Akụkụ Akwụkwọ Nsọ anyị tụlere n’isiokwu gara aga kwuru na, “nnukwu nsọpụta nke Mmụọ Nsọ” nke Mkpughe isi nke iri na asatọ, “agaghị abịa ruo mgbe anyị ga-enwe ndị mmadụ a mụrụ ìhè, ndị maara site n’ahụmahụ ihe ọ pụtara ịbụ ndị na-arụkọ ọrụ ọnụ na Chineke.” Ma nkwa ahụ bụ na mgbe “anyị nwere nraranye zuru ezu, nke obi dum, nye ozi Kraịst, Chineke ga-amata eziokwu ahụ site n’ịwụsa Mmụọ Ya n’enweghị tụọ.” Nkọwapụta nke “nnukwu nsọpụta” na-egosi nsọpụta dị nta karị (ịtụọ ihe).
N’ụbọchị Septemba 11, 2001, mmụọ-ozi dị ike nke Mkpughe iri na asatọ rịdatara, ma “akụkụ kasị ukwuu nke nzukọ” n’oge ahụ, ma rue taa, “abụghị ndị na-arụkọ ọrụ ọnụ na Chineke.” N’etiti Septemba 11, 2001, na oge Chineke ga-egosi eziokwu ahụ na n’ikpeazụ e nwere otu ìgwè ndị eruola “nraranye zuru ezu, nke obi ha dum, nye ozi Kraịst,” mmiri ozuzo nke ikpeazụ ka a “tụrụ,” ikpe nke ndị dị ndụ na-eme, ma ikpe amalite n’ụlọ Chineke.
Mkpughe nke iri na asatọ nke Mkpughe, na-akọwa olu abụọ, nke Nwanyị White na-agwa anyị na ha bụ oku abụọ e zigara ụka. Olu nke abụọ (oku), bụ oku ịpụ na Babilọn nke na-eme n’iwu ụbọchị Sọnde nke na-abịa ngwa ngwa. Olu mbụ bịara na Septemba 11, 2001. Ịwụsa nke Mmụọ Nsọ nke malitere mgbe ahụ bụ nke “atụtara,” n’ihi na Kraịst bu ụzọ kwesịrị ime ka ndị mmadụ ahụ ọcha, ndị Ọ ga-emecha wụsa Mmụọ Nsọ n’elu ha “na-enweghị atụ,” ka O weliri ha elu dịka ọkọlọtọ n’oge nnukwu ala ọma jijiji ahụ. Otu ahụ dị mkpa ka e mee ha ka ha dị ọcha tupu olu nke abụọ nke Mkpughe iri na asatọ ada, n’ihi na ha bụ ndị ga-ekwusa ozi ahụ.
N’oge mmechuihu mbu ahụ n’oge opupu ihe ubi nke afọ 1844, ndị Protestant ghọrọ ndị Protestant dapụrụ n’ezi okwukwe, ndị ntụkwasị obi ahụ kwa, ndị n’oge ahụ hụrụ onwe ha n’oge ichere ahụ, nọchiri anya ụlọ nsọ nke ndị bụbu ndị na-abụghị ndị nke Chineke. N’ụbọchị Septemba 11, 2001, mmụọ ozi dị ike nke Mkpughe iri na asatọ siri n’eluigwe rịdata, nzọụkwụ mbụ nke ime ka ụlọ nsọ Chineke nke ụbọchị ikpeazụ ya dị ọcha na nke iwulite ya bidoro, o wee bido site n’ule nke Adventizim Laodisia. N’ụbọchị Julaị 18, 2020, nzọụkwụ nke abụọ nke usoro ule ahụ bidoro. N’oge baptizim Kraịst, usoro nkewa nke Izrel oge ochie bidoro, ebe Kraịst họọrọ ndị na-eso ụzọ mbụ n’oge ahụ, bụ́ ndị ghọrọ ntọala nke ụlọ nsọ Ndị Kraịst nke Ọ nọ na-ewu n’akụkọ ihe mere eme ahụ.
