Verite fondamantal William Miller yo te kouvri pandan kat jenerasyon Advantis yo. Retablisman verite fondamantal sa yo prezante nan dezyèm rèv li a, e yo idantifye yo repete nan Bib la ak nan Lespri Pwofesi a kòm travay pèp Bondye a nan dènye jou yo dwe akonpli. Rèv Miller la montre ke lè nonm ki gen bwòs pou pousyè a restore bijou yo, yo pral klere dis fwa pi plis pase solèy la.
Kad Miller te chita sou rekonèt de pouvwa dezolasyon yo—paganis, apre sa papote—e temwayaj apot Pòl la nan chapit dezyèm Tesalonisyen yo te bay Miller pwen fikse pou kad li a. La a, Pòl fè konnen Wòm payen an te kenbe papote a pou l pa leve sou pouvwa, jiskaske Wòm payen an te retire. Nan 2 Tesalonisyen yo, Pòl te bay tou pwen fikse pou kad Future for America a, lè li te idantifye “nonm peche a” nan chapit la kòm li menm ki reprezante tou wa a ki leve tèt li anlè, nan Danyèl chapit onz, vèsè trant-sis.
Li esansyèl pou nou wè ke ogmantasyon konesans nan mouvman ni premye zanj lan ni twazyèm zanj lan, te konekte dirèkteman ak temwayaj Pòl nan chapit de nan Tesalonisyen yo. Nan tan lafen an an 1798, epi tou an 1989, liv Danyèl la te de sele, konsa li te inisye yon pwosesis tès an twa etap. Pwosesis tès la toujou pwodui de klas adoratè nan istwa kote liv Danyèl la de sele. Li esansyèl pou nou wè ekriti Pòl yo an koneksyon avèk ogmantasyon konesans nan tan lafen an, paske se nan menm chapit sa a Pòl avèti ke moun ki pa resevwa “lanmou verite a,” ap resevwa yon gwo delizyon nan men Bondye. Gwo delizyon an se sa ki vini sou mechan yo nan Danyèl chapit douz, ki rejte ogmantasyon konesans lan. Nan toude istwa yo, gwo delizyon an ap refere li pi dirèkteman ak Advantis yo.
“Moun ki wè anba sifas la, ki li kè tout moun, di konsa konsènan sila yo ki te resevwa yon gwo limyè: ‘Yo pa nan afliksyon ni yo pa sezi poutèt kondisyon moral ak espirityèl yo.’ Wi, yo chwazi pwòp chemen pa yo, e nanm yo pran plezi nan bagay abominab yo. Mwen menm tou, m ap chwazi twonpri yo, e m ap fè sa yo pè a tonbe sou yo; paske lè m te rele, pèsonn pa t reponn; lè m te pale, yo pa t koute: men yo te fè sa ki mal devan je M, epi yo te chwazi sa mwen pa t pran plezi ladan li.’ ‘Bondye ap voye sou yo yon gwo twonpri, pou yo kwè yon manti,’ paske yo pa t resevwa lanmou verite a, pou yo te ka sove,’ ‘men yo te pran plezi nan lenjistis.’ Ezayi 66:3, 4; 2 Tesalonisyen 2:11, 10, 12.
“Pwofesè selès la te mande: ‘Ki delizyon ki ta ka twonpe lespri a pi fò pase pretansyon fè kwè w ap bati sou bon fondasyon an e Bondye apwouve zèv ou yo, alòske an reyalite ou ap fè anpil bagay dapre politik lemonn e ou ap peche kont Jewova? O, se yon gwo desepsyon, yon delizyon ki atiran, ki anvayi lespri yo lè moun ki te yon lè konnen verite a pran fòm pyete a pou lespri ak pisans li; lè yo sipoze yo rich, yo vin ogmante nan byen, e yo pa bezwen anyen, tandiske an reyalite yo bezwen tout bagay.’”
“Bondye pa chanje anvè sèvitè fidèl li yo k ap kenbe rad yo san tach. Men anpil moun ap rele: ‘Lapè ak sekirite,’ pandan destriksyon toudenkou ap tonbe sou yo. Sof si gen yon repantans pwofon, sof si moun yo imilye kè yo pa konfèsyon epi resevwa verite a jan li ye nan Jezi, yo p ap janm antre nan syèl la. Lè pirifikasyon va fèt nan mitan nou, nou p ap rete ankò alèz, ap fè grandizè dèske nou rich e nou vin ogmante nan byen, san nou pa bezwen anyen.”
