Oriri Belshaza na-akọwapụta “awa” nke iwu Sọnde, ma ọ na-etinye nkwusioru ike ya n’elu ikpe nke mpi Republican. Onyonyo ọlaedo Nebukadneza dị na Daniel isi nke atọ na-edobe otu akụkọ ihe mere eme ahụ n’ọnọdụ nke ndị Chineke kwesịrị ntụkwasị obi, ndị a na-ebulikwa mgbe ahụ elu dịka ọkọlọtọ. Daniel isi nke isii na-atụle otu ahịrị ahụ, ma ọ na-atụlekwa ọrụ nke mpi Protestant. Belshaza na-anọchi anya “steeti,” ọ kpọrọkwa otu puku n’ime “ndị-isi” ya.
Eze Belshaza mere nnukwu oriri nye otu puku n’ime ndị ukwu ya, ọ na-aṅụkwa mmanya n’ihu puku ahụ. Belshaza, ka ọ na-atọ mmanya ahụ ụtọ, nyere iwu ka e weta arịa ọlaedo na ọlaọcha nke nna ya Nebukadneza wepụtara n’ụlọ nsọ ahụ dị na Jerusalem; ka eze, na ndị isi ya, na ndị nwunye ya, na ndị iko ya, ṅụọ n’ime ha. Mgbe ahụ, ha wetara arịa ọlaedo ndị e wepụtara n’ụlọ nsọ nke ụlọ Chineke nke dị na Jerusalem; eze ahụ, na ndị isi ya, na ndị nwunye ya, na ndị iko ya, ṅụrụ n’ime ha. Ha ṅụrụ mmanya, too chi dị iche iche nke ọlaedo, na nke ọlaọcha, nke ọla kọpa, nke ígwè, nke osisi, na nke nkume. N’otu awa ahụ ka mkpịsị aka nke aka mmadụ pụtara, dee n’ebe ihu ihe ndọba oriọna ahụ dị, n’elu akwa nzu nke mgbidi ụlọ eze ahụ: eze ahụ hụkwara akụkụ aka ahụ nke dere ihe ahụ. Daniel 5:1–5.
Ọnụ ọgụgụ “iri” na-anọchi anya dragọn ahụ, ma otu narị, na otu puku, bụ nanị nkwalite nke otu akara ahụ. N’isi nke isii, otu narị na iri abụọ na-akwali iwu aghụghọ ahụ, ma otu narị na iri abụọ bụ akara nke ndị nchụàjà. N’ịtụle “ahịrị n’elu ahịrị,” oriri Belshaza na-egosi ikpe n’elu ọchịchị steeti e merụrụ emerụ, na ikpe nke ọchịchị ụka e merụrụ emerụ. Belshaza ṅụbigara mmanya Babilọn ókè, wee kpebie imerụọ arịa nsọ nke ụlọ nsọ Chineke dị na Jerusalem.
“Onye-amụma ahụ kwuru, ‘Ahụrụ m mmụọ-ozi ọzọ ka o si n’eluigwe rịdata, onye nwere ike dị ukwuu; ebekwara ụwa ahụ n’ìhè nke ebube ya. O wee tie mkpu n’ike n’olu siri ike, na-asị, Babilọn ukwu ahụ adaala, adaala, ma ọ ghọwo ebe obibi ndị mmụọ ọjọọ’ (Mkpughe 18:1, 2). Nke a bụ otu ozi ahụ nke mmụọ-ozi nke abụọ nyere. Babilọn adaala, ‘n’ihi na o mere ka mba niile ṅụọ mmanya nke ọnụma nke ịkwa iko ya’ (Mkpughe 14:8). Gịnị bụ mmanya ahụ?—Ozizi ụgha ya. O nyela ụwa ụbọchị izu ike ụgha n’ọnọdụ Ụbọchị Izu Ike nke iwu nke anọ, ma kwughachikwa ụgha ahụ Setan buru ụzọ gwa Iv n’Iden—anwụghị anwụ eke nke mkpụrụ obi. Ọtụtụ njehie ndị yiri nke a ka o kesawo ebe niile, ‘na-akụzi iwu mmadụ dị ka ozizi’ (Matiu 15:9).” Ozi A Họpụtara, akwụkwọ nke 2, 118.
