Exekees sawv cev rau cov neeg uas tau txais ib txoj hauj lwm ntawm kev qhia tiav rau lawv los ntawm Tsov Ntxhuav ntawm xeem Yudas, thiab Nws txoj kev qhia hauv paus yog “kab ntxiv rau kab.”

Nws tau hais rau lawv tias, Nov yog qhov chaw so uas nej yuav ua rau tus qaug zog tau so; thiab nov yog qhov kev rov muaj zog dua tshiab; los lawv yeej tsis kam mloog. Tiamsis lo lus ntawm tus Tswv rau lawv yog lus qhuab qhia ntxiv rau lus qhuab qhia, lus qhuab qhia ntxiv rau lus qhuab qhia; kab ntxiv rau kab, kab ntxiv rau kab; ib qho me ntsis ntawm no, thiab ib qho me ntsis ntawm tod; kom lawv thiaj mus, thiab ntog rov qab, thiab raug tawg, thiab raug cuab, thiab raug ntes. Yaxayas 28:12, 13.

Tam sim no Tsov ntxhuav ntawm xeem Yudas tab tom qhib phau ntawv Exekhee. Peb raug qhia tias Exekhee yog ib tug pov thawj nyob rau xyoo peb caug, txawm hais tias “peb caug” sawv cev rau nws lub hnub nyoog cim raws li ib tug pov thawj, lossis yog xyoo peb caug hauv txoj kab yaj saub uas tau pib ntawm Yauxiyas Txoj Kev Hla Dhau Loj. Qhov pov thawj hwj zaum kawg ntawm tiam kawg yog ib puas plaub caug plaub txhiab leej, thiab cov keeb kwm qub uas muaj tseeb raws li ntawv tiag yog yam ntxwv ua piv txwv txog ib zaj keeb kwm cim nyob rau tiam kawg.

Tiamsis nej yuav hu nej tias yog Cov Pov Thawj ntawm tus Tswv: neeg yuav hu nej tias yog Cov Tub Txib ntawm peb tus Vajtswv: nej yuav noj tej kev nplua nuj ntawm lwm haiv neeg, thiab nej yuav khav theeb nej tus kheej hauv lawv lub meej mom. Yaxayas 61:6.

Exekees yog ib lub cim sawv cev rau Vajtswv haiv neeg nyob rau hnub kawg—uas yog zaj keeb kwm dawb huv uas txhua zaj lus tim khawv yav tom ntej qhia meej txog. Zaj keeb kwm dawb huv ntawd yog txoj kev txav ntawm tus tim tswv peb, uas tau raug ua qauv tshwj xeeb ua ntej los ntawm txoj kev txav ntawm tus tim tswv ib xyoo 1840. Txoj kev txav ntawm tus tim tswv ib yog tus tim tswv alpha ntawm peb tus tim tswv, hos tus tim tswv peb yog tus tim tswv omega. Vim li ntawd Exekees thiaj raug teem kom sib haum nrog Petus nyob rau lub sij hawm muab lub cim foob rau ib puas plaub caug plaub txhiab leej. Zaj keeb kwm cim uas ob leeg, Petus thiab Exekees, raug tso tseg nyob rau hauv ntawd, raug sawv cev ua keeb kwm Panium.

Phau Ntawv Me Me

Exekees thiaj txais phau ntawv me ntawd, ib yam li Yauhas tau ua hauv Tshwmsim tshooj kaum.

Tab sis koj, neeg leej tub, cia li mloog yam uas kuv hais rau koj; tsis txhob ntxeev siab zoo li lub tsev uas ntxeev siab ntawd: qhib koj lub qhov ncauj, thiab noj yam uas kuv muab rau koj. Thiab thaum kuv ntsia, saib seb, muaj ib txhais tes raug xa tuaj rau kuv; thiab saib seb, nyob hauv ntawd muaj ib daim ntawv yob. Thiab nws nthuav daim ntawv ntawd rau ntawm kuv xub ntiag; thiab muaj ntawv sau nyob sab hauv thiab sab nraud: thiab tej uas raug sau rau hauv ntawd yog tej lus quaj ntsuag, thiab kev quaj nyiav, thiab kev txom nyem. Tsis tas li ntawd nws hais rau kuv tias, Neeg leej tub, noj yam uas koj pom; noj daim ntawv yob no, thiab mus hais rau tsev neeg Ixayees. Ces kuv thiaj qhib kuv lub qhov ncauj, thiab nws ua rau kuv noj daim ntawv yob ntawd. Thiab nws hais rau kuv tias, Neeg leej tub, cia koj lub plab noj, thiab cia koj tej hnyuv puv npo nrog daim ntawv yob no uas kuv muab rau koj. Ces kuv thiaj noj nws; thiab hauv kuv lub qhov ncauj nws qab zib ib yam li zib ntab. Ezekiel 2:8–10, 3:1–3.

