N’amaokwu nke iri na isii nke Daniel iri na otu, e depụtara mmeri Pompey meriri Juda na Jerusalem n’afọ 63 T.K. Ọ na-anọchi anya iwu Sọnde na-abịa n’oge na-adịghị anya na United States, dịka mmezu nke amaokwu nke iri anọ na otu nke otu isiakwụkwọ ahụ. Akụkọ ihe mere eme nke jikọtara ya na amaokwu ahụ na-akọwa agha obodo nke na-eme mgbe a na-ejide obodo ahụ, si otu a na-egosi mmeghachi nke Agha Obodo nke US nke na-eme ugbu a na United States. Ma e gbagburu mgbọ ma ọ bụ na e gbagbughị, klaasị abụọ nọ ugbu a n’ọgụ maka ijide ọchịchị United States. Mgbe Pompey meriri Jerusalem, ọ gosiri na Jerusalem ga-anọgide n’okpuru ọchịchị Rom ruo mgbe e bibiri ya n’afọ 70 A.K. N’ihi ya, ọ bụ ụdị nke iwu Sọnde nke na-abịa n’oge na-adịghị anya, nke na-akara njedebe nke alaeze nke isii nke amụma Akwụkwọ Nsọ.
Pompey bụ onye mbụ n’ime ike anọ nke ndị Rom a kọwara n’amaokwu a. A kpọkwara Marc Antony, onye bụkwa onye Rom; ma n’ime ike anọ ahụ ndị e gosipụtara dịka ndị ndu Rom, Antony na-anọchi anya ndu Rom nke nupụworo isi ma soro Ijipt gbaa mmekọrịta imegide Rom. Pompey, Julius Caesar, Augustus Caesar na Tiberius Caesar bụ ndị Rom anọ ahụ e ji n’amụma arụ ọrụ ịnọchi anya ọgbọ anọ nke mpi Republican nke anụ-ọhịa nke ụwa.
Pompey, nke na-anọchi anya nnupụisi nke Agha Obodo nke US n’ọgbọ nke 1863, na-egosikwa ọgbọ ikpeazụ na “agha obodo” dị ugbu a nke amalitelarị. Julius Caesar na-anọchi anya ọgbọ nke abụọ, mgbe e guzobere United States nke ọma dịka mba kachasị elu n’etiti mba nile, ma e gburu ya na 1913, mgbe e nyere ọchịchị onwe nke usoro ego n’aka usoro ụlọ akụ nke ndị na-achọ ọchịchị ụwa ọnụ, ma ọrụ maka ọchịchị otu ụwa malitere. Caesar Augustus na-anọchi anya afọ ndị ebube nke agha ụwa abụọ mbụ ahụ, mgbe, n’agbanyeghị ịkwafu ọbara, United States ghọrọ ihe ụwa na-achọsi ike. Mgbe ahụ, n’ọgbọ ikpeazụ, Tiberius Caesar, onye a maara maka ịṅụbiga mmanya ókè ya na ntụgbu Kraịst n’obe, na-anọchi anya oge nke n’ezie malitere site na ntuli aka John F. Kennedy, onye isi ala Katọlik mbụ, si otu a kpọọ aha ọgbọ ahụ nke ga-ehulata nye Rome.
Ihe ndị a gbasara amụma nke jikọtara Pompey dị mkpa, ma ugbu a, anyị na-elekwasị anya n’akụkọ ihe mere eme nke amụma nke na-ebute Pompey na amaokwu nke iri na isii, akụkọ nke na-amalite n’amaokwu abụọ mbụ nke isiakwụkwọ ahụ, na-akọwapụta 1989 dịka oge ọgwụgwụ, ma mesịa kpọpụta Onye isi ala nke isii bara ụba kemgbe Reagan, onye na-akpalite ndị globalists, dịka Trump emezuwo n’ezie.
A na-anọchi Trump anya n’ụdị site n’eze nke anọ nke sochiri Sairọs, aha ya bụ Zeksis, eze Peshia bara ụba, onye a makwaara dị ka Ahasuerọs n’akụkọ Esta. N’amaokwu ndị ahụ, eze na-esote Zeksis bụ Aleksanda Onye Ukwu n’amaokwu nke atọ. N’akụkọ ihe mere eme, e nwere ndị ọchịchị asatọ n’etiti Zeksis na Aleksanda Onye Ukwu. Site na Trump ruo n’ọchịchị otu ụwa nke Aleksanda Onye Ukwu nọchiri anya ya, a na-anọchi eze iri anya; Trump bụ onye mbụ, Aleksanda kwa bụ onye ikpeazụ.
