Mgbe Onyenwe anyị batara n’ọgbụgba-ndụ na Izrel oge ochie, O nyere mbadamba nkume abụọ dịka ntọala na akara nke mmekọrịta ọgbụgba-ndụ ahụ. Mbadamba nkume abụọ ahụ gosikwara ọrụ dịịrị Izrel oge ochie igosi ụwa àmà dị ndụ banyere mbadamba nkume abụọ ahụ. Mgbe Onyenwe anyị batara n’ọgbụgba-ndụ na Izrel nke oge a, O nyere mbadamba nkume abụọ dịka ntọala na akara nke mmekọrịta ọgbụgba-ndụ ahụ. Mbadamba nkume abụọ ahụ gosikwara ọrụ dịịrị ha igosi ụwa àmà dị ndụ banyere mbadamba nkume anọ ahụ niile.
E nyere mbadamba nkume abụọ ahụ nye Izrel oge ochie n’ezie ozugbo Chineke napụtara ha n’ezie n’ịbụ ohu n’agbụ Egypt, ma duru ha gafee ndakpọ olileanya nke ịgafe Osimiri Uhie. Oge ahụ Izrel oge ochie n’ezie nọ n’agbụ ka e kọwara kpọmkwem n’amụma dị ka afọ narị anọ na iri atọ, ma mgbe ha nọ n’agbụ, Izrel oge ochie n’ezie chefuru, ma kwụsị idebe, ụbọchị izu ike nke ụbọchị nke asaa.
E nyere tebụl abụọ ahụ nye Izrel nke ime mmụọ nke oge a obere oge ka Chineke tọhapụrụ ha n’ọrịa ime mmụọ nke ịgba ohu n’okpukpe Katọlik, ma duzie ha gafee nnukwu ndakpọ olileanya nke 1844. E kpọmkwemara oge nke Izrel nke ime mmụọ nke oge a nọ n’ịgba ohu n’amụma dị ka otu puku afọ abụọ narị isii, ma mgbe ha nọ n’ịgba ohu ahụ, Izrel nke ime mmụọ nke oge a chefuru, ma kwụsị idebe, ụbọchị izu ike nke ụbọchị nke asaa.
N’ime akụkọ ahụ n’onwe ya mgbe Chineke nyere Mozis mbadamba nkume abụọ ahụ ka o buru ha nye Izrel oge ochie, nwanne ya Eron nọ na-akpụ oyiyi ọlaedo nke nwa ehi. Mbadamba nkume abụọ nke Iwu Iri ahụ na-egosi na Chineke bụ Chineke ekworo, a na-egosipụtakwa ekworo Ya ahụ karịsịa megide ikpere arụsị; ma ka Mozis si n’ugwu ahụ na-arịda, Izrel oge ochie nọ na-agba egwú n’ịgba ọtọ gburugburu oyiyi ọlaedo nke onye a họpụtara ka ọ bụrụ ọnụ na-ekwuru Chineke mepụtara.
Mosis gwara Eron okwu niile nke Onyenwe anyị, onye zitere ya, na ihe ịrịba ama niile nke O nyere ya iwu ime. Mosis na Eron wee gaa kpọkọta ndị okenye niile nke ụmụ Izrel. Eron wee kwuo okwu niile nke Onyenwe anyị gwara Mosis, wee mee ihe ịrịba ama ndị ahụ n’ihu ndị mmadụ. Ọpụpụ 4:28–30.
Nwanne nwoke nke onye-amụma ahụ duuru Izrel oge ochie n’ime akụkọ ihe mere eme nke ọgbụgba-ndụ ahụ mgbe e nyere mbadamba nkume abụọ nke ọgbụgba-ndụ ahụ, bụ onye ndu n’ime nnupụisi nke ihe oyiyi nke ekworo. Di nke nwanyị-amụma ahụ nke duuru Izrel nke oge a n’ime akụkọ ihe mere eme nke ọgbụgba-ndụ ahụ mgbe e nyere mbadamba nkume abụọ nke ọgbụgba-ndụ ahụ, bụ onye ndu n’ime nnupụisi nke 1863, ma 1863 na-akara ọgbọ mbụ nke Adventism dị ka ihe oyiyi nke ekworo a na-etinye n’ọnụ ụzọ nke ọnụ ụzọ ama ebe ịchụàjà dị.