Hauv Phau Ntawv Qhia Tshwm tshooj kaum, Yauhas noj phau ntawv me me, thiab tag nrho tshooj ntawd sawv cev rau kev tshwm sim ntawm Vajtswv lub hwjchim txij hnub tim 11 lub Yim Hli, 1840 mus txog hnub tim 22 lub Kaum Hli, 1844.

“Tus timtswv uas koom nrog hauv kev tshaj tawm ntawm tus timtswv thib peb txoj xov yog yuav ci kom tag nrho lub ntiaj teb no kaj nrog nws lub hwjchim ci ntsa iab. Ib txoj haujlwm uas nthuav dav mus thoob qab ntuj thiab muaj hwjchim loj txawv tshaj plaw raug qhia tseg ntawm no. Kev txav advent xyoo 1840–44 yog ib qho kev tshwm sim muaj hwjchim ci ntsa iab ntawm Vajtswv lub hwjchim; thawj tus timtswv txoj xov raug coj mus txog txhua lub chaw tshaj moo zoo hauv lub ntiaj teb no, thiab hauv qee lub tebchaws tau muaj kev txaus siab rau kev ntseeg loj tshaj plaws uas tau pom nyob hauv ib lub tebchaws twg txij li lub sijhawm Kev Hloov Tshiab ntawm tiam kaum rau; tiamsis tej no yuav raug dhau mus los ntawm txoj kev txav uas muaj hwjchim loj kawg nyob hauv qab txoj kev ceeb toom kawg ntawm tus timtswv thib peb.” The Great Controversy, 611.

Exekees muaj kev sib haum nrog Yauhas nyob hauv Tshooj kaum ntawm Phau Ntawv Qhia Tshwm, yog li ntawd Petus, Yauhas, thiab Exekees sawv ua ke hauv lawv qhov chaw uas tau muab tseg rau lawv thaum lub sij hawm muab cim foob rau ib puas plaub caug plaub txhiab tus.

Xyoo 1840 mus txog 1844 sawv cev rau ib lub sijhawm plaub xyoos uas tau pib thaum cov lus faj lem hais txog lub sijhawm uas tau pib nrog ib lub sijhawm ib puas tsib caug xyoo rau hnub tim 27 Lub Xya hli ntuj, 1299. Cov “tsib lub hlis” ntawd tau xaus lawm thiab txuas nrog cov lus faj lem hais txog lub sijhawm peb puas cuaj caug ib xyoos thiab kaum tsib hnub uas tau xaus rau hnub tim 11 Lub Yim hli ntuj, 1840, thaum qhov kev tshwm sim muaj hwjchim ci ntsa iab ntawm Vajtswv lub hwjchim tau raug tshwm tawm mus txog hnub tim 22 Lub Kaum hli ntuj, 1844. Tom qab ntawd, kev siv lub sijhawm uas raug faj lem tseg tau tseg lawm.

Thiab cog lus los ntawm Tus uas muaj sia nyob mus ib txhis tsis kawg, tus uas tsim ntuj ceeb tsheej, thiab tej yam uas nyob hauv ntawd, thiab lub ntiajteb, thiab tej yam uas nyob hauv ntawd, thiab hiavtxwv, thiab tej yam uas nyob hauv ntawd, tias yuav tsis muaj sij hawm ntxiv lawm. Tshwmsim 10:6.

Lub sij hawm cev Vajtswv lus xaus lawm raws li ib qho kev siv tau raug ntawm tej lus cev vajtswv lus rau hnub tim 22 Lub Kaum Hli, 1844. Exekees, Petus, thiab Yauhas txhua tus sawv cev rau Vajtswv cov nkauj xwb muaj tswvyim hauv txoj kev txav ntawm tus tim tswv thawj thiab tus tim tswv thib ob, thiab kuj yog txoj kev txav ntawm tus tim tswv thib peb.