Ahịrị amụma ndị ahụ na-akọwapụta na ndị eze niile nke ụwa ga-akwa iko ha na ọchịchị papacy n’ọgwụgwụ ụwa, ma a na-anọchi anya ndị eze ahụ dịka “ndị eze iri”. Ehab, onye bụ isi nke alaeze e kewara ugboro iri, ma onye lụrụ Jezebel, na-anọchi anya eziokwu ahụ na ọbụna ọ bụ ezie na ndị eze iri ahụ niile na-akwa iko ha na papacy, e nwere otu eze bụ isi nke bụ onye mbụ ime nke a. Oge mbụ e nyere papacy ocheeze nke ụwa, eze bụ isi ahụ bụ Clovis, eze ndị Franks (France) n’afọ 496 AD. Nke a kwekọrọ n’ihe papacy kpọrọ France, ya bụ ọkpara nke ụka Katọlik, na ada okenye nke ụka Katọlik.
Ọrụ amụma nke France rụrụ n’itinye Rome n’ocheeze nke ụwa mepere emepe, na-anọchi anya ọrụ amụma nke United States. Iwu Sọnde nke amụma Baịbụl na-amalite na United States, mgbe ahụ mba nile dị n’ụwa na-agbaso ihe nlereanya ahụ. Ahịrị amụma n’elu ahịrị amụma, na-akọwapụta na eze kasị bụrụ isi n’etiti ndị eze iri ahụ, onye mbụ na onye kasị pụta ìhè nke na-akwa iko ya na nwoke nke mmehie n’ụbọchị ikpeazụ, bụ United States. Ọ bụ ezie na e nweghị ndị eze e gosipụtara n’etiti Xerxes, eze mbụ bara ụba, na Alexander the Great, eze ikpeazụ, n’amaokwu nke abụọ na nke atọ, akụkọ ihe mere eme na-akọwapụta ndị eze iri. Ọnụọgụ iri na-anọchi anya ule, ọ na-anọchikwa anya njikọ aka.
Nnwale nke ụwa chere ihu bụ iwulite usoro zuru ụwa ọnụ, nke a na-anọchi anya ya dịka onyinyo nke anụ ọhịa ahụ. Nnwale ahụ na-amalite na United States n’iwu ụbọchị Sọnde nke na-abịa ngwa ngwa, ma na-agwụ mgbe mba ọ bụla nọ n’elu ụwa soro ihe nlereanya ahụ. Jizọs na-eji mmalite ihe akọwa njedebe ya mgbe niile; ya mere, ọbụna n’agbanyeghị na e depụtaghị ndị eze ọ bụla n’etiti eze bara ụba ahụ na Alexander n’amaokwu nke abụọ na nke atọ, akụkọ ihe mere eme na-egosi usoro nnwale nke na-amalite site n’aka onyeisiala kasị baa ụba, onye bara ụba site n’ọrụ azụmahịa ya, ọ bụghị n’ihi na o mepụtara akụnụba site n’ịsonye n’usoro ndọrọ ndọrọ ọchịchị nke emerụrụ emerụ.
Aha America sitere na nsụgharị Latin nke aha “Amerigo,” nke sitere n’aha onye nchọpụta Italy, Amerigo Vespucci, onye bụ onye nchọpụta na onye na-edu ụgbọ mmiri mere ọtụtụ njem gaa n’Ụwa Ọhụrụ n’ọgwụgwụ narị afọ nke 15 na mbido narị afọ nke 16. N’ozuzu, e mere ka nchọpụta Vespucci kwe omume site n’ịkwado ego, itinye isi ego, nke ndị nkwado na ndị na-elekọta ya nyere, ndị hụrụ ohere ndị nwere ike iweta uru, mgbasawanye, na ugwu n’ịchọpụtacha Ụwa Ọhụrụ. Aha “America” bụ akara nke mgbalị imepụta uru.
