Ngwaọrụ ugboro atọ nke Ịlaịja metụtara ozi ahụ, onye ozi ahụ, na mmegharị ahụ n’ime oge ikpe mmezu nke Chineke, nke na-amalite na iwu Sọnde na United States ma na-aga n’ihu ruo n’imechi oge amara. Ikpe mmezu ahụ na-arị elu site n’oge ebe ikpe Chineke ejikọrọ na ebere ruo n’oge a na-awụsa ikpe Ya n’enweghị ebere n’ihe otiti asaa ikpeazụ ahụ.
Ngwa ugboro atọ nke onye-ozi ahụ nke na-akwadebe ụzọ maka Onye-Ozi nke Ọgbụgba-ndụ metụtara ozi ahụ, onye-ozi ahụ, na ngagharị ahụ n’oge mmechi nke ikpe nchọpụta Chineke, nke na-akọwapụta oge a na-akara akara nke puku narị otu na iri anọ na anọ. Oge ahụ na-akwụsị n’iwu Sunday na-abịa n’oge na-adịghị anya na United States, nke bụ mgbe ikpe mmezu Chineke na-amalite.
Jọn Baptist kwadoro ụzọ nye Kraịst, Onye Ozi nke Ọgbụgba-ndụ ahụ, ka O wee mee ka ọgbụgba-ndụ ahụ guzosie ike n’ime mmezu nke Daniel isi nke itoolu, amaokwu nke iri abụọ na asaa. N’ime ime nke a, o kwadokwaara Kraịst ụzọ ka O wee bịaruo ụlọ nsọ Ya na mberede ma sachapụ ụmụ Levi, nke O mere na mbido na na njedebe nke ozi Ya nke afọ atọ na ọkara. Nsacha nke ụlọ nsọ nkịtị ahụ bụ ihe nnọchianya nke ọrụ Ya nke isacha ụlọ nsọ nke mkpụrụ obi nke ndị ahụ a na-anọchi anya ha dịka ụmụ Levi.
Ọrụ nkịtị Ya nke ime ka ụlọ nsọ dị ọcha bụ mmezu nke amụma, ma mgbe O mezuru ọrụ ahụ na Jọn isi nke abụọ, amaokwu nke iri na atọ ruo iri abụọ na abụọ, Mmụọ Nsọ duuru ndị na-eso ụzọ Ya icheta akụkụ Akwụkwọ Nsọ sitere n’Agba Ochie nke bụ akụkụ nke ọrụ Ya nke ime ka ndị na-eso ụzọ ahụ dị ọcha na ikpochapụ ha, n’ime mmezu nke Malakai atọ.
N’akụkụ Akwụkwọ Jọn ahụ, Kraịst mere ka a mata na mgbe a ga-ebibi ụlọ nsọ nke ahụ Ya, Ọ ga-ebili ya n’ime ụbọchị atọ. Mkparịta ụka ahụ na ndị Juu ndị na-ekwugharị okwu gbakwụnyere na imegharị ụlọ nsọ nkịtị ahụ Herọd rụrụ, nke e mechakwara n’afọ ahụ kpọmkwem, were afọ iri anọ na isii. Jizọs nọ na-eme ka ndị na-eso ụzọ Ya dị ọcha site n’ọmụmaatụ nke otu n’ime iwu ndị metụtara okwu amụma ahụ Jizọs debere n’ime Okwu Ya, site n’ọrụ ndị mmụọ ozi, Mmụọ Nsọ, na ndị amụma.
O nyere ihe atụ amụma na nke nkịtị na-anọchi anya nke mmụọ. O debere mkpịsị-igodo amụma nke ọnụọgụ “iri anọ na isii,” dịka akara nke ụlọ nsọ. “Iri anọ na isii” bụ ọnụ ọgụgụ ụbọchị Mozis nọrọ n’ugwu ahụ na-anata ntụziaka maka ụlọ nsọ ahụ. “Iri anọ na isii,” bụ ọnụ ọgụgụ chromosome ndị mejupụtara ụlọ nsọ mmadụ. “Iri anọ na isii” bụ ọnụ ọgụgụ afọ (1798 ruo 1844) e mezuru n’ịweghachi ụlọ nsọ nke mmụọ nke ndị ọgọ mmụọ zọpịara n’ala, papalizim wee mesịa mee otu a.