Kev Yog Toog Pom

Kaum ib mus txog kaum ib tshooj thawj ntawm Exekees nthuav tawm ib co “zeem muag” raws li tau hais tseg hauv nqe ib ntawm tshooj ib.

Tam sim no tau peb caug, rau lub hlis plaub, hnub tsib ntawm lub hlis ntawd, thaum kuv nyob nrog cov neeg raug ntes nyob ntawm tus dej Kebar, ces ntuj raug qhib, thiab kuv pom tej yog toog uas yog los ntawm Vajtswv. Exekees 1:1.

Cov “zeem muag” ntawm thawj kaum ib tshooj ntawd thawj zaug tau muab rau hauv tshooj ib ntawm ntug dej Chebar, ces tau nthuav dav ntxiv hauv tshooj peb txoj zeem muag saum “tiaj nrag,” thiab rov ntxiv dua hauv tshooj yim txoj zeem muag hauv Yeluxalees. Peb qhov chaw no—ntug dej Chebar, tiaj nrag, thiab Yeluxalees—sawv cev rau peb txoj kev zeem muag uas ua ke tsim ib txoj kev zeem muag xwb, uas yog cov “zeem muag” hauv nqe ib thiab hauv thawj “kaum ib” tshooj.

Xyoo Yubilii

Yog muab xam tias peb caug xyoo ntawd yog peb caug xyoo ntawm lub voj voog Jubilee uas tau pib ntawm Yauxiya qhov Kevcai Hla Dhau uas nto moo, thiab tom qab ntawd xaus rau hnub tim 22 lub Kaum Hli, yog ib yam uas yooj yim txhawb tau, rau qhov txoj kab keeb kwm dawb huv ntawd raug piav qhia meej, kab ntxiv kab, nrog ntau tshaj ib tug tim khawv. Ua piv txwv; Kevcai Hla Dhau sawv cev rau cov kevcai noj hmoov caij nplooj hlav, thiab hnub ua kev theej txhoj sawv cev rau cov kevcai noj hmoov caij nplooj zeeg. Vim li ntawd Leviticus nees nkaum peb thiaj raug teem kom sib haum nrog lub voj voog Jubilee uas tau pib nrog Yauxiya. Tseem muaj lwm txoj kab uas sib haum nrog keeb kwm uas raug sawv cev los ntawm vajntxwv Yauxiya mus txog hnub tim 22 lub Kaum Hli, xyoo 573 BC. Kev ua tiav raws keeb kwm rau hnub tim 22 lub Kaum Hli, xyoo 573 BC ntawm ib xyoos Jubilee raug cov kws keeb kwm txhawb nqa.

Cov uas xam raws sijhawm keeb kwm feem ntau pom zoo muab Hnub Theej Txhoj tso rau hnub tim 22 Lub Kaum Hli, xyoo 573 BC, thiab Yauxiyas txoj Kev Hla Dhau Loj nyob rau xyoo 622 BC kuj yog ib hnub nyoog uas cov kws xam sijhawm hauv Vajlugkub lees txais. Kev Hla Dhau, uas yog ib lub cim ntawm cov kevcai noj mov caij nplooj hlav, tau pib ib lub voj voog Jubilee plaub caug cuaj xyoos, uas xaus rau ntawm lub cim ntawm cov kevcai noj mov caij nplooj zeeg rau Hnub Theej Txhoj. Xya lub lis piam ntawm xyoo uas ua ke ua plaub caug cuaj xyoos ntawd yog cov cim ntawm hnub Xanpataus ntawm thaj av.

