Nan Panyòm, ki te Sezare Filip, sa ki se vèsè trèz rive kenz nan chapit onz nan liv Danyèl la, ki se istwa kote kòn Repibliken ak Pwotestan yo akonpli anigm yo kòm uityèm nan ki soti nan sèt la, ki se istwa kote So Bondye a enprime nètale sou san karannkat mil yo, epi istwa rive mesaj Kri a minwi a, Kris te bay pèp li a nan dènye jou yo yon pwomès.
E mwen menm, m ap di ou tou: ou se Pyè, e se sou wòch sa a m ap bati legliz mwen an; e pòtay lanfè yo p ap gen pouvwa sou li. M ap ba ou kle wayòm syèl la; e tou sa ou mare sou tè a va mare nan syèl la; e tou sa ou lage sou tè a va lage nan syèl la. Matye 16:18, 19.
Peryòd sele a, ki te kòmanse 11 septanm 2001, lè gwo batiman Vil New York yo te fè tonbe, epi ki fini nan lwa dimanch k ap vini byento a, te fèt pa Alfa ak Omega a. Dènye pati menm peryòd la repete premye pati peryòd la. Nan 11 septanm 2001, Seyè a te mennen pèp Li a tounen sou ansyen chemen yo, kote, pami lòt verite yo, yo te dekouvri “sèt fwa yo,” menm jan sa te jwenn nan jou wa Jozyas yo. Lè sa a, lapli ta a te kòmanse voye kèk gout, epi yon pwosesis eprèv ki te pwodui yon separasyon ant de klas adoratè te kòmanse.
Nan akonplisman chapit de Abakouk la, de tablo sakre yo te dekouvri e yo te vin tounen yon anblèm pou peryòd istorik sa a. Menm jan enpòtan, “deba” chapit de Abakouk la te kòmanse, ant metodoloji liy sou liy la, ki se metodoloji lapli dèyè a, an opozisyon ak metodoloji Pwotestantis apostazi a ke Advantis la te adopte pwogresivman, kòmanse nan rebelyon 1863 la.
Jezi te pwomèt ke Li t ap bay pèp Li a nan dènye jou yo “kle wayòm nan,” e, lè Li fè sa, Li ap fè referans ak bon metodoloji biblik la, ki genyen kle pwofetik ki nesesè pou rekonèt, etabli, epi pwoklame mesaj Rèl Minwi a ak Gwo Rèl la.
“Moun ki gen kominyon ak Bondye mache nan limyè Solèy Jistis la. Yo pa derespekte Redanmtè yo a lè yo kòwonp chemen yo devan Bondye. Limyè syèl la klere sou yo. Pandan yo ap pwoche bò fen istwa tè sa a, konesans yo sou Kris la, ak sou pwofesi ki gen rapò ak li, ogmante anpil. Yo gen yon valè enfini nan je Bondye; paske yo ini avèk Pitit li a. Pou yo menm, pawòl Bondye a gen yon bote ak yon cham ki depase tout bagay. Yo wè enpòtans li. Verite a devwale devan yo. Doktrin enkarnasyon an vlope ak yon douser klere. Yo wè ke Lekriti a se kle ki louvri tout mistè epi ki rezoud tout difikilte. Moun ki pa t dispoze resevwa limyè a epi mache nan limyè a pap kapab konprann mistè lakrentif Bondye a, men moun ki pa t ezite pran kwa a epi swiv Jezi, yo va wè limyè nan limyè Bondye a.” The Southern Watchman, 4 avril 1905.
Moun Krisyan ki reprezanté pa Pyè, ki sé san karannkat mil la, sé moun ki aksepté mesaj Laodisé a ki té rivé 11 septanm 2001, épi ki ka répété ankò koulyé-a depi jiyè 2023. Mesaj Laodisé a ki té rivé an 1856 la, sé té konesans ogmanté konsèné “sèt tan” an; é lè Kris ka rasanblé zo mò yo ansanm, é apré sa li ka ba yo lavi, yo ka pasé soti nan mouvman Laodisé a anba twazyèm zanj lan pou yo antre nan mouvman Filadèlfi a, sa ki pou san karannkat mil la. Tranzisyon sila ka fèt pa Pawòl Kris la, paski yo sanktifié pa Pawòl li; é Pawòl li sé “lavérité,” é Pawòl li sé “kle-a” ki ka ouvè Pawòl li.