Jizọs na-eji mmalite nke ihe kọwaa njedebe ya mgbe nile; ma mmalite nke ndị eze iri ahụ, ndị na-anọchi anya akwa mmiri sitere n’alaeze nwere mpi abụọ nke Midia-Pereshịa gaa n’ọchịchị otu ụwa nke Alexander Onye Ukwu na-anọchi anya ya, na-amalite n’eze bara ụba ahụ, onye bụ onyeisi alaeze ahụ France na Ehab na-anọchi anya ya, onye ga-abụkwa isi ahụ Alexander Onye Ukwu na-anọchi anya ya, mgbe e tinyere ụwa dum n’ihu akụ na ụba metụtara ike nke United States, ka ọ na-amanye ụwa dum ikpere Chọọchị Katọlik, ma ọ bụrụ na ha chọrọ inwe ike ịzụ ma ree.
Alaeze nke asaa n’Akwụkwọ Mkpughe isi nke iri na asaa bụ ndị eze iri ahụ, ma otu n’ime àgwà amụma nke ndị eze iri ahụ bụ na ha na-adịgide naanị “obere oge,” tupu ha ekweta inye alaeze nke asaa ha nye akwụna nke Babilọn, nke n’onwe ya na-adịkọ naanị “otu awa”. Ihe kpatara ya n’amụma ha ji anabata nkwekọrịta ahụ bụ n’ihi na ha egbuola mmanya site na mmanya Babilọn. N’akụkọ ihe mere eme, Aleksanda Onye Ukwu chịkwara naanị obere oge, n’ihi na ndụ ya kwụsịrị ngwa ngwa dịka e guzobere alaeze ya ngwa ngwa, n’ihi na ọ ṅụrụ onwe ya ruo ọnwụ; otu a ka ọ si bụrụ ihe nnọchianya nke obere oge na ịṅụbiga mmanya ókè nke ndị eze iri nke Mba Ụwa Jikọrọ Ọnụ. Ozugbo Aleksanda Onye Ukwu biliri, e mebiri ya, e nyekwa alaeze ya n’aka ifufe anọ, nke na-egosi ọgụ sochirinụ iji weghachi alaeze mbụ ya ọzọ.
Ọzọkwa, n’afọ mbụ nke Daraiọs, onye Midia, ọbụna m, eguzoro m ime ka ọ guzosie ike na ime ka ọ dị ike. Ma ugbu a aga m egosi gị eziokwu ahụ. Lee, a ga-enwekwa ndị eze atọ ga-ebili na Peasia; nke anọ ga-akarị ha niile n’ịba ụba nke ukwuu: sitekwa n’ike ya nke sitere n’akụnụba ya ọ ga-akpalite mmadụ niile imegide alaeze Gris. Ma eze dị ike ga-ebili, onye ga-achị n’ọchịchị ukwu, mee kwa dịka ọchịchọ ya si dị. Ma mgbe ọ ga-ebili, a ga-agbaji alaeze ya, a ga-ekewa ya kwa gaa n’akụkụ anọ nke ifufe nke eluigwe; ọ gaghị abụkwa nke ụmụ ya, ọ gaghịkwa adị dịka ọchịchị ya nke ọ chịrị: n’ihi na a ga-efopụ alaeze ya, ọbụna nye ndị ọzọ ma e wezụga ndị ahụ. Daniel 11:1–4.
Alaeze Alexander dara ngwa ngwa dịka o siri jikọta ọnụ, n’ihi na ọ na-anọchi anya ụbọchị ikpeazụ, nke e ji amata amụma dị ka ihe na-eme ngwa ngwa.
“Ndị ọrụ nke ihe ọjọọ na-ejikọta ike ha ọnụ ma na-eme ka ha sie ike n’otu. Ha na-agbasi onwe ha ike maka nsogbu ukwu ikpeazụ ahụ. Nnukwu mgbanwe ga-eme n’oge na-adịghị anya n’ụwa anyị, mmegharị ikpeazụ ndị ahụ ga-adịkwa ngwa ngwa.” Testimonies, volume 9, 11.
Ahịrị nke atọ nke Islam hiwere isi n’elu njirimara amụma nke ahịrị nke mbụ na nke abụọ. N’ahịrị nke mbụ, e nwere otu oge nke malitere site n’ọbịbịa Mohammed ma gara n’ihu ruo oge na-esonụ, nke a kọwara dịka “ọnwa ise” ma ọ bụ otu narị afọ na iri ise, nke n’ime ya Islam ga-“emerụ” ndị agha Rom. Ọgwụgwụ nke amụma oge otu narị afọ na iri ise ahụ, n’otu mgbe ahụkwa, na-akara mmalite nke amụma afọ narị atọ na iri itoolu na otu na ụbọchị iri na ise, nke n’ime ya Islam nke Ahịrị nke abụọ ga-emecha “gbuo” ndị agha Rom.