Mmanya ahụ Belshaza na-aṅụ bụ sabbath arụsị nke ọchịchị popu, n’ihi na oriri ahụ nọchiri anya “awa” amụma ahụ nke iwu Ụka. Ngwongwo ebe nsọ ahụ o wetara n’ụlọ oriri ahụ nọchiri anya ọ bụghị naanị nnupụisi megide Chineke, kama ngwongwo ndị nsọ na-anọchikwa anya ndị Chineke, n’ihi na ihe nkịtị na-anọchi anya ihe ime mmụọ, ndị mmadụ bụkwa arịa.
Ma ntọala nke Chineke guzosiri ike, ebe o nwere akara a, Onye-nwe-anyị maara ndị bụ nke ya. Ọzọkwa, Ka onye ọbụla nke na-akpọ aha Kraịst si n’ajọ omume pụọ. Ma n’ụlọ ukwu, ọ bụghị naanị arịa ọlaedo na ọlaọcha ka dị, kama arịa osisi na nke ụrọ dịkwa; ụfọdụ bụ maka nsọpụrụ, ụfọdụkwa bụ maka ihere. Ya mere, ọ bụrụ na mmadụ sachapụ onwe ya n’ihe ndị a, ọ ga-abụ arịa maka nsọpụrụ, e doro nsọ, ma kwesịkwara ekwesị n’ọrụ nke nna-ukwu, bụrụkwa onye a kwadebere maka ezi ọrụ nile. 2 Timothy 2:19–21.
N’etiti imebi ndị nke Chineke nsọ site n’ịmanye ofufe ụbọchị Sọnde, ederede ọkụ ahụ na-akọwa mbibi Belshaza.
N’otu awa ahụ ka mkpịsịaka nke aka mmadụ pụtara, dee n’iru ihe-oriọna ahụ, n’elu plasta nke mgbidi ụlọ eze: eze ahụ wee hụ akụkụ aka ahụ nke na-ede. Mgbe ahụ ọdịdị ihu eze ahụ gbanwere, echiche ya wee nyekwasị ya nsogbu, nke mere na nkwonkwo úkwù ya tọgbọrọ, ikpere ya wee na-akụkọta onwe ha. Eze ahụ tiri mkpu n’olu dị elu ka e webata ndị na-agụ kpakpando, ndị Kaldia, na ndị dibịa-afa. Eze ahụ wee kwuo, sị ndị amamihe nke Babilọn, Onye ọ bụla ga-agụ ihe odide a, ma gosi m nkọwa ya, a ga-eyikwasị ya uwe uhie ọbara ọbara, a ga-eyikwasịkwa ya olu-yinye ọlaedo n’olu ya, ọ ga-abụkwa onye nke atọ na-achị n’alaeze ahụ. Daniel 5:5–7.
N’akụkọ ihe mere eme, a na-aghọta akụkụ Akwụkwọ Nsọ a dịka na-egosi na nna Belshaza ahapụlarị Belshaza ocheeze ndọrọ ndọrọ ọchịchị; n’ihi nke a, ihe kacha mma nwa ya nwoke ahụ pụrụ inye dị ka ụgwọ maka ịkọwa ihe odide ahụ bụ ọnọdụ nke ịbụ onye ọchịchị nke atọ. N’oge na-eduga n’iwu Sunday na United States, ndị ndu ndọrọ ndọrọ ọchịchị ga-anọ n’ọnọdụ nke ịnọ n’okpuru ndị ndu okpukpe, ndị ga na-arụ ọrụ iweta ụdị ofufe ọhụrụ. Onyinyo nke anụ ọhịa ahụ na-anọchi anya njikọta ụka na steeti, ebe ụka na-achịkwa mmekọrịta ahụ; ma n’oge iwu Sunday, Belshaza bụ eze ndọrọ ndọrọ ọchịchị, ya mere na-anọchi anya steeti, ma ọ bụ naanị onye nke abụọ n’iwu n’okpuru ikike okpukpe nke nna ya. Ihe kacha mma o pụrụ inye Daniel bụ ka ọ bụrụ onye nke atọ.
