Tonbe Bèlchaza a nan chapit senk la te deja yon tip pwofetik tonbe Nebikadneza a nan chapit kat la.
«Pou dènye chèf Babilòn nan, menm jan an tipoloji ak premye a, te vini santans Siveyan diven an: “O wa, ... se avè w yo pale; wayòm nan wete nan men w.” Danyèl 4:31.» Prophets and Kings, 533.
Nebikadneza reprezante kòmansman an, epi Belchaza reprezante fen wayòm ki te dirije pandan swasanndizan, e konsa yo te senbolize rèy bèt tè a nan Revelasyon chapit trèz la (Etazini), ki te gen pou l dirije pandan tan kote pwostitiye Tir la (papote a) te tonbe nan oubli.
Epi sa pral rive nan jou sa a, Tir pral tonbe nan oubli pandan swasanndis ane, selon jou yon sèl wa; apre fen swasanndis ane yo, Tir pral chante tankou yon jennès. Ezayi 23:15.
Kidonk, Nebikadneza reprezante kòmansman Etazini, epi Bèlchaza reprezante fen Etazini. Nebikadneza reprezante kòmansman kòn Repibliken an ak kòmansman kòn Pwotestan an. Bèlchaza reprezante fen kòn Repibliken an ak kòn Pwotestan an.
Jijman ki te tonbe sou Nebikadneza a te dire “sèt tan.” Istwa Nebikadneza ki te viv tankou yon bèt pandan de mil senk san ven jou, William Miller te sèvi avè l nan aplikasyon li te fè sou “sèt tan” yo nan Levitik vennsis, byenke li pa t trete de mil senk san ven an, sa ki senbolize nan jijman Belchaza a.
E se sa ekriti ki te ekri a: MENE, MENE, TEKÈL, UPHARSIN. Men entèpretasyon bagay la: MENE; Bondye konte wayòm ou an, e li mete fen ladan l. TEKÈL; Yo peze ou nan balans yo, epi yo jwenn ou manke. PERÈS; Yo divize wayòm ou an, epi yo bay Med yo ak Pès yo li. Danyèl 5:25–28.
Anplis entèpretasyon Danyèl te bay sou ekriti misterye ki te parèt sou miray la, mo “mene” ak “tekel” yo reprezante yon mezi pwa, epi mo sa yo reprezante tou yon valè presi nan pyès lajan (Egzòd 30:13, Ezekyèl 45:12). Yon “mene” se senkant chèkèl, oswa mil gera. “Mene, mene” kidonk egal de mil gera. Yon “tekel” se ven gera. Se poutèt sa “mene, mene, tekel” egal de mil ven gera. “Upharsin” vle di “divize” e konsa li vle di yon demi “mene,” epi li reprezante senk san gera. Ansanm yo reprezante sòm de mil senk san ven.
Dènye referans Sè White la montre Belchaza te tipifye pa Nebikadneza, men pi espesifikman li te mete aksan sou jijman yo te genyen an komen, epi toude jijman sa yo reprezante kòm yon senbòl “sèt tan” Levitik vennsis la. Gen kèk tèm Ekriti yo sèvi avè yo pou reprezante “sèt tan” Levitik vennsis la. Jeremi reprezante l kòm endiyasyon Bondye a.
Kijan Seyè a kouvri pitit fi Siyon an ak yon nwaj nan kòlè li, li voye desann soti nan syèl la rive sou tè a bèlte Izrayèl la, e li pa t sonje machpye li nan jou kòlè li a! Seyè a vale tout kote Jakòb te rete yo, e li pa t gen pitye: nan kòlè li li kraze fòtrès pitit fi Jida yo; li fè yo tonbe atè: li derespekte wayòm nan ak chèf li yo. Nan gwo kòlè li, li koupe tout fòs Izrayèl; li rale men dwat li dèyè devan lènmi an, epi li te boule kont Jakòb tankou yon dife k ap flanm, ki devore toupatou. Li lonje banza li tankou yon lènmi: li kanpe ak men dwat li tankou yon advèsè, e li touye tout sa ki te bèl pou je nan tant pitit fi Siyon an: li vide kòlè li tankou dife. Seyè a te tankou yon lènmi: li vale Izrayèl, li vale tout palè li yo: li detwi fòtrès li yo, e li ogmante dèy ak lamantasyon lakay pitit fi Jida a. Li rache tant li a avèk vyolans, tankou si se te yon joupa jaden: li detwi kote asanble li yo: Seyè a fè yo bliye fèt solanèl yo ak saba yo nan Siyon, e nan endiyasyon kòlè li li meprize wa a ak prèt la. Seyè a rejte lotèl li a, li pran degoutans pou tanp li a, li lage mi palè li yo nan men lènmi an; yo fè bri nan kay Seyè a, tankou nan jou yon fèt solanèl. Seyè a pran desizyon pou detwi miray pitit fi Siyon an: li lonje kòd mezi a, li pa retire men li pou l sispann detwi: se poutèt sa li fè ranpa a ak miray la plenn; yo deperi ansanm. Lamantasyon 2:1–8.
