Sè White idantifye lwa dimanch k ap vini byento a kòm “siy” la, ki te prefigire pa lame Wòm yo ki te antoure Jerizalèm nan ane 66 la; epi, lè l fè sa, li idantifye yon kategori moun ki gen je men ki pa wè, ak zòrèy men ki pa tande.
“Letènite ap pwolonje devan nou. Rido a prèske leve. Nou menm ki okipe pozisyon sa a ki solanèl e ki chaje ak responsablite, kisa n ap fè, kisa n ap panse, pou n ap kole konsa ak lanmou egoyis nou genyen pou alèz, pandan nanm yo ap peri toutotou nou? Èske kè nou vin di nèt? Èske nou pa ka santi ni konprann ke nou gen yon travay pou nou fè pou delivrans lòt moun? Frè m yo, èske nou fè pati kategori moun ki, pandan yo gen je, yo pa wè; epi pandan yo gen zòrèy, yo pa tande? Èske se anven ke Bondye ban nou konesans volonte pa Li? Èske se anven ke Li voye avètisman apre avètisman ban nou? Èske nou kwè deklarasyon verite etènèl yo konsènan sa ki prèt pou vini sou tè a, èske nou kwè jijman Bondye yo pandye sou pèp la, epi nou ka toujou chita alèz, parese, neglijan, renmen plezi?”
“Kounye a se pa tan pou pèp Bondye a ap fikse afeksyon yo oubyen ap ranmase trezò yo nan lemonn. Tan an pa lwen ankò kote, menm jan ak premye disip yo, n ap oblije chèche yon refij nan kote dezole ak solitè. Menm jan sènen lavil Jerizalèm pa lame women yo te sèvi kòm siyal pou kretyen Jide yo pran kouri, konsa tou pran pouvwa nasyon nou an nan dekrè k ap fè respekte saba papal la pral yon avètisman pou nou. Lè sa a, se pral tan pou kite gwo vil yo, kòm preparasyon pou kite ti vil yo pou ale nan kay retrèt nan kote izole pami mòn yo.” Testimonies, volim 5, 464.
Lwa dimanch k ap vini talè a Ozetazini se siyal avètisman an (siy la), “pou kite gwo vil yo, kòm preparasyon pou kite vil ki pi piti yo pou al nan kay retrèt nan kote izole nan mitan mòn yo.” Advantis Laodise a, an gran pati, pa rann li kont ke kriz lwa dimanch lan Ozetazini akonpli “siy” yo pale de li nan The Great Controversy. Li jwenn tipifikasyon li nan “siy” ki te parèt nan kòmansman twa zan e demi yo. “Siy” ki te akonpli nan premye syèj Jerizalèm nan, ki te rive nan ane 66 la, se tip “bandwòl” yo leve a lè lwa dimanch k ap vini talè a parèt.
Destriksyon reyèl Jerizalèm nan te akonpli pa Titis nan ane 70 aprè Jezikri, epi syèj Titis la te deja jwenn premye tipifikasyon li nan syèj Sèstiyis la an 66 aprè Jezikri, paske Jezi toujou sèvi ak kòmansman yon bagay pou montre fen yon bagay. Se syèj inisyal Sèstiyis la ki te “siy” Jezi te bay pou moun kouri chape, se pa syèj Titis la. Youn te syèj ki te nan kòmansman an, lòt la te syèj ki te nan fen an.
