Akwụkwọ Daniel — Nke Otu Narị Itoolu na Iri Abụọ na Abụọ

Anyị na-atụle “akụkọ ihe mere eme zoro ezo” nke amaokwu nke iri anọ nke Daniel isi nke iri na otu, mgbe ọ kwụsịrị àmà ya e dere ede n’oge ọgwụgwụ n’afọ 1989, ruo n’iwu Sọnde nke amaokwu nke iri anọ na otu. Akụkọ ihe mere eme zoro ezo ahụ na-anọchi anya nhazi e ji dozie ahịrị amụma niile nke ụbọchị ikpeazụ, n’ihi na imechi akara nke otu narị puku na iri anọ na anọ na-ewere ọnọdụ n’ime akụkọ ihe mere eme zoro ezo ahụ. Akụkọ ihe mere eme ahụ bụ ebe ule a jikọtara na ịkpụpụta oyiyi nke anụ ọhịa ahụ na-eme. Ya mere, ọ bụ akụkọ ihe mere eme ebe a na-ekpughe nrọ zoro ezo nke Nebukadneza banyere oyiyi nke anụ ọhịa ndị ahụ. Akụkọ ihe mere eme zoro ezo ahụ bụ ebe akụkọ ihe mere eme zoro ezo site n’oge mbụ Donald Trump nọ n’ọchịchị na-agwụ na amaokwu nke abụọ nke Daniel iri na otu ruo na amaokwu nke atọ. Akụkọ ihe mere eme zoro ezo ahụ bụ akụkụ nke amụma Daniel nke metụtara ụbọchị ikpeazụ, ọ bụkwa Mkpughe nke Jisọs Kraịst nke a na-ekpughe ntakịrị tupu mmechi oge ebere na iwu Sọnde. Ahịrị eziokwu ndị a niile ka a na-anọchi anya ha dịka iwepụ akara nke asaa na nke ikpeazụ.

Amaokwu iri ruo iri na ise nke Daniel iri na otu ka e kwesịrị ikwekọọ na akụkọ nzuzo ahụ, ma amaokwu atọ ikpeazụ n’ime amaokwu ndị ahụ na-egosi ahịrị amụma atọ. Ha na-akọwa mgbe ọchịchị ndị popu si abanyeghachi n’akụkọ ihe mere eme, dịka o mere n’afọ 200 BC, mgbe Rom na-ekpere arụsị batara mbụ n’akụkọ amụma a na-anọchi anya na Daniel isi nke iri na otu, amaokwu nke iri na anọ. Amaokwu ahụ, na mmezu nke amaokwu ahụ n’akụkọ ihe mere eme nke Rom na-ekpere arụsị, mere ka ọhụụ ahụ guzosie ike, n’ihi na Rom na-ekpere arụsị bụ akara nke ike ahụ nke buliri onwe ya elu, napụrụ ndị Chineke ihe ma mesịa daa. Protestantism nke dapụrụ n’ezi okwukwe tinyere amaokwu ahụ n’ọrụ nye Antiochus Epiphanes, ma ndị Millerite tinyere ya n’ọrụ nye Rom na-ekpere arụsị, na-akọwa amaokwu ahụ dịka eziokwu nnwale n’akụkọ ihe mere eme nke ndị Millerite. Taa, ndị ọkà mmụta okpukpe nke Adventism Laodisia nke oge a na-akụzikwa ọzọ na ọ bụ Antiochus Epiphanes, ya mere ọ bụkwa ọzọ eziokwu nnwale.

Ọ bụghị naanị na ọ bụ eziokwu nnwale, kama amaokwu ahụ na mmezu ya n’afọ 200 BC na-akọwapụta oge akwụna Taịa (Rome nke oge a) malitere ịbụ abụ Setan ya, ma na-atụ aka n’ọkwa akụkọ ihe mere eme nke ụbọchị ikpeazụ ebe ọchịchị papal batara; ya mere, ọ na-anọchi anya eziokwu nnwale bụ isi nke ụbọchị ikpeazụ, nke kwekọrọ n’eziokwu nnwale nke esemokwu nke akụkọ ihe mere eme nke ndị Millerite nọchiri anya ya.