Nchụpụ nsọ abụọ ahụ nke ụlọ nsọ gụnyere ihe nnọchianya na ụbọchị atọ hà ka afọ iri anọ na isii. Ọ gụnyekwara ụkpụrụ ahụ na nke nkịtị na-anọchi anya nke mmụọ. Ọ nọchiri anya ma mmezu ma amụma nke amụma. Nsọchi abụọ ahụ na-anọchi anya eziokwu nke otu òtù na-aghọtahie, ma e kpughere ya òtù ọzọ.
Ịsacha ụlọ nsọ abụọ ahụ na-akọwapụta oge nke a mebiri emebi ụka Chineke ruo n’ókè nke na ọ bụ “ọgbọ agụ tara agụ na-akwa iko,” ndị na-achọ ihe ịrịba ama, mgbe a na-akọwara ha ihe ịrịba ama ahụ kpọmkwem, n’ihi na naanị ihe ịrịba ama a ga-enye bụ ihe ịrịba ama nke mbibi nke ụlọ nsọ ahụ nke a ga-ebuli n’ime ụbọchị atọ.
Unu ọgbọ agwọ, kedu ka unu, ebe unu bụ ndị ọjọọ, pụrụ isi kwuo ihe ọma? n’ihi na ọ bụ site n’ụba nke obi ka ọnụ na-ekwu okwu.... Mgbe ahụ ụfọdụ n’ime ndị odeakwụkwọ na ndị Farisii zara ya, sị, Onye Ozizi, anyị ga-achọ ịhụ ihe ịrịba ama sitere n’aka gị. Ma ọ zara, sị ha, Ọgbọ ọjọọ na nke na-akwa iko na-achọ ihe ịrịba ama; ma a gaghị enye ya ihe ịrịba ama ọ bụla, ma e wezụga ihe ịrịba ama nke Jona onye amụma: N’ihi na dịka Jona nọ ụbọchị atọ na abalị atọ n’afọ nnukwu azụ; otu a ka Nwa nke mmadụ ga-adị ụbọchị atọ na abalị atọ n’ime obi ụwa. Matiu 12:34, 38–40.
A na-anọchi anya ihe omimi amụma ndị a niile n’ime mmezu atọ ahụ dum nke Onye-Ozi nke Ọgbụgba-ndụ ahụ ji bịakwute ụlọ nsọ Ya na mberede, dịka O mere na Jọn isi nke abụọ.
Ememme Ngabiga ndị Juu adịkwala nso, Jisọs wee rigo Jerusalem. Ọ hụrụ n’ụlọ nsọ ndị na-ere ehi na atụrụ na nduru, na ndị na-agbanwe ego ka ha nọ ọdụ. Mgbe o mere ụtarị site n’obere eriri, ọ chụpụrụ ha niile n’ụlọ nsọ, tinyere atụrụ na ehi; ọ kpọsakwara ego ndị na-agbanwe ego, tụgharịa tebụl ha. O wee sị ndị na-ere nduru, Wepụnụ ihe ndị a n’ebe a; unu emela ụlọ Nna m ụlọ ahia. Ndị na-eso ụzọ ya wee cheta na e dere, Anụrị ụlọ gị eriwọla m. Ndị Juu wee zaa sị ya, Olee ihe ịrịba ama ị na-egosi anyị, ebe ị na-eme ihe ndị a? Jisọs zara sị ha, Kwatuonu ụlọ nsọ a, n’ime ụbọchị atọ aga m ewulite ya ọzọ. Ndị Juu wee sị, Afọ iri anọ na isii ka e ji wuo ụlọ nsọ a, ị ga-ewulitekwa ya n’ime ụbọchị atọ? Ma ọ na-ekwu maka ụlọ nsọ nke ahụ ya. Ya mere, mgbe o si n’ọnwụ bilie, ndị na-eso ụzọ ya chetara na ọ gwara ha nke a; ha wee kwere Akwụkwọ Nsọ na okwu ahụ Jisọs kwuru. Jọn 2:13–22.