“Kim moun ki ka di anverite: ‘Lò nou an pase nan dife; rad nou yo san tach pa mond lan’? Mwen te wè Enstriktè nou an ap montre rad sa yo yo rele jistis. Lè Li wete yo, Li te fè salte ki te anba yo parèt aklè. Lè sa a, Li di m: ‘Èske ou pa ka wè kijan yo te kouvri salte yo ak pouriti karaktè yo avèk ipokrizi? “Kijan vil fidèl la tounen yon jennès!” Yo fè kay Papa m nan tounen yon kay komès, yon plas kote prezans diven an ak laglwa a pati! Se poutèt sa gen feblès, e fòs la manke.’” Testimonies, volim 8, 249, 250.
Adventism se te “vil fidèl la” lè li te pwoklame Rèl Minwi a an 1844. Rive an 1863, li te kòmanse pwosesis pou rejte “fondasyon” ki te etabli atravè ministè William Miller. Lè yo te kòmanse mete verite fondamantal yo sou kote, konsa yo t ap kouvri yo ak fo bijou ak pyès monnen kontrefè, yo t ap bati yon nouvo fondasyon. Moun ki te kòmanse travay sa a, ki te mennen l rive bout, epi ki kontinye l, yo reprezante nan ekriti Lespri Pwofesi a kòm “moun ki te resevwa gwo limyè.”
“gran limyè” yo te genyen yon lè, te reprezante nan rèv Miller la kòm bijou ki te nan bwat la, ke Miller te mete sou yon tab nan mitan chanm li, e ki t ap klere pi fò pase “solèy la.” Nan pasaj ki fenk site la, Sè White idantifye “moun ki te resevwa gwo limyè,” men ki “te chwazi pwòp chemen pa yo.”
Yo te chwazi yon nouvo chemen an 1863. Li di se “yon ilizyon sediktè, ki pran kontwòl lespri lè moun ki te yon fwa konnen verite a, pran fòm pyete a pou lespri ak pouvwa li; lè yo sipoze yo rich, yo ogmante an byen, epi yo pa bezwen anyen, tandiske an reyalite yo bezwen tout bagay.”
Li ap idantifye kondisyon Lawodiseyen an, sa li menm ak mari li te idantifye kòm yon bagay ki te rive an 1856. Apre sa yo te sibi yon eprèv pandan sèt ane, men yo te echwe nan eprèv la an 1863, epi yo te kòmanse leve fo fondasyon an ki pote gwo awogans mesaj avètisman Pòl la nan Tesalonisyen yo. Avètisman Pòl la nan Tesalonisyen yo se yon lank pou mouvman an ni nan kòmansman ni nan fen Advantis la, epi li aliyen pafètman ak rèv Miller la, ki trete ni kòmansman ni fen Advantis la. Rèv li a idantifye ke lè travay retabli bijou orijinal verite yo fin akonpli, verite sa yo ap briye dis fwa pi klere pase lè yo te briye pou premye fwa nan Kri Mitanwit la nan kòmansman Advantis la. Ki jan sa fè konprann Miller la ap briye pi klere kounye a pase lè li te premye rekonèt verite a?
Gen plizyè verite ki reprezante sou de tablo sakre ki nan Abakik chapit de a. Verite sa yo te reprezante nan rèv Miller la kòm bijou ki, finalman, t ap retabli nan dènye jou yo, jis anvan Rèl Minwi a. Fo bijou yo ke yo pote soti nan fenèt la nan rèv Miller la reprezante ni fo doktrin yo te fè antre nan Adantis pou tabli yon fo fondasyon, epi tou pou kache vrè fondasyon an; men yo reprezante tou moun ki refize lage fo doktrin ki fòme fo fondasyon an. “Sakrifye tout tan an” te lank pou kad verite William Miller la ki te tabli fondasyon orijinal la, epi nan dènye jou yo “sakrifye tout tan an” senbolize non sèlman payenis, jan Miller te idantifye l kòrèkteman an, men li se tou senbòl rebelyon ki te pwodui fo fondasyon an.