Amaokwu atọ ahụ na-anọchikwa ahịrị mpi Republican nke anụ ọhịa ụwa ahụ nwere mpi, ma na-akọwapụta nzọụkwụ amụma nke Donald Trump ka ọ na-abanye n’oge ọchịchị ya nke abụọ dịka onye isi ala nke asatọ nke sitere n’ime ndị isi ala asaa ahụ, n’ime ahịrị ndị isi ala nke malitere na Ronald Reagan n’oge ọgwụgwụ na 1989. Mgbe Agha Raphia nke amaokwu nke iri na abụọ gasịrị, “Antiochus” buru ụzọ egbochi nnupụisi n’ime United States, emesịa kwadebe maka agha megide globalism, nke Egypt na-anọchi anya ya n’Agha Panium. Trump na-emeri agha ahụ, ma agha ahụ na-ebute Agha Ụwa nke Atọ (Actium). A kọwara ọrụ ndị a n’ụdị atụ site n’aka Antiochus III Magnus, onye Egypt meriri n’Agha Raphia, ma mesịa were mmeri zaghachi n’Agha Panium.

N’amaokwu nke iri na atọ, “mgbe ọtụtụ afọ gasịrị,” Antiochus Magnus, dị ka Uriah Smith siri kwuo, “Antiochus, ebe o mechibidoro nnupụisi n’alaeze ya, ma wedata ma dozie akụkụ ndị ọwụwa anyanwụ ka ha nọgide n’irubeisi ha, nwere ohere zuru ezu maka ọrụ ọ bụla mgbe Epiphanes nwata bịara n’ocheeze Ijipt; ma n’iche na nke a bụ ohere dị oke mma maka ịgbasa ọchịchị ya nke na-ekwesịghị ka a hapụ ya, o kpọkọtara nnukwu agha karịrị nke mbụ.” Trump ga-ebu ụzọ mechibido nnupụisi n’alaeze ya, ma mgbe ahụ kwadebe agha ka ukwuu karịa nke o nwere mgbe e meriri ya na mbụ. E meriri Trump n’afọ 2020, n’imezu nke Mkpughe isi nke iri na otu, mgbe anụ ọhịa nke ekweghị na Chineke, nke na-anọchi anya globalism zuru ụwa ọnụ, na ndị globalist nke ma otu Democratic ma otu Republican zuru ohi ntuli aka ahụ, ma dịka agha nnọchi anya bụ isi nke akwụna Taịa, ọ ga-abụkwa mmeri a na-emeri ya mgbe Putin ga-enwe mmeri n’elu Ukraine.

Ahịrị amụma nke atọ n’ime amaokwu atọ anyị na-atụle bụ ahịrị Protestantism nke dapụrụ n’okwukwe, dịka e si anọchi ya anya site n’ahịrị ndị Maccabee, na nnupụisi ha megide mgbalị Antiochus Epiphanes ime ka ndị Juu nabata okpukpe Gris. Ahịrị Trump na ahịrị Protestantism nke dapụrụ n’okwukwe na-anọchi anya ike abụọ ahụ nke n’ikpeazụ ga-ejikọta ọnụ bụrụ mpi ahụ a na-anọchi anya dị ka onyinyo nke anụ ọhịa ahụ. Amaokwu iri na atọ ruo iri na ise na-anọchi anya akụkọ ihe mere eme nke na-eduga n’iwu ụbọchị Sọnde, ma ahịrị abụọ ahụ nke Protestantism nke dapụrụ n’okwukwe na Republicanism nke dapụrụ n’okwukwe na-egosi mmekọrịta na mmekorita nke ike abụọ ahụ ka ha na-abịakọta ọnụ ma jikọta Ụka na Ọchịchị tupu iwu ụbọchị Sọnde ahụ.