Mgbe ahụ, ọ sịrị m, Nwa nke mmadụ, bulie anya gị ugbu a n’ụzọ nke ugwu. Ya mere, ebuliri m anya m n’ụzọ nke ugwu, ma le, n’akụkụ ugwu n’ọnụ ụzọ ámá ebe ịchụàjà a nọ, e nwere onyinyo a nke ekworo n’ebe mbata. Ezekiel 8:5.
“Ebe-ichu-àjà” bụ ihe nnọchianya nke Kraịst.
“Anyi nọ n’ihe ize ndụ nke ịgwakọta ihe dị nsọ na ihe nkịtị. Ọkụ dị nsọ nke sitere n’aka Chineke ka a ga-eji n’ọrụ mgbalị anyị. Ebe-ichụ-àjà nke eziokwu bụ Kraịst; ọkụ nke eziokwu bụ Mmụọ Nsọ. Nke a bụ mmụọ nsọpụrụ anyị. Ọ bụ naanị mgbe Mmụọ Nsọ na-edu ma na-akụziri mmadụ ụzọ ka ọ bụrụ onye ndụmọdụ a pụrụ ịtụkwasị obi. Ọ bụrụ na anyị esite n’ebe Chineke nọ na n’ebe ndị Ọ họpụtara nọ tụgharịa gaa jụọ ase n’ebe-ichụ-àjà ndị ọbịa, a ga-aza anyị dị ka ọrụ anyị si dị.” Selected Messages, book 3, 300.
“Ọnụ-ụzọ” ahụ bụ nzukọ.
“Nye mkpụrụobi dị umeala n’obi, nke kwere ekwe, ụlọ Chineke n’elu ụwa bụ ọnụ ụzọ eluigwe. Abụ otuto, ekpere, na okwu ndị nnọchiteanya Kraịst na-ekwu, bụ ụzọ Chineke họpụtara iji kwadebe otu ndị mmadụ maka nzukọ eluigwe ahụ, maka ofufe ahụ kasị elu nke ọ dịghị ihe ọbụla na-emerụ emerụ pụrụ ịbanye n’ime ya.” Testimonies, volume 5, 491.
N’afọ 1863, Adventism nke Laodisia ghọrọ ụka e debara n’iwu ma kwụsị ịbụ mmegharị. N’oge ahụ ka ha “batara” n’akụkọ ihe mere eme nke ụka. N’afọ 1863, ụka Kraịst banyere n’ọgbakọ iwu na ọchịchị nke United States of America. N’afọ ahụ kwa ka ha webatara eserese ụgha iji dochie tebụl nsọ abụọ nke Habakkuk. Ozugbo e kwadebere tebụl nke abụọ, n’ihe gbasara akụkọ ihe mere eme amụma, ndị ahụ e ji Erọn mee ihe nnọchianya ha nọ na-akwadebe onyinyo ụgha.
Iwu nke Abụọ bụ ịdọ aka ná ntị kacha doo anya megide ikpere arụsị na ife onyoonyo. Ọ bụkwa n’ebe ahụ ka Chineke ji akọwapụta agwa Ya dịka Chineke ekworo. Ọ bụkwa n’ebe ahụ ka O doro ụkpụrụ ahụ anya na Ọ na-edobe ikpe Ya megide ndị ajọ omume ruo n’ọgbọ nke atọ na nke anọ. Iwu Iri ahụ bụ nkọwa zuru ezu nke agwa Kraịst.
“N’ihi ịjụ Kraịst, tinyere ihe ndị sochiri ya, ha bụ ndị kpatara ya. Mmehie nke mba na mbibi nke mba sitere n’aka ndị ndú okpukpe.”