Epi pou zanj legliz ki nan Filadèlfi a, ekri: Men sa Sila a ki sen an, Sila a ki veritab la, Sila a ki gen kle David la, ki louvri epi pèsonn pa fèmen, ki fèmen epi pèsonn pa louvri, ap di: Mwen konnen zèv ou yo; gade, mwen mete devan ou yon pòt louvri, e pèsonn pa ka fèmen li; paske ou gen yon ti fòs, ou kenbe pawòl mwen, epi ou pa t renye non mwen. Revelasyon 3:7–8.
Metòdoloji “liy sou liy” la se kle Kris la te pwomèt pèp li a nan dènye jou yo nan batay la bò “pòtay” yo. Yon “pòtay” se yon legliz.
Epi Jakòb leve soti nan dòmi li, li di: “Anverite, Senyè a nan kote sa a; e mwen pa t konnen sa.” Epi li te pè, li di: “Ala redoutab kote sa a! Sa a se pa lòt bagay pase kay Bondye a, e sa a se pòtay syèl la.” Jenèz 28:16, 17.
Batay ki fèt nan pòtay yo reprezante batay relijye ki fèt ant verite ak erè; epi erè relijyon Lagrès la se pòtay lanfè a, e relijyon Advantis Laodiseyen aposta a se yon pòtay tou. Pòtay Advantis Laodiseyen an reprezante kote deba Abakik la akonpli.
Nan jou sa a, Seyè ki gen tout lame yo va sèvi kòm yon kouwòn laglwa ak kòm yon dyadèm bote pou rès pèp li a, epi kòm yon lespri jijman pou sila a ki chita pou jije, epi kòm fòs pou moun ki fè lagè a retounen jouk nan pòtay la. Men yo menm tou, yo pèdi chemen yo poutèt diven, e poutèt bwason ki fò yo soti nan bon wout la; prèt la ak pwofèt la pèdi chemen yo poutèt bwason ki fò, diven vale yo nèt, yo soti nan bon wout la poutèt bwason ki fò; yo fè erè nan vizyon, yo bite nan jijman. Paske tout tab yo plen ak vomi ak salte, tèlman pa gen yon sèl kote ki pwòp. Kilès li pral anseye konesans? E kilès li pral fè konprann doktrin? Eske se moun ki fenk sevre ak lèt, moun yo rale kite tete? Paske lòd dwe vini sou lòd, lòd sou lòd; liy sou liy, liy sou liy; yon ti kras isit la, yon ti kras laba a. Paske se avèk bouch k ap bege ak yon lòt lang li pral pale ak pèp sa a. Li menm li te di yo: Men repo a, kote nou ka fè sila ki bouke a repoze; men rafrechisman an; men yo pa t vle tande. Men, pawòl Seyè a te vin pou yo: lòd sou lòd, lòd sou lòd; liy sou liy, liy sou liy; yon ti kras isit la, yon ti kras laba a; pou yo ka ale, tonbe sou do, kraze, pran nan pyèj, epi kaptire. Se poutèt sa, tande pawòl Seyè a, nou menm moun k ap pase nan rizib, nou menm k ap dirije pèp sa a ki nan Jerizalèm. Ezayi 28:5-14
Kle wayòm nan se pawòl Ekriti yo, ke Pawòl la bay pèp Bondye a nan dènye jou yo.
“Gen verite ki nan Pawòl la ki, tankou venn minrè presye, kache anba sifas la. Trezò kache a dekouvri lè yo chèche li, menm jan yon minè chèche lò ak ajan. Prèv verite Pawòl Bondye a se nan Pawòl la menm. Ekriti yo se kle ki louvri Ekriti yo. Lespri Li revele nan lespri nou sans pwofon verite ki nan Pawòl Bondye a. ”
“Bib la se gran liv leson pou etidyan ki nan lekòl nou yo. Li anseye tout volonte Bondye konsènan pitit gason ak pitit fi Adan yo. Li se règ lavi a, k ap anseye nou sou karaktè nou dwe fòme pou lavi k ap vini an. Nou pa bezwen limyè fèb tradisyon an pou fè Ekriti yo vin fasil pou konprann. Menm jan an tou, nou ta ka sipoze solèy midi a bezwen ti limyè tou piti flanbo latè a pou ogmante glwa li. Pawòl prèt ak minis yo pa nesesè pou sove moun anba erè. Moun ki konsilte Òrak diven an ap gen limyè. Nan Bib la, chak devwa parèt aklè. Chak leson yo bay fasil pou konprann. Chak leson revele nou Papa a ak Pitit la. Pawòl la kapab fè tout moun vin saj pou delivrans. Nan Pawòl la, syans delivrans lan revele aklè. Fouye Ekriti yo, paske yo se vwa Bondye k ap pale ak nanm nan.” Testimonies, volim 8, 157.