N’isiokwu ndị gara aga, anyị akọwapụtala na ihe omume atọ ndị ụbọchị ha bụ 1776, 1789, na 1798 nọchiri anya—nkwupụta Nnwere Onwe, Iwu Nsọ, na Iwu Ndị Ọbịa na Iwu Nmegide Ọchịchị—na-akọwapụta oge nke dugara ná mmalite nke anụ ọhịa nke ụwa dị ka alaeze nke isii n’amụma Baịbụl. N’ihi nke a, akara oge atọ ahụ nọchikwara anya akara oge atọ na-eduga n’ọgwụgwụ nke alaeze nke isii n’amụma Baịbụl. Anyị akọwapụtakwala na afọ iri abụọ na abụọ nke si na 1776 ruo 1798 na-anọchi anya oge nke ịkà akara nke narị puku iri anọ na anọ, n’ihi na ọnụọgụgụ iri abụọ na abụọ bụ ihe nnọchianya nke njikọta nke Chi na mmadụ.

Anyị achọpụtala na akụkọ ihe mere eme a na-eburu akara nke “Eziokwu,” n’ihi na ihe‑ama ụzọ mbụ na nke ikpeazụ na-anọchi anya nnwere onwe e guzobere na nnwere onwe e wepụrụ. Ihe‑ama ụzọ atọ ahụ niile na-anọchi anya ihe nnọchianya bụ isi nke anụ ọhịa nke ụwa, n’ihi na ha niile na-anọchi anya ikwu okwu nke United States, n’ihi na “ikwu okwu nke otu mba bụ omume nke ndị ọchịchị omebe iwu na nke ndị ọchịchị ikpe ziri ezi.” Ihe‑ama ụzọ etiti nke 1789 na Iwu Ọchịchị ahụ ka ógbè iri na atọ kwadoro, ma mkpụrụedemede etiti dị n’okwu Hibru ahụ bụ “Eziokwu,” bụ nke iri na atọ. Afọ iri abụọ na abụọ sitere na 1776 ruo 1798 na-adakọkwa na mkpụrụedemede iri abụọ na abụọ nke mejupụtara mkpụrụedemede Hibru.

Anyị achọpụtakwala na Alien and Sedition Acts nke afọ 1798 na-anọchi anya oge ebe United States na-ekwu okwu dị ka dragọn. Akụkọ banyere njikọ aka ndị Juu na Rome, nke bụ akụkụ nke ahịrị Protestantism nke dapụrụ n’ezi okwukwe n’amaokwu iri na atọ ruo iri na ise nke Daniel iri na otu, na-anọchi anya oge a na-akpụ ihe oyiyi nke anụ ọhịa ahụ; ma nrụpụta nke ihe oyiyi ahụ bụ ule ikpeazụ maka puku narị anọ na iri anọ na anọ ahụ. Ọ bụ ule ha ga-agabiga tupu e mee ka a kaa ha akara. Ya mere, njikọ aka ndị Juu site n’afọ 161 BC ruo n’afọ 158 BC bụ akụkụ dị oke mkpa nke ule ahụ ebe a na-emezu ndị a kpọrọ ka ha bụrụ akụkụ nke puku narị anọ na iri anọ na anọ ahụ.

Ịnakwere na 161 BC ruo 158 BC na-anọchi anya oge a na-akọwa site n’ọgbụgba ndụ nke ndị Juu, na-emegide ozizi nke akụkọ ihe mere eme, n’ihi na ndị na-ede akụkọ ihe mere eme na-akụzi na ọgbụgba ndụ ahụ bụ na 161 BC ebe ndị Millerite kụziri na ọ bụ na 158 BC, ma nkwenye ha banyere eziokwu ahụ ka e gosiri n’elu ma chaatị nsọ abụọ ahụ.