“Pa t gen yon sèl kretyen ki te peri nan destriksyon Jerizalèm. Kris te bay disip li yo avètisman, e tout moun ki te kwè pawòl Li yo te veye pou siy ki te pwomèt la. ‘Lè nou va wè Jerizalèm antoure ak lame,’ Jezi te di, ‘lè sa a, konnen dezolasyon li prèt. Lè sa a, se pou moun ki nan Jide yo kouri al nan mòn yo; epi se pou moun ki nan mitan li sòti deyò.’ Lik 21:20, 21. Apre Women yo, anba kòmandman Sèstyis, te fin antoure vil la, yo te leve syèj la san atann, lè tout bagay te sanble favorab pou yon atak imedya. Moun ki te sènen yo, ki te pèdi espwa pou yo ta reyisi reziste, te prèske sou pwen rann tèt, lè jeneral women an te retire fòs li yo san okenn rezon ki te parèt klè. Men, pwovidans mizèrikòd Bondye t ap dirije evènman yo pou byen pwòp pèp pa Li a. Siy ki te pwomèt la te bay kretyen ki t ap tann yo, e kounye a yo te ofri yon opòtinite pou tout moun ki te vle obeyi avètisman Sovè a. Evènman yo te tèlman sou kontwòl Bondye, ni Jwif ni Women pa t kapab anpeche kouri sove kretyen yo. Lè Sèstyis te fè retrèt, Jwif yo, ki te sòti an fòs soti Jerizalèm, te pousuiv lame li a ki t ap retire a; e pandan toude fòs sa yo te konsa angaje nèt, kretyen yo te gen opòtinite pou kite vil la. Nan moman sa a, peyi a tou te deja netwaye anba lènmi ki ta ka chèche bare chemen yo. Lè syèj la t ap fèt, Jwif yo te rasanble nan Jerizalèm pou selebre Fèt Tant yo, e konsa kretyen yo toupatou nan peyi a te kapab chape san pèsonn pa molest yo. San pèdi tan, yo te kouri al nan yon kote ki an sekirite—vil Pella, nan peyi Pere, lòt bò Jouden.” The Great Controversy, 30.
Sèj lavil Jerizalèm anba Cestius nan ane 66 la te akonpli “siy” avètisman Kris te kite ekri pou kretyen yo nan istwa sa a; men sèj Titus te fè a nan ane 70 aprè Kris la pa t bay okenn “siy” pou kouri sove. Nan sèj sa a pa t rete okenn kretyen nan vil la, epi dènye sèj sa a mennen nan destriksyon Jerizalèm; e nan destriksyon Jerizalèm nan, “pa t gen yon sèl kretyen ki peri,” paske kretyen yo te kouri sove depi nan kòmansman istwa a.
“Fòs jwif yo, pandan yo t ap pousuiv Cestius ak lame li a, tonbe sou dèyè yo avèk yon vyolans konsa, sa ki te menase yo ak destriksyon total. Se avèk anpil difikilte Women yo te reyisi fè retrèt yo. Jwif yo te chape prèske san pèt, epi avèk piyaj yo te retounen Jerizalèm an triyonf. Men siksè sa a, ki te sanble yon bon siy, pa t pote yo anyen lòt pase malè. Li te enstile nan yo lespri tèt di sa a nan rezistans kont Women yo, ki byento te fè malè san parèy tonbe sou vil kondane a.”
“Se avèk yon laterè terib kalamite yo te tonbe sou Jerizalèm lè Titis te rekòmanse syèj la. Yo te antoure vil la nan moman fèt Delivrans lan, lè plizyè milyon Jwif te rasanble anndan miray li yo.” The Great Controversy, 31.
Depi fèt Tabènak yo nan ane 66 rive jouk fèt Pak la nan ane 70, sa fè twa ane edmi, ki dapre pwofesi a se mil de san swasant jou. Depi ane 66 rive ane 70, Wòm payen an te pilonnen tanp lan ak lame a, menm jan Wòm papal la te pilonnen vil sen an pandan karantde mwa, depi ane 538 jouk rive 1798.
Men, lakou ki andeyò tanp lan, kite l deyò, epi pa mezire l; paske yo bay li bay nasyon yo: epi y ap foule vil sen an anba pye pandan karantde mwa. Revelasyon 11:2.
Tou de Wòm payen ak Wòm papal pilonnen Jerizalèm pandan mil desan swasant jou (ane), konsa yo idantifye ke Wòm modèn t ap pilonnen Jerizalèm espirityèl la nan dènye jou yo pandan yon peryòd senbolik mil desan swasant jou. Peryòd senbolik sa a t ap kòmanse lè lwa dimanch ki pral vini byento a antre an vigè Ozetazini, lè blesi mòtèl la geri.
