Nkwupụta mmechi nke Agba Ochie na-ewepụta nkwa banyere onye-amụma Elaịja ịpụta na ozi tupu ụbọchị ukwu ahụ, nke dị egwu, nke Onyenwe anyị.
Lee, aga m ezitere unu Ịlaịja onye-amụma tupu ọbịbịa ụbọchị ukwu ahụ nke dị egwu nke Onyenwe anyị: Ọ ga-eme ka obi ndị nna laghachikwute ụmụ ha, mee ka obi ụmụ laghachikwutekwa nna ha, ka m ghara ịbịa tie ụwa ihe ọnụ. Malakaị 4:5, 6.
Akwụkwọ Nsọ doro anya na “ụbọchị ukwu ahụ na nke dị egwu nke Onyenwe anyị” ma ọ bụ “ọnbụbụ ọnụ” nke Chineke ji “eti ụwa ihe” ka e gosikwara n’ụzọ ihe atụ dịka “ihe otiti asaa ikpeazụ ahụ” ma ọ bụ “iwe Chineke” n’akwụkwọ Mkpughe. Isi nke iri na ise nke Mkpughe na-ewebata ọnọdụ amụma nke na-eduga n’ịwụsa ihe otiti asaa ikpeazụ ukwu ahụ na nke dị egwu nke isi nke iri na isii.
M wee hụkwara ihe ịrịba ama ọzọ n’eluigwe, nke dị ukwuu ma dị ebube, ndị mmụọ ozi asaa na-enwe ọrịa otiti asaa ikpeazụ; n’ihi na n’ime ha ka e mezuru iwe Chineke.
M hụkwara dị ka a ga-asị na e nwere oké osimiri iko a gwakọtara na ọkụ: ndị ahụ meriri anụ ọhịa ahụ, na oyiyi ya, na akara ya, na ọnụ ọgụgụ aha ya, na-eguzo n’elu oké osimiri iko ahụ, na-ejide ụbọ akwara nke Chineke. Ha na-abụkwa abụ Mozis, ohu Chineke, na abụ Nwa Atụrụ ahụ, na-asị, Ọrụ gị dị ukwuu, dịkwa ịtụnanya, Onyenwe Chineke Pụrụ Ime Ihe Niile; ụzọ gị ziri ezi, bụrụkwa eziokwu, gị Eze nke ndị nsọ. Ònye na-agaghị atụ gị egwu, O Onyenwe anyị, ma nye aha gị otuto? n’ihi na naanị gị bụ onye dị nsọ: n’ihi na mba niile ga-abịa fee ofufe n’ihu gị; n’ihi na e meela ka ikpe gị pụta ìhè.
Ma mgbe nke ahụ gasịrị, elere m anya, ma, lee, e meghere n’eluigwe ụlọ nsọ nke ụlọikwuu nke akaebe ahụ: Mmụọ-ozi asaa ahụ wee si n’ụlọ nsọ ahụ pụta, ndị nwere ihe otiti asaa ahụ, yi uwe ọcha dị ọcha ma dị ọcha nke ọma, e werekwa eriri ọlaedo kee ha n’obi ha. Otu n’ime ihe anọ ndị dị ndụ ahụ wee nye mmụọ-ozi asaa ahụ iko ọlaedo asaa jupụtara n’ọnụma Chineke, onye dị ndụ ruo mgbe ebighị ebi ebighị ebi. Ụlọ nsọ ahụ wee jupụta n’anwụrụ ọkụ sitere n’ebube Chineke na n’ike Ya; ọ dịghịkwa onye pụrụ ịbanye n’ụlọ nsọ ahụ, ruo mgbe e mezuru ihe otiti asaa nke mmụọ-ozi asaa ahụ. Mkpughe 15:1–8.
Ihe kpatara e ji kwuo na “ọ dịghị onye ọbụla pụrụ ịbanye n’ụlọ nsọ ahụ, rue mgbe ọrịa asaa nke ndị mmụọ-ozi asaa ahụ mezuru” bụ na ohere iji nweta nzọpụta na-emechi mgbe e juputara ụlọ nsọ ahụ n’anwụrụ ọkụ n’isi nke iri na ise. Oge nnwale e nyere mmadụ niile ka ha chegharịa ma chọta nzọpụta na-agwụ mgbe ahụ. Mgbe a rutere n’oge ahụ, “ụbọchị ukwu ahụ na nke dị egwu nke Onyenwe anyị” nke Jọn kpọrọ “ọrịa ikpeazụ asaa” ka a na-awụsa tupu Ọbịbịa Nke Abụọ nke Kraịst. Malakaị kpọrọ ụbọchị ahụ “nke dị egwu,” Aịzaya akọwakwara ya dị ka “ọrụ ijuanya” nke Chineke.