Kle Kris la te bay legliz dènye jou a gen menm pouvwa yo te genyen lè yo te bay Pyè yo.
“Pyè te eksprime verite ki se fondman lafwa legliz la, e kounye a Jezi te onore li kòm reprezantan tout kò moun ki kwè yo. Li te di: ‘M ap ba ou kle wayòm syèl la; e tou sa ou va mare sou tè a va mare nan syèl la; e tou sa ou va lage sou tè a va lage nan syèl la.’”
«“Kle wayòm syèl la” se pawòl Kris yo. Tout pawòl ki nan Ekriti Sen yo se pa li, e yo enkli isit la. Pawòl sa yo gen pouvwa pou louvri epi fèmen syèl la. Yo deklare kondisyon dapre ki moun yo resevwa oswa yo rejte. Konsa, travay sila yo ki preche pawòl Bondye a se yon bon sant lavi pou lavi, oswa lanmò pou lanmò. Misyon pa yo a chaje ak rezilta etènèl.» The Desire of Ages, 413.
Pouvwa ki manifeste atravè pawòl Li yo, lè yo mete l nan men lèzòm, chita sou prensip ki idantifye nan pawòl Li. Petèt sa ki pi senp la, e petèt sa ki pi pwofon an, se ke verite tabli sou temwayaj de moun.
“Yon lòt gwo mal ki te leve nan legliz la se te sa a: frè yo t ap mennen youn lòt nan tribinal. Yo te deja fè anpil dispozisyon pou regle difikilte ki te parèt nan mitan kwayan yo. Kris Li menm te bay enstriksyon klè sou fason bagay sa yo te dwe regle. Sovè a te konseye konsa: ‘Si frè ou fè peche kont ou, ale pale avè l sou fot li ant ou menm ak li menm sèlman; si li koute ou, ou genyen frè ou. Men si li pa koute ou, pran avèk ou youn oubyen de lòt ankò, pou nan bouch de oswa twa temwen tout pawòl ka tabli. E si li neglije koute yo, di sa bay legliz la; men si li neglije koute legliz la, se pou li vin pou ou tankou yon payen ak yon pibliken. An verite mwen di nou sa, tout sa nou mare sou tè a ap mare nan syèl la; e tout sa nou lage sou tè a ap lage nan syèl la.’ Matye 18:15–18.” Travay Apot yo, 304.
Gen omwen twa temwen jewografik pou peryòd kote san karant-kat mil yo resevwa sele a nan Rèl Minwi a. Lè nou sonje lefèt ke, nan rèl a minwi a, li twò ta pou jwenn lwil la, nou jwenn temwayaj jewografik reyinyon kan Exeter la ki bay yon ilistrasyon sou pwen kote pèp Bondye a nan dènye jou yo resevwa sele a; epi nou jwenn verite sa a reprezante pa jewografi Sezare Filip, ansanm ak temwayaj batay Panium lan, nan vèsè trèz rive kenz nan chapit onz Danyèl la. Petèt li yon ti jan pa twò egzak pou idantifye twa temwen sa yo kòm temwen jewografik, men m ap sèvi ak tèm sa a paske jewografi a sètènman fè pati kad la ni nan Exeter ni nan Sezare Filip. Jezi mete Pyè anndan jewografi pwofetik kote san karant-kat mil yo jwenn tèt yo nan dènye jou yo. Apre sa, Li bay yon lòd.