Labib la, Lespri Pwofesi a, ak listwa tout rann temwayaj ke rèl lè jijman an, soti 1798 rive 1844, se te pwoklamasyon mesaj William Miller te dekouvri epi prezante a. Se poutèt sa mouvman an rele mouvman Millerit la. Lojikman, rejte mouvman sa a, se rejte limyè ki te parèt an 1798 la, limyè ke Danyèl te idantifye kòm yon ogmantasyon konesans.
Ezayi pale de tafyatè Efrayim yo, epi li idantifye tafyatè sa yo kòm mesye meprizan k ap gouvène pèp Jerizalèm nan. Ezayi fè konnen yo pa sou ak diven literal; yo sou ak diven espirityèl. Diven espirityèl nan Bib la se swa vrè doktrin oswa fo doktrin, selon kontèks la. Tafyatè Efrayim yo sou ak fo doktrin, ki se diven Babilòn nan, jan li reprezante pa pwostitiye Tir la nan chapit disèt nan Revelasyon, epi pa Belchaza nan dènye nuit fè fèt li a.
Ezayi te idantifye efè soufè espirityèl la ki vin sou mesye meprizan yo k ap dirije pèp Jerizalèm la.
Rete tann nou, epi sezi; rele byen fò, epi kriye: yo sou, men se pa ak diven; yo titube, men se pa ak bwason fò. Paske Seyè a vide sou nou lespri gwo dòmi an, epi li fèmen je nou: pwofèt yo ak chèf nou yo, moun k ap wè yo, li kouvri yo. E vizyon tout bagay la vin pou nou tankou pawòl yon liv ki sele, ke moun bay yon moun ki konn li, yo di: Li sa a, tanpri; epi li di: Mwen pa kapab; paske li sele. E yo livre liv la bay moun ki pa konn li, yo di: Li sa a, tanpri; epi li di: Mwen pa konn li. Se poutèt sa Seyè a di: Paske pèp sa a pwoche bò kote m ak bouch li, epi ak lèv li li onore m, men yo retire kè yo byen lwen mwen, epi krent yo genyen pou mwen an se kòmandman lèzòm yo anseye yo: Se poutèt sa, gade, mwen pral kontinye fè yon travay mèvèye nan mitan pèp sa a, wi, yon travay mèvèye ak yon prodij: paske sajès saj yo ap peri, epi konprann moun pridan yo ap kache. Malè pou moun ki chèche kache plan yo byen fon devan Seyè a, epi zèv yo nan tenèb, epi yo di: Kilès ki wè nou? epi kilès ki konnen nou? Se vre wi, jan nou vire bagay yo tèt anba a va konsidere tankou ajil bòs k ap fè po a: paske èske zèv la va di de moun ki fè l la: Li pa t fè m? osinon èske bagay yo fòme a va di de moun ki fòme l la: Li pa t gen konprann? Ezayi 29:9–16.
Sè White site vèsè sa yo epi apre sa li ajoute:
“Chak mo sa a pral akonpli. Gen moun ki pa imilye kè yo devan Bondye, e ki pa vle mache dwat. Yo kache vrè entansyon yo, e yo rete nan kominyon ak zanj tonbe a, ki renmen manti e ki fè manti. Lènmi an mete lespri pa li sou moun li ka sèvi pou twonpe moun ki an pati nan fènwa. Gen kèk k ap vin ranpli ak fènwa k ap domine a, e k ap mete verite a sou kote pou erè. Jou pwofesi te montre a rive. Yo pa konprann Jezikri. Jezikri se pou yo yon fab. Nan etap sa a nan listwa tè a, anpil moun aji tankou moun sou. ‘Rete san fè anyen, epi sezi; rele byen fò, epi rele; yo sou, men se pa ak diven; yo vire an won, men se pa ak bwason ki fò. Paske Seyè a vide sou nou lespri gwo dòmi an, e li fèmen je nou. Pwofèt yo ak chèf nou yo, vwayan yo, li kouvri yo.’ Yon soulespri espirityèl sou anpil moun ki panse se yo menm ki pèp ki pral leve anlè. Lafwa relijye yo egzakteman jan Ekriti sa a prezante li. Anba enfliyans li, yo pa kapab mache dwat. Yo fè chemen kwochi nan fason yo aji. Yonn apre lòt, yo brannen adwat agoch. Seyè a gade yo ak gwo pitye. Yo pa konnen chemen verite a. Yo se konplotè syantifik, e moun ki te ka e ki te dwe ede, poutèt yon vizyon espirityèl ki klè, se yo menm kounye a yo twonpe, e yo ap soutni yon move travay.”
