tsis txhob cia nej lub qhov muag tseg, thiab tsis txhob muaj kev khuv leej li: muab tua kom tu nrho cov laus thiab cov hluas, ob leeg ntxhais nkauj xwb, thiab cov me nyuam yaus, thiab cov poj niam: tiam sis tsis txhob txav ze rau ib tug neeg twg uas muaj lub cim rau saum nws; thiab pib ntawm Kuv lub chaw dawb huv. Ces lawv pib ntawm cov txwj laus uas nyob rau ntawm lub tsev ntawd xub ntiag.’”
“Ntawm no peb pom tias pawg ntseeg—tus Tswv lub chaw dawb huv—yog thawj yam uas raug tus nplawm ntawm Vajtswv txoj kev chim. Cov txwj laus, cov uas Vajtswv tau pub qhov kaj loj rau thiab cov uas tau sawv los ua cov saib xyuas haiv neeg tej kev txaus siab ntawm sab ntsuj plig, tau ntxeev siab rau txoj kev ntseeg siab uas tau muab tso rau lawv. Lawv tau tuav txoj hauj lwm tias peb tsis tas yuav tos ntsoov tej txuj ci tseem ceeb thiab qhov tshwm sim pom tseeb ntawm Vajtswv lub hwj chim ib yam li yav tag los. Lub sijhawm tau hloov lawm. Cov lus no txhawb lawv txoj kev tsis ntseeg, thiab lawv hais tias: Tus Tswv yuav tsis ua qhov zoo, thiab Nws yuav tsis ua qhov phem. Nws muaj kev hlub tshua dhau lawm uas yuav los xyuas Nws haiv neeg nrog kev txiav txim. Yog li no ‘Kev thaj yeeb thiab kev nyab xeeb’ yog lub suab quaj ntawm cov neeg uas yuav tsis tsa lawv lub suab ib zaug ntxiv zoo li raj kom qhia Vajtswv haiv neeg lawv tej kev ua txhaum thiab qhia tsev neeg Yakhauj lawv tej kev txhaum. Cov dev ntsiag to no uas tsis kam tom yog cov uas yuav raug txoj kev pauj ncaj ncees ntawm Vajtswv uas raug ua txhaum. Cov txivneej, cov hluas nkauj, thiab cov me nyuam yaus txhua tus puav leej puam tsuaj ua ke.”
“Cov kev qias neeg uas cov neeg ncaj ncees tau quaj ntsuag thiab quaj hu txog ntawd yog tsuas yog yam uas lub qhov muag txwv ciam thiaj pom tau xwb; tiamsis tej kev txhaum uas phem tshaj plaws, uas ua kom Vajtswv tus dawb huv thiab huv si txoj kev khib siab sawv los, yeej tsis tau raug muab nthuav tawm. Tus uas Tshawb Nrhiav lub siab loj kawg nkaus paub txhua txoj kev txhaum uas raug ua nyob hauv qhov chaw zais cia los ntawm cov uas ua phem. Cov neeg no pib xav tias lawv nyob nyab xeeb hauv lawv tej kev dag ntxias, thiab vim yog Nws txoj kev ua siab ntev ntev, lawv thiaj hais tias tus Tswv tsis pom li, ces txawm coj li yog Nws twb tso lub ntiajteb tseg lawm. Tiamsis Nws yuav nrhiav pom lawv txoj kev ua ntsej muag cuav thiab yuav qhib tawm ua ntej lwm tus pom tej kev txhaum uas lawv tau ua tib zoo zais cia heev.”
“Tsis muaj ib txoj kev siab dua hauv qib, meej mom, lossis tej kev txawj ntse hauv ntiajteb, tsis muaj ib txoj hauj lwm hauv chaw ua dej num dawb huv, yuav cawm tau tibneeg kom txhob txi txoj ntsiab cai thaum raug tso cia rau lawv tus kheej tej siab dag ntxias. Cov uas tau raug suav hais tias tsim nyog thiab ncaj ncees, rov ua pov thawj tias yog cov coj thawj hauv kev thim txoj kev ntseeg thiab ua tus qauv hauv kev tsis quav ntsej thiab hauv kev siv Vajtswv tej kev hlub tshua yuam kev. Lawv txoj kev phem ntawd Nws yuav tsis kam thev ntxiv lawm, thiab hauv Nws txoj kev chim Nws ua rau lawv raug txim yam tsis muaj kev khuv leej.”
“Tus Tswv tsuas yog thim Nws lub xub ntiag nrog kev tsis txaus siab xwb ntawm cov uas tau txais koob hmoov los ntawm txoj kev kaj loj thiab tau hnov lo lus muaj hwjchim thaum lawv ua dejnum pab lwm tus. Lawv ib zaug yeej yog Nws cov tub qhe ncaj ncees, tau txais koob haum ntawm Nws lub xub ntiag thiab Nws txoj kev coj; tiam sis lawv tau ncaim ntawm Nws mus thiab coj lwm tus poob rau hauv kev yuam kev, yog li ntawd lawv thiaj raug coj los nyob hauv qab txoj kev tsis txaus siab saum ntuj los.” Testimonies, volume 5, 211, 212.