Onye-ozi nke Ọgbụgba-ndụ ahụ ga-eme ka ụmụ ndị Livaị dị ọcha, ma sachapụkwa ha dịka “ọlaọcha,” nke na-anọchi anya Okwu Chineke, na “ọlaedo,” nke na-anọchi anya okwukwe. Onye-ozi nke Ọgbụgba-ndụ ahụ ga-eme ka ndị na-eso ụzọ Ya dị ọcha site n’ịba ụba “okwukwe” ha n’ime “okwu” amụma Ya. E mere okwu amụma ahụ ka o mee ka mmadụ dị ọcha, ma ka o sachapụkwa. Okwu amụma Ya na-anọchi anya ule mgbe niile, ọ bụkwa site n’Okwu amụma Ya ka a na-asachapụ ụmụ ndị Livaị n’oge ahụ mgbe Ọ bịara n’ụlọ nsọ Ya na mberede.
“‘Onye ihe-efe ya dị n’aka Ya, Ọ ga-asachapụkwa ebe a na-azọ ọka Ya nke ọma, chịkọtakwa ọka wit Ya n’ọba.’ Matiu 3:12. Nke a bụ otu n’ime oge ndị ahụ nke nsacha. Site n’okwu nile nke eziokwu, a nọ na-ekewapụ afụfụ ahụ n’ọka wit. N’ihi na ha juputara nke ukwuu n’ịbụ ndị efu na ndị na-agụ onwe ha ezi omume ka ha nata ịdọ aka ná ntị, ma na-ahụkwa ụwa n’anya nke ukwuu ka ha nabata ndụ ịdị umeala n’obi, ọtụtụ si n’ebe Jisọs nọ pụọ. Ọtụtụ ka na-eme otu ihe ahụ taa. A na-anwale mkpụrụ obi taa dịka e siri nwalee ndị ahụ na-eso ụzọ n’ụlọ nzukọ dị na Kapanọm. Mgbe e wetara eziokwu n’ụlọ obi, ha na-ahụ na ndụ ha adịghị n’usoro uche Chineke. Ha na-ahụ mkpa ọ dị ka a gbanwee ha kpamkpam; ma ha adịghị njikere iburu ọrụ ahụ nke ịjụ onwe onye. Ya mere, ha na-ewe iwe mgbe a chọpụtara mmehie ha. Ha na-apụ n’ihu, were iwe n’obi, dịka ndị na-eso ụzọ ahụ hapụrụ Jisọs, na-atamu ntamu, sị, ‘Okwu a siri ike; ònye pụrụ ịnụ ya?’” The Desire of Ages, 392.
Mkpụrụ-obi ndị ahụ “a nwara” n’ime “ụlọ nzukọ dị na Kapanọm,” jụrụ ịghọta na mgbe Kraịst gwara ha na ha ga-eri anụ-ahu Ya ma ṅụọ ọbara Ya, na Ọ na-eji ahụ-ahu Ya nkịtị egosi eziokwu nke mmụọ. Ọ bụ otu ihe nnọchianya amụma ahụ ka O mere banyere ụlọ nsọ ahụ n’ime Jọn isi nke abụọ. Mgbe a matara ụkpụrụ ahụ na nke nkịtị na-ebute ụzọ ma na-anọchi anya nke mmụọ dị ka “okwu siri ike” nke ha achọghị “ịnụ,” ha tụgharịrị gawa, ha esoghịkwa Ya ọzọ ruo mgbe ebighị ebi. Nke ahụ mere n’ime Jọn isi nke isii, amaokwu nke iri isii na isii (666), nke na-anọchi anya iwu Sọnde na-abịa n’oge na-adịghị anya, nke Ọktoba 22, 1844 bụ onyinyo-ya, nke n’aka nke ya obe Kalvari bụkwa onyinyo-ya.