“Evènman jou sa yo ki sot pase yo pral byento pran yon direksyon desizif. Lè twonpri espirityalis sa yo va parèt pou sa yo ye toutbon vre a,—sa vle di, operasyon kache move lespri yo,—moun ki te jwe yon wòl ladan yo pral vin tankou moun ki pèdi lespri yo.
“‘Se poutèt sa, Senyè a di: Paske pèp sa a pwoche bò kote m ak bouch yo, e ak lèv yo yo onore m, men yo mete kè yo byen lwen mwen, epi krent yo genyen pou mwen se yon bagay yo aprann dapre kòmandman lèzòm; se poutèt sa, men mwen pral fè yon travay mèvèy nan mitan pèp sa a, wi, yon travay mèvèy ak yon prodij; paske sajès saj yo pral peri, e konpreyansyon moun pridan yo pral kache. Malè pou moun ki chèche kache konsèy yo byen fon devan Senyè a, e zèv yo fèt nan tenèb, epi yo di: Kilès ki wè nou? e kilès ki konnen nou? Se vre wi, fason nou vire bagay yo tèt anba va konsidere tankou ajil bòs chapant lan; paske èske travay la ka di sou sila ki fè l la: Li pa t fè mwen? oswa èske bagay ki fòme a ka di sou sila ki fòme l la: Li pa t gen okenn konpreyansyon?’”
«Yo prezante m sa ke, nan eksperyans nou, nou te ye e nou ap rankontre egzakteman eta bagay sa a. Moun ki te resevwa gwo limyè ak privilèj ekstraòdinè yo te pran pawòl dirijan ki panse tèt yo saj, ki te jwenn anpil favè ak benediksyon nan men Senyè a, men ki te retire tèt yo nan men Bondye epi mete tèt yo nan ran lenmi an. Mond lan gen pou l anvayi ak sofis ki gen aparans verite. Yon lespri imen, lè l aksepte sofis sa yo, ap travay sou lòt lespri imen, ki te konn chanje prèv presye verite Bondye a an manti. Moun sa yo pral twonpe pa zanj ki tonbe yo, alòske yo te dwe kanpe kòm gadyen fidèl, ap veye sou nanm yo, tankou moun ki gen pou rann kont. Yo te depoze zam lagè yo, epi yo te koute lespri sediktè. Yo rann konsèy Bondye a san efè epi yo mete avètisman ak reprimand li yo sou kote; e, an reyalite, yo sou bò Satan, yo koute lespri sediktè ak doktrin demon yo.»
“Souls espirityèl la kounye a tonbe sou moun ki pa ta dwe ap bite tankou moun ki anba enfliyans bwason ki fò. Krim ak dezòd, fwod, twonpri, ak tranzaksyon enjis ranpli lemonn, an akò ak ansèyman chèf ki te revòlte nan lakou syèl yo. ”
«L’histoire doit se répéter. Je pourrais préciser ce qui surviendra dans un proche avenir, mais le temps n’en est pas encore. Les formes des morts apparaîtront, par le dispositif rusé de Satan, et beaucoup s’uniront à celui qui aime et pratique le mensonge. J’avertis notre peuple que, jusque parmi nous, quelques-uns se détourneront de la foi, prêteront l’oreille à des esprits séducteurs et à des doctrines de démons, et qu’à cause d’eux la vérité sera calomniée.» Battle Creek Letters, 123–125.