Epi mwen wè youn nan tèt li yo tankou yon tèt yo te blese jouk li ta mouri; men blesi mòtèl li a te geri. Epi tout lemonn te sezi, yo t ap swiv bèt la. Yo adore dragon an ki te bay bèt la pouvwa; yo adore bèt la tou, yo t ap di: Kilès ki tankou bèt la? Kilès ki ka fè lagè avè l? Yo te ba li yon bouch pou l pale gwo bagay ak blasfèm; epi yo te ba li pouvwa pou l aji pandan karant-de mwa. Revelasyon 13:3–5.
Karantde mwa senbolik pèsekisyon pap la se “lè” kriz lwa dimanch lan. “Lè” sa a kòmanse avèk yon “siy” (bandwòl la), epi li fini avèk “siy.” “Siy” bandwòl la nan moman lwa dimanch lan pral fè tout kretyen ki toujou nan Babilòn kouri al nan bèl mòn sen an, ki te leve byen wo anlè lòt ti mòn yo.
Epi sa pral rive nan dènye jou yo, mòn kay Senyè a pral etabli sou tèt mòn yo, e li pral leve pi wo pase ti mòn yo; epi tout nasyon yo pral koule vin jwenn li. Epi anpil pèp pral ale, y ap di: Vini non, ann monte sou mòn Senyè a, nan kay Bondye Jakòb la; epi li pral anseye nou chemen li yo, e nou menm n ap mache nan santye li yo; paske lalwa a pral soti nan Siyon, ak pawòl Senyè a soti Jerizalèm. Ezayi 2:2, 3.
Fuit hors des villes lors du décret imposant l’adoration du dimanche était préfigurée à la fois par la fuite des chrétiens en l’an 66, et par la fuite de l’Église en l’an 538, lorsqu’elle s’enfuit dans le désert.
Epi fanm nan kouri al nan dezè a, kote li gen yon plas Bondye te prepare pou li, afin yo ta nouri li la pandan mil de san swasant jou. Revelasyon 12:6.
Destriksyon Jerizalèm nan, depi premye syèj la jouk dènye syèj la, te dire twa zan edmi; men yo te bay yon mesaj avètisman konsènan destriksyon k ap vini an pandan sèt ane: twa zan edmi anvan premye syèj la, ak twa zan edmi apre li.
“Tout prediksyon Kris te bay konsènan destriksyon Jerizalèm yo te akonpli a la lèt. Jwif yo te fè eksperyans verite pawòl avètisman Li yo: ‘Mezi nou sèvi pou mezire a, se menm mezi a y ap sèvi pou mezire nou ankò.’ Matye 7:2.
“Dènye siy ak mèvèy te parèt, anonse malè ak destriksyon. Nan mitan lannuit, yon limyè etranj te klere sou tanp lan ak sou lotèl la. Sou nyaj yo lè solèy t ap kouche, yo te wè cha lagè ak vanyan sòlda k ap rasanble pou batay. Prèt yo k ap fè sèvis lannuit nan sanktyè a te sezi ak laperèz poutèt bri mistik yo; tè a t ap tranble, e yo te tande yon foul vwa k ap rele: ‘Ann ale kite kote sa a.’ Gwo pòtay bò lès la, ki te tèlman lou yon ventèn gason te prèske pa ka fèmen l, e ki te byen mare ak gwo bar fè ki te anfonse fon nan pave wòch solid la, te louvri a minui, san okenn men vizib pa t aji sou li.—Milman, The History of the Jews, liv 13.