Site n’oge ahụ ọtụtụ n’ime ndị na-eso ụzọ ya laghachiri azụ, ha agakwaghịkwa soro ya jee ije ọzọ. Jọn 6:66.
N’isi nke abụọ nke Jọn, Mmụọ Nsọ edugawo uche nke ndị na-eso ụzọ ahụ ka ha “cheta” amụma ahụ nke na-akọwa ịnụ ọkụ n’obi Chineke, ma okwu ahụ bụ “nwere ịnụ ọkụ n’obi” bụkwa otu okwu ahụ dị ka “ekworo” ma n’asụsụ Hibru ma n’asụsụ Grik.
N’ihi na ịnụ ọkụ n’obi m nwere n’ụlọ gị eripịawo m; nkọcha nile nke ndị na-akọcha gị adakwasịwokwa m. Abụ Ọma 69:9.
Anụrị Chineke, nke bụ ekworo Ya, na-anọchite anya akụkụ nke agwa Chineke dịka Chineke na-ekwo ekworo, onye ekworo Ya na-egosipụta n’elu ọgbọ nke atọ na nke anọ n’ebe ndị kpọrọ Ya asị nọ. N’Isi nke abụọ nke Jọn, Mmụọ Nsọ na-edobe nke a n’ọnọdụ ya, na nsacha nke Onye-Ozi nke Ọgbụgba-ndụ mezuru na-eme n’ọgbọ nke anọ na nke ikpeazụ, ọ bụ ezie na e nwere mgbe niile ụfọdụ n’ime ọgbọ nke atọ ka na-eguzo mgbe iko nke ọgbọ ikpeazụ ahụ juputara. Ọgbọ ahụ bụ ọgbọ iko na-akwa, nke bụkwa ọgbọ nke ụmụ ajụala.
Mosis nọchiri anya ọgbọ nke anọ, ọ bụkwa n’oge ahụ ka Mosis, n’ime ụbọchị iri anọ na isii, natara ntụziaka banyere iwulite ụlọ nsọ ahụ. N’ụbọchị ndị ahụ ka ọ natara iwu ahụ, nke n’iwu nke abụọ na-egosi na ekworo Chineke na-apụta ìhè n’ọgbọ nke atọ na nke anọ.
O wee sị Abram, Mara nke ọma na mkpụrụ gị ga-abụ ọbịa n’ala na-abụghị nke ha, ha ga-ejere ndị bi n’ebe ahụ ozi; ndị ahụ ga-emekwapụtakwa ha ahụhụ afọ narị anọ; Ma mba ahụkwa, nke ha ga-ejere ozi, ka M ga-ekpe ikpe: emesịa ha ga-apụ n’ebe ahụ jiri nnukwu akụ pụta. Ma gị onwe gị ga-alakwuru ndị nna gị na udo; a ga-eli gị n’oge agadi ọma. Ma n’ọgbọ nke anọ ha ga-alọghachi ọzọ n’ebe a: n’ihi na ajọ omume nke ndị Amọra erubeghị oke. Jenesis 15:13–16.
N’ọgbọ ikpeazụ nke Izrel oge ochie, e wuru ụlọ nsọ nke ụka Ndị Kraịst, nke Pita kpọrọ “ụlọ ime mmụọ.” N’ime akụkọ ihe mere eme ahụ, Chineke gosipụtara ekworo Ya ugboro abụọ mgbe, n’ịnụ ọkụ n’obi Ya, Ọ sachara ụlọ nsọ ahụ. N’afọ 1844 Chineke ewelitela ụlọ nsọ ime mmụọ nke ndị Millerite, ma ọzọkwa Ọ gafere ndị mbụ ahụ a họpụtara. N’ime akụkọ ihe mere eme ahụ, Onye-ozi nke Ọgbụgba-ndụ bịara na mberede n’ụbọchị Ọktoba 22, 1844.