“Ọ́ bụghị na n’ụbọchị anyị ka mmetụta ndị a ka na-arụ ọrụ? N’etiti ndị ọrụ ubi-vine nke Onyenwe anyị, ọ̀ bụghị na ọtụtụ na-agbaso nzọụkwụ ndị ndú ndị Juu? Ọ̀ bụghị na ndị nkụzi okpukpe na-eduhie mmadụ pụọ n’ihe doro anya Okwu Chineke na-achọ? Kama ịkụziri ha nrubeisi nye iwu Chineke, ọ̀ bụghị na ha na-akụziri ha mmehie iwu? Site n’ọtụtụ ikpo okwu nke ụka, a na-akụziri ndị mmadụ na iwu Chineke adịghị arụ ọrụ n’ahụ́ ha. A na-ebuli ọdịnala, ụkpụrụ, na omenala mmadụ elu. A na-akwalite mpako na afọ ojuju onwe onye n’ihi onyinye Chineke, ebe a na-eleghara ihe Chineke na-arịọ anya.”
“N’ịtụfu iwu nke Chineke n’akụkụ, ndị mmadụ amaghị ihe ha na-eme. Iwu Chineke bụ nkọwa e dere ede nke agwa Ya. Ọ na-eburu n’ime ya ụkpụrụ nke alaeze Ya. Onye jụrụ ịnakwere ụkpụrụ ndị a na-etinye onwe ya n’èzí ọwa nke ngọzi Chineke na-asọpụta.” Christ’s Object Lessons, 305.
Àgwà Kraịst bụ onyinyo Ya, ọ na-agụnyekwa na Ọ bụ Chineke ekworo. E gosipụtara ekworo Chineke n’ime Kraịst mgbe Ọ sachara ụlọ nsọ ugboro abụọ. N’oge mbụ a sachara ụlọ nsọ, e mechara duru ndị na-eso ụzọ Ya, ndị hụrụ ọrụ ahụ, icheta na Akwụkwọ Nsọ kwuru banyere ekworo Chineke.
Ememme Ngabiga nke ndị Juu adịworị nso, Jisọs wee rigoro Jerusalem, hụkwa n’ụlọ nsọ ndị na-ere ehi na atụrụ na nduru, na ndị na-agbanwe ego ka ha nọ ọdụ: Mgbe O mesịrị ụtarị site n’ụdọ nta, Ọ chụpụrụ ha niile n’ụlọ nsọ ahụ, tinyere atụrụ na ehi; Ọ wụfukwara ego ndị na-agbanwe ego, kwatukwa tebụl ha; Ọ sịrịkwa ndị na-ere nduru, Wepụnụ ihe ndị a n’ebe a; emelakwala ụlọ Nna m ụlọ ịzụ ahịa. Ndị na-eso ụzọ Ya wee cheta na e dere ya n’Akwụkwọ Nsọ, Anụrị nke ụlọ Gị eriwola m. Jọn 2:13–17.
N’Ihe odide nsọ, ma n’asụsụ Hibru ma n’asụsụ Grik, okwu a sụgharịrị “na-ekwo ekworo” bụkwa otu okwu ahụ a sụgharịrị “anyaụfụ.” Ha bụ otu okwu ahụ. Mgbe Kraịst sachara ụlọ nsọ ahụ, Ọ nọ na-egosipụta anyaụfụ Chineke, nke bụ àgwà nke agwa Chineke a kpọrọ aha na iwu nke abụọ, a na-egosipụtakwa ya pụrụ iche megide ikpere arụsị. Mgbe Mozis si n’ugwu ahụ rịdata na mbadamba nkume abụọ ahụ ma ghọta ihe Eron mere na ihe ndị mmadụ ahụ na-eme, o tiwara mbadamba nkume abụọ ahụ. Mbadamba nkume abụọ ahụ bụ ezi oyiyi nke anyaụfụ ahụ, n’ihi na ha bụ nnọchite anya a na-ahụ anya nke na-egosi Chineke dịka Chineke na-enwe anyaụfụ. Mgbe Mozis tiwara mbadamba nkume abụọ ahụ, ọ nọ na-egosipụta anyaụfụ ahụ n’onwe ya nke a kpọrọ aha na iwu nke abụọ.