“Nyob hauv txhua nplooj ntawv, txawm yog keeb kwm, los yog lus qhuab qhia, los yog tej lus faj lem, cov Vajlugkub hauv Phau Qub tau ci ntsa iab los ntawm lub hwjchim ci ntsa iab ntawm Vajtswv Leej Tub. Txog qhov uas nws yog los ntawm Vajtswv txoj kev tsa los, tag nrho lub txheej txheem ntawm Yudais kev ntseeg yog ib zaj lus faj lem uas raug muab txhij ua ke hais txog txoj moo zoo. Txog Khetos, “txhua tus yaj saub puav leej ua timkhawv txog Nws.” Tubtxib Tes Haujlwm 10:43. Txij ntawm lo lus cog tseg uas tau muab rau Adas, nqes mus raws kab ntawm cov yawg koob, thiab dhau los ntawm txoj kevcai, lub ntuj ceeb tsheej txoj kev kaj ci ntsa iab tau ua kom meej tseeb txog tus Txhiv Dim cov hneev taw. Cov neeg pom yog toog pom lub Hnub Qub Npelehees, tus Xailaus uas yuav los, thaum tej yam yav tom ntej hla los ntawm lawv xub ntiag ua ib pab kev taug uas muaj qhov tsis paub tob kawg. Nyob hauv txhua yam kev txi, Khetos txoj kev tuag raug qhia tawm. Nyob hauv txhua pawg pa xyab, Nws txoj kev ncaj ncees nce mus. Los ntawm txhua lub suab raj jubilee, Nws lub npe raug nrov tawm. Nyob hauv qhov paub tsis meej uas txaus ntshai ntawm qhov chaw Dawb Huv Tshaj Plaws, Nws lub hwjchim ci ntsa iab nyob ntawd.” The Desire of Ages, 211.

Kaum xya

Xedekhiya tau raug coj mus rau Npanpiloo thaum Yeluxalees poob kaum plaub xyoos ua ntej 573 BC. Cov kws sau keeb kwm Yudai txheeb xyuas lub voj voog Jubili txij li Yauxiya hauv 622 mus txog Lub Kaum Hli 22, 573 tias yog lub voj voog Jubili thib 17. Lub sij hawm txij ntawm tsov rog Raphia mus txog tsov rog Panium yog kaum xya xyoos. Ptolemy yog tus yeej hauv tsov rog Raphia, thiab nws kav ua vajntxwv sab qab teb tau kaum xya xyoos. Txij ntawm Daim Ntawv Txiav Txim Milan mus txog thaum Constantine faib nws lub teb chaws kav tebchaws hauv 330 yog kaum xya xyoos. Hauv lub voj voog Jubili thib kaum xya, Yeluxalees raug Nenpukhanexas rhuav tshem.

Vim cov Yixayee yuav nyob ntau hnub tsis muaj vajntxwv, thiab tsis muaj thawj, thiab tsis muaj kev txi, thiab tsis muaj tug mlom, thiab tsis muaj ephod, thiab tsis muaj teraphim: Tom qab ntawd cov Yixayee yuav rov qab los, thiab nrhiav tus Tswv uas yog lawv tus Vajtswv, thiab Daviv lawv tus vajntxwv; thiab yuav ntshai tus Tswv thiab nws txoj kev zoo nyob rau hnub kawg. Hosea 3:4, 5.

Hosea tab tom hais txog ib lub ntsiab lus uas muaj kev cuam tshuam ncaj qha rau kev raug kaw ntawm Xedekhiya, txawm li cas los xij nws kuj sawv cev rau qhov pib ntawm kev raug coj mus nyob txim rau lub nceeg vaj qaum teb hauv xyoo 723 BC. Qhov uas Hosea nqe lus txuas nrog Exekees zaj lus tim khawv yog hais txog kev tsis lees txais Vajtswv thaum Ixayees pheej hais kom muaj ib tug vaj ntxwv tibneeg kav lawv. Qhov Ixayees ntshaw kom raug ib tug vaj ntxwv tibneeg kav, tsis yog ib tug Vajntxwv Saum Ntuj Ceeb Tsheej, raug nthuav qhia tias yog “koj lub hwjchim txoj kev khav theeb” hauv txoj kev txiav txim ntawm “xya npaug” hauv Leviticus 26.

Thiab yog tias nej tseem tsis mloog kuv txawm yog vim txhua yam no los, ces kuv yuav rau txim rau nej hnyav xya npaug ntxiv vim nej tej kev txhaum. Thiab kuv yuav rhuav txoj kev khav theeb ntawm nej lub hwj chim; thiab kuv yuav ua kom nej lub ntuj zoo li hlau, thiab nej lub ntiajteb zoo li tooj dag. Leviticus 26:18, 19.