Na mmalite nke ozi afọ atọ na ọkara Ya, Kraịst sachara ụlọ nsọ ahụ, nke Ọ kọwara dịka “ụlọ Nna Ya,” ma na njedebe nke ozi Ya, mgbe Ọ sachara ụlọ nsọ ahụ nke ugboro nke abụọ na nke ikpeazụ, nkwupụta Ya bụ, “a hapụrụ unu ụlọ unu ka ọ bụrụ ihe tọgbọrọ n’efu.” A gafewo ndị bụbu ndị nke ọgbụgba ndụ ahụ, e wee guzobe ndị nke ọgbụgba ndụ ọhụrụ Ya dị ka “Ụlọ Nsọ Ya”. N’oge iwu Sọnde, usoro òtù nke ụka Seventh-day Adventist ga-abụ ihe tọgbọrọ n’efu.
“Onye amụma ahụ sịrị, ‘Ahụrụ m mmụọ-ozi ọzọ ka o si n’eluigwe rịdata, nweenụ ike dị ukwuu; e wee mee ka ụwa na-enwu site n’ebube ya. O wee tie mkpu n’ike n’oké olu, na-asị, Babilọn ukwu ahụ adaala, adaala, ma ọ ghọọla ebe obibi nke ndị mmụọ ọjọọ’ (Mkpughe 18:1, 2). Nke a bụ otu ozi ahụ e nyere site n’aka mmụọ-ozi nke abụọ. Babilọn adaala, ‘n’ihi na o meela ka mba niile ṅụọ mmanya nke iwe nke ịkwa iko ya’ (Mkpughe 14:8). Gịnị bụ mmanya ahụ?—Ozizi ụgha ya. O nyewo ụwa ụbọchị izu ike ụgha n’ọnọdụ Ụbọchị Izu Ike nke iwu nke anọ, ma kwughachikwala ụgha ahụ Setan buru ụzọ gwa Iv n’Iden—anwụghị anwụ eke nke mkpụrụ obi. Ọtụtụ mmehie ozizi ndị ọzọ yiri nke a ka o gbasasịrị ebe niile, ‘na-akụzi iwu mmadụ dịka ozizi’ (Matiu 15:9).”
“Mgbe Jisọs malitere ozi ọha Ya, Ọ sachara Ụlọ Nsọ ahụ pụọ n’ime mmebi nsọ ya nke nkwulu. N’etiti ọrụ ikpeazụ nke ozi Ya bụ nchacha nke abụọ nke Ụlọ Nsọ ahụ. Ya mere n’ọrụ ikpeazụ maka ịdọ ụwa aka ná ntị, a na-eme oku abụọ pụrụ iche nye chọọchị dị iche iche. Ozi nke mmụọ ozi nke abụọ bụ, ‘Babilọn adawo, adawo, obodo ukwu ahụ, n’ihi na o mere mba niile ka ha ṅụọ mmanya nke iwe nke akwụna ya’ (Mkpughe 14:8). Ma n’oke mkpu nke ozi nke mmụọ ozi nke atọ, a na-anụ olu sitere n’eluigwe na-asị, ‘Sitenụ n’ime ya pụta, ndị m, ka unu ghara ịbụ ndị òtù nmehie ya, nakwa ka unu ghara ịnara n’ihe otiti ya. N’ihi na mmehie ya eruola ruo n’eluigwe, Chineke echetakwala ajọ omume ya’ (Mkpughe 18:4, 5).” Review and Herald, December 6, 1892.
Ikpochapụ ụlọ nsọ nke mbụ kwekọrọ n’olu mbụ nke Mkpughe isi nke iri na asatọ, olu nke abụọkwa bụ akwa ukwu ahụ nke na-akpọ ìgwè atụrụ ọzọ nke Chineke ka ha si na Babilọn pụta. Amaokwu nke mbụ ruo nke atọ mezuru mgbe a kwaturu nnukwu ụlọ ndị dị na Obodo New York. Nke ahụ mere na Septemba 11, 2001, e wee mee ikpochapụ ụlọ nsọ nke mbụ, ma ọ bụ nke mbụ n’ime oku abụọ e nyere chọọchị dị iche iche. Oku mbụ ahụ malitere n’oge baptism Kraịst, mgbe Mmụọ Nsọ si n’eluigwe rịdata, ule ahụ wee malite nye Izrel oge ochie. N’Ọgọst 11, 1840, e mere ikpochapụ ụlọ nsọ nke mbụ, ma ọ bụ nke mbụ n’ime oku abụọ e nyere òtù Millerite.