Mosis we chigharịrị, si n’ugwu ahụ rida, mbadamba nkume abụọ nke ihe-àmà ahụ dịkwa n’aka ya: e dere mbadamba nkume ndị ahụ n’akụkụ ha abụọ; e dere ha n’otu akụkụ na n’akụkụ nke ọzọ. Mbadamba nkume ndị ahụ bụ ọrụ Chineke, ederede ahụ kwa bụ ederede Chineke, a pịakwasịrị ya n’elu mbadamba nkume ndị ahụ. Ma mgbe Joshua nụrụ mkpọtụ nke ndị mmadụ ahụ ka ha nọ na-eti mkpu, ọ sịrị Mosis, E nwere ụda agha n’ogige ahụ. O wee sị, Ọ bụghị olu nke ndị na-eti mkpu mmeri, ọ bụghịkwa olu nke ndị na-ebe akwa n’ihi imeri emeri: kama ọ bụ ụda ndị na-abụ abụ ka m na-anụ. O wee ruo, ozugbo ọ bịarutere nso n’ogige ahụ, na ọ hụrụ nwa ehi ahụ, na ịgba egwú ahụ: iwe Mosis wee dị ọkụ nke ukwuu, o wee si n’aka ya tụfuo mbadamba nkume ndị ahụ, ma kụrisịa ha n’okpuru ugwu ahụ. Ọpụpụ 32:15–19.
Mbadamba nkume abụọ ahụ bụ àmà nke agwa Chineke. Agwa Chineke bụ onyinyo ahụ a ga-akpụ n’ime mmadụ site n’ezi omume nke Kraịst. Mbadamba abụọ ahụ bụ ezi onyinyo ekworo, ma Erọn arụpụtawo onyinyo ekworo ụgha n’oge ahụ kpọmkwem a na-enye ndị Izrel oge ochie ezi onyinyo ekworo ahụ. Ndị nwere Kraịst akpụpụtara n’ime ha nwere onyinyo Ya na uwe-nwuda nke ezi omume Ya, ma ndị na-eme ememme Erọn nọ na-agba egwú n’ịgba ọtọ, n’ihi na ha bụ ndị Laodisia. Ndị Laodisia bụ “ndị ahụhụ, na ndị ebere kwesịrị, na ndị ogbenye, na ndị ìsì, na ndị gba ọtọ.”
Mgbe Mozis hụrụ na ndị ahụ gba ọtọ; (n’ihi na Eron emeela ka ha gba ọtọ ruo n’ịbụ ihere n’etiti ndị iro ha). Ọpụpụ 32:25.
N’afọ 1856, afọ asaa tupu e wepụta chaatị aghụghọ ahụ, ma James ma Ellen White kọwara na mmegharị ahụ agafewo n’ọnọdụ Laodisia. N’afọ 1863, ndị Adventist nọ n’ọnọdụ ime mmụọ nke ịbụ “ndị gba ọtọ,” dịka Izrel oge ochie siri bụrụ n’ezie “ndị gba ọtọ” ka ha na-agba egwu gburugburu ihe oyiyi aghụghọ nke ekworo. Aghụghọ ahụ Erọn mere bụ arụsị e jiri ọlaedo mee, ma ọ bụ ihe oyiyi nwa ehi, nke bụ anụ ọhịa. Ọ bụ ihe oyiyi nke anụ ọhịa ahụ, ọ bụkwa ihe oyiyi nye anụ ọhịa ahụ. Nwa ehi ọlaedo ahụ bụ ihe oyiyi nke anụ ọhịa ahụ, ma e nyekwara ya chi ndị ahụ Erọn kwupụtara n’enweghị ezi omume na ha bụ ndị tọhapụrụ Izrel n’ibu ohu Ijipt.
O we nata ya n’aka ha, wee kpụọ ya site n’ọrụ ihe a na-eji awa ihe, mgbe o mere ya nwa-ehi a wụrụ awụ; ha wee sị, Ndị a bụ chi gị, O Izrel, ndị kpọpụtara gị n’ala Ijipt. Mgbe Eron hụrụ ya, o wuru ebe-ichu-àjà n’ihu ya; Eron wee kpọsaa, sị, Echi bụ ememme nye Jehova. Ha wee bilie n’isi ụtụtụ echi ya, chụọ àjà-nsure-ọkụ, wetakwa àjà-udo; ndị mmadụ wee nọdụ ala iri ihe na ịṅụ ihe ọṅụṅụ, ha wee bilie igwu egwu. Ọpụpụ 32:4–6.