E doziri ọbịbịa ya site n’ozi William Miller. Ka ndị Protestant na ndị Millerite na-eru nso n’Ọktoba 22, 1844, a nwalere òtù mmadụ abụọ. Nnwale nke ndị Protestant bịara n’oge ọgwụgwụ ahụ mgbe mmalite nke mmụọ ozi mbụ bịarutere n’afọ 1798. Mgbe e mere ozi ahụ, nke gaara “mee ka ụmụ Levi dị ọcha ma sachapụkwa ha,” ka ọ bụrụ nke e guzobere n’usoro n’afọ 1831, nnwale nke ndị Protestant malitere mgbe e nyere ozi nke mmụọ ozi mbụ ike n’Ọgọst 11, 1840. N’Eprel 19, 1844, ndị Protestant dara n’nnwale ahụ, wee bụrụ ụmụnwaanyị Babulọn.
Mgbe ahụ, mmụọ ozi nke abụọ bịara, e mesịa nwalee okwukwe ndị Millerite, wee mezue ịsachapụ na ikpochapụ. Mgbe e nyere ozi nke mmụọ ozi nke abụọ ike n’ọgbakọ ogige Exeter, site n’ụbọchị iri na abụọ ruo n’ụbọchị iri na asaa nke Ọgọst, e mezuru nnwale nke nkewapụ ndị Millerite n’etiti ndị amamihe na ndị nzuzu n’ime ndị Millerite.
Ihe dị iche n’etiti ndị amamihe na ndị nzuzu bụ mmanụ, nke bụ ozi amụma nke Mkpu Etiti Abalị. Mgbe mmụọ-ozi nke atọ bịarutere n’ụbọchị Ọktoba 22, 1844, e wulitela ụlọ nsọ ahụ (n’ime afọ iri anọ na isii). N’oge ahụ Onye-Ozi nke Ọgbụgba-ndụ bịara na mberede n’ụlọ nsọ Ya.
“Ọbịbịa Kraịst dị ka Onye Nnukwu Nchụàjà anyị n’Ebe Kachasị Nsọ, maka ime ka ebe nsọ ahụ dị ọcha, dịka e gosiri na Daniel 8:14; ọbịbịa Nwa nke mmadụ n’ihu Onye Ochie nke Ụbọchị, dịka e si kọwaa ya na Daniel 7:13; na ọbịbịa Onyenwe anyị n’ụlọ nsọ Ya, dịka Malakaị buru amụma ya, bụ nkọwa banyere otu ihe omume ahụ; ma a na-anọchikwa nke a anya site n’ọbịbịa nke nwoke a na-alụ ọhụrụ n’oriri agbamakwụkwọ, nke Kraịst kọwara n’ilu banyere ụmụ agbọghọ iri ahụ, nke Matthew 25.” The Great Controversy, 426.
Ọ bụ mgbe ahụ ka Onye-Ozi nke Ọgbụgba-ndụ ahụ malitere ọrụ Ya nke ime ka ndị na-eso ụzọ Millerite dị ọcha na nke ịsachasị ha, ndị a kọwara na Malakaị isi nke atọ dịka ụmụ Levi.
“Ọtụtụ ndị gara izute Nwoke Nwanyị n’okpuru ozi nke mmụọ-ozi mbụ na nke abụọ, jụrụ nke atọ ahụ, bụ ozi ikpeazụ nke nnwale a ga-enye ụwa, a ga-ewerekwa ọnọdụ yiri nke a mgbe a ga-eme oku ikpeazụ ahụ.
“A ga-eji nlezianya mụọ nkọwa ọ bụla nke ilu a. A na-anọchi anyị anya ma site n’aka ụmụ agbọghọ amamihe ma ọ bụ site n’aka ụmụ agbọghọ nzuzu.” Review and Herald, October 31, 1899.