N’oge ahụ, mmiri ozuzo nke ikpeazụ na imechi akara nke puku otu narị na iri anọ na anọ malitere, n’otu njikọ na ihe ngosi ikpeazụ nke Ikpe Nnyocha. N’ihe ngosi ikpeazụ ndị ahụ, a na-anọchi ọrụ Kraịst anya dị ka ihichapụ mmehie nke ndị kwesị ntụkwasị obi n’akwụkwọ mmehie, ma ọ bụ ihichapụ aha ndị na-aza onwe ha Ndị Kraịst n’akwụkwọ nke ndụ. Oge ahụ bụ oge ifesa mmiri ozuzo nke ikpeazụ, n’ihi na Chineke ga-awụsa Mmụọ Nsọ n’enweghị atụ naanị mgbe nzukọ ahụ dị ọcha. N’oge iwu Sunday, mbugharị-awụsa nke Mmụọ Nsọ ga-abụ n’enweghị atụ.
“Gịnị ka unu na-eme, ụmụnna, n’ọrụ ukwu a nke nkwadebe? Ndị na-ejikọta onwe ha na ụwa na-anata ọdịdị nke ụwa ma na-akwadebe maka akara nke anụ ọhịa ahụ. Ma ndị na-enweghi ntụkwasị obi n’ime onwe ha, ndị na-eweda onwe ha ala n’ihu Chineke ma na-eme ka mkpụrụ obi ha dị ọcha site n’ịṅa eziokwu ahụ ntị—ndị a na-anata ọdịdị nke eluigwe ma na-akwadebe maka akara-ọrụ nke Chineke n’egedege ihu ha. Mgbe iwu ahụ ga-apụta ma a pịa akara ahụ n’ahụ ha, agwa ha ga-anọgide dị ọcha ma bụrụ nke enweghị ntụpọ ruo mgbe ebighị ebi.” Testimonies, volume 5, 216.
“Ọrụ nke Mmụọ Nsọ bụ ime ka ụwa kwenye banyere mmehie, na banyere ezi omume, na banyere ikpe. A pụrụ ịdọ ụwa aka ná ntị naanị site n’ịhụ ndị kweere n’eziokwu ka e doro ha nsọ site n’eziokwu ahụ, ka ha na-eme ihe n’usoro ụkpụrụ ndị dị elu ma dị nsọ, na-egosipụta n’ụzọ dị elu ma dị elu karịa, ahịrị nkewa dị n’etiti ndị na-edebe iwu Chineke, na ndị na-azọpịa ha n’okpuru ụkwụ ha. Ido nsọ nke Mmụọ na-egosi ọdịiche dị n’etiti ndị nwere akara Chineke, na ndị na-edebe ụbọchị izu ike adịgboroja. Mgbe ule ahụ bịara, a ga-egosi nke ọma ihe bụ akara anụ ọhịa ahụ. Ọ bụ idebe Sọnde. Ndị, mgbe ha nụsịrị eziokwu ahụ, ka na-anọgide na-ele ụbọchị a anya dị ka ụbọchị nsọ, na-ebu akara aka nke nwoke mmehie ahụ, onye chere ịgbanwe oge na iwu.” Bible Training School, December 1, 1903.
Aịzaịa na-akọwa “ụbọchị ifufe ọwụwa-anyanwụ,” nke ọ na-akọwakwa dị ka “ifufe ike,” nke a na-egbochi (na-anọgide), dị ka oge “ntụpụta” malitere.