“Mgbe nzukọ Kraịst mbụ ahụ ghọrọ nke emerụrụ emerụ site n’ịhapụ ịdị mfe nke oziọma na ịnabatakwa emume na omenala ndị ọgọ mmụọ, ọ tufuru Mmụọ na ike nke Chineke; ma iji chịkwaa akọ na uche nke ndị mmadụ, ọ chọọrọ nkwado nke ike ọchịchị ụwa. Nsonaazụ ya bụ ọchịchị papacy, bụ́ nzukọ nke jidere ike nke alaeze ma jiri ya kwalite ebumnuche nke ya, karịsịa maka ịta ‘nkuzi ụgha’ ahụhụ. Ka United States wee mepụta oyiyi nke anụ ọhịa ahụ, ike okpukpe ahụ aghaghị ịchịkwa ọchịchị obodo n’ụzọ dị otu a nke na ikike nke alaeze ga-abụkwa nke nzukọ ahụ ga-eji mezuo ebumnuche nke ya....”
“Ime ka ụka Protestant si eme ka idebe ụbọchị Sọnde bụrụ iwu bụ ime ka e fee ndị Papacy ofufe—ya bụ, nke anụ ọhịa ahụ. Ndị, ebe ha ghọtara ihe iwu nke anọ na-arịọ, họrọ idebe Sabbath ụgha kama nke eziokwu, n’ime nke a ha na-akwụ nsọpụrụ nye ike ahụ nke ọ bụ naanị site na ya ka e nyere iwu ahụ. Ma n’ime omume ahụ kpọmkwem nke ime ka ọrụ okpukpe bụrụ iwu site n’ike ọchịchị ụwa, ụka ndị ahụ ga-emepụta onyinyo nye anụ ọhịa ahụ; ya mere ime ka idebe ụbọchị Sọnde bụrụ iwu na United States ga-abụ ime ka e fee anụ ọhịa ahụ na onyinyo ya ofufe.” The Great Controversy, 443, 448, 449.
Ọ bụ n’oge nsogbu ka e ji ekpughe agwa, ozi omimi ahụ e dere n’elu mgbidi wee bute nsogbu n’ahụmahụ Belshazzar ma gosi njedebe alaeze ya, si otu a bụrụ akara ngosi nke njedebe alaeze anụ ọhịa nke ụwa. Belshazzar nwụrụ n’abalị ahụ kpọmkwem, na-anọchite anya iwu Ụka, mgbe e kwaturu United States dị ka alaeze nke isii nke amụma Baịbụl n’oge iwu Ụka, ma United States ozugbo agbanwee bụrụ eze isi nke ndị eze iri ahụ. Ndị eze iri ahụ bụ alaeze nke asaa nke amụma Baịbụl, ha wee kwekọọ ozugbo inye anụ ọhịa ahụ alaeze ha nke asaa.
N’ihi na Chineke etinyewo n’obi ha ime uche Ya, na ikwekọ, ma nyefee alaeze ha n’aka anụ ọhịa ahụ, ruo mgbe okwu nile nke Chineke ga-emezu. Mkpughe 17:17.
Mmegharị ikpeazụ ndị ahụ na-eme ngwa ngwa, mgbanwe site n’alaeze nke isii ruo n’alaeze nke asaa, ma sitekwa n’ebe ahụ ruo n’alaeze nke asatọ, na-eme ngwa ngwa, n’ihi na n’oge ahụ ụwa nọ n’oke nsogbu. Mmeri a na-emeri anụ ọhịa nke ụwa na-eme ka Belshaza tụọ egwu, ma dịka eze mbụ n’etiti eze iri ahụ, ọ na-anọchi anya egwu ahụ ndị eze nile nke ụwa ga-enwe mgbe a ga-akwatu United States. N’akwụkwọ Mkpughe isi nke iri na otu, “awa” ahụ ide aka ahụ pụtara n’elu mgbidi, bụ “awa” nke oke ala ọma jijiji ahụ. N’oge ahụ ka a na-akara ihe nnọchianya atọ nke Islam, ma ọ bụ Islam na-eme ka ndị eze tụọ egwu n’ụbọchị ikpeazụ.