Septemba 11, 2001 kara mbata nke oge ahụ Mohammed nke ahụhụ mbụ nọchiri anya ya, nke gụnyere Ọktoba 7, 2023 dịka akara mmalite nke oge mgbe Islam ga-“emerụ” “agha ndị Rome” n’“Ala Dị Ebube” nkịtị nke oge ochie, nke bụ nnọchi anya United States, ma kemgbe Ọktoba 7, 2023, mwakpo Islam na-ebuso agha Rome aghọwo ihe na-eru narị abụọ n’oge a na-ede isiokwu a na Febrụwarị 17, 2024.
N’iwu Sọnde na-abịa n’oge na-adịghị anya, a “na-egbu” United States dịka alaeze nke isii nke amụma Akwụkwọ Nsọ, nke kwekọrọ na afọ narị atọ na iri itoolu na otu na ụbọchị iri na ise nke mwakpo ndị Islam nke gburu ndị agha mbụ nke Rome, ka ọgụ nke jihad ukwu ha nke atọ na-esiwanye ike. Mgbe Maikel biliri, oge nnwale mmadụ na-emechi, a na-atọhapụkwa ifufe anọ ahụ n’uju n’oge ihe otiti asaa ikpeazụ.
“Ahụrụ m na iwe nke mba nile, ọnụma Chineke, na oge ikpe ndị nwụrụ anwụ bụ ihe dị iche iche ma kpọmkwem iche, nke otu na-esochi nke ọzọ; hụkwara m na Maikel ebilibeghị, nakwa na oge nsogbu ahụ, nke na-adịtụbeghị mgbe ọ bụla, amalitebeghị. Mba nile na-ewe iwe ugbu a; ma mgbe Onye Nnukwu Nchụàjà anyị mezuru ọrụ Ya n’ebe nsọ, Ọ ga-ebili, yikwasị uwe mmegwara, mgbe ahụkwa a ga-awụsa ihe otiti asaa ikpeazụ ahụ.”
“Ahụrụ m na ndị mmụọ ozi anọ ahụ ga-ejide ifufe anọ ahụ ruo mgbe ọrụ Jisọs gwụchara n’ebe nsọ, mgbe ahụkwa ọrịa ọjọọ asaa ikpeazụ ahụ ga-abịa.” Early Writings, 36.
“Nnukwu ifufe anọ” ka Nwanyị White kọwara dị ka “ịnyịnya iwe ji, nke na-achọ ịgbapụ ma weta ọnwụ na mbibi n’ụzọ ọ na-agafe,” ma a tọhapụrụ ha kpamkpam mgbe oge amara mechiri. E gosipụtara ha ka a na-atọhapụ ha na ahụhụ nke abụọ dịka “mmụọ ozi anọ”, ọ bụghị ifufe anọ.
Na-agwa mmụọ-ozi nke isii ahụ nke nwere opi, sị: Tọpụ ndị mmụọ-ozi anọ ahụ ndị e kegidere n’osimiri ukwu ahụ, Yufretis. E wee tọpụ ndị mmụọ-ozi anọ ahụ, ndị a kwadebere maka otu awa, na otu ụbọchị, na otu ọnwa, na otu afọ, ka ha gbuo ụzọ nke atọ nke mmadụ. Mkpughe 9:14, 15.
“Ife anọ,” ma ọ bụ “ndị mmụọ ozi anọ,” bụ ha abụọ akara nke Alakụba dịka ọnọdụ e ji akara ahụ mee ihe si kpebie. Mgbe Alegzanda Onye Ukwu biliri, alaeze ya, nke na-anọchi anya alaeze nke asaa, ya bụ otu ụzọ n’ime atọ nke alaeze atọ ahụ nke dragọn, nke anụ ọhịa, na onye amụma ụgha; “mgbe ọ ga-ebili, a ga-agbaji alaeze ya, a ga-ekewakwa ya n’ebe ifufe anọ nke eluigwe dị.” Mgbe oge amara mmadụ ga-emechi, a ga-ahapụ ifufe anọ ahụ, ma ọ bụ ndị mmụọ ozi anọ ahụ, ha ga-agbajikwa alaeze ya, n’ihi na alaeze ya “ga-agbaji.” Ndị eze iri ahụ na ndị ha na ha so, ndị ahịa ụwa ọnụ, ga-emesịa guzo n’ebe dị anya, kwaa arịrị ma tie mkpu.