Epi m ap ba ou kle wayòm syèl la; e tou sa ou va mare sou tè a, va mare nan syèl la; e tou sa ou va demare sou tè a, va demare nan syèl la. Lè sa a, li bay disip li yo lòd pou yo pa di pèsonn li te Jezi, Kris la. Depi lè sa a, Jezi te kòmanse fè disip li yo wè kijan li te dwe ale Jerizalèm, soufri anpil bagay anba men ansyen yo, chèf prèt yo ak dirèktè lalwa yo, yo touye li, epi sou twazyèm jou a li leve ankò. Lè sa a, Pyè pran li apa, li kòmanse reprimande li, li di: Sa pa dwe rive ou, Seyè; bagay sa a p ap rive ou. Men li vire, li di Pyè: Retire ou dèyè m, Satan; ou se yon eskandal pou mwen; paske ou pa gen panse pou bagay ki soti nan Bondye, men pou bagay ki soti nan lèzòm. Matye 16:19–23.
Mo “Exeter” se non yon vil nan Devon, Angletè. Etimoloji li ka remonte rive nan ansyen angle, kote li te konnen kòm “Exanceaster” oswa “Execestre.” Yo kwè non an soti nan mo ansyen angle “Exe” (ki fè referans ak Rivyè Exe, bò kote vil la chita) ak “ceaster” (ki vle di “fò women” oswa “vil ki antoure ak miray”). Se poutèt sa, “Exeter” vle di swa “fò sou Rivyè Exe a,” oswa “vil ki gen miray bò Rivyè Exe a.” Jewografi ki asosye ak rive ak akonplisman Kri Minwi a nan istwa Millerit la idantifye yon kote kote te gen dlo, ki reprezante vide desann Sentespri a, ansanm ak yon pwen kote Bondye t ap leve yon lame pou pwoklame mesaj la bay lemonn, jan Sè White fè nou konnen li te ale tankou yon “vag mare.” Yon vag mare pa senpleman dlo rivyè; se dlo ki gen yon pisans siperyè.
Istwa Millerit la te yon akonplisman parabòl dis vyèj yo, epi lè san karant-kat mil yo rive nan konklizyon tan sele a, yo pral repete pwen enpòtan yo ki te idantifye nan kòmansman tan sele a, ansanm ak istwa reyinyon kan Exeter la. Yon zanj pral desann ak yon mesaj tès ki dwe manje. Mesaj sa a pral mennen nan fondasyon yo, epi li pral konfwonte de klas yo avèk “sèt fwa” yo, nan Levitik venntsis. Li pral gen ladan l Revelasyon Jezikri a, ke Pyè reprezante kòm yon akseptasyon ke Jezi te wen kòm Kris la, lè senbòl diven an te desann sou fòm yon pijon, sa ki tipifye 11 septanm 2001. Li pral gen ladan l konpreyansyon ke Jezi se Pitit Bondye diven an, epi tou ke, lefètke Jezi te pran sou Èt diven pa li a chè limanite ki tonbe a, Li se tou Pitit lòm.
Verite sa yo pral pwodui de klas adoratè, menm jan yo te fè apre 11 Septanm 2001. De klas sa yo te reprezante nan reyinyon kan Exeter la, paske nan reyinyon kan sa a te gen yon tant yon gwoup ki soti Watertown te monte, gwoup ki te rejte mesaj Kri Minwi a jan li te prezante atravè Samuel Snow. Yo te fè reyinyon fo ki te tèlman fè bwi e tèlman emosyonèl, chèf reyinyon Snow yo te al jwenn yo pou fè yo konnen yo dwe fè mwens bri. Nan reyinyon kan an, de klas te parèt aklè, e toude te deklare yo asosye ak dlo, men youn te yon fo kontrefason e li te reprezante moun sòt yo ki te san lwil. Gwoup ki te nan tant Exeter la se te lame ki te lavil la, ki te yon fò tou, paske yo t ap prefigire zo sèk mò Ezekyèl yo, ki leve kanpe kòm yon lame pisan anba mesaj Kri Minwi a.