“Pandan sèt ane, yon nonm te kontinye monte desann nan lari Jerizalèm yo, ap pwoklame malè ki te gen pou vini sou vil la. Lajounen kou lannuit, li t ap chante kantik dèy sovaj sa a: ‘Yon vwa soti bò solèy leve! yon vwa soti bò solèy kouche! yon vwa soti nan kat van yo! yon vwa kont Jerizalèm ak kont tanp lan! yon vwa kont nèg marye yo ak lamarye yo! yon vwa kont tout pèp la!’—Ibid. Yo te mete èt dwòl sa a nan prizon epi yo te fwete l, men okenn plent pa t soti nan bouch li. Lè yo te joure l ak maltrete l, li te reponn sèlman: ‘Malè, malè pou Jerizalèm!’ ‘malè, malè pou moun k ap viv ladan l yo!’ Rèl avètisman li a pa t sispann jiskaske yo te touye l nan syèj li te anonse davans lan.” The Great Controversy, 29, 30.
Dènye destriksyon Jerizalèm literal la nan ane 70 la te vini apre “siy ak mèvèy” ki te idantifye “dezas ak kondanasyon.” “Siy” avètisman sa yo te parèt pandan twa zan edmi anvan premye syèj la, epi pandan twa zan edmi ki te mennen rive nan destriksyon an. “Siy” yo (nan pliryèl) ki te idantifye destriksyon k ap vini an pa t “siy” avètisman pou sove ale, men yon pwoklamasyon sou fen tan gras la ki te toupre anpil.
Nan pilonnen Jerizalèm espirityèl la soti nan 538 rive 1798, “siy” avètisman pou sove a se te lè abominasyon dezolasyon an te parèt, lè “nonm peche sa a” te “revele,” kòm “pitit pèdisyon an; li menm ki opoze epi ki leve tèt li anlè tout sa yo rele Bondye, oswa sa yo adore; konsa, kòm Bondye, li chita nan tanp Bondye a, pandan li montre tèt li kòm si li se Bondye.”
Se poutèt sa, lè n'a wè abominasyon dezolasyon an, pwofèt Dànyèl te pale de li a, kanpe nan kote ki sen an, (moun k'ap li a, se pou l' konprann.) Matye 24:15.
Lè kretyen yo nan istwa sa a te rekonèt “siy” sa a, yo te kouri al nan dezè a pandan mil desan swasant ane.
“Sa te mande yon batay dezespere pou sila yo ki ta rete fidèl yo te ka kenbe fèm kont twonpri ak abominasyon ki te kache anba rad sakèdotal epi yo te entwodui nan legliz la. Bib la pa t aksepte kòm estanda lafwa a. Doktrin libète relijye a te rele erezi, epi moun ki te soutni li yo te rayi e yo te mete yo deyò.”
“Apre yon konfli long e sevè, ti rès fidèl la te deside kraze tout inyon ak legliz aposta a si li te toujou refize libere tèt li anba manti ak idolatri. Yo te wè ke separasyon an te yon nesesite absoli si yo te vle obeyi pawòl Bondye a. Yo pa t oze tolere erè ki t ap pote lanmò sou pwòp nanm yo, ni bay yon egzanp ki t ap mete lafwa pitit yo ak pitit pitit yo an danje. Pou asire lapè ak inite, yo te pare pou fè nenpòt konsesyon ki te ann amoni ak fidelite anvè Bondye; men yo te santi menm lapè t ap achte twò chè si se te nan sakrifis prensip. Si inite te kapab jwenn sèlman pa konpwomi sou laverite ak jistis, alò, kite gen divizyon, e menm lagè.” The Great Controversy, 45.
Pandan n ap pwoche konklizyon mil de san swasant ane pèsekisyon papal la, te gen “siy” (nan pliryèl), e menm jan ak “siy” ki te parèt nan fen mil de san swasant jou kote Wòm payen an te pilonnen Jerizalèm literal la; “siy” sa yo pa t siy pou sove.