N’ihi, le, ndị eze zukọrọ onwe ha, ha gara n’ihu ọnụ. Ha hụrụ ya, ha wee ju anya; e wee nye ha nsogbu, ha wee gbapụ ọsọ ọsọ. Egwu jidere ha n’ebe ahụ, na ihe mgbu, dị ka nke nwanyị na-amụ nwa. Ị na-agbaji ụgbọ mmiri Tashish site n’ifufe ọwụwa anyanwụ. Dị ka anyị nụrụ, otu a ka anyị hụworo n’obodo nke Onyenwe ndị agha, n’obodo nke Chineke anyị: Chineke ga-eme ka o guzosie ike ruo ebighị ebi. Selah. Abụ Ọma 48:4–8.
Ndị nwenụ, ma ọ bụ ndị eze, zukọrọ n’oriri Belshaza, na-aṅụ mmanya Babilọn ma na-ejikwa ma na-elekwasị anya n’ime arịa nsọ nke ebe nsọ Chineke, mgbe ụjọ jidere ha, dịka e si nọchite ya anya n’ụjọ Belshaza mgbe ide e dere n’aka pụtara n’elu mgbidi. Ụjọ Belshaza malitere ụjọ na-arịwanye elu nke e ji nwanyị na-amụ nwa nọchite anya ya, na “awa” nke Mkpughe isi nke iri na otu na-eduba n’isi nke iri na abụọ, ebe a na-anọchite ọkọlọtọ ahụ anya dịka nwanyị dị njikere ịmụ nwa. Mgbu mbụ nke ime ọmụmụ ahụ bụ ide e dere n’aka n’elu mgbidi ụlọ oriri ahụ. Ọ bụ “ifufe ọwụwa anyanwụ” nke Islam na-akpata ụjọ ahụ, nke “na-agbaji ụgbọ mmiri Tashish.”
N’ụlọ oriri Belshaza, “otu puku ndị nwe ukwu” na-aṅụ mmanya Babilọn, nke na-anọchi anya mmanye idebe Ụbọchị Anyanwụ. N’oge ahụ, ìgwè ndị na-akụ egwú Nebukadneza malitere ịkpọ egwú, dịka Belshaza nyere ka e webata ihe ịchọ mma nke ebe nsọ. Akwakọrọ nwanyị Taịa malitere ịbụ abụ, ndị Izrel dapụrụ n’ezi okwukwe wee malite ịgba egwú gburugburu arụsị ọlaedo Nebukadneza. Ma “ifufe ọwụwa anyanwụ” kwụsịrị oriri ahụ, nke bụ “ahụhụ nke atọ” nke na-abịa ọsọ ọsọ, bụrụkwa “opi nke asaa.” Mgbe Alakụba kwụsịrị oriri ahụ, “mba nile wee iwe.” Iwe were ha, n’ihi na ụgbọ mmiri Tashịsh, ihe nnọchianya nke usoro akụnụba nke ụwa a, bụ nke e mesịrị mikpuo n’etiti oke osimiri.
Tashish bụ onye ahịa gị n’ihi ịba ụba nke ụdị akụ niile; ha ji ọlaọcha, ígwè, tin, na ndu na-azụ ahịa n’ahịa gị. Javan, Tubal, na Meshech, ha bụ ndị ahịa gị: ha rere mmadụ na arịa ọla kọpa n’ahịa gị. Ndị ụlọ Togarmah ji ịnyịnya, na ndị na-agba ịnyịnya, na ịnyịnya ibu azụ ahịa n’ahịa gị. Ndị Dedan bụ ndị ahịa gị; ọtụtụ agwaetiti bụ ihe azụmahịa nke aka gị: ha butere gị mpi ezé enyí na osisi ebọnị ka onyinye. Siria bụ onye ahịa gị n’ihi ịba ụba nke ihe ndị ị rụrụ arụ; ha ji emerald, na ákwà odo odo, na ọrụ a kpara akpa, na ákwà ọcha dị mma, na koral, na agat azụ ahịa n’ahịa gị. Juda na ala