N’ihi na, lee, ndị eze zukọrọ ọnụ, ha gafere ọnụ. Ha hụrụ ya, ya mere ha wee ju anya; obi tọrọ ha ụjọ, ha wee gbasaa ọsọ. Egwu jidere ha n’ebe ahụ, na ihe mgbu, dị ka nke nwanyị na-amụ nwa. Ị na-eji ifufe ọwụwa anyanwụ kụrie ụgbọ mmiri Tashish. Abụ Ọma 48:4–7.
Akụkụ akụ na ụba nke ndị eze iri ahụ ka “ifufe ọwụwa anyanwụ” nke Islam na-agbaji.
Ndị na-akwọ ụgbọ mmiri gị ebutewo gị n’ime nnukwu miri: ifufe ọwụwa-anyanwụ agbajiela gị n’etiti osimiri ndị ahụ. Àkù gị, na ihe ngosi ahịa gị, ahịa gị, ndị na-akwọ ụgbọ mmiri gị, na ndị na-edu gị, ndị na-akwọkọta oghere ụgbọ mmiri gị, na ndị na-azụ ahịa gị, na ndị agha gị niile, ndị nọ n’ime gị, na n’ìgwè mmadụ gị niile nke dị n’etiti gị, ga-adaba n’etiti osimiri ndị ahụ n’ụbọchị mbibi gị. Ezekiel 27: 26, 27.
“Ife ọwụwa anyanwụ” nke Alakụba na-agbaji alaeze ndị eze iri ahụ n’“ụbọchị mbibi ha,” dịka a na-anọchi anya ya site n’alaeze Alexander Onye Ukwu ka e “gbajiri” ya ma nye ya n’aka ifufe anọ ahụ. Ọtụtụ n’ime akụkọ ihe mere eme nke mere na Daniel isi nke iri na otu ga-emegharị ọzọ ka isi nke iri na otu na-eru mmezu ikpeazụ ya. Ịmata ebe a ga-ekewa akụkọ ihe mere eme ndị ahụ n’ụzọ ziri ezi bụ ọrụ amụma nke ndị a kpọrọ ka ha bụrụ ụmụ akwụkwọ amụma. Amaokwu isii ikpeazụ nke Daniel iri na otu na-agwụ n’oge mmechi nke oge e nyere mmadụ maka nchegharị, mgbe Michael biliri. Mgbe a kewara alaeze Alexander Onye Ukwu nye ifufe anọ ahụ, ọ na-anọchi anya mmechi nke oge e nyere mmadụ maka nchegharị, ma na-egosi na a ga-atụle akụkọ amụma na-esote site n’amaokwu nke ise gawa n’ihu dịka ahịrị amụma ọhụrụ.
Amaokwu nke ise ruo amaokwu nke iri na isii na-akọwa akụkọ ihe mere eme site n’afọ 538 ruo n’iwu Sọnde na-abịa n’oge na-adịghị anya. Amaokwu nke ise ruo nke itoolu na-anọchi anya akụkọ ihe mere eme nke afọ puku abụọ na narị atọ na iri isii nke ọchịchị popu, nke malitere n’afọ 538 ma kwụsịrị n’oge ọgwụgwụ na 1798. Amaokwu nke iri na-egosi akụkọ ihe mere eme nke na-anọchite anya amaokwu nke iri anọ, mgbe ọchịchị popu kpochapụrụ Soviet Union n’oge ọgwụgwụ na 1989. Amaokwu nke iri na otu na nke iri na abụọ na-egosi agha nnọchi anya nke dị ugbu a na Ukraine, nke Putin na Russia ga-emeri, ma ihe ga-eso mmeri Putin ga-adị ka “agha Nineveh,” na “ọdịda Chosroes,” nke bụ “igodo meghere olulu enweghị nsọtụ,” nke tọhapụrụ Alakụba n’akụkọ ihe mere eme nke mbibi mbụ.