Ajụjụ ahụ abụghị naanị ma ndị odeakụkọ ihe mere eme ziri ezi n’ịtọ ụbọchị 161 BC maka njikọ aka nke ndị Juu, ma ọ bụ ma ndị Millerite ziri ezi n’ịchọpụta 158 BC. N’ime nke ọ bụla n’ime nhọrọ abụọ ahụ, e nwere otu ìgwè ga-ekwenye na nhọrọ gị. Ajụjụ ahụ bụ ma ndị odeakụkọ ihe mere eme na ndị Millerite abụọ ahụ ziri ezi, nakwa na eziokwu gbasara njikọ aka ahụ na ndị Juu n’ezie na-anọchi anya otu oge, dị iche na ịbụ otu n’ime isi abụọ pụrụ ịbụ nke dị iche iche n’akụkọ ihe mere eme.

N’edemede ndị gara aga, anyị enyela ihe anyị kwenyere na ọ bụ ezi uche a doro nsọ na ọgbụgba ndụ ahụ na Rom na ndị Juu na-anọchi anya oge sitere n’afọ 161 BC ruo n’afọ 158 BC, nakwa na oge ahụ na-anọchite anya imepụta oyiyi nke anụ ọhịa ahụ. Ebe nke a dị otu a, ọbụna mkpebi ịnakwere na ọgbụgba ndụ nke ndị Juu na Rom bụ oge n’onwe ya, aghọwo ule, ma n’echiche amụma ahụ, ọ kwekọrọ n’eziokwu ahụ na imepụta oyiyi nke anụ ọhịa ahụ bụ “nnukwu ule maka ndị Chineke.”

Nke a kwuworo, afọ 158 T.K. na-egosi mgbe njikọ ahụ dị n’etiti ndị Juu dapụụrụ okwukwe a maara dịka ndị Makkabi guzobere nke ọma na Rom, ya mere ọ na-anọchite anya iwu ụbọchị Sọnde, n’ihi na Akwụkwọ Nsọ na-ajụ ajụjụ nkwupụta, sị, “Ọ̀ ga-ekwe omume ka mmadụ abụọ soro ọnụ jee ije, ma ọ bụrụ na ha ekwenyeghị?” Afọ 158 T.K. na-egosi ebe na mgbe Protestantizim dapụụrụ okwukwe ji aka na ike papal, ma oge ahụ malitere n’afọ 161 T.K. nke dugara n’afọ 158 T.K. na-egosi oge nke na-anọchi anya nhazi nke oyiyi nke anụ ọhịa ahụ. Ọ dị mkpa nke ukwuu ịghọta na oge ahụ na-egosi mgbe Protestantizim dapụụrụ okwukwe ga-esonyere Republicanizim dapụụrụ okwukwe. A na-anọchi anya ike abụọ ahụ dapụụrụ okwukwe n’amaokwu nke iri na atọ ruo nke iri na ise, ya mere ha na-ekekọrịta ụfọdụ akara ụzọ ndị a na-ahụkarị.

Ọ bụ ihe ziri ezi itinye 1776, 1789 na 1798 dị ka ndị na-anọchi anya Septemba 11, 2001, nke e mesịrị soro ya bụrụ Ọnwụnwa Pelosi nke mmegharị false flag metụtara Jenụwarị 6, 2021, na oge mmalite ọchịchị Biden sitere n’ntuli aka e zuru, nke na-eduga n’iwu Sọnde. N’itinye ya n’ọrụ, Iwu Patriot nke 2001, nke kwekọrọ na Nkwupụta Nnwere Onwe, na-eweta waymark nke na-akọwapụta mmalite nke iwepụ nnwere onwe. Mgbe ahụ waymark nke abụọ nke ụlọikpe kangaroo nke Pelosi na Schiff, nke kwekọrọ na nkwado Iwu Ọchịchị, si otú a na-anọchi anya mmalite nke ịtụgharị Iwu Ọchịchị n’azụ, nke waymark nke atọ nke Iwu Ndị Ọbịa na Iwu Mbunobi sochiri, na-anọchi anya United States na-ekwu okwu dị ka dragọn. Itinye waymark ndị a n’ụzọ a bụ ịmata waymark nke Protestantism dapụrụ n’ezi okwukwe dị ka ndị Maccabees na-anọchi anya ya.