Izrel, ha bụ ndị ahịa gị: ha rere n’ahịa gị ọka wit nke Minnith, na Pannag, na mmanụ aṅụ, na mmanụ, na báàmù. Damaskọs bụ onye ahịa gị n’ihi ịba ụba nke ihe ndị ị rụrụ arụ, n’ihi ịba ụba nke ụdị akụ niile; n’mmanya Helbon, na ajị ọcha. Dan kwa na Javan na-agagharị agagharị na-azụ ahịa n’ahịa gị: ígwè na-egbuke egbuke, kasia, na kalamọs, dị n’ahịa gị. Dedan bụ onye ahịa gị n’uwe dị oké ọnụ ahịa maka ụgbọ agha. Arabia, na ndị isi niile nke Keda, ha so gị na-azụ ahịa n’ụmụ atụrụ, na ebule, na ewu: n’ihe ndị a ka ha bụ ndị ahịa gị. Ndị ahịa Sheba na Raamah, ha bụ ndị ahịa gị: ha ji ihe kacha mma n’ime ihe na-esi ísì ụtọ niile, na nkume niile dị oké ọnụ ahịa, na ọlaedo azụ ahịa n’ahịa gị. Haran, na Canneh, na Eden, ndị ahịa Sheba, Ashur, na Chilmad, bụ ndị ahịa gị. Ndị a bụ ndị ahịa gị n’ihe dị iche iche niile, n’ákwà anụnụ anụnụ, na ọrụ a kpara akpa, na n’akpa uwe ndị dị oké ọnụ ahịa, ndị e ji ụdọ kekọta, ndị e ji osisi sida mee, n’etiti ngwa ahịa gị. Ụgbọ mmiri Tashish na-abụ abụ banyere gị n’ahịa gị: i wee jupụta, meekwa ka ị dị ebube nke ukwuu n’etiti oké osimiri. Ndị na-akwọ ụgbọ mmiri gị ebutewo gị n’ime nnukwu mmiri: ifufe ọwụwa anyanwụ agbajiela gị n’etiti oké osimiri. Akụ gị, na ahịa gị, ngwa ahịa gị, ndị ọrụ ụgbọ mmiri gị, na ndị na-anya ụgbọ mmiri gị, ndị na-akwọcha oghere ụgbọ mmiri gị, na ndị na-azụ ahịa ngwa ahịa gị, na ndị agha gị niile nọ n’ime gị, na ụlọ ọrụ gị niile dị n’etiti gị, ga-adaba n’etiti oké osimiri n’ụbọchị mbibi gị. Ezekiel 27:12–26.
“Ụgbọ mmiri Tashish” bụ akara nke nhazi akụ na ụba nke ụwa a, a na-emikpu ha n’etiti oké osimiri site na “ifufe ọwụwa anyanwụ.” Ezikiel na-agwa anyị na nke a na-eme n’“ụbọchị mbibi gị,” isiokwu nke Ezikiel isi nke iri abụọ na asaa bụkwa abụ iru uju banyere Taịrọs.
Okwu nke Onyenweanyị bịakwutere m ọzọ, sị, Ugbu a, gị nwa nke mmadụ, bulie abụ iru uju n’ihi Taịa; Ma gwa Taịa, O gị onye nọ n’ọnụ ụzọ oké osimiri, onye bụ onye ahịa nke ndị mmadụ maka ọtụtụ agwaetiti, otu a ka Onye-nweanyị Jehova kwuru; O Taịa, i kwuwo, A bụ m nke ịma mma zuru oke. Ezikiel 27:1–3.
Ụbọchị mbibi Taịrọs bụ isiokwu nke abụ akwa ahụ. Ụbọchị mbibi Taịrọs bụ iwu ụbọchị Sọnde, n’ihi na Taịrọs bụ ihe nnọchianya nke papacy, nke ikpe ya na-amalite n’“oge awa” ahụ nke olu nke abụọ nke Mkpughe iri na asatọ malitere ịkpọpụta ndị mmadụ ka ha si na Babulọn pụta.