“Kev khav theeb ntawm nej lub hwjchim” sawv cev rau Yixayee txoj kev ntshaw kom zoo ib yam li lub ntiajteb thiab kom muaj lawv tus vajntxwv ntawm lawv tus kheej. Kev tshem tus vajntxwv tawm hauv lub nceeg vaj qaum teb xyoo 723 BC, thiab tom qab ntawd vajntxwv Xedekhiya uas nyob hauv lub nceeg vaj qab teb raug coj mus ua qhev xyoo 586 BC, sawv cev rau kev rhuav tshem “kev khav theeb” ntawm Yixayee thaum ub, thiab kev khav theeb yeej mus ua ntej kev poob. Hauv lus faj lem hauv Phau Vajlugkub, ib “lub hwjchim” yog ib tug vajntxwv lossis ib lub nceeg vaj, thiab Yixayee txoj kev khav theeb hauv kev nrhiav kom tau ib tug vajntxwv tibneeg yog lub cim qhia txog kev tsis lees txais txoj kev kav raws Vajtswv thiab tus Vajntxwv Saum Ntuj Ceebtsheej.

Thiab tau muaj li no tias, thaum Xamuyees laus lawm, nws tsa nws cov tub los ua cov txiav txim rau cov Yixayee. Nim no nws tus tub hlob lub npe hu ua Yau‑ees; hos nws tus tub ob lub npe hu ua Anpiyas: nkawd yog cov txiav txim nyob hauv Npeseseba. Tiamsis nws cov tub tsis taug nws tej kev, lawv tig mus nrhiav nyiaj tsis ncaj, txais nyiaj xiab, thiab ntxeev txoj kev txiav txim kom yuam kev. Ces tag nrho cov txwj laus ntawm cov Yixayee txawm sib sau ua ke, tuaj cuag Xamuyees hauv Lamas, thiab hais rau nws tias, Saib seb, koj laus lawm, hos koj cov tub tsis taug koj tej kev: nim no thov tsa ib tug vajntxwv rau peb kom txiav txim rau peb ib yam li txhua haiv neeg. Tiamsis qhov ntawd ua rau Xamuyees tsis txaus siab, thaum lawv hais tias, Muab ib tug vajntxwv rau peb kom txiav txim rau peb. Thiab Xamuyees thov Vajtswv rau Yawmsaub. Thiab Yawmsaub hais rau Xamuyees tias, Cia li mloog cov neeg no lub suab hauv txhua yam uas lawv hais rau koj: rau qhov lawv tsis yog tsis kam lees koj, tiamsis lawv tsis kam lees kuv, kom kuv tsis txhob kav lawv lawm. Raws li txhua yam haujlwm uas lawv tau ua txij hnub uas kuv coj lawv tawm hauv Iyi tebchaws los txog niaj hnub no, uas lawv tau tso kuv tseg thiab ua haujlwm rau lwm tus vajtswv, lawv kuj ua li ntawd rau koj thiab. Nim no yog li ntawd cia li mloog lawv lub suab: txawm li cas los xij, koj yuav tsum ceeb toom lawv kom hnyav, thiab qhia rau lawv txog txoj cai ntawm tus vajntxwv uas yuav kav lawv. 1 Xamuyees 8:1–9.

Nws yuav tsum nco ntsoov tias nyob rau lub sijhawm ntawd cov Yixayee tsis yog tsuas yog tsis kam lees Vajtswv ua lawv tus Vajntxwv xwb, tiamsis kuj tsis kam lees tus Ntsuj Plig ntawm Kev Yaj Saub thiab, raws li Xamuyee sawv cev rau, rau qhov muaj lus hais tias, “lawv tau tso kuv tseg, thiab teev dab teev mlom rau lwm tus vajtswv, lawv kuj ua li ntawd rau koj thiab.”

“Xatas yog... pheej nias coj yam cuav los txuas ntxiv—kom coj neeg khiav deb ntawm qhov tseeb. Qhov dag ntxias kawg kiag li ntawm Xatas yuav yog ua kom tsis muaj txiaj ntsig rau zaj lus tim khawv ntawm Vajtswv tus Ntsuj Plig. ‘Qhov twg tsis muaj yog toog, haiv neeg yuav piam mus’ (Proverbs 29:18). Xatas yuav ua hauj lwm nrog kev txawj ntxias tob kawg, hauv ntau txoj kev sib txawv thiab los ntawm ntau yam cuab tam sib txawv, kom rhuav tshem kev ntseeg siab ntawm Vajtswv cov neeg seem nyob hauv zaj lus tim khawv tseeb.”