N’ogo ọzọ, ịmata akara ụzọ atọ ahụ n’ihe gbasara Republicanism nke nupụrụ isi n’okwukwe na-emepụta ntinye n’ọrụ dị ntakịrị iche. Septemba 11, 2001 kwekọrọ na 1776, ma 1789, n’ihe gbasara Republicanism nke nupụrụ isi n’okwukwe, kwekọrọ na Iwu Banyere Ndị Ọbịa na Iwu Banyere Nkwulu, ma na-eguzobe ọdịiche dị n’etiti “iwu” ndị ahụ na ikwu okwu nke dragọn ahụ, ya bụ, nke a na-anọchi anya ya site n’ime ka e debe ụbọchị Sọnde. Mgbe a chịkọtara ahịrị abụọ ahụ ọnụ n’ime nkọwa nke ule oyiyi nke anụ ọhịa ahụ, ha na-emepụta usoro amụma nke iguzobe oyiyi nke anụ ọhịa ahụ, ule ukwu ahụkwa nye ndị nke Chineke bụ ịkpụpụta oyiyi nke anụ ọhịa ahụ. Nye ndị nke Chineke, a ghaghị ibu ụzọ mata ịkpụpụta oyiyi nke anụ ọhịa ahụ dị ka e si anọchi anya ya (dị ka e si akpụpụta ya) n’Okwu Chineke, ka ndị ahụ nke ụbọchị ikpeazụ wee nwee ike ịmata ịkpụpụta ahụ n’ụwa ndọrọ ndọrọ ọchịchị na nke okpukpe.

Ya mere, olee otú Ikpe Pelosi nke Jenụwarị 6, 2021 ga-esi kwekọọ na Iwu ndị Ọbịa na Ndị Nnupuisi? Ikpe Pelosi ndị ahụ na-akara emume anụ ọhịa nke si n’olulu enweghị ngwụcha pụta, bụ onye ka gburu onyeisi ala ahụ bara ụba nke kpalitere globalizim. Akụkọ ihe mere eme ahụ nke emume malitere n’oge emume nnabata Biden n’ọrụ, ọ na-anọchikwa anya oge nke na-ejedebe n’emume nnabata nke abụọ nke Trump. A ghaghị ịrịba ama na Trump na-eme mkpọsa maka ịbụ onyeisi ala ugboro atọ, na n’ime nke mbụ na nke ikpeazụ ọ meriri, ma n’etiti ya e zuru mmeri ya site n’ike ahụ nke Akwụkwọ Nsọ na-akọwa dị ka nna ụgha. Ikpe Pelosi ndị malitere site na ntuli aka ahụ e zuru na-akọwapụta otu nke abụọ nke Ikpe Pelosi mmegwara nke na-amalite mgbe a nabatara Trump n’ọrụ na Jenụwarị 20, 2025.

Oge nke ọchịchị onye isi ala Joe Biden malitere site n’usoro Ọnwụnwa Pelosi ma ọ na-ejedebe kwa site n’usoro Ọnwụnwa Pelosi. Ha abụọ bụ ọnwụnwa ndọrọ ndọrọ ọchịchị, ma ndị a na-ekpe ikpe n’otu usoro ọnwụnwa nke abụọ bụ ndị butere ụzọ n’ọnwụnwa mbụ. N’oge nraranye nke ugboro abụọ nke Trump dị ka onye isi ala, a na-akara afọ 164 BC akara. E ji afọ 164 BC gosipụta nraranye nke ugboro abụọ nke Trump, ma imegharịa ịrara ụlọ nsọ ndị Juu nye ọzọ na-anọchi anya imegharịa ịrara ụlọ nsọ ndọrọ ndọrọ ọchịchị nye ọzọ nke ugboro abụọ.