M wee nụ olu ọzọ si n’eluigwe, na-asị, Sitenụ n’ime ya pụta, ndị m, ka unu ghara ịbụ ndị na-eketa òkè n’ime mmehie ya, ka unu wee ghara ịnara ihe n’ime ihe otiti ya. N’ihi na mmehie ya eruola eluigwe, Chineke echekwala ajọ omume ya n’obi. Kwụghachinụ ya dịka o si kwụọ unu, meekwa ya ugboro abụọ dị ka ọrụ ya si dị: n’ime iko ahụ o juputara, juputaranụ ya okpukpu abụọ. Otu o si nye onwe ya otuto, bie ndụ n’ụtọ na nrimeri, otu ahụ ka unu nye ya ahụhụ na iru újú: n’ihi na ọ na-ekwu n’obi ya, Anọ m ọdụ dịka eze nwanyị, abụghịkwa m nwanyị di ya nwụrụ, agaghịkwa m ahụ iru újú ọ bụla. Ya mere, ihe otiti ya ga-abịa n’otu ụbọchị, ọnwụ, na iru újú, na ụnwụ; a ga-eji ọkụ kpọọ ya kpamkpam: n’ihi na Onye-nwe-anyị Chineke onye na-ekpe ya ikpe dị ike. Ndị eze nke ụwa, ndị ha na ya kwara iko, bikwa ndụ n’ụtọ na nrimeri, ga-akwa ákwá n’ihi ya, tie mkpu akwa n’ihi ya, mgbe ha ga-ahụ anwụrụ ọkụ nke ọkụ a na-akpọ ya, Ha guzo n’ebe dị anya n’ihi egwu ahụhụ ya, na-asị, Ewoo, ewoo, obodo ukwu ahụ Babilọn, obodo ahụ dị ike! n’ihi na n’otu awa ka ikpe gị bịarutere. Ndị ahịa nke ụwa ga-akwa ákwá ma ruo újú n’ihi ya; n’ihi na ọ dịghị onye na-azụta ngwongwo ahịa ha ọzọ. Mkpughe 18:4–11.
Okwu ahụ e ji ugboro ise mee ihe dịka “awa,” n’akwụkwọ Daniel, na-anọchi anya ụdị ikpe ọ bụla mgbe nile. A na-ekpebi ụdị ikpe ahụ site n’ọnọdụ nke akụkụ Akwụkwọ Nsọ ebe e ji ya mee ihe. N’isi nke anọ nke Daniel, e ji okwu “awa” mee ihe mbụ iji kpọsaa ọbịbịa nke ikpe, ma ọ bụrụ na ọ bụ ikpe nyocha ahụ nke malitere n’Ọktoba 22, 1844, ma ọ bụ ikpe mmezu ahụ nke na-amalite n’iwu ụbọchị Sọnde. N’ọnọdụ abụọ ahụ, ikpe nyocha ma ọ bụ ikpe mmezu bụ ndị na-aga n’ihu n’usoro. Ikpe mmezu nke papacy na-amalite n’iwu ụbọchị Sọnde na United States. Nke ahụ na-akara “awa” ahụ nke ikpe mmezu nke papacy na-amalite, “awa” ahụkwa bụ “awa” nke nnukwu ala ọma jijiji nke Mkpughe iri na otu, mgbe a tụbara ndị àmà abụọ ahụ, ndị Shadrach, Meshach na Abednego na-anọchi anya ha, n’ime ọkụ ahụ dị n’ọkụ dị ka ọkọlọtọ a buliri elu dịka agha dị ike nke Ezekiel. “Awa” ahụ bụ mgbe ide aka ahụ pụtara n’elu mgbidi Belshazzar.
“Ụgbọ mmiri Tashịsh,” ndị na-anọchi anya nhazi usoro ahịrị nnyefe akụ na ụba nke ụwa a, na-emikpu n’etiti osimiri n’oge ahụ, nke a na-emekwa ka ndị ahịa na ndị eze nke ụwa tụọ egwu, dị ka Belshaza nọchiri anya ya.
N’Mkpughe iri na otu nke Mkpughe, “awa” ahụ bụ mgbe “Ahụhụ” nke atọ nke Islam na-abịa ngwangwa, ma Opì nke Asaa na-ada, ma a na-eme ka mba dị iche iche wee iwe. Akara atọ ndị ahụ niile na-arụtụ aka n’Islam dịka ngwá ọrụ nke nlekọta Chineke Onyenwe anyị ji emezu igbukwa Belshaza n’otu “awa” ahụ n’onwe ya. E gburu Belshaza site n’aka ndị iro nke batara n’alaeze ya na nzuzo site n’ọnụ ụzọ ámá ndị e hapụrụ oghe n’ihi nleghara anya, dịka e si hapụ mgbidi ókè dị n’etiti Mexico na United States oghe n’ihi nleghara anya, ka “awa” nke “oke ala ọma jijiji” ahụ na-abịarukwu nso.