Nan istwa kote de klas sa yo manifeste, Pyè te reprezante toude klas yo. Konfesyon li a, ki te idantifye Jezi kòm Kris la ak Pitit Bondye a, te fèt pa enspirasyon Sentespri a, paske Kris la te di li klèman: “Se pa chè ak san ki revele ou sa, men se Papa m ki nan syèl la.” Lè sa a, lè Jezi te fè disip yo konnen sa ki gen pou wè ak kwa a, Pyè, ki te manke enfliyans Sentespri a nan moman sa a, pran Kris la, “epi li kòmanse reprimande Li, li di: Bondye pa vle sa pou ou, Seyè: sa p ap rive ou. Men Li vire, epi Li di Pyè: Wete kò ou dèyè mwen, Satan: ou se yon antrav pou mwen: paske ou pa gen lespri sou bagay ki soti nan Bondye, men sou sa ki soti nan lèzòm.”
Eklatman emosyonèl Pyè a te ann amoni ak adorasyon emosyonèl ki t ap fèt nan tant Watertown nan lè Samuel Snow t ap prezante mesaj Rèl Minwi a. Nan nivo sa a, Pyè reprezante sila yo ki kandida pou yo pami san karant-kat mil yo. Kandidati sa yo reprezante yon klas ki gen lwil la, ki se Sentespri a; li se mesaj la e li se karaktè a, tandiske lòt klas la manke lwil la. Nan kontèks Sezare Filip la, Kris te kòmanse devwale “ke li te dwe ale lavil Jerizalèm, epi soufri anpil bagay nan men ansyen yo, ak chèf prèt yo ak dirèktè lalwa yo, epi yo touye l, epi sou twazyèm jou a li resisite.”
Desepsyon disip yo lè evènman sa yo te aktyèlman akonpli sou kwa a se istwa Sè White sèvi pou ilistre desepsyon 22 oktòb 1844 la, ansanm ak desepsyon Ebre yo bò Lanmè Wouj la lè lame Farawon an t ap pwoche sou yo epi dlo lanmè a te devan yo. Tout temwen sa yo idantifye lwa dimanch ki pral vini talè a, epi revelasyon vèsè trèz rive kenz nan Danyèl onz la bay temwayaj sou evènman ki mennen nan lwa dimanch sa a. Lè yo fè sa, yo reprezante tou “pòsyon pwofesi Danyèl la ki gen rapò ak dènye jou yo.”
N ap kontinye etid sa a nan atik kap vini an.
Yon etid atantif sou tip ak antitip yo te mennen nan konstate ke krisifiksyon Kris la te fèt egzakteman nan jou a, nan sik anyèl seremoni yo te bay Izrayèl la, kote yo te touye ti mouton Pak la. Èske netwayaj tanp lan, ki te prefigire nan Jou Ekspyasyon an—ki te tonbe sou dizyèm jou setyèm mwa a—pa t ap fèt menm jan an tou egzakteman nan jou nan ane a yo te selebre nan tip la? (gade The Great Controversy, 399). Daprè vrè kalkil tan dapre lwa Moyiz la, sa t ap 22 oktòb. Nan kòmansman mwa out 1844, nan yon reyinyon kan nan Exeter, New Hampshire, yo te prezante opinyon sa a, e yo te aksepte l kòm dat pou akonplisman pwofesi 2300 jou yo. Parabòl dis vyèj yo nan Matye 25:1–13 te pran yon enpòtans patikilye—reta lemarye a, tann ak dòmi moun ki t ap tann maryaj la, rèl a minui a, fèmti pòt la, elatriye. Mesaj ki te di Kris t ap vini 22 oktòb la te vin konnen kòm “rèl a minui a.” “ ‘Rèl a minui a,’ Ellen White te ekri, ‘te pwoklame pa dè milye kwayan.’ ” Li te ajoute:
“Kòm yon vag mare [setyèm-mwa] mouvman an te anvayi peyi a. Soti nan vil an vil, soti nan bouk an bouk, epi rive jouk nan zòn riral ki pi lwen yo, li te pwopaje, jiskaske pèp Bondye a ki t ap tann lan te reveye nèt. — The Great Controversy, 400.”