Ọ bụ kpọmkwem n’afọ ahụ ka Antiochus Epiphanes nwụrụ, ma ọ bụ ya bụ ike ahụ nke manyere omume okpukpe nke Gris n’ahụ ndị Juu, si otu a kpatara nnupụisi ndị Maccabee nke 167 BC. N’oge nraranye nke abụọ nke Trump n’afọ 2025, a ga-emeri okpukpe nke Gris (globalism) kpamkpam n’ime United States, ma ọrụ ebube Setan ga-amalite inye ike n’ọrụ nke ijikọ ụka na ọchịchị. N’oge ahụ Trump ga-abịanye aka n’iwu ndị isi nke na-adaba n’otu ahịrị na Alien and Sedition Acts, si otu a kpọọ akara mmalite nke iwuli oyiyi nke anụ ọhịa ahụ (161 BC), ma ọ ga-amalite usoro nke abụọ nke Pelosi Trials. Alien and Sedition Acts na-akara mmalite nke oge e ji akpụ oyiyi nke anụ ọhịa ahụ, ma oge ahụ na-ejedebe n’iwu ụbọchị Sọnde, dịka e gosiri ya n’ụdị site na 158 BC.

Ya mere, oge ahụ nke bụ nhazi onyinyo nke anụ ọhịa ahụ na-amalite site n’“ọrụ” ndị ahụ nke na-enye Trump ohere imechi mgbasa ozi nkịtị, chụpụ ndị ọbịa na-abụghị iwu kwadoro, ma jide ma kpee ikpe ndị ahụ metụtara n’ime nkwekọrịta izu ọjọọ nke òtù Democratic. Mmalite nke oge ahụ na-akara mmalite mkpagbu ndọrọ ndọrọ ọchịchị nke Trump wetara, ọ na-ejedebe kwa na mkpagbu okpukpe.

N’echiche a a, akara etiti nke 1789 na Iwu Nchekwube, bụ ikpe Pelosi nke 2021, nke na-anọchi anya oge nke na-ejedebe n’otu akụkọ ahụ dị ka nke dị na mmalite ya, ma usoro ikpe Pelosi ikpeazụ ahụ bụ ntụgharị ndọrọ ndọrọ ọchịchị nke ndị a na-ekpe ha ikpe ugbu a ma na-atụkwa ha n’ụlọ mkpọrọ. Akara nke abụọ n’ahịrị Protestantism dapụrụ n’ezi-okwukwe bụ ikpe Pelosi nke na-ekpuchi ọchịchị onye isi ala Joe Biden, oge ahụ wee kwụsị na Jenụwarị 2025, mgbe akara nke 1789, n’ahịrị Republicanism dapụrụ n’ezi-okwukwe, bịarutere na Jenụwarị 20, 2025, site n’iwu arụmọrụ ndị sochiri ozugbo nraranye nke ugboro nke abụọ nke Trump. Nke ahụ na-amalite oge nke mba ahụ ji ekwu okwu dịka dragọn (Alien and Sedition Acts), nke na-eduga n’iwu Ụka nke Sọnde ebe mba ahụ ji ekwu okwu dịka dragọn. N’oge ahụ, Iwu Nchekwube, nke 1789 na-anọchi anya ya, na-atụgharị nwayọ nwayọ ka e wepu ya.

N’oge nraranye ọchịchị nke abụọ nke Trump, ọ ghọọ eze nke asatọ, onye si n’etiti asaa ahụ pụta; ma ịkpụpụta onyinyo nke anụ ọhịa ahụ na-egosi otú mpi ndapụ n’ezi okwukwe nke Protestantism na Republicanism si ejikọta ọnụ bụrụ otu mpi, ebe ndị Protestant nọ n’aka ọchịchị nke mmekọrịta ahụ. N’otu akụkọ ihe mere eme ahụ kwa, a na-akara ndị a kpọrọ ka ha bụrụ otu narị puku iri anọ na anọ akara tupu e bulie ha elu dị ka mpi nke ezi Protestantism n’iwu Sọnde na-abịa n’oge na-adịghị anya.