“Yuav muaj ib txoj kev ntxub ntxaug uas raug kub hnyiab tawm tsam Cov Lus Tim Khawv, uas yog los ntawm Xatas. Tej hauj lwm uas Xatas ua yuav yog los ua kom kev ntseeg ntawm cov pawg ntseeg hauv tej no raug ntxhov thiab tsis ruaj, vim li no: Xatas tsis muaj ib txoj kev qhib dav thiab meej npaum li ntawd los coj nws tej kev dag ntxias los khi tej ntsuj plig rau hauv nws tej kev dag yuam kev, yog tias tej lus ceeb toom, tej lus cem txhaum, thiab tej lus ntuas ntawm Vajtswv tus Ntsuj Plig raug mloog lus.” Selected Messages, book 1, 48.

Qhov kev dag ntxias kawg rau txoj kev tswj hwm raws Vajtswv ntawm cov Ixayees thaum ub yog ib txoj kev tsis lees txais tsis yog Vajtswv xwb, tiam sis kuj yog tus Ntsuj Plig ntawm Kev Yaj Saub thiab. Txoj kev tsis lees txais ntawd hauv xyoo 1097 BC yog ib yam piv txwv qhia txog txoj kev dag ntxias kawg ntawm Laodicean Seventh-day Adventism hauv xyoo 1863. “Xya lub sij hawm” ntawm Leviticus nees nkaum rau yog Vajtswv Txojlus, thiab tus Ntsuj Plig ntawm Kev Yaj Saub hais txog “xya lub sij hawm” tias nws “tsis txhob raug hloov.”

“Kuv twb pom lawm tias daim ntawv qhia xyoo 1843 ntawd raug Vajtswv txhais tes coj ncaj qha, thiab tias nws tsis tsim nyog muab hloov; tias cov lej ntawd yog raws nraim li Nws xav kom lawv ua; tias Nws txhais tes nyob saum nws thiab zais ib qho yuam kev hauv qee cov lej, kom tsis muaj leejtwg pom tau, mus txog thaum Nws txhais tes raug tshem tawm.” Early Writings, 74.

Tus Ntsuj Plig Saib Yav Tom Ntej pom tseeb tias tau pom zoo rau “xya lub sij hawm,” thiab nws qhov kev pom zoo ntawd yog ib lo lus ceeb toom kom txhob hloov cov lej nyob rau daim ntawv teev tseg, uas “xya lub sij hawm” yog kem nruab nrab thiab nyob rau ces kaum sab xis saud. Nrog rau Uriah Smith daim ntawv teev tseg cuav nyob rau xyoo 1863, kev tsis lees paub zuj zus rau cov tseem ceeb tseeb uas yog lub hauv paus, raws li tau ua piv txwv los ntawm cov Yixayee thaum ub hauv lawv txoj kev tsis lees paub Vajtswv, thiab Tus Ntsuj Plig Saib Yav Tom Ntej tau qhia meej txog kev tawm tsam ntawm xyoo 1863. Hnub tim ntawm kev tawm tsam xyoo 1863 sib haum nrog txoj kab yaj saub uas tau muab nthuav tawm hauv phau ntawv Ezekiel. Nyob rau hauv txoj kab keeb kwm ntawd, qhov xaus yog kev puas tsuaj ntawm Yeluxalees, uas yog ib qho piv txwv txog txoj cai Hnub Caiv. Xyoo 1863 mus txog rau txoj cai Hnub Caiv uas yuav los sai no tau raug ua piv txwv los ntawm keeb kwm ntawm vaj ntxwv Xa-ules thaum xyoo 1097 BC mus txog Xedekhiya thaum xyoo 586 BC.