N’ókè-ókè, mgbe ọ na-epulite, ị ga-ese okwu na ya: Ọ na-egbochi ifufe ya dị ike n’ụbọchị ifufe ọwụwa-anyanwụ. Ya mere, site n’ihe a ka a ga-ekpochapụ ajọ omume Jekọb; nke a bụkwa mkpụrụ nile ya, bụ iwepụ mmehie ya; mgbe ọ ga-eme ka nkume nile nke ebe-ichụ-àjà dị ka nkume nzu a kụrisịrị akụrịa, ogige arụsị na onyinyo arụsị agaghị eguzo. Ma obodo ahụ e wusiri ike ga-abụ nkịtị, ebe obibi ya ga-abụ ihe a gbahapụrụ agbahapụ, a hapụkwa ya dịka ọzara: n’ebe ahụ ka nwa ehi ga-ata nri, n’ebe ahụkwa ka ọ ga-edina ala, rie alaka ya. Mgbe alaka ya akpọnwụwo, a ga-agbajikwa ha pụọ: ụmụ nwanyị ga-abịa, suokwa ha n’ọkụ: n’ihi na ọ bụ ndị na-enweghị nghọta: ya mere Onye kere ha agaghị emere ha ebere, Onye kpụrụ ha agaghịkwa emere ha amara. Ọ ga-erukwa n’ụbọchị ahụ, na Onyenwe anyị ga-afụcha site n’ọwa osimiri ruo n’iyi Egypt, a ga-achịkọtakwa unu n’otu n’otu, unu ụmụ Izrel. Ọ ga-erukwa n’ụbọchị ahụ, na a ga-afụ opi ukwu ahụ, ha ga-abịakwa, bụ ndị fọdụrụ obere ka ha laa n’iyi n’ala Asiria, na ndị a chụpụrụ achụpụ n’ala Egypt, ha ga-akpọkwa isiala nye Onyenwe anyị n’ugwu nsọ dị na Jerusalem. Aịsaịa 27:6–13.
“Ifufe ọwụwa anyanwụ” bụ ike ahụ nke na-emikpu “ụgbọ mmiri Tashịsh” ma na-eweta ikpe n’elu akwụna Taịa. “Ifufe ọwụwa anyanwụ” bụ ike ahụ nke na-eme ka ndị eze tụọ egwu. “Ifufe ọwụwa anyanwụ” bụ ihe wetara ọrịa “ịkpọọ nkụ” n’elu Ijipt, nke mụtara afọ asaa nke ụnwụ, dịka Josef na Fero mere ka ụwa dum (Ijipt) daba n’ịbụ ohu, ọ bụkwa “ifufe ọwụwa anyanwụ” wetara “igurube” ndị riri ihe nile n’oge mgbapụta ahụ si n’Ijipt. Islam bụ “ifufe ọwụwa anyanwụ.”
Ngagharị mmezigharị nke amụma Baịbụl na-eguzobe na ngagharị mmezigharị ọbụla nwere isiokwu nke ya pụrụ iche. Isiokwu nke ngagharị mmezigharị nke puku mmadụ otu narị na iri anọ na anọ bụ Alakụba. N’ụbọchị Septemba 11, 2001, Alakụba nke Ahụhụ nke atọ wakporo anụ ọhịa nke ụwa, ma George W. Bush, “onye nke abụọ,” ozugbo tinyere mgbochi n’elu “ifufe ọwụwa anyanwụ.” N’oge ihe omume ahụ, dịka Sister White si dee ya, mgbe a wedara nnukwu ụlọ ndị dị na Obodo New York, Mkpughe iri na asatọ, amaokwu nke mbụ ruo nke atọ, mezuru. Amaokwu atọ ahụ na-anọchi anya olu nke mbụ n’ime olu abụọ dị na isi nke iri na asatọ nke Mkpughe. Olu nke abụọ dị na amaokwu nke anọ, ọ na-akọwapụtakwa ọkpụkpọ oku isi na Babilọn pụta, nke na-amalite n’iwu ụbọchị Sọnde na United States. A na-egbochi Alakụba nke ahụhụ nke atọ site n’aka ndị mmụọ ozi anọ nke Mkpughe isi nke asaa, mgbe a na-akàrà puku mmadụ otu narị na iri anọ na anọ ahụ akara.
“Onyenwe anyị Chineke bụ Chineke ekworo, ma Ọ na-anọgide n’ịdị ogologo ntachi-obi n’ebe mmehie na njehie nke ndị Ya nọ n’ọgbọ a. Ọ bụrụ na ndị Chineke ejegharịwo n’ọzụzụmọdụ Ya, ọrụ Chineke gaara aga n’ihu, ozi nile nke eziokwu gaara ebutere mmadụ nile bi n’elu ụwa dum. Ọ bụrụ na ndị Chineke ekwerewo Ya ma bụrụ ndị na-eme okwu Ya, ọ bụrụ na ha debewo iwu Ya, mmụọ-ozi ahụ agaghị abịa na-efe n’etiti eluigwe na ozi ahụ e nyere ndị mmụọ-ozi anọ ahụ ndị ga-ahapụ ifufe ndị ahụ ka ha fee n’elu ụwa, na-eti mkpu sị, Jide, jide ifufe anọ ahụ ka ha ghara ife n’elu ụwa ruo mgbe m ga-akara ndị ohu Chineke akara n’egedege ihu ha. Ma n’ihi na ndị mmadụ bụ ndị na-adịghị-erube isi, ndị na-enweghị ekele, ndị na-adịghị nsọ, dịka Izrel oge ochie, a na-agbatị oge ka mmadụ nile wee nụ ozi ikpeazụ nke ebere a na-ekwusa n’olu ukwu. E gbochila ọrụ Onyenwe anyị, e meela ka oge nke ịka akara ahụ dịkwuo ogologo. Ọtụtụ anụbeghị eziokwu ahụ. Ma Onyenwe anyị ga-enye ha ohere ịnụ ya ma tọghata, ọrụ ukwu nke Chineke ga-agakwa n’ihu.” Manuscript Releases, olu 15, 292.