Kòlè Senyè a reprezante kòm “endiyasyon kòlè li a,” epi kòlè li te akonpli sou ni wayòm nò a ni wayòm sid pèp Izrayèl la. Se poutèt sa liv Danyèl la idantifye yon “premye” ak yon “dènye” endiyasyon. Jeremi idantifye yon “liy” Senyè a “lonje,” lè li te egzèse kòlè li anvè pèp li te chwazi a. Liy sa a mansyone tou nan Dezyèm Wa yo.
Epi Senyè a te pale pa mwayen sèvitè li yo, pwofèt yo, li te di: Paske Manase, wa Jida a, fè tout bagay abominab sa yo, e li aji avèk mechanste plis pase tout sa Amoreyen yo, ki te la anvan li, te fè; e li fè Jida peche tou avèk zidòl li yo. Se poutèt sa, men sa Senyè a, Bondye Izrayèl la, di: Gade, mwen pral fè yon malè tonbe sou Jerizalèm ak sou Jida, yon malè ki tèlman grav ke nenpòt moun ki tande pale de li, toude zòrèy li va sonnen. E mwen pral lonje sou Jerizalèm kòd mezi Samari a ak fil aplon kay Akab la; e mwen pral siye Jerizalèm menm jan yon moun siye yon plat, li siye l epi li vire l anba anlè. E mwen pral abandone rès eritaj mwen an, e mwen pral lage yo nan men lènmi yo; epi yo va tounen yon piyaj ak yon proi pou tout lènmi yo. 2 Wa 21:10–14.
“Liy” endiyasyon Bondye a, ki se “sèt fwa” Moyiz la, te lonje an premye sou wayòm nò a (kay Akab la), epi apre sa sou Jida. Yon lòt tèm biblik pou “sèt fwa” a, ki sòti nan Levitik vennsis, se tèm “gaye”.
Lè sa a, mwen menm tou, m ap mache kont nou avèk kòlè cho; e mwen menm, wi, mwen menm, m ap pini nou sèt fwa poutèt peche nou yo. N ap manje chè pitit gason nou yo, e n ap manje chè pitit fi nou yo. M ap detwi tanp zidòl nou yo ki sou tèt mòn yo, m ap kraze estati nou yo, m ap voye kadav nou sou kadav zidòl nou yo, e nanm mwen ap pran nou an degoutans. M ap fè vil nou yo tounen dezè, m ap lage kote ki apa pou mwen yo nan dezolasyon, e mwen p ap pran sant bon odè pafen nou yo. M ap lage peyi a nan dezolasyon; e lènmi nou yo k ap rete ladan l ap sezi wè sa. M ap gaye nou nan mitan nasyon yo, e m ap rale nepe dèyè nou; peyi nou an ap tounen yon dezè, e vil nou yo ap kraze nèt. Lè sa a, peyi a va jwi jou repo li yo, toutotan l ap rete dezole epi nou menm n ap nan peyi lènmi nou yo; wi, lè sa a peyi a va repoze, e li va jwi jou repo li yo. Toutotan li rete dezole, li va repoze; paske li pa t repoze pandan jou repo nou yo, lè nou t ap viv sou li. Levitik 26:28–35.
Gaye pami nasyon payen yo te akonpli pou Danyèl lè yo te mennen l kòm yon esklav Babilòn, nan kaptivite Jojakim nan. Lè sa a, pandan Danyèl te nan “peyi lènmi yo,” peyi a te repoze e li te jwi “saba li yo.” Dezyèm Kwonik fè nou konnen peryòd tan an te swasanndis ane Jeremi yo, sa Danyèl te vin rekonèt nan chapit nèf.