Tout pwofèt yo, enkli Ezayi ak Sè White, ap idantifye dènye jou yo. Nan jou sa yo, dirijan Advantis yo “kanpe klèman bò kote Satan, y ap koute lespri sediktè ak doktrin demon yo.” Sè White prezante yon prediksyon lè li di: “Lè twonpri espirityalis sa yo devwale pou sa yo vrèman ye a,—travay sekrè lespri mechan yo,—moun ki te patisipe ladan yo va vin tankou moun ki pèdi lespri yo.” Dirijan Advantis yo va vin tankou moun ki pèdi lespri yo, nan pwen sa a nan istwa dènye jou yo lè sou yo revele kòm “travay sekrè lespri mechan yo.”
Gen yon devwalman nan travay moun k ap pase nan rizib yo ki ap dirije pèp la nan Jerizalèm nan dènye jou yo. Devwalman sa a te ilistre nan rèv Miller la, lè Miller te priye epi apre sa yon pòt te louvri. Sa rive jis anvan li te fèmen je l pou yon ti moman, sa ki idantifye fen menm pwosesis sele san karannkat mil yo. Ouvèti yon pòt idantifye yon chanjman nan dispensasyon yo, e nan pwen sa a mouvman Lawodise twazyèm zanj lan pase nan mouvman Filadèlfi twazyèm zanj lan.
Nan pasaj ki nan Ezayi a, gen yon rezime sou move zèv bwasonèf Efrayim yo, ki se moun ki “ta dwe te kanpe kòm gadyen fidèl.” Rezime a eksprime konsa: “‘Sètènman, vire bagay yo tèt anba pa nou an va konsidere tankou ajil bòs potye a; paske èske travay la va di de moun ki fè li a: Li pa t fè mwen? oswa èske bagay ki fòme a va di de moun ki fòme li a: Li pa t gen okenn konprann?’”
Idantifikasyon Miller fè de “sakrifis chak jou a”, kòm swa relijyon payanis la oswa Wòm payen an, finalman se yon senbòl Satan, paske ni Satan ni Wòm payen an toude reprezante kòm dragon an.
“Konsa, alò, pandan dragon an, an premye sans, reprezante Satan, li se tou, nan yon sans segondè, yon senbòl Wòm payen.” The Great Controversy, 439.
Pandan l ap pale de mesye ki ap dirije Jerizalèm nan dènye jou yo, Sè White deklare: “Kèk ladan yo ap vin anvayi ak fènwa k ap domine a, epi y ap mete verite a sou kote pou erè. Jou pwofesi a te montre a rive. Jezikri pa konprann. Pou yo, Jezikri se yon fab.” An 1901, yon dirijan nan Advantis la soti Almay te kòmanse entwodui fo opinyon Pwotestantis aposta a sou “kontinyèl la” nan liv Danyèl la. Opinyon sa a idantifye ke “kontinyèl la” reprezante sèvis Jezi nan tanp sanktyè a, oswa yon varyasyon nan panse sa a. Mwen di yon varyasyon, paske te gen diferan anfaz yo te mete sou manti sa a nan listwa ki te swiv apre 1901; men fo opinyon sa yo toujou manifeste yon konklizyon ke “kontinyèl la” reprezante yon kalite travay Kris la.
Bijou ki te doktrin “kontinyèl la,” ke Miller te idantifye kòm yon senbòl satanik, nan Advantis dènye jou yo, se yon senbòl Kris la. Lè yo te entwodui sa an 1901, trè kèk moun te aksepte opinyon ki te di “kontinyèl la” se te yon senbòl Kris la, e non yon senbòl Satan; men rive nan ane 1930 yo, bijou doktrin “kontinyèl la,” ke Miller te rale soti nan venn verite ki jwenn nan 2 Tesalonisyen, chapit de, te rejte menm jan “sèt tan” Levitik vennsis yo te rejte an 1863. Yon kote nan istwa ki soti 1863 rive nan ane 1930 yo, Advantis la te chanje chèf li yo, san li pa t rekonèt sa.
“Frè m yo, mwen wè danje nou, e ankò mwen mande: Èske nou menm k ap fè erè, nou fè okenn efò pou korije sa ki mal la? Gen nanm ki ka ap bite sou wout la, k ap mache nan fènwa, paske nou pa t fè chemen nou dwat pou pye nou. Si nou nan pozisyon konfyans, mwen fè apèl avèk plis senserite toujou bò kote nou, poutèt pwòp nanm nou ak poutèt sila yo ki gade nou kòm gid, repanti devan Bondye pou chak erè nou te fè, epi konfese fot nou.”