“Sovè a bay siy ki anonse vini Li, e plis pase sa, Li fikse tan lè premye nan siy sa yo va parèt: ‘Menm lè apre tribilasyon jou sa yo, solèy la va fè nwa, lalin lan p ap bay limyè li, zetwal yo va tonbe sot nan syèl la, epi pisans syèl yo va souke; epi lè sa a siy Pitit lòm nan va parèt nan syèl la; epi lè sa a tout branch fanmi sou latè va nan dèy, epi yo va wè Pitit lòm nan k ap vini sou nyaj syèl la avèk pisans ak anpil glwa. Epi Li va voye zanj Li yo avèk yon gwo son twonpèt, epi yo va rasanble moun pa Li chwazi yo soti nan kat van yo, depi nan yon bout syèl la jouk nan lòt bout la.’”
“Nan fen gran pèsekisyon papal la, Kris te deklare, solèy la t ap fè nwa, e lalin nan pa t ap bay limyè pa li. Apre sa, zetwal yo t ap tonbe sot nan syèl la. Epi Li di: ‘Aprann yon parabòl sou pye fig frans lan; Lè branch li toujou jèn, epi li pouse fèy, nou konnen sezon lete a toupre: konsa tou nou menm, lè nou va wè tout bagay sa yo, konnen Li toupre, li menm devan pòt yo.’ Matye 24:32, 33, margin.”
“Kris la bay siy ki make vini Li. Li deklare ke nou kapab konnen lè Li toupre, menm devan pòt yo. Li di konsènan moun ki wè siy sa yo: ‘Jenerasyon sa a p ap pase, jiskaske tout bagay sa yo akonpli.’ Siy sa yo parèt. Koulye a nou konnen avèk sètitid ke vini Senyè a pre. ‘Syèl la ak tè a va pase,’ Li di, ‘men pawòl Mwen yo p ap janm pase.’” The Desire of Ages, 631, 632.
Lè “twazan edmi Jerizalèm t ap pilonnen anba pye” pa Wòm papal la t ap rive nan bout li, te gen yon seri “siy” ki te idantifye vini Kris la epi ki te ouvri istwa Millerit la. Istwa Millerit la dwe repete jouk nan dènye lèt la nan dènye jou yo. “Siy” sa yo, ki te parèt “nan fen gwo pèsekisyon papal la,” te deja gen tip yo nan “siy” ki te parèt nan fen twazan edmi pilonnaj Jerizalèm nan soti nan ane 66 rive 70 pa Wòm payen an. Se poutèt sa, sou baz de temwen, pral gen yon “siy” banyè a ki leve nan lè gwo tranblemanntè a, ki se siy avètisman pou kouri chape nan istwa Wòm modèn nan; epi pral genyen tou “siy” nan pliryèl ki parèt nan fen peryòd pèsekisyon Wòm modèn nan nan dènye jou yo.
Nap kontinye etid sa a nan atik ki vin apre a.
“Li chapit 21 nan Liv Lik la. Nan li Kris bay avètisman sa a: ‘Veye sou tèt nou, pou kè nou pa janm vin twò chaje ak eksè manje, ak tafya, ak sousi lavi sa a, epi pou jou sa a pa rive sou nou san nou pa atann li. Paske l ap vini tankou yon pyèj sou tout moun k ap viv sou tout fas tè a. Se poutèt sa, veye, epi lapriyè tout tan, pou nou ka jwenn diyite pou nou chape anba tout bagay sa yo, epi pou nou kanpe devan Pitit lòm nan’ (Lik 21:34–36).”
“Siy tan yo ap akonpli nan mond nou an, men legliz yo, an jeneral, prezante tankou y ap dòmi. Èske nou pa ta dwe pran avètisman nan eksperyans vyèj san konprann yo, ki, lè apèl la te vini, ‘Men nonm marye a ap vini; soti al kontre li,’ te jwenn yo pa t gen lwil nan lanp yo? E pandan yo t al achte lwil, nonm marye a antre nan fèt maryaj la ansanm ak vyèj saj yo, epi pòt la te fèmen. Lè vyèj san konprann yo rive nan sal fèt la, yo resevwa yon refi yo pa t atann. Mèt fèt la deklare: ‘Mwen pa konnen nou.’ Yo te rete deyò, kanpe nan lari vid la, nan fènwa nwit la.” Manuscript Releases, volim 15, 229.