A na-egosipụta ịgwọ ọnya ahụ na-egbu egbu nke ọchịchị papacy n’amaokwu isii ikpeazụ nke Daniel isi nke iri na otu. N’amaokwu ndị ahụ, a kọwara ihe mgbochi atọ e ji amata, nke a na-emeri ka a na-agwọ ọnya ahụ na-egbu egbu nke papacy. Eze Ugwu na-emeri ihe mgbochi atọ mgbe niile n’ụzọ ya ruo n’ike ọchịchị kasịnụ, ma mgbe niile n’usoro a: nke mbụ, onye iro ya; nke abụọ, onye ya na ya so; ma n’ikpeazụ, onye ọ na-eme ka ọ bụrụ aja ya. Nke mbụ e meriri bụ Eze Ndịda, nke na-anọchi anya Soviet Union, onye iro ikpeazụ nke Rome, bụ nke a kpochapụrụ n’afọ 1989. Ihe mgbochi nke abụọ bụ ala ebube ahụ, nke bụ onye ya na Rome so, onye meriri USSR n’ihi Rome, ya bụ, United States, nke a na-emeri n’ime “awa” ahụ anyị na-atụle ugbu a. Mgbe nke ahụ gasịrị, ihe mgbochi nke atọ, nke a na-anọchi anya ya dịka Egypt, na-anọchi anya oge papacy na-achịkwa aja ya, ya bụ, United Nations.
N’afọ 1989, mgbe e wepụrụ akara n’amaokwu ndị ahụ, ma e mesịa nwee mmụba n’ịma amaokwu ndị ahụ, a ghọtara na Rom ndị ọgọ mmụọ, Rom nke ndị poopu, ma emesịa Rom nke oge a (nke e gosipụtara dịka Eze nke Ugwu n’amaokwu isii ikpeazụ nke Daniel isi nke iri na otu), nke ọ bụla n’ime ha kwesịrị imeri ihe mgbochi atọ nke mpaghara ala tupu e guzobe ya dịka alaeze. Maka Rom ndị ọgọ mmụọ, e gosipụtara ihe mgbochi atọ ahụ dịka ntụziaka atọ.
Ma site n’otu n’ime ha pụta otu obere mpi, nke toro nke ukwuu, n’ebe ndịda, na n’ebe ọwụwa anyanwụ, nakwa n’ebe ala ahụ mara mma dị. Daniel 8:9.
N’ihi Rom Papal, ha bụ mpi atọ ndị a ga-apụpụ.
Anọ m na-atụle mpi ndị ahụ, ma, lee, otu mpi nta ọzọ we pụta n’etiti ha, n’ihu ya ka e si n’akpịrịkpa yipụ mpi atọ mbụ: ma, lee, n’ime mpi a ka e nwere anya dịka anya mmadụ, na ọnụ na-ekwu okwu ukwu. Daniel 7:8.
N’ihe banyere Rom nke oge a (eze nke ugwu), nke e sere n’ọnọdụ ya n’ime amaokwu isii ikpeazụ nke Daniel iri na otu, ihe mgbochi atọ ahụ bụ eze nke ndịda, ala ebube ahụ, na Ijipt. Dịka ọ dị na Rom nke ndị mba ọzọ na Rom ndị popu, ihe mgbochi atọ ahụ nọchiri anya ihe mgbochi ala. Rom nke oge a, nke a nọchiri anya ya dịka eze nke ugwu n’ime amaokwu isii ikpeazụ nke Daniel iri na otu, kwesịrị imeri “mgbidi” atọ, ma n’ihe gbasara mgbidi mbụ ahụ, e nwere “mgbidi” nkà ihe ọmụma nke e wepụrụ n’otu oge ahụ e wepụrụ mgbidi n’ezie. N’afọ 1989, mgbe eze nke ugwu mere ka Soviet Union (eze nke ndịda) daa, a wepụrụ “mgbidi” nkà ihe ọmụma nke “ihe mgbochi ígwè,” dịka a kwaturu mgbidi Berlin.