N’ihi na Onyenwe anyị ga-ebili dịka n’ugwu Perazim, ọ ga-ewe iwe dịka n’ndagwurugwu Gibeon, ka o wee rụọ ọrụ ya, ọrụ ya dị ịtụnanya; meekwa ka omume ya pụta, omume ya dị ịtụnanya. Ugbu a, ya mere, unu abụla ndị na-akwa emo, ka e wee ghara ime ka agbụ unu sie ike: n’ihi na anụwo m n’aka Onyenwe anyị Chineke nke usuu ndị agha banyere mbibi, nke e kpebisiri ike n’elu ụwa dum. Aịzaya 28:21, 22.
N’agbanyeghị na “ọrụ dị ịtụnanya” nke Chineke na-agụnye “ụwa nile,” Mkpughe sitere n’ike mmụọ nsọ doro anya na ịwụsa ihe otiti ndị ahụ metụtara nnupụisi nke otu mba.
“Mba ọzọ nke mba dị iche iche ga-agbaso ihe atụ nke United States. Ọ bụ ezie na ọ na-ebute ụzọ, ma otu nsogbu ahụ ga-adakwasị ndị anyị nọ n’akụkụ niile nke ụwa.” Testimonies, volume 6, 395.
“Mgbe America, ala nke nnwere onwe okpukpe, ga-ejikọta onwe ya na Ọchịchị Pope n’ịmanye akọnuche na ịmanye mmadụ ịsọpụrụ sabbath ụgha ahụ, a ga-eduba ndị mmadụ nke mba niile n’elu ụwa ka ha soro ihe atụ ya.” Testimonies, volume 6, 18.
Mba niile ga-eju iko nke oge ule ha, ma “ikpé Chineke” ndị Nwanyị White kpọrọ “mbibi mba”, “oge ikpe mbibi Chineke” dị ka ọ kpọkwara akụkọ ihe mere eme ahụ nke na-amalite n’iwu Sunday na United States, abụghị ọrịa asaa ikpeazụ ahụ.
“Oge na-abịa mgbe a ga-eme ka iwu Chineke ghara ịdị irè n’ala anyị n’ụzọ pụrụ iche. Ndị ọchịchị nke mba anyị ga-eji iwu ndị omeiwu manye iwu ụbọchị Sọnde, ma si otú a wetara ndị Chineke n’ihe ize ndụ dị ukwuu. Mgbe mba anyị, n’ụlọ nzukọ omeiwu ya, ga-eme iwu iji kee akọ na uche nke mmadụ agbụ n’ihe gbasara ohere ofufe okpukpe ha, na-amanye idebe ụbọchị Sọnde, ma na-ebute ike mmegbu imegide ndị na-edebe ụbọchị izu ike nke ụbọchị nke asaa, mgbe ahụ a ga-eme ka iwu Chineke ghara ịdị irè n’ala anyị n’echiche na nzube nile; ma ndapụ n’ezi ofufe nke mba ga-esochi mbibi nke mba.” Review and Herald, December 18, 1888.
Ikpé Chineke, nke Sista White kọwara dị ka “mbibi mba,” na-amalite n’iwu Sọnde nke mba ma na-akara mmalite nke “ọrụ ijuanya” Chineke; ọ bụ ezie na, n’ụzọ ka kpọmkwem, ọrụ ijuanya Chineke bụ ọrịa asaa ikpeazụ ahụ. A na-ahụ ihe oyiyi zuru ezu karị banyere ọrụ ijuanya Chineke mgbe a gbakwụnyere ntọhapụ si n’Ijipt n’ahịrị ikpé mmezu Chineke. Ọrịa ndị Ijipt, ọ bụ ezie na ha dị iri n’ọnụọgụgụ, kewara ekewa. E mere ka atọ mbụ dị iche na asaa ikpeazụ. N’otu a, ntọhapụ si n’Ijipt na-akọwa oge a na-anọchi anya ya site n’ọrịa atọ mbụ ahụ, nke na-amalite na mbibi mba nke United States, ma na-aga n’ihu ruo mgbe Michael ga-ebili, oge amara mmadụ emechie.