Moun ki te chape anba nepe a, li te mennen yo ale lavil Babilòn; kote yo te sèvi li ansanm ak pitit gason li yo jouk rèy wayòm Pès la; pou pawòl Senyè a te di pa bouch Jeremi an te ka akonpli, jouk tè a te jwi saba li yo; paske toutotan li te rete dezole, li te kenbe saba, pou swasanndis ane yo te ka akonpli. Kounye a, nan premye ane Siris, wa peyi Pès la, pou pawòl Senyè a te pale pa bouch Jeremi an te ka akonpli, Senyè a te leve lespri Siris, wa peyi Pès la, pou l te fè yon pwoklamasyon nan tout wayòm li a, epi li te mete l alekri tou, li di: Men sa Siris, wa peyi Pès la, di: Senyè a, Bondye syèl la, ban mwen tout wayòm latè yo; e li ban m lòd pou m bati yon kay pou li Jerizalèm, ki nan peyi Jida a. Kilès nan nou pami tout pèp li a? Se pou Senyè a, Bondye li a, avèk li, epi se pou l monte. 2 Kwonik 36:20–23.
Tèm “dispersyon” an se yon senbòl “sèt tan” yo. Jijman Nebikadneza a, kote li te viv tankou yon bèt pandan “sèt tan”, te prefigire jijman Belchaza a, jan sa te reprezante pa pawòl mistik ki te sou miray la: “mene, mene, tekel upharsin.” Jijman Belchaza a te reprezante pa ekriti a ki te egal a de mil senk san ven, menm kantite jou Nebikadneza te viv tankou yon bèt la, epi menm kantite ane ki reprezante pa “sèt tan” yo nan Levitik ventsis.
Jijman Bèlchaza a, ki te prefigire pa jijman Nebikadneza a, te reprezante an senbòl pa “sèt tan” yo, epi toude jijman sa yo te reprezante yon “tonbe Babilòn,” ki se senbòl mesaj dezyèm zanj lan. Premye tonbe Babilòn nan se te lè yo te fè gwo fò won Nimwòd la tonbe.
Tout latè a te gen yon sèl lang ak yon sèl pawòl. Epi, se te konsa, antan yo t ap vwayaje soti bò solèy leve, yo jwenn yon plenn nan peyi Chineya; epi yo rete la. Epi yo di youn ak lòt: Ann ale, ann fè brik, epi ann kwit yo nèt. Epi yo te gen brik olye de wòch, epi bitim te sèvi yo kòm mòtye. Epi yo di: Ann ale, ann bati pou nou yon vil ak yon fò won, ki pwent li ka rive jis nan syèl la; epi ann fè non pa nou, pou nou pa gaye toupatou sou sifas tout latè. Epi Seyè a desann pou wè vil la ak fò won an, pitit lèzòm yo t ap bati a. Epi Seyè a di: Gade, pèp la se youn, epi yo tout gen yon sèl lang; e se sa yo kòmanse fè: e koulye a, anyen p ap anpeche yo fè sa yo imajine pou yo fè. Ann ale, ann desann, epi ann konfonn lang yo la, pou yo pa konprann pawòl youn lòt. Se konsa Seyè a gaye yo soti la toupatou sou sifas tout latè; epi yo sispann bati vil la. Jenèz 11:1–8.
Nan jijman Babèl la, ki te jijman Nimwòd la, Senyè a te “gaye” rebèl Nimwòd yo sou “tout sifas tè a.” Nimwòd ansanm ak patizan li yo te konnen rebelyon yo a t ap lakòz yo gaye, paske yo te di motivasyon yo pou bati gwo fò won an ak vil la se te pou “fè nou yon non, pou nou pa gaye sou tout sifas tè a.”
Nan sans pwofesi, yon “non” se yon senbòl karaktè. Karaktè Nimwòd ak asosye li yo te etabli a reprezante pa zèv yo, paske se dapre fwi yo n’a rekonèt karaktè a. Fwi rebelyon Nimwòd la, e kidonk senbòl karaktè li, se te konstriksyon gwo fò won an ak vil la. Yon “gwo fò won” se yon senbòl legliz, epi yon “vil” se yon senbòl leta. Non rebèl Nimwòd yo, ki reprezante karaktè yo, se te konbinezon legliz ak leta, sa ki tou reprezante senbolikman kòm imaj bèt la.
Pasaj ki idantifye tonbe Babel la gen ekspresyon “go to” a repete twa fwa. Twazyèm fwa a se lè Bondye pote jijman konfizyon lang yo sou yo, epi li gaye yo toupatou. Premye “go to” a te preparasyon pou dezyèm “go to” a, lè yo te konstwi vil yo ak tou yo a. Lè yo te fin akonpli travay yo pandan istwa dezyèm ekspresyon “go to” a, Bondye desann pou Li konsidere vizyèlman rebelyon yo. Twazyèm “go to” a te jijman, epi dezyèm “go to” a te yon tès vizyèl. Premye “go to” a reprezante premye echèk yo, e pwofetikman, lefèt ke “go to” a parèt twa fwa idantifye pwosesis tès an twa etap levanjil etènèl la. Gen anpil lòt enfòmasyon nan temwayaj sou rebelyon ak tonbe Nimwòd la, men nou senpleman ap idantifye ke premye fwa Babilòn (Babel) te tonbe, senbòl “sèt fwa” a, jan “gaye” a reprezante li, idantifye. Jijman Nimwòd la te reprezante pa yon gaye, pa Nebikadneza a pa “sèt fwa”, epi pa Belchaza a pa “de mil senk san ven”.