Ndị e mechiri akara, a na-emechi ha akara tupu iwu ụbọchị Sọnde abịa, n’ihi na a pụrụ ịdọ ụwa aka ná ntị, ya mere a na-akpọkwa ya ka o si na Babilọn pụta, naanị site n’ịhụ ndị nwoke na ndị nwanyị n’oge nsogbu iwu ụbọchị Sọnde ka ha nwere akara nke Chineke. Imechi akara nke puku narị anọ na iri anọ na puku anọ ahụ malitere na Septemba 11, 2001, ma oge imechi akara ahụ egbula oge.
Ndị amụma niile na-agwa ọgbọ ikpeazụ okwu, e wee kpọọ akụkụ Akwụkwọ Nsọ a ozugbo n’ihe metụtara ọgbọ ikpeazụ ahụ. N’ọgbọ ikpeazụ a, ndị nke Chineke “ejeghị ije n’ndụmọdụ Ya,” n’ihi nke a, e gbochiri ma mekwaa ka oge nke ịkpọ akara nsọ daa azụ. E mere ka ọ daa azụ ma gbochie ya site n’aka anụ ọhịa ahụ si n’olulu enweghị ngwụcha pụta, n’ime Mkpughe isi nke iri na otu, nke gburu ndị amụma abụọ ahụ. Anụ ọhịa ahụ n’oge Mgbanwe Ọchịchị French bụ ekweghị na Chineke, ọ nọchikwara anya mmegharị ekweghị na Chineke ahụ ndị webatara “woke-ism,” nke na-eche ụwa ihu ugbu a, butere n’ime mmegharị Future for America; mgbe ahụ Future for America kwụsịrị ịga ije n’ndụmọdụ Chineke ma kwe ka mmetọ nke ndị na-akwalite atụmatụ ha nke oge a banyere mmekọahụ nwoke na nwoke, n’ijikọta aka na ndị ọzọ na-akwalite ịtọ oge, gbochie oge nke ịkpọ akara nsọ.
“Ọtụtụ ihe e kpugheere m na-ejupụta n’uche m, nke m na-amaghịkwa nke ọma otú m ga-esi kwupụta ya. Ma agaghị m enwe ike ịgbachi nkịtị. Onyenwe anyị na-ewe iwe n’ebe ndị ikom ahụ nọ bụ́ ndị na-ebuli onwe ha elu ka ha chịkwaa ụmụnne ha mmadụ, ma meezuo atụmatụ ndị Mmụọ Nsọ katọrọ. Ihe na-eju m anya karịa ka m pụrụ isi kwupụta ya bụ ọdịda unu ịmata na Chineke edobebeghị ndị ikom ndị a. Usoro ọhụrụ a nke ihe kwesịrị ime ka ụjọ jide unu, n’ihi na ọ nwetaghị nkwado nke eluigwe.”
“A gaghị ekwe ka obi eke weta ụkpụrụ nke ya ndị emerụrụ emerụ, ndị na-emebi emebi, n’ọrụ Chineke. E kwesịghị inwe izochi ụkpụrụ nke okwukwe anyị. Ozi mmụọ ozi nke atọ ka ndị Chineke ga-akpọsa. Ọ ga-ebuwanye ibu ruo n’iti mkpu ukwu ahụ. Onyenwe anyị nwere oge a họpụtara mgbe Ọ ga-emecha ọrụ ahụ; ma òlee mgbe bụ oge ahụ? Mgbe eziokwu a ga-ekwusara maka ụbọchị ikpeazụ ndị a ga-apụta dịka àmà nye mba niile, mgbe ahụ ka ọgwụgwụ ga-abịa. Ọ bụrụ na ike Setan abanye ọbụna n’ime ụlọ nsọ Chineke n’onwe ya, ma chịkwaa ihe dị ka ọ masịrị ya, a ga-agbatị oge nkwadebe.”