“A ga-abịakwasị ndị na-achọ imegide ma bibie ndị Ya ikpe Chineke. Ogologo ntachi-obi Ya n’ebe ndị ajọ omume nọ na-eme ka ndị mmadụ nwee obi ike n’ime njehie ha, ma ntaramahụhụ ha, n’agbanyeghị nke ahụ, bụ ihe doro anya nakwa ihe dị egwu n’ihi na a gbuola ya oge ogologo. ‘Onyenwe anyị ga-ebili dị ka n’Ugwu Perazim, Ọ ga-ewe iwe dị ka n’ndagwurugwu Gibeon, ka O wee rụọ ọrụ Ya, ọrụ Ya pụrụ iche; meekwa ka omume Ya ruo n’isi, omume Ya pụrụ iche.’ Aịsaịa 28:21. N’ebe Chineke anyị ebere jupụtara, ime ihe ntaramahụhụ bụ omume pụrụ iche. ‘Dị ka m dị ndụ, ka Onyenwe anyị Chineke kwuru, enweghị m obi ụtọ n’ọnwụ onye ajọ omume.’ Iziekiel 33:11. Onyenwe anyị bụ ‘onye ebere na onye amara, onye ogologo ntachi-obi, jupụtara n’ịdị mma na eziokwu, … na-agbaghara ajọ omume na njehie na mmehie.’ Ma n’agbanyeghị nke ahụ, Ọ ‘gaghị agụ onye ikpe mara n’efu ma ọlị.’ ‘Onyenwe anyị adịghị ewe iwe ọsọ ọsọ, Ọ dịkwa ukwuu n’ike, ọ gaghịkwa agụ onye ajọ omume n’efu ma ọlị.’ Ọpụpụ 34:6, 7; Nahum 1:3. Site n’ihe ndị dị egwu n’ezi omume, Ọ ga-egosi na ikike nke iwu Ya e zọpịara n’ala ziri ezi. A pụrụ ịtụ ịdị njọ nke ịkwụghachi onye mmebi-iwu na-echere site n’otú Onyenwe anyị si egbu oge imezu ikpe ziri ezi. Mba ahụ nke Ọ na-atachi obi ogologo oge, nke Ọ na-agaghị eti ruo mgbe o mejuru oke ajọ omume ya n’akwụkwọ Chineke, ga-emesịa ṅụọ iko ọnụma ahụ nke na-enweghị ngwakọta ebere ọ bụla.”
“Mgbe Kraịst kwụsịrị ịrịọchitere mmadụ n’ebe nsọ ahụ, a ga-awụsa iwe ahụ na-enweghị ngwakọta nke e yi egwu megide ndị na-efe anụ ọhịa ahụ na oyiyi ya ma na-anata akara ya (Mkpughe 14:9, 10). Ihe otiti ndị dakwasịrị Ijipt mgbe Chineke na-achọ ịzọpụta Izrel yiri, n’àgwà ha, ikpe ndị ahụ ka njọ ma sara mbara karị, nke ga-adakwasị ụwa tupu nzọpụta ikpeazụ nke ndị Chineke. Onye na-ekpughe ihe omimi ahụ na-ekwu, mgbe ọ na-akọwa ihe otiti ndị ahụ dị egwu: ‘Ọnya ọjọọ na nke na-eweta ahụhụ dakwasịrị ndị mmadụ bụ́ ndị nwere akara anụ ọhịa ahụ, na ndị na-efe oyiyi ya.’ Oké osimiri ahụ ‘ghọrọ ka ọbara nke onye nwụrụ anwụ: mkpụrụobi ọ bụla dị ndụ n’ime oké osimiri ahụ wee nwụọ.’ Ma ‘osimiri na isi iyi nke mmiri … ghọrọ ọbara.’ N’agbanyeghị na mkpagbu ndị a dị egwu, ikpe ziri ezi nke Chineke ka egosiri n’uju. Mụọ-ozi Chineke na-ekwupụta, sị: ‘Ị bụ onye ezi omume, O Onyenwe anyị, … n’ihi na I kpeela ikpe otu a. N’ihi na ha awụpụwo ọbara nke ndị nsọ na ndị amụma, I wee nye ha ọbara ka ha ṅụọ; n’ihi na ha ruru ya eru.’ Mkpughe 16:2–6. Site n’ịma ndị Chineke ikpe ọnwụ, ha ebubatala n’ezie ikpe ọmụma nke ọbara ha, dị ka a ga-asị na e ji aka ha wụsa ya. N’otu aka ahụ Kraịst kwuru na ndị Juu nke oge Ya nwere ikpe ọmụma nke ọbara niile nke ndị nsọ nke a wụsara kemgbe ụbọchị Ebel; n’ihi na ha nwere otu mmụọ ahụ, ha nọkwa na-achọ ịrụ otu ọrụ ahụ ndị ogbu amụma ahụ rụrụ.”