Mgbe e nyere ozi nke mmụọ-ozi mbụ ike n’ụbọchị Ọgọst 11, 1840, ìgwè mmadụ buru ibu sonyeere n’òtù Millerite. Mgbe ahụ, n’ụbọchị Eprel 19, 1844, otu nnukwu ìgwè hapụrụ òtù ahụ. N’ụbọchị Ọktoba 22, 1844, echiche ọdịnala bụ na e nwere ihe dị ka mkpụrụ-obi iri ise ndị jiri okwukwe bata n’Ebe Kachasị Nsọ. Ọ bụrụ na a na-atụ anya na ọnụ ọgụgụ ahụ bụ ihe dị ka mkpụrụ-obi iri ise ndị soro ìhè nke mmụọ-ozi nke atọ na mbụ, gịnị ka ọ pụtara mgbe a na-agwa anyị na “ọtụtụ” ndị nabatara ozi nke mmụọ-ozi mbụ na nke abụọ, “jụrụ nke atọ, ozi ikpeazụ nke nnwale”?
Onye-Ozi nke Ọgbụgba-ndụ ahụ bịara na mberede n’ụlọ nsọ Ya ma meghee ìhè nke ebe nsọ ahụ n’eluigwe na ozi nke mmụọ-ozi nke atọ nye mmadụ iri ise ahụ bụ ndị soro gaa n’ime ahụmahụ nke mmụọ-ozi nke atọ, ma na mbido a chụsasịrị ha. Mmechuihu ha n’oge ahụ karịrị mmechuihu mbụ, ọ bụ ezie na Nwanyị White mere ka anyị mara na mmechuihu ha erughị nke ndị na-eso ụzọ ahụ mgbe obe gasịrị.
N’ime akụkọ ihe mere eme abụọ ahụ yiri ibe ha, Kraịst meghere Okwu amụma Ya nye ndị ahụ nwere nkụda mmụọ, ma ka ọ na-erule afọ 1850, Sister White na-ekwu na e gosiri ya na n’oge ahụ Onyenwe anyị na-agbatịkwa aka Ya ọzọ iji kpọkọta ndị Ya.
“Na Septemba 23, [1850] Onye-nwe-anyị gosiri m na o setịpụwo aka ya nke ugboro abụọ iji weghachite ndị fọdụrụnụ nke ndị ya, nakwa na a ghaghị ime mgbalị ugboro abụọ n’oge nchịkọta a. N’oge nkesa, e tiri Izrel ihe, dọwakwa ya; ma ugbu a n’oge nchịkọta, Chineke ga-agwọ ma kee mmerụ ndị ya ákwà. N’oge nkesa, mgbalị ndị e mere iji gbasaa eziokwu nwere naanị ntakịrị mmetụta, mezuokwa naanị ntakịrị ma ọ bụ ihe fọrọ nke nta ka ọ bụrụ ihe efu; ma n’oge nchịkọta, mgbe Chineke esetịpụla aka ya ịchịkọta ndị ya, mgbalị a ga-eme iji gbasaa eziokwu ga-enwe mmetụta e zubere ha inwe. Ndị nile kwesịrị ịdị n’otu ma bụrụ ndị ọkụ n’obi n’ọrụ ahụ. Ahụrụ m na ọ bụ ihe ihere ka onye ọ bụla na-ekwu maka oge nkesa dị ka ihe atụ ga-achịkwa anyị ugbu a n’oge nchịkọta; n’ihi na ọ bụrụ na Chineke emeghị karịa maka anyị ugbu a karịa ka o mere mgbe ahụ, a gaghị achịkọta Izrel ma ọlị. Ọ dịkwa mkpa ka e bipụta eziokwu ahụ n’akwụkwọ akụkọ, dịka e si ekwusa ya.” Review and Herald, November 1, 1850.
N’obe obe ka ndị na-eso ụzọ Ya gbasasịrị, ma n’akụkọ ahụ, ụbọchị atọ ka e mesịrị, Ọ malitere ịkpọkọtakọta ndị na-eso ụzọ Ya ndị gbasasịrị. Ihe dị ka afọ atọ mgbe njedebe nke 1844 gasịrị, Kraịst malitere ịkpọkọtakọta ìgwè atụrụ Ya ndị gbasasịrị. N’akụkọ ahụ, Ọ duru ndị Ya ka ha malite ọrụ mbipụta ma bipụta nke abụọ n’ime tebụl abụọ Habakkuk, nke e mere na njedebe nke 1850, ma mgbe ahụ amalitekwara ịtụ ya n’ahịa n’akwụkwọ Review and Herald, na Jenụwarị nke 1851.