Ozi ịka akara nke bụ Mkpughe nke Jisọs Kraịst, nke a na-emeghe obere oge tupu oge amara emechie, bụ akụkụ ahụ nke Daniel nke metụtara ụbọchị ikpeazụ. Akụkụ ahụ a na-emeghe bụ akụkọ ihe mere eme zoro ezo nke Daniel iri na otu amaokwu iri anọ, ma amaokwu iri na atọ ruo iri na ise kwekọrọ na akụkọ ihe mere eme zoro ezo ahụ. Ya mere, ozi ahụ a na-emeghe obere oge tupu oge amara emechie, nke e jiri ozi amụma zoro ezo nke oyiyi anụ ọhịa nke Nebukadneza kọwaa dịka ihe nnọchianya, bụ n’ezie ozi nke ijikọta osisi abụọ ahụ nke mpi ndị dapụrụ n’ezi ofufe nke Protestantism na Republicanism, ndị Maccabees na Antiochus III nọchiri anya ha n’amaokwu iri na atọ ruo iri na ise.

Ozi nke na-akọwapụta ịkpụpụta oyiyi nke anụ ọhịa ahụ, bụ ozi nke na-ebute ido nsọ nke na-akara mpi Protestant eziokwu ahụ akara.

N’amaokwu nke iri na anọ, n’afọ 200 T.K., a na-ebute Rom nke ndị ọgọ mmụọ n’akụkọ amụma ahụ mbụ, dịka o biliri iji chebe eze ọhụrụ nke Ijipt, bụ nwata ka amụrụ amụ, pụọ n’aka njikọ aka e guzobere megide Ijipt nke Antiochus III na Filip nke Masedonia kpara. N’afọ ahụ ka Antiochus III lụrụ Agha Panium megide Ptolemy V. Mbubata nke ndị na-apụnara ndị gị ihe, ndị na-eme ka ọhụụ ahụ guzosie ike, njikọ aka dị n’etiti Antiochus na Filip, na Agha Panium—ihe ndị a niile mere n’afọ ahụ. Ya mere, ihe nrịbama ahụ na-akọwapụta njikọ aka dị n’etiti Antiochus, onye na-anọchi mpi nke ọchịchị Republic nke anụ ọhịa si n’ala pụta, na Filip nke Masedonia, aha ochie nke Gris, nke na-anọchi Anya Otu Mba Nile.

N’ogo amụma, n’Agha Panium, njikọ aka dị n’etiti dragọn ahụ (Macedon) na onye amụma ụgha ahụ (USA) na-eme. Ihe mkpali dị n’okpuru njikọ aka ahụ bụ ikewa alaeze Ijipt, nke ga-anọchi anya Rọshịa na-adakpọ ada.

Mgbe Jisọs kpọọrọ ndị na-eso ụzọ Ya gaa Panium, n’oge ahụ a na-akpọ ya Caesarea Philippi. Nwa nwa Herọd Ukwu, bụ Herọd Philippi, arụzuola mweghachi nke obodo ahụ ma kpọọ ya aha Siza Ọgọstọs na aha nke ya, ya mere, Caesarea Philippi. Mmekọrịta ha na-anọchi anya Rom na Rom, ma Philippi bụ Rom nke dị ala n’ihe metụtara Siza, ma n’ọkwa amụma Herọd Philippi na-anọchi anya Salome, nwa nwanyị Herodias. Ya mere, n’aha Caesarea Philippi anyị na-ahụ Herọd Philippi ka ọ na-anọchi anya onye amụma ụgha, ebe Siza na-anọchi anya ọchịchị popu.

Akụkọ amụma nke Panium, ya mere, na-egosiputa njikọ abụọ: otu ebe amụma ụgha ahụ (Trump) na-ejikọ aka ya na dragọn ahụ (United Nations), na nke ọzọ ebe amụma ụgha ahụ (Trump) na-ejikọ aka ya na papacy (Caesar). N’amaokwu nke iri na isii, a na-anọchi anya iwu ụbọchị Sọnde, ọ bụkwa n’ebe ahụ ka e tinyere njikọ atọ ahụ n’ọrụ; ma e debere ndokwa ahụ n’eziokwu tupu iwu ụbọchị Sọnde ahụ, n’amaokwu nke iri na ise na Agha Panium.

Anyị ga-aga n’ihu n’ọmụmụ a n’isiokwu anyị na-esonụ.