Nwa-ehi ọlaedo ahụ bụ onyinyo nke anụ ọhịa, ma e doro ya nye chi ụgha, ya mere ọ bụkwa onyinyo (onyinye) nye anụ ọhịa ahụ. E ji ọlaedo mee onyinyo ahụ, nke bụ akara nke Babilọn, ma ọ bụ nwa-ehi, nke bụ ụdị onyinye kachasị elu n’ozi ụlọ nsọ. E doro ya nye chi nile nke Ijipt. Babilọn Omimi (n’ihi na àmà amụma nile na-akọwa njedebe nke ụwa) mejupụtara nwanyị nke nọkwasịrị n’elu anụ ọhịa. Anụ ọhịa ahụ nwanyị ahụ nọkwasịrị bụ Mba Ndị Jikọrọ Ọnụ (ndị eze iri), ma bụrụ akara nke dragọn, ekweghị na Chineke, na Ijipt. Nwanyị ahụ n’onwe ya bụ adịgboroja nke ezi nzukọ Chineke. Nwa-ehi ọlaedo ahụ Erọn doro nye chi nile nke Ijipt bụ ihe atụ nke nnukwu akwụna nke Mkpughe iri na asaa, onye bụ Babilọn (ọlaedo), nke nọkwasịrị n’elu anụ ọhịa (Ijipt) na ụka adịgboroja (nwa-ehi).
N’otu oge ahụ kwa, Erọn wuru ebe ịchụàjà, nke, dịka e kọwaworo ya ugbu a, na-anọchi anya Kraịst, ezi ebe ịchụàjà ahụ. O wee guzobe usoro ofufe ụgha, n’ihi na o kpọsara emume nye Onyenwe anyị n’echi ya. Nwa ehi ọlaedo Erọn bụ onyinyo “nke” ma bụrụkwa “nye” anụ ọhịa ahụ, e dokwara ya “n’ihu” Kraịst ụgha, a kpụkwara otu ụbọchị iche iji mee emume usoro ofufe ụgha ya.
United States bụ ike ahụ nke na-ewulite onyinyo nye anụ ọhịa ahụ, ma mgbe ahụ na-amanye ụwa ka ọ soro ihe nlereanya ya. United States nwere ike ịmanye usoro ofufe ahụ n’elu ụwa, ọ na-emekwa nke a n’ihu anụ ọhịa ahụ, “n’ihu” ya.
M wee hụ anụ ọhịa ọzọ ka ọ na-apụta n’ala; o nwekwara mpi abụọ dị ka nwa atụrụ, ọ na-ekwukwa okwu dị ka dragọn. Ọ na-ejikwa ike nile nke anụ ọhịa mbụ ahụ n’ihu ya, ma na-eme ka ụwa na ndị bi n’ime ya fee anụ ọhịa mbụ ahụ ofufe, onye e gwọrọ ọnya ọnwụ ya. Mkpughe 13:11, 12.
Nwoke mmehie ahụ, nke bụ ọkwa Pọpu, bụ anụ ọhịa nke si n’oké osimiri pụta nke Mkpughe iri na atọ. Mgbe United States kwuchara okwu dịka dragọn, n’iwu Ụka nke Sọnde na-abịa n’oge na-adịghị anya, ọ na-amalite mgbe ahụ ịmanye ụwa ka o guzobe onyinyo nye anụ ọhịa ahụ “n’ihu” ya. Anụ ọhịa ahụ nọ n’ihu United States (anụ ọhịa nke ụwa), bụ ọkwa Pọpu (anụ ọhịa nke osimiri). Ọkwa Pọpu bụ Kraịst ụgha, ma Erọn guzobere onyinyo ọlaedo ya n’ihu Kraịst ụgha, n’ihi na Kraịst bụ ezi ebe ịchụàjà. Erọn wee hiwe usoro ofufe ụgha dị ka e sere ya n’ọnụ n’ịkpọsa ụbọchị ememme ahụ nke ga-eme n’echi ya. United States kwa na-amanye usoro ofufe ụgha, ọ bụkwa ihe a na-ejikọta na ụbọchị ofufe ụgha.