“Nke a bụ ihe nzuzo nke mmegharị ndị e mere iji guzogide ndị ikom ndị ahụ Chineke zitere na ozi nke ngọzi maka ndị ya. A kpọrọ ndị ikom ndị a asị. E lelịrị ndị ikom ahụ na ozi Chineke, n’eziokwu dị ka a kpọrọ Kraịst n’onwe ya asị ma lelịa ya n’ọbịbịa mbụ ya. Ndị nọ n’ọnọdụ ọrụ dị mkpa egosipụtawo kpọmkwem àgwà ndị ahụ Setan kpughewo. Ha achọwo ịchịkwa uche mmadụ, ime ka echiche ha na nkà ha nọrọ n’okpuru ọchịchị mmadụ. E nweela mbọ ime ka ndị ohu Chineke nọrọ n’okpuru njikwa nke ndị mmadụ ndị na-enweghị ihe ọmụma na amamihe nke Chineke, ma ọ bụ ahụmahụ n’okpuru nduzi nke Mmụọ Nsọ. A mụpụtawo ụkpụrụ ndị na-ekwesịghị ịhụ ìhè ụbọchị ma ọlị. E kwesịkwara ikpochi nwa a na-amụghị n’iwu ozugbo o kụrụ ume mbụ nke ndụ. Ndị mmadụ nwere oke aghaala megide Chineke na eziokwu na ndị ozi ahọpụtara nke Onyenwe anyị, na-eguzogide ọrụ ha site n’ụzọ ọ bụla ha tụrụ egwu iji. Biko tụlee ụdị uru dị n’amamihe na atụmatụ nke ndị ahụ legharịrị ozi Chineke anya, ma, dịka ndị odeakwụkwọ na ndị Farisii, leliakwa kpọmkwem ndị ikom ahụ Chineke ji weta ìhè na eziokwu nke ndị ya chọrọ.” The 1888 Materials, 1525.
Oge nke mmechi nke malitere na Septemba 11, 2001, ka a gbochiri, n’ihi na e kwere ka ndị nnọchite anya Setan bata n’ime “ụlọ nsọ nke Chineke n’onwe ya.” Ihe kwesịkwara ịhụ ebe a bụ na site n’afọ 1798 ruo 1844, e wuru ụlọ nsọ Millerite, ma n’Ọktoba 22, 1844, onye ozi nke ọgbụgba ndụ bịara na mberede n’ụlọ nsọ ya. Ụlọ nsọ ahụ na usuu ndị ahụ ka ndị pope zọridere n’okpuru ụkwụ ruo otu puku afọ abụọ na iri isii, ma mgbe ọchịchị popu natara ọnyá ya na-egbu egbu, Kraịst malitere ọrụ nke iwulite ụlọ nsọ Millerite, ma akara nke ụlọ nsọ ahụ bụ ọnụọgụ iri anọ na isii, n’elu ọtụtụ ndị akaebe.
N’ụbọchị Ọgọst 11, 1840, mmụọ ozi nke Mkpughe isi nke iri rịdara, ikpe nke Protestantism wee malite. A na-emegharị akụkọ ahụ ugboro ọzọ n’otu mkpụrụedemede ahụ nile.
N’Akwụkwọ Nsọ, ọ bụ “ifufe ọwụwa anyanwụ” na-emikpu ụgbọ mmiri Tashish, na-eme ka nnukwu obodo ahụ, Taịa, daa, ma na-eme ka ndị eze na ndị ahịa tie mkpu ugboro atọ, “ahuhu, ahuhu” (egbe, egbe). Ma n’amaokwu Aịsaịa anyị na-atụle, ụbọchị nke “ifufe ọwụwa anyanwụ” bụ ụbọchị mgbe Chineke “na-egbochi ifufe ya siri ike.” N’amaokwu a, a na-ejide “ifufe ọwụwa anyanwụ” ahụ ka ọ ghara igbochi ọrụ nke mmụọ ozi nke atọ; ọrụ a bụ nke a na-arụzu n’oge mmiri ikpeazụ. N’amaokwu a, isiokwu nke “ifufe ọwụwa anyanwụ” ahụ a na-ejide bụ nke na-akọwapụta mmiri ikpeazụ, ọrụ nke mmụọ ozi nke atọ, na nchịkọta ụmụ Chineke ndị ọzọ nọ na Babilọn. N’oge ahụ, ndị mmụọ ozi anọ na-ejide ifufe anọ ahụ, n’oge e ji akàrà ndị otu narị puku iri anọ na anọ.