Siyati Alfa ak Omega a idantifye ke liy pwofesi ki reprezante pa chapit kat ak senk yo, se mesaj lapli ta a nan dezyèm zanj lan ak Kri Minwi a. Liy la kòmanse ak tonbe Babilòn lan ki reprezante pa Nebikadneza, sa ki idantifye 1798, lè Babilòn espirityèl la (papote a) te tonbe premye fwa a. Apre sa, nan fen liy la, Babilòn Bèlchaza a tonbe, sa ki make kòmansman tonbe pwogresif Babilòn espirityèl la (papote a ankò), kòmanse nan kriz lwa dimanch lan. Gen de temwen sou tonbe Babilòn lan nan kòmansman liy la, epi gen de temwen nan fen an. Lojik pwofetik la rekonèt siyati gran Kòmansman ak Fen an, pandan li wè sijè tonbe Babilòn lan kòm yon temwayaj kat temwen nan liy ki reprezante pa Daniel chapit kat ak senk yo.
Nan relasyon tip ak antitip ant Nebikadneza ak Bèlchaza, lè yo aliyen ak dènye jou yo, nou jwenn bèt tè a nan kondisyon li ki tankou yon ti mouton an reprezante pa Nebikadneza; epi apre sa, lè li pale tankou yon dragon, nou wè Bèlchaza. Nou wè nan relasyon pwofetik la, kòn Repibliken an, yo mennen pa Konstitisyon Etazini an, reprezante pa Nebikadneza; epi ranvèsman Konstitisyon an reprezante pa Bèlchaza. Nou pral wè tou Nebikadneza kòm yon vyèj saj, epi Bèlchaza kòm yon vyèj sòt.
N ap kontinye egzamen nou sou Danyèl chapit kat ak senk nan atik kap vini an.
“Bèlchaza te resevwa anpil okazyon pou l te konnen epi fè volonte Bondye. Li te wè granpapa li, Nebikadneza, yo te mete l deyò nan sosyete moun yo. Li te wè entèlijans wa ògeye a te fè glwa ladan l la, Sila a ki te ba li li a te retire l nan men li. Li te wè wa a chase soti nan wayòm li, epi yo te fè l vin konpayon bèt nan savann yo. Men lanmou Bèlchaza te genyen pou amizman ak pou pwòp glwa pa l te efase leson li pa t dwe janm bliye yo; epi li te komèt peche ki sanble ak sa yo ki te fè gwo jijman tonbe sou Nebikadneza. Li te gaspiye okazyon yo te ba li avèk gras, li te neglije sèvi ak okazyon ki te a pòte li yo pou l te vin konnen verite a. ‘Kisa mwen dwe fè pou m sove?’ se te yon kestyon gwo wa a, men ki te san konprann, te pase sou li avèk endiferans.”
“Men danje yon jenès ensousyan, temerè, jodi a. Men Bondye a ap reveye pechè a menm jan li te fè Bèlchaza, men pou anpil moun, li pral twò ta pou yo repanti.
“Chèf lavil Babilòn lan te gen richès ak onè, e nan ògèy li ak plezi egoyis li yo li te leve tèt li kont Bondye syèl la ak tè a. Li te mete konfyans li nan pwòp bra pa li, san li pa t panse okenn moun t ap oze di: ‘Poukisa w ap fè sa?’ Men, lè men mistik la te trase lèt sou miray palè li a, Bèlchaza te sezi ak pè, epi li te rete san pawòl. Nan yon sèl moman, li te fin dépouye nèt de fòs li, e li te imilye tankou yon timoun. Li te reyalize li te anba mizèrikòd Yon sèl ki pi gran pase Bèlchaza. Li te konn ap pase bagay sakre yo nan betiz. Koulye a, konsyans li te reveye. Li te reyalize li te gen privilèj pou l te konnen epi fè volonte Bondye. Istwa granpapa li a te parèt devan li ak menm klate ak ekriti ki te sou miray la.” Bible Echo, 25 avril 1898.