Chaatị 1843 bụlaara nnọchite anya anụ ahụ nke ozi ahụ nke sachara ụlọ nsọ ahụ e wuru n’akụkọ ihe mere eme nke ozi ndị mmụọ ozi mbụ na nke abụọ. Mgbe mmụọ ozi nke atọ bịarutere, Chineke bu n’uche imecha ọrụ Ya ma kpọrọ ndị Ya laa n’ụlọ, ma ha nupụrụ isi dịka Izrel ochie mere, e wee kenye ma Izrel ochie ma nke oge a ịwagharị n’ọzara. Ọ bụrụ na ndị Adventist ahụ bụ ndị nabatara ìhè nke mmụọ ozi nke atọ na mbụ gara n’ihu n’okwukwe, na-eburu nnọchite anya anụ ahụ nke ozi ha, nke bụ chaatị 1850, ha gaara ebubata ọbịbịa nke ugboro abụọ nke Jizọs ma laa n’ụlọ. Ma e debere ha ka ha meegharị akụkọ Jọshụa na Keleb, na ndị nledo iri ahụ na-ekwesịghị ntụkwasị obi.
“Ọ bụrụ na ndị Adventist, mgbe nnukwu ndakpọ olileanya nke 1844 gasịrị, jidesiri okwukwe ha ike ma soro ọnụ n’ịga n’ihu n’idu ndu nke Chukwu meghere, na-anata ozi nke mmụọ ozi nke atọ ma na-ekwusakwa ya n’ụwa n’ike nke Mmụọ Nsọ, ha ga-ahụla nzọpụta nke Chukwu; Onyenwe anyị gaara arụ ọrụ n’ụzọ dị ike site n’mbọ ha, a gaara arụcha ọrụ ahụ, ma Kraịst gaara abịaworị ugbu a ịnabata ndị Ya ka ha nweta ụgwọ ọrụ ha. Ma n’oge ahụ nke obi abụọ na ejighị n’aka nke sochiri ndakpọ olileanya ahụ, ọtụtụ n’ime ndị kwere ekwe n’ihe gbasara ọbịbịa nke Kraịst hapụrụ okwukwe ha.... N’ụzọ dị otu a ka e siri gbochie ọrụ ahụ, ma hapụ ụwa n’ọchịchịrị. Ọ bụrụ na ahụ dum nke ndị Adventist ejikọtawo ọnụ n’iwu nile nke Chukwu na okwukwe nke Jisọs, lee ka akụkọ ihe mere eme anyị gaara esi bụrụ nnọọ iche!” Evangelism, 695.
Jọn Onye Na-eme Baptizim na William Miller kwadoro ụzọ ka Kraịst wee bịata na mberede ma sachapụ otu ndị ga-eburu ozi nzọpụta, n’okpuru ike nke Mmụọ Nsọ, ruo ụwa dum. Ndị na-eso ụzọ Kraịst mezuru ọrụ e nyere ha, ma mmalite nke Adventizim emeghị ya. Ka ọ na-erule 1856 ha adabaworị n’ọnọdụ Laodisia, jụ ìhè dị elu nke “oge asaa,” ma n’afọ 1863 malite usoro nnupụisi na-abawanye ike ruo n’iwu Sọnde na-abịa ngwa ngwa. E gosipụtara nnupụisi nke 1863 n’ụdị nnupụisi nke ndị nledo iri ahụ. N’ọgwụgwụ afọ iri anọ nke ịwagharị n’ọzara, e weghachiri Izrel oge ochie n’otu ule ahụ ọzọ, si otú a na-enye ihe atụ banyere iweta Izrel nke oge a azụ n’ule mbụ ahụ.