Mgbe ihe ndị a gasịrị, ahụrụ m ndị mmụọ ozi anọ ka ha guzo n’akụkụ anọ nke ụwa, na-ejide ifufe anọ nke ụwa, ka ifufe ghara ife n’elu ụwa, ma ọ bụ n’elu oké osimiri, ma ọ bụ n’elu osisi ọbụla. Ahụrụ mkwa mmụọ ozi ọzọ ka ọ na-arịgo site n’ọwụwa anyanwụ, na-enwe akara nke Chineke dị ndụ; o wee tie mkpu n’olu ukwu nye ndị mmụọ ozi anọ ahụ, ndị e nyere ya ka ha mebie ụwa na oké osimiri, sị, Emerụla ụwa ahụ, ma ọ bụ oké osimiri, ma ọ bụ osisi ndị ahụ, ruo mgbe anyị ga-akara ndị ohu Chineke anyị akara n’egedege ihu ha. Mkpughe 7:1–3.
Ịkwụsị nke “ifufe ọwụwa anyanwụ,” ijide nke “mba ndị iwe juru” na ijide nke “ifufe anọ” niile na-eme n’oge mmiri ikpeazụ; n’ihi na ọ bụ n’oge mmiri ikpeazụ ka a na-edobe akara nke Chineke n’elu ndị Ya. Ifufe anọ ndị mmụọ ozi anọ ahụ na-egbochi bụ ihe nnọchianya nke Alakụba.
“Ndị mmụọ-ozi na-ejide ifufe anọ ahụ, nke e gosiri dịka ịnyịnya iwe juru n’obi nke na-achọ ịkpụpụ onwe ya ma gbaa ọsọ gafee ihu ụwa dum, na-eburu mbibi na ọnwụ n’ụzọ ya.
“Ànyị ga-ehi ụra n’elu nnọọ nsọtụ nke ụwa ebighị ebi? Ànyị ga-adị umengwụ, oyi, na ndị nwụrụ anwụ? O, ka anyị wee nwee n’ime ụka anyị Mmụọ na ume Chineke nke ekuuru n’ime ndị Ya, ka ha wee guzo ọtọ n’ụkwụ ha ma dịrị ndụ. Anyị kwesịrị ịhụ na ụzọ ahụ dị warara, na ọnụ ụzọ ámá ahụ dịkwa warara. Ma dịka anyị na-esi n’ọnụ ụzọ ámá ahụ dị warara gafee, mbara ya enweghị njedebe.” Manuscript Releases, olu nke 20, 217.
Anyi ga-atụle eziokwu ndị a n’ụzọ ka ukwuu n’isiokwu na-esonụ, n’ihi na ọ bụ “n’ụbọchị ndị eze ndị a,” nke alaeze nke asatọ n’amụma Akwụkwọ Nsọ nọchiri anya ya, nke “si n’ime asaa” alaeze ndị ahụ, ka Chineke na-eguzobe alaeze ebighị ebi.
Ma n’ụbọchị ndị eze ndị a ka Chineke nke eluigwe ga-eguzobe alaeze, nke a gaghị ebibi ebibi ruo mgbe ebighị ebi: a gaghịkwa ahapụ alaeze ahụ n’aka ndị ọzọ, kama ọ ga-agbajisị ma lara alaeze ndị a niile n’iyi, ọ ga-eguzokwa ruo mgbe ebighị ebi. N’ihi na ị hụrụ na e si n’ugwu bepụ nkume ahụ n’enweghị aka, nakwa na ọ gbajisịrị ígwè, ọla, ụrọ, ọlaọcha, na ọlaedo; nnukwu Chineke emewo ka eze mara ihe ga-eme n’ọdịnihu: nrọ ahụ bụkwa ihe doro anya, nkọwa ya bụkwa ihe siri ike. Daniel 2:44, 45.