N’oge sochiri mmeri mkpirikpi nke Putin gasịrị, United States, n’amaokwu iri na atọ ruo iri na ise, ga-emeri agha nnọchi anya ahụ; ya bụ mmechi nke agha nnọchi anya a na-alụ kemgbe Agha Ụwa nke Abụọ. Akụkụ Akwụkwọ Nsọ a na-akọwa agha atọ: agha mbụ kwụsịrị n’afọ 1989, n’imezu amaokwu iri na iri anọ; agha nke abụọ, nke bụ agha dị ugbu a na Ukraine, na-anọchi anya amaokwu iri na otu na iri na abụọ; ma agha nnọchi anya nke atọ, nke na-anọchi anya mmeri ikpeazụ nke United States, ka e gosiri n’amaokwu iri na atọ ruo iri na ise.
Ihe a ga-amata banyere oge anọ ndị a e gosipụtara site n’amaokwu nke ise ruo n’amaokwu nke iri na ise bụ na oge abụọ ikpeazụ ahụ, ndị na-anọchi anya agha dị ugbu a na Ukraine, ma emesịa mmegwara nke United States, na-eme n’oge nke ịkàrà. Amaokwu nke iri na isii na-akọwapụta iwu Sunday na-abịa ngwa ngwa na United States. Amaokwu nke ise ruo nke iri na-anọchi anya akụkọ ihe mere eme site n’afọ 538 ruo ma n’oge ọgwụgwụ na 1798, ma mesịa gaa n’oge ọgwụgwụ na 1989. Ya mere, ọgụ abụọ nke agha nnọchi anya ikpeazụ ahụ, ndị e gosipụtara n’amaokwu nke iri na otu ruo nke iri na ise, na-emezu n’oge nke Ezikiel isi nke iri na abụọ na-akọwa na mmetụta nke ọhụụ ọ bụla na-emezu.
E gosiri Ezikiel ọhụhụ ndị ahụ dịka “ụkwụ ígwè dị n’ime ụkwụ ígwè,” nke Sister White kọwara dịka “mmekọrịta dị mgbagwoju anya nke ihe omume mmadụ.” Akụkọ ihe mere eme nke agha ahụ dị na Ukraine, mmeri Putin, ma emesịa ọdịda ya, nke mmeri nke United States sochiri, bụ otu n’ime mkpughe kachasị mgbagwoju anya nke ahịrị n’elu ahịrị dị n’Okwu Chineke.
N’ịkọwa “ụkwụ igwe dị n’ime ụkwụ igwe” Ezikiel, Nwanyị White na-ekwu na mgbe Ezikiel hụrụ ụkwụ igwe ndị ahụ na mbụ, ọ pụtara ka ọgbaaghara; ma n’ikpeazụ, Ezikiel ghọtara na e nwere usoro zuru okè n’ime ụkwụ igwe ndị ahụ, nke bụ “mgbagwoju anya jikọrọ ihe omume mmadụ.” Iji kesaa n’ezi ụzọ akụkọ ihe mere eme nke e sere n’amaokwu nke iri na otu ruo nke iri na ise, a ghaghị ịghọta mmekọrịta dị n’etiti ụka Katọlik na Nazi Germany, n’ihi na ndị ndú Nazi nọ na Ukraine bụ ndị nnọchi anya nke mmekọrịta ahụ.
Ọ dịkwa mkpa ịghọta ọrụ nke ngosi ahụ nke onye a na-akpọ nwaagbọghọ-amaghị nwoke Meri na Fatima, Portugal n’afọ 1918, gụnyere ihe nzuzo atọ ahụ nke onye a na-akpọ nwaagbọghọ-amaghị nwoke Meri hapụrụ ụmụaka atọ ahụ sitere n’akụkọ ihe mere eme ahụ. Ndabere nke ozi atọ ahụ, nke na-akọwa ọgụ dị n’etiti ụka Katọlik na Russia na-ekweghị na Chineke, na Agha Ụwa nke Abụọ, bụ akụkụ nke ozi Fatima nke a na-anọchi anya ya n’agha dị na Ukraine.
Mgbanwe Ọchịchị nke France, na mmekọrịta amụma ya na ụka Katọlik, ma n’ikpeazụ Napoleon Bonaparte, onye na-anọchi anya Putin, bụkwa otu n’ime “wiil” ndị a na-anọchi anya n’agha dị na Ukraine. A na-anọchikwa anya mmekọrịta amụma nke Mgbanwe Ọchịchị nke France na United States n’akụkọ ihe mere eme ahụ, n’ihi na dịka Napoleon na-anọchi anya Putin ka France nọ na-ala n’iyi, otu a kwa onye bụbu onye na-eme ihe nkiri Ronald Reagan, dịka onyeisi ndị agha nke Katọlik n’agha nke 1989, na-anọchi anya onye bụbu onye na-eme ihe nkiri Zelenskyy ka Ukraine nọ na-ala n’iyi. N’ime wiil ndị ahụ na-agbakọta ma na-ejikọta onwe ha n’amaokwu ndị a, a ga-ekpughe ihe ga-abụ ahịhịa ikpeazụ nye ndị ndọrọ ndọrọ ọchịchị Democrat na United States, ndị kwadoro ma ka na-akwado Zelenskyy, site n’aka Putin mgbe ọ ga-emeri.