Xedekhiya raug coj mus ua neeg raug txim rau Npanpiloo kaum plaub xyoos ua ntej Jubilee ntawm xyoo 573 BC. Lub voj voog Jubilee thib kaum xya pib hauv xyoo 622 BC, thiab nyob rau xyoo peb caug Exekees raug tsa los ua ib tug pov thawj hauv xyoo 591 BC, ces tsib xyoos tom qab Yeluxalees raug rhuav tshem hauv xyoo 586 BC. Nws raug rhuav tshem rau tib hnub ntawm lub xyoo ib yam li thaum nws raug rhuav tshem zaum ob hauv AD 70 los ntawm Taitus. Nqe ib ntawm Exekees tshooj ib yog tsib xyoos ua ntej Yeluxalees raug rhuav tshem thiab kaum cuaj xyoos ua ntej kev yog toog txog lub tuam tsev hauv tshooj plaub caug.

Hauv xyoo nees nkaum tsib ntawm peb txoj kev poob cev qhev, thaum pib xyoo, hnub kaum ntawm lub hli, hauv xyoo kaum plaub tom qab uas lub nroog raug ntaus, nyob rau hnub ntawd kiag, tus Tswv txhais tes nyob saum kuv, thiab coj kuv mus rau qhov ntawd. Exekees 40:1.

Vim yog kev tsis mloog lus rau txoj kev cog lus hais txog hnub Xanpataus ntawm thaj av, Vajtswv tau qhia meej tias “xya sij hawm” yuav yog txoj kev foom phem rau qhov kev tsis mloog lus rau xyoo xya, uas yog hnub Xanpataus ntawm thaj av. “Sij hawm” yog ib xyoos, thiab ib “xyoos” yog peb puas rau caum hnub, thiab xya sij hawm muab peb puas rau caum yog ob txhiab tsib puas nees nkaum xyoo. Tej zaum cov Millerite tsis tau siv lo lus hais tias “ob txhiab tsib puas nees nkaum,” los ob daim ntawv qhia dawb huv ntawm lawv ob leeg yeej tau qhia tus lej ntawd meej tias yog ob txhiab tsib puas nees nkaum xyoo.

Kev tshaj tawm txog txojkev foom phem xya zaug saum ob lub nceeg vaj—lub nceeg vaj qaum teb ntawm cov Ixayees thiab lub nceeg vaj qab teb ntawm Yudas—yog thawj qhov, lossis koj kuj hais tau tias yog qhov “pib txhim lub hauv paus,” lossis txawm hais tau tias yog qhov kev to taub “alpha” ntawm William Miller. Xyoo 1863 pawg ntseeg Xya-Hnub Adventist Laodicea tau tsis lees txais txoj kev to taub uas yog lub hauv paus ntawm Miller cov kev tshawb pom; cov “kev tshawb pom” uas sawv cev rau tag nrho lub hauv paus ntawm txojkev txav Millerite. Kev tshoov siab tau ceeb toom ncaj qha tias tej zaum qhov no yuav tshwm sim, thiab nws twb tshwm sim lawm, thiab nws tau tshwm sim ntev los lawm.

Lub hauv paus rau lub tuam tsev uas raug txhim kho dua tom qab kev poob cev qhev hauv Npanpiloo tau ua tiav nyob rau hauv keeb kwm ntawm thawj txoj cai tshaj tawm, thiab ua ntej txoj cai tshaj tawm thib ob. Lub tuam tsev tau tsim tiav tag nrho nyob rau hauv keeb kwm ntawm txoj cai tshaj tawm thib ob. Hauv txoj cai tshaj tawm thib peb, kev tswj hwm lub tebchaws tau raug muab rov qab rau cov Yixayee qub tiag tiag. William Miller sawv cev rau thawj tus timtswv uas tuaj txog hauv 1798 thiab tau txais hwjchim rau hnub tim 11 lub Yim Hli, 1840. Tus timtswv thib ob tuaj txog tom qab lub hauv paus tau raug nteg lawm, raws li tau sawv cev los ntawm daim ntawv qhia xyoo 1843, uas tau luam tawm rau lub Tsib Hlis xyoo 1842. Thaum thawj qhov kev poob siab ntawm 1844, qhov kev poob siab alpha ntawm 1844, tus timtswv thib ob thiab kuj yog lub sijhawm qeeb nyob rau hauv zaj lus piv txwv ntawm cov nkauj xwb tau tuaj txog, thiab thaum tus timtswv thib ob txoj xov tau txais hwjchim ntawm Exeter camp meeting, lub tuam tsev tau ua tiav. Ces ntawm qhov kev poob siab loj, lossis omega, ntawm 1844, Tus Tubtxib ntawm Txojlus Cog Tseg tau los sai sai rau Nws lub tuam tsev, raws li kev ua tiav ntawm ob txhiab peb puas xyoo uas tau pib ntawm txoj cai tshaj tawm thib peb thiab xaus rau thaum tus timtswv thib peb tuaj txog.