“Si nou pran plezi nan tèt di kè nou, epi pa ògèy ak jistis pa nou nou pa konfese fot nou yo, n ap rete anba tantasyon Satan yo. Si, lè Senyè a revele erè nou yo, nou pa repanti ni nou pa fè konfesyon, pwovidans li ap mennen nou sou menm teren an ankò e ankò. N ap rete pou n fè erè ki gen menm kalite a, n ap kontinye manke sajès, epi n ap rele peche jistis, ak jistis peche. Foul de desepsyon ki pral genyen fòs nan dènye jou sa yo ap sènen nou, epi n ap chanje chèf, san nou pa konnen nou fè sa.” Review and Herald, 16 desanm 1890.
Mesye yo k ap pase moun nan betiz ki ap dirije pèp Jerizalèm nan, ki se moun “nan pozisyon konfyans,” pral “rele peche lajistis, epi rele lajistis peche,” epi “Se vre wi, fason nou vire bagay yo tèt anba a, y ap konsidere l tankou ajil bòs potye a; paske èske travay la va di sou sila a ki te fè li a: Li pa t fè m? Oswa èske bagay ki fòme a va di sou sila a ki te fòme li a: Li pa t gen okenn konpreyansyon?” Nan rebelyon pwogresif la atravè kat jenerasyon Advantis yo, sila yo ki nan pozisyon konfyans yo chanje chèf, epi yo pa menm konnen sa. Yo pa konnen sa, paske yo te pwogresivman e san rete rejte prèv erè pa yo. Nan rebelyon pwogresif sa a, “sajès moun saj yo pral disparèt, epi konpreyansyon moun pridan yo pral kache.”
Y ap boulvèse tout bagay tèt anba, y ap rele peche jistis, epi jistis peche. Senbòl rebelyon sa a se doktrin “chak jou a”, ki pou Miller te yon senbòl satanik, men ke Advantis jodi a idantifye kòm yon senbòl Kris la. Sa ki te yon fwa lank ki te tabli kad aplikasyon pwofetik William Miller yo, kounye a vin tounen yon senbòl soularite mesye meprizan yo k ap gouvène sou pèp Jerizalèm nan. Senbolis ki asosye ak “chak jou a”, nan liv Danyèl la, te klere tankou solèy la lè yo te rekonèt li nan sèkèy Miller la nan kòmansman Advantis la; men nan dènye jou yo, verite sa a klere dis fwa pi fò, paske nonb dis la se yon senbòl eprèv, epi pou Izrayèl tan lontan an, dizyèm eprèv la te dènye eprèv la.
Farizyen modèn yo te “atribiye” “zèv Kris la” “bay ajans satanik,” pandan yo t ap idantifye paganism kòm “pouvwa sen Bondye a.”
“Farizyen yo te peche kont Sentespri a. Yo te sèvi ak talan yo genyen pou pale a pou yo abi sou Redanmtè lemonn nan, epi zanj ki anrejistre a te ekri pawòl yo nan liv syèl yo. Yo te atribye a ajan satanik pouvwa sen Bondye a, jan li te manifeste nan zèv Kris yo. Yo pa t kapab chape anba zèv mèvèy Li yo, ni atribye yo a koz natirèl; konsa yo te di: ‘Se zèv dyab la yo ye.’ Nan enkredilite yo, yo te pale de Pitit Bondye a tankou si Li te yon senp moun. Zèv gerizon ki te fèt devan yo, zèv okenn moun pa t janm fè ni pa t kapab fè, se te yon manifestasyon pouvwa Bondye; men yo te akize Kris dèske Li te an alyans ak lanfè. Tèt di, boude, kè fè, yo te pran desizyon fèmen je yo devan tout prèv; konsa yo te komèt peche ki pa padonab la.” Manuscript Releases, volim 4, 360.
N a kontinye konsidere ogmantasyon konesans lan, ki te devwale nan mouvman premye zanj lan, nan atik ki vin apre a.