Mgbe Moses si n’ugwu ahụ rịdata, esemokwu ahụ dị n’etiti ezi oyiyi ahụ na oyiyi ụgha nke ekworo—oyiyi nke Kraịst ma ọ bụ oyiyi nke Setan. Ngbanwe-ụgha ahụ mejupụtara Kraịst ụgha (ebe ịchụàjà), ahụmịhe ụgha (Laodisia), na ụbọchị ofufe ụgha (“echi bụ ememme nke Onyenwe anyị”). Nnupụisi nke nwa ehi ọlaedo ahụ na-anọchi anya nnupụisi nke iwu Sọnde na-abịa n’oge na-adịghị anya, ma ọ na-anọchikwa anya nnupụisi nke Adventizim nke Laodisia n’afọ 1863.
N’afọ 1863, e webatara tebụl adịgboroja iji kpuchie ọla ndị dị oké ọnụ ahịa nke nrọ Miller, dịka e sere ha n’elu tebụl abụọ Habakuk. Tebụl abụọ ahụ ka e jiri tebụl abụọ ahụ Mozis natara n’ugwu mee ihe nnọchianya ha. N’afọ 1863, e mere njikọ iwu na ọchịchị United States, si otú a kwụsị ije Millerite ahụ ma debanye ije Laodisia n’usoro iwu dịka ụka Seventh-day Adventist. A nọchiri anya mmekọrịta ahụ site n’onyinyo Eron nye anụ ọhịa ahụ, nke amụma kọwara dị ka njikọta nke Ụka na Ọchịchị; ya mere, nke a na-anọchi anya ndị Millerite na-eguzobe mmekọrịta Ụka-na-Ọchịchị n’afọ 1863, ma na-anọchikwa United States n’iwu Ụka nke Sọnde na-abịa n’oge na-adịghị anya.
Ndị nzuzu Erọn na-agba egwu n’ọtọ, ndị na-anọchi anya ahụmahụ ụgha nke Laodisia, bụ nnọọ dịka mmegharị Millerite ghọrọ na 1856. A tụnyere ahụmahụ ime mmụọ nke ndị nzuzu Erọn na-agba egwu nọchiri anya ya na ahụmahụ Mozis, onye na-egosipụta ekworo nke agwa Chineke megide ikpere arụsị. “Egwu” n’amụma bụ akara nke aghụghọ, ma ndị nzuzu Erọn na-agba egwu nọchikwara anya aghụghọ nke United States na-ebute ka ọ na-amanye ụwa “ịgba egwu” n’olu ndị egwú Nebukadneza, mgbe akwụna Taịa na-abụ abụ ya.
N’afọ 1863, mmegharị Millerite nke Laodisia gbanwere bụrụ chọọchị Seventh-day Adventist nke Laodisia edebanyere n’iwu. Dịka e gosiri n’edemede ndị gara aga, n’afọ 1863, e wurughachiri Jeriko, n’ihi na Jeriko bụ akara nke ụba Laodisia ma na-eje ozi dị ka ihe adịgboroja nke obodo Jerusalem. N’afọ 1863, iwebata chaatị amụma adịgboroja nọchiri anya mmegharịghachi nke akụkọ Eron, nwa-ehi ọlaedo ahụ, na ndị nzuzu na-agba egwú. Akụkọ nke mgbapụta n’Oké Osimiri Uhie ka Nwannaanyị White ji ugboro ugboro kọwaa akụkọ Adventism mbụ, ma itinye nke a n’ọrụ kwekọrọ nke ọma na akụkọ Mosis na Eron n’arụmụka banyere oyiyi nke ekworo.
N’afọ 1863, ọgbọ mbụ nke Adventism nke Laodisia malitere mgbe e tinyere oyiyi ekworo n’ọnụ ụzọ ámá (ụka), nke dị n’ihu ebe ịchụàjà (Kraịst). Ọgbọ mbụ ahụ wee “bata” n’akụkọ ihe mere eme nke ihe arụ ndị na-arịwanye elu.
Mgbe ahụ ọ sịrị m, Nwa nke mmadụ, welie anya gị ugbu a n’ụzọ chere ihu n’ugwu. Ya mere, eweliri m anya m n’ụzọ chere ihu n’ugwu, ma le, n’akụkụ ugwu, n’ọnụ ụzọ ebe ịchụàjà, ka ihe oyiyi a nke ekworo dị n’ọnụ mbata. Ezekiel 8:5.