Yauxiyas txhais tias “lub hauv paus ntawm Vajtswv.” Txawm yog vajntxwv Yauxiyas los yog Yauxiyas Litch; nkawd ob leeg puav leej yog cov cim ntawm tej hauv paus, raws li tau sawv cev nyob hauv keeb kwm ntawm thawj txoj cai tshaj tawm thiab raws li tau sawv cev los ntawm cov kevcai noj mov caij nplooj ntoos hlav uas tau muab nthuav tawm hauv thawj nees nkaum ob nqe ntawm Leviticus nees nkaum peb. Tej hauv paus, cov kevcai noj mov caij nplooj ntoos hlav, thiab thawj txoj cai tshaj tawm, puav leej yog cov cim ntawm xyoo 1840 thiab kev muab hwjchim rau thawj tus timtswv ceeb toom. Lub Kaum Hli 22, 573 BC raws li tau muab nthuav tawm hauv Ezekiel tshooj plaub caug nqe ib yog ib lub cim ntawm Lub Kaum Hli 22, 1844 thiab kev qhib ntawm txoj kev txiav txim rau cov tuag, thiab kuj yog ib lub cim ntawm Cuaj Hlis 11, 2001 thaum qhib txoj kev txiav txim rau cov ciaj. Leejtwg los xij uas tau ua raws cov ntawv no yuav tsum paub txog cov kev siv uas kuv tab tom siv.

Exekees yog ib lub cim nyob hauv keeb kwm yaj saub raws li raug sawv cev hauv nws tej ntawv sau. Exekees nyob ntawd thaum nees nkaum tsib tug txivneej pe hawm lub hnub nyob rau thaum kawg ntawm tshooj yim. Nws kuj nyob ntawd thiab hauv cov tshooj tom qab thaum “kev muab cim foob uas raug ua raws los ntawm kev tua” raug coj los rau saum Yeluxalees, uas Ellen White txheeb tias yog pawg ntseeg Seventh-day Adventist. Hauv thawj kaum ib tshooj, Exekees raug coj los rau hauv lub tuam tsev dawb huv saum ntuj ceeb tsheej kom txais nws tej lus qhia, ib yam li cov Millerites raug hu kom ua xyoo 1844, thiab ib yam li qhov kev txav no tam sim no raug hu kom ua.

Yog li ntawd Exekees yog ib lub cim rau nej: raws nraim li txhua yam uas nws tau ua, nej kuj yuav ua li ntawd thiab: thiab thaum qhov no los txog, nej yuav paub tias kuv yog tus Tswv Vajtswv. Exekees 24:24.

Thaum Qhov No Los txog

Thaum peb mus txog lub sijhawm nyob rau hnub kawg uas tej yam uas Exekhee‑ees tau ua piv txwv tab tom rov tshwm sim dua hauv Vajtswv haiv neeg, ces peb twb mus txog rau lub cim ntawm Exekhee‑ees lawm. Thaum nej paub tias Exekhee‑ees sawv cev rau ib puas plaub caug plaub txhiab leej, thiab nej paub qhov ntawd txog theem ntawm txoj kev ntseeg thiab kev to taub uas muaj qhov kev cia siab dawb huv uas raug ntxuav kom dawb huv lawm tias txhua yam uas Exekhee‑ees tau ua piv txwv hauv nws tej ntawv sau yog duab ntxoov ntxoo txog ib txoj kab ke dawb huv ntawm tej xwm txheej nyob rau hnub kawg uas muaj feem nrog ib puas plaub caug plaub txhiab leej—thaum nej paub qhov ntawd, ces “nej yuav paub” tias “tus Tswv” yog “Vajtswv.”

Peb yuav txuas ntxiv cov kev xav no hauv zaj ntawv tom ntej.