N’“oge awa” nke ikpe Belshazzar, mgbe e dere ihe odide ahụ n’elu mgbidi, ma ndị iro ya na-abanye n’ime n’uzo nzuzo site n’ọnụ ụzọ ámá a na-echekwaghị echekwa, a na-ewepụ “mgbidi” nkà ihe ọmụma nke nkewa nke ụka na ọchịchị, ebe Islam nke Ahụhụ nke atọ si n’uzo nzuzo banye site na “mgbidi” a na-elekọtaghị anya n’ókè ndịda nke ala ahụ dị ebube.
Mgbe e meriri “Ijipt”, nke na-anọchi anya Mba Ndị Dị n’Otu, ma wepụkwa “mgbidi nkà ihe ọmụma nke ọchịchị onwe mba,” dịka a ga-amanye mba ọ bụla ịnakwere ọchịchị otu ụwa nke akwụna Taịa na-eduzi. N’oge ahụ, ndakpọ akụ na ụba ga-eme nke ga-amụpụta iwu agha na ọchịchị aka ike nke ụbọchị ikpeazụ. O nwere ike nke ukwuu na ihe ga-eme n’okporo ámá a na-akpọ “Wall Street”.
“Ụzọ akụnụba ahụ a na-etinye ugbu a n’ọrụ Chineke n’ụzọ dị nnọọ ntakịrị, ma nke a na-edobe n’aka n’ịhụ onwe onye n’anya, n’oge na-adịghị anya, a ga-atụfu ya, tinyere arụsị niile, nye ụmụoke na ụsụ. Ego ga-ada uru ya n’oge na-adịghị anya, n’ụzọ mberede nke ukwuu, mgbe eziokwu nke ihe omume ebighị ebi meghere mmetụta mmadụ.” Welfare Ministry, 266.
Anyi ga-aga n’ihu n’ọmụmụ anyị banyere Belshazzar n’isiokwu na-esonụ.
“Taa, dị ka n’ụbọchị Ilayja, e depụtara ahịrị nkewa dị n’etiti ndị na-edebe iwu Chineke na ndị na-efe chi ụgha nke ọma. ‘Ruo ole mgbe ka unu ga-anọ na-adọkpụ ụkwụ n’etiti echiche abụọ?’ ka Ilayja tiri mkpu; ‘ọ bụrụ na Jehova bụ Chineke, soro Ya: ma ọ bụrụ na Beal, soro ya.’ 1 Ndị Eze 18:21. Ozi ahụ maka taa bụkwa: ‘Babịlọn ukwu ahụ adawo, adawo…. Sitenụ n’ime ya pụta, ndị m, ka unu ghara ịbụ ndị sonyere na mmehie ya, ka unu wee ghara ịnara n’ime ihe otiti ya. N’ihi na mmehie ya eruola eluigwe, Chineke echetakwala ajọ omume ya nile.’ Mkpughe 18:2, 4, 5.”
“Oge ahụ adịghị anya mgbe ule ahụ ga-abịakwute mkpụrụobi ọbụla. A ga-agba anyị ume ka anyị debe sabbath ụgha ahụ. Asọmpi ahụ ga-adị n’etiti iwu Chineke na iwu mmadụ. Ndị ndị nwayọọ nwayọọ kwere n’ihe ụwa na-achọ ma kwekọọ n’omume ụwa ga-emecha nyefee onwe ha n’aka ndị ọchịchị nọ n’ike, kama ikwe ka e mee ha ihe ọchị, kparịa ha, yie ha mkpọrọ egwu, ma ọ bụ ọnwụ. N’oge ahụ ka a ga-ekewapụ ọlaedo na ndà. A ga-ama ezi nsọpụrụ Chineke nke ọma iche na ọdịdị ya na ihe ịchọ mma ya efu. Ọtụtụ kpakpando anyị nwere mmasị n’ịma mma nke nchapụta ha ga-emecha nwụọ n’ọchịchịrị. Ndị yiworo onwe ha ihe ịchọ mma nke ebe nsọ, ma a naghị eyikwasị ha ezi omume Kraịst, ga-apụta n’ihere nke ịdị-ọrọ ha onwe ha.” Prophets and Kings, 187, 188.