Anyị ga-aga n’ihu na ntụle ndị a n’isiokwu na-esote.
“Gịnị bụ ọnọdụ anyị n’oge a dị egwu ma dị nsọ? Ewoo, nganga dị aṅaa ka na-achị n’ime nzukọ-nsọ, ụdị ihu abụọ dị aṅaa, ụdị aghụghọ dị aṅaa, ịhụnanya uwe na ịchọ mma, ihe efu na ntụrụndụ, na agụụ ịnọ n’elu! Mmehie ndị a niile emeela ka uche gbaa ọchịchịrị, nke mere na a ghọtaghị ihe ndị ebighị ebi. Anyị agaghị enyocha Akwụkwọ Nsọ ka anyị wee mara ebe anyị nọ n’akụkọ ihe mere eme nke ụwa a? Anyị agaghị aghọ ndị nwere nghọta banyere ọrụ a na-arụrịrị anyị n’oge a, na ọnọdụ anyị dịka ndị mmehie kwesịrị ịnọ n’ime ya mgbe ọrụ mkpuchi mmehie a na-aga n’ihu? Ọ bụrụ na anyị nwere nchegbu ọbụla banyere nzọpụta nke mkpụrụ obi anyị, anyị aghaghị ime mgbanwe doro anya. Anyị aghaghị iji ezi nchegharị chọọ Onyenwe anyị; anyị aghaghịkwa iji mmechuihu miri emi nke mkpụrụ obi kwupụta mmehie anyị, ka e wee hichapụ ha.”
“Anyị agaghịzi anọgide n’ala a e mere ka ọ maa mma n’ụzọ aghụghọ. Anyị na-abịaru nso ngwa ngwa n’ọgwụgwụ oge nnwale anyị. Ka mkpụrụobi ọ bụla jụọ, Olee otú m si guzo n’ihu Chineke? Anyị amaghị oge dị nso a ga-eburu aha anyị n’ọnụ Kraịst, ma kpebie ikpe anyị n’ikpeazụ. Gịnị, ee, gịnị ka mkpebi ndị a ga-abụ? A ga-agụ anyị n’etiti ndị ezi omume, ka a ga-agụkwa anyị n’etiti ndị ajọ omume?”
“Ka nzukọ‐nsọ bilie, chegharịa site n’ịla azụ ya n’ihu Chineke. Ka ndị nche mụrụ anya, nye kwa opi ụda doro anya. Ọ bụ ịdọ aka ná ntị doro anya ka anyị ga-ekwusa. Chineke na-enye ndị ohu Ya iwu, ‘Tie mkpu n’olu dara ụda, echekwala onwe gị, welie olu gị elu dị ka opi, gosi ndị m mmehie ha, gosi kwa ụlọ Jekọb mmehie ha’ (Aịsaịa 58:1). A ghaghị inweta nlebara anya nke ndị mmadụ; ma ọ bụrụ na a pụghị ime nke a, mgbalị niile abaghị uru; ọbụna ma mmụọ ozi si n’eluigwe rịdata gwa ha okwu, okwu ya agaghị eme ha ihe ọma karịa ka a ga-asị na ọ na-agwa ntị oyi nke ọnwụ okwu.”
“Nzukọ Kraịst aghaghị ịkpọte n’ọrụ. Mmụọ nke Chineke apụghị mgbe ọ bụla ịbịa ma ọ bụrụhaala na ọ naghị akwadebe ụzọ. A ghaghị inwe nyocha obi siri ike. A ghaghị inwe ekpere jikọtara ọnụ, nke na-anọgidesi ike, ma site n’okwukwe ijide nkwa nile nke Chineke. A ghaghị inwe, ọ bụghị iyikwasị ahụ akwa mkpe, dịka n’oge ochie, kama ịdị umeala n’obi miri emi nke mkpụrụobi. Anyị enweghị ọbụna ihe mbụ ga-eme ka anyị too onwe anyị ma ọ bụ bulie onwe anyị elu. Anyị kwesịrị iweda onwe anyị n’okpuru aka dị ike nke Chineke. Ọ ga-apụta iji kasie ma gọzie ndị na-achọ Ya n’eziokwu.” Selected Messages, book 1, 125, 126.