“Vitès avèk ki mesaj la te gaye a dekri pa ekriven L. E. Froom site yo:
“Bates te kite nan dosye a ke mesaj Exeter la ‘te vole, tankou si sou zèl van an.’ Gason ak fanm te prese ale pa tren ak pa dlo, pa dilijans ak sou cheval, ak pakèt liv ak jounal, y ap distribye yo ‘an abondans tankou fèy otòn yo.’ White te di: ‘Travay ki te devan nou an se te vole nan tout pati nan gran chan sa a, fè son alam nan, epi reveye sila yo ki t ap dòmi yo.’ Epi Wellcome ajoute ke mouvman an te pete tankou dlo yon baraj yo lage. Jaden ble ki te mi yo te rete kanpe san yo pa rekòlte yo, epi pòmdetè ki te fin grandi yo te rete san yo pa fouye yo nan tè a. Vini Seyè a te toupre. Pa t gen tan ankò pou bagay tè sa yo.—The Prophetic Faith of Our Fathers, Vol. IV, p. 816.
“Antanke temwen dirèk e kòm patisipan nan mouvman an, Ellen White te dekri karaktè travay la ki t ap akselere rapidman:”
“Kwayan yo te wè dout yo ak tètchaje yo disparèt, epi espwa ak kouraj te ranpli kè yo. Travay la te lib anba eksè sa yo ki toujou parèt lè gen eksitasyon imen san enfliyans ki kontwole a, ki soti nan Pawòl Bondye a ak Lespri Bondye a…. Li te pote karakteristik ki make travay Bondye nan chak epòk. Te gen ti kras lajwa ekstaz, men pito yon gwo egzamen pwofon nan kè, konfesyon peche, ak renonsman ak mond lan. Yon preparasyon pou rankontre Seyè a te chay lespri ki t ap agonize yo…. ”
“‘Nan tout gwo mouvman relijye ki te fèt depi nan tan apot yo, pa t gen youn ki te pi lib anba enpèfeksyon lèzòm ak riz Satan pase sa ki te fèt nan sezon otòn 1844 la. Menm kounye a, apre anpil ane fin pase [1888], tout moun ki te patisipe nan mouvman sa a epi ki te rete fèm sou platfòm verite a toujou santi enfliyans sen travay beni sa a, epi yo rann temwayaj ke li te soti nan Bondye.—Ibid., 400, 401.’”
“Malgre prèv yon mouvman k ap gaye toupatou nan peyi a epi k ap mennen dè milye moun antre nan kominyon Dezyèm Avènman an, epi anviwon de san minis ki soti nan divès legliz te ini pou gaye mesaj la, [Gade C. M. Maxwell, Tell it to the world, pp. 19, 20.] legliz Pwotestan yo, an jeneral, te rejte li epi yo te sèvi ak tout mwayen yo te genyen a dispozisyon yo pou anpeche kwayans nan retou Kris ki prèt pou rive a gaye. Pèsonn pa t oze mansyone nan yon sèvis legliz espwa retou Jezi ki prèt pou rive a, men pou moun ki t ap tann evènman an, sa te byen diferan.”
“Ellen White te di ki jan sa te ye:
“‘Chak moman te sanble presye epi ki gen pi gwo enpòtans pou mwen. Mwen te santi ke nou t ap fè yon travay pou letènite, e ke moun ki neglijan ak moun ki pa t enterese yo te nan pi gwo danje a. Lafwa mwen pa t twouble, e mwen te pran pou tèt mwen pwomès presye Jezi yo….
“Avèk rechèch dilijan nan kè nou ak konfesyon enb, nou te rive avèk lapriyè jouk nan tan atant lan. Chak maten nou te santi ke premye devwa nou se te asire prèv ke lavi nou te dwat devan Bondye. Nou te rann nou kont ke si nou pa t ap pwogrese nan sentete, nou t ap sètènman fè bak. Enterè nou youn pou lòt te ogmante; nou te lapriyè anpil youn avèk lòt e youn pou lòt.
«Nou te reyini nan jaden fwi ak nan bwadchenn yo pou nou te kominike ak Bondye epi pou nou te monte siplikasyon nou yo ba li, santi prezans li pi klè lè nou te antoure pa zèv natirèl li yo. Kè kontan delivrans lan te pi nesesè pou nou pase manje ak bwason nou. Si nyaj te bouche lespri nou, nou pa t oze repoze ni dòmi jiskaske yo te disparèt anba konsyans ke Senyè a te aksepte nou.—Life Sketches of James White and Ellen G. White (1880), 188, 189.» Arthur White, The Ellen White Biography, volim 1, 51, 52.