Anyi ga-aga n’ihu n’ọmụmụ a n’isiokwu na-esote.
“N’akụkụ osimiri Keba, Ezikiel hụrụ otu ikuku-ife nke yiri ka ọ na-abịa site n’ugwu, ‘otu nnukwu ígwé ojii, na ọkụ nke na-agbakọta onwe ya, ìhè na-enwu gbaa gbara ya gburugburu, ma site n’etiti ya pụta ihe yiri agba amba.’ Ọtụtụ ụkwụ-ígwè, ndị na-agabiga ibe ha, ka ihe dị ndụ anọ nọ na-akpali. N’elu ihe ndị a niile ‘ka oyiyi nke ocheeze dị, dịka ọdịdị nkume safaya: ma n’elu oyiyi nke ocheeze ahụ ka oyiyi dị dịka ọdịdị mmadụ n’elu ya.’ ‘Ma e hụrụ n’ime ndị cherubim ọdịdị nke aka mmadụ n’okpuru nku ha.’ Ezikiel 1:4, 26; 10:8. Ụkwụ-ígwè ndị ahụ dị nnọọ mgbagwoju anya n’usoro ha nke na n’ile ha anya mbụ, ha yiri ka ha nọ n’ọgbaaghara; ma ha na-agagharị n’otu nkwekọ zuru oke. Ndị dị n’eluigwe, ndị aka ahụ dị n’okpuru nku ndị cherubim na-akwado ma na-eduzi, nọ na-eme ka ụkwụ-ígwè ndị a na-aga; n’elu ha, n’ocheeze safaya ahụ, ka Onye Ebighị Ebi nọ; ma gburugburu ocheeze ahụ ka egwurugwu dị, ihe nnọchianya nke ebere Chineke.
“Dị ka mgbagwoju anya ndị yiri wiil ahụ nọ n’okpuru nduzi nke aka ahụ dị n’okpuru nku ndị cherubim, otu a ka egwuregwu mgbagwoju anya nke ihe omume mmadụ dị n’okpuru ọchịchị Chineke. N’etiti esemokwu na ọgba aghara nke mba dị iche iche, Onye ahụ nke nọ ọdụ n’elu ndị cherubim ka na-eduzi ihe omume nke ụwa.
“Akụkọ ihe mere eme nke mba dị iche iche ndị, otu n’otu, nọrọ n’oge ha na n’ọnọdụ e kenyere ha, n’amaghị ama na-agba àmà nye eziokwu ahụ nke ha onwe ha amaghị ihe ọ pụtara, na-agwa anyị okwu. Nye mba ọ bụla na nye mmadụ ọ bụla nke taa, Chineke ekewala ọnọdụ n’ime nnukwu atụmatụ Ya. Taa, a na-eji ụdọ nledo dị n’aka Onye na-emehieghị eme ihe tụọ mmadụ na mba dị iche iche. Ha niile, site n’okwukwe nke onwe ha, na-ekpebi ọdịnihu ha, Chineke kwa na-achịkwa ihe niile ka e wee mezuo nzube Ya.
“Akụkọ ihe mere eme nke nnukwu ONYE M BỤ, nke O debere akara ya n’Okwu Ya, na-ejikọta njikọ n’otu n’otu n’agbụ amụma ahụ, site n’ebighị ebi gara aga ruo n’ebighị ebi nke ga-abịa, na-agwa anyị ebe anyị nọ taa n’usoro nke ọgbọ ndị a, na ihe a pụrụ ịtụ anya ya n’oge na-abịa. Ihe niile amụma buru n’amụma na ọ ga-emezu, ruo n’oge ugbu a, ka e dekọworo na peeji nke akụkọ ihe mere eme, anyị nwekwara ike ijide n’aka na ihe niile ka ga-abịa ga-emezu n’usoro ya.” Education, 178.