Nnupụisi nke ndị nledo iri ahụ na Kadesh, e megharịrị ya ọzọ na Kadesh afọ iri anọ ka e mesịrị. Nnupụisi nke ndị nledo iri ahụ nke butere afọ iri anọ nke ịwagharị n’ọzara, nke na-anọchi anya nnupụisi nke 1863, mgbe Izrel nke oge a wetara ịwagharị nke ha n’ọzara Laodisia. Ná ngwụcha afọ iri anọ ahụ, a kpọlitere Izrel oge ochie ọzọ na Kadesh, si otu a na-egosi na ule ahụ nke sachapụrụ Adventizim Millerait n’oge nnupụisi nke 1863, ga-emegharị ọzọ mgbe Onye-Ozi nke Ọgbụgba-ndụ ahụ ga-abịa ọzọ na mberede n’ụlọ nsọ Ya ọzọ.
Anyi ga-aga n’ihu n’ọmụmụ a n’isiokwu na-esote.
“N’imeri Gilead na Bashan e meriri, e nwere ọtụtụ ndị chetara ihe ndị mere nke, ihe fọrọ nke nta ka ọ bụrụ afọ iri anọ tupu ahụ, n’Kadesh, kpatara ka a maa Izrel ikpe ịgagharị ogologo oge n’ọzara. Ha hụrụ na akụkọ ndị nledo ahụ banyere Ala Nkwa ahụ ziri ezi n’ọtụtụ akụkụ. Obodo ndị ahụ nwere mgbidi, dịkwa ukwu nke ukwuu, ndị dike kwa bi n’ime ha; ma e jiri ha tụnyere ha, ndị Hibru bụ nanị ndị nta nke ukwuu. Ma ha pụrụ ịhụ ugbu a na njehie na-egbu egbu nke ndị nna ha bụ na ha atụkwasịghị ike Chineke obi. Naanị nke a bụ ihe gbochiri ha ịbanye ozugbo n’ala ahụ ọma.”
“Mgbe ha nọ na mbụ na-akwadebe ịbanye n’ala Kenan, ihe omume ahụ nwere ihe isi ike dị nnọọ nta karịa ugbu a. Chineke ekwela ndị Ya nkwa na, ọ bụrụ na ha gee olu Ya ntị, Ọ ga-aga n’ihu ha ma lụọrọ ha ọgụ; Ọ ga-ezigakwa ebu ka ha chụpụ ndị bi n’ala ahụ. A kpalibeghịkwa ụjọ nke mba ndị ahụ n’ozuzu ya, e mekwara obere nkwadebe iguzogide ọganihu ha. Ma mgbe Onye-nwe-anyị ugbu a nyere Izrel iwu ka ha gaa n’ihu, ha aghaghị ibuso ndị iro dị njikere ma dị ike agha, ha aghaghịkwa ịlụso nnukwu agha ndị a zụrụ nke ọma ọgụ, ndị nọworo na-akwadebe iguzogide mbịarute ha.
“N’asọmpi ha megide Og na Saịhọn, e wetara ndị ahụ n’otu nnwale ahụ n’okpuru ya ka ndị nna ha dara n’ụzọ pụtara ìhè. Ma ule ahụ dị ugbu a nnọọ njọ karịa mgbe Chineke nyere Izrel iwu ka ha gaa n’ihu. Ihe isi ike ndị dị n’ụzọ ha abaala ụba nke ukwuu kemgbe ha jụrụ ịga n’ihu mgbe a gwara ha ka ha mee ya n’aha Onyenwe anyị. Otu a ka Chineke ka na-anwale ndị Ya. Ma ọ bụrụ na ha ada n’ịnagide ule ahụ, Ọ na-ewetara ha ọzọ n’otu ebe ahụ, ma n’oge nke abụọ ule ahụ ga-abịaru ha nso karịa, bụrụkwa nke siri ike karịa nke gara aga. Nke a na-aga n’ihu ruo mgbe ha ga-anagide nnwale ahụ, ma ọ bụ, ọ bụrụ na ha ka na-enupụ isi, Chineke na-anapụ ha ìhè Ya ma hapụ ha n’ọchịchịrị.” Patriarchs and Prophets, 436, 437.