“N’ihe otiti-nta ahụ nke na-eso, e nyere anyanwụ ike ‘iji ọkụ suwa mmadụ ọkụ. E wee suwa mmadụ ọkụ nke ukwuu.’ Amaokwu nke 8, 9. Ndị amụma si otu a kọwaa ọnọdụ ụwa n’oge egwu a: ‘Ala na-eru uju; … n’ihi na owuwe ihe ubi nke ubi ala alala n’iyi…. Osisi niile nke ubi akpọnwụwo: n’ihi na ọṅụ akpọnwụla site n’ebe ụmụ mmadụ nọ.’ ‘Mkpụrụ rere ure n’okpuru ukwu ala ha, a tọgbọrọ ebe nchekwa nri n’efu…. Lee ka anụmanụ si asụ ude! ìgwè ehi nọ ná mgbagwoju anya, n’ihi na ha enweghị ebe ịta nri…. Iyi mmiri akpọnwụwo, ọkụ eripịakwara ebe ịta nri nke ọzara.’ ‘Abụ nile nke ụlọ nsọ ga-abụ mkpu akwa n’ụbọchị ahụ, ka Onyenweanyị Jehova kwuru: a ga-enwe ọtụtụ ozu n’ebe niile; ha ga-atụpụ ha n’èzí n’ịgbachi nkịtị.’ Joel 1:10–12, 17–20; Amos 8:3.
“Ọrịa ndị a abụghị nke zuru ụwa ọnụ, ma ọ bụghị ya, a ga-ebipụ ndị bi n’ụwa kpamkpam. Ma ha ga-abụ ntaramahụhụ kachasị dị egwu nke ndị mmadụ maara kemgbe ụwa. Ikpe nile e mere n’ahụ mmadụ, tupu mmechi nke oge amara, ejikọtala na ebere. Ọbara Kraịst nke na-arịọ arịrịọ echebewo onye mmehie ka ọ ghara inweta oke zuru ezu nke ikpe ọmụma ya; ma n’ikpe ikpe ikpeazụ, a na-awụsa ọnụma na-enweghị ngwakọta ebere.”
“N’ụbọchị ahụ, ìgwè mmadụ ga-achọ ebe mgbaba nke ebere Chineke, nke ha leliri anya ogologo oge. ‘Lee, ụbọchị na-abịa, ka Onyenwe anyị Jehova kwuru, nke m ga-eziga ụnwụ n’ala ahụ; ọ bụghị ụnwụ nri, ma ọ bụ akpịrị ịkpọ nkụ n’ihi mmiri, kama n’ịnụ okwu nke Onyenwe anyị: ha ga-awagharịkwa site n’osimiri ruo n’osimiri, sitekwa n’ugwu ruo ọbụna n’ọwụwa anyanwụ, ha ga-agba ebe a na ebe ahụ ịchọ okwu nke Onyenwe anyị, ma ha agaghị ahụ ya.’ Emọs 8:11, 12.” The Great Controversy, 627–629.
N’akụkụ okwu gara aga e kwuru, “Mba nke Ọ na-atachi obi ogologo oge, nke Ọ gaghịkwa eti ihe ruo mgbe o mejupụtara ókè mmehie ajọ omume ya n’akwụkwọ ndekọ Chineke, ga-emecha ṅụọ iko ọnụma ahụ nke na-enweghị ebere e jikọtara n’ime ya.” O dekwara n’otu paragraf ahụ, “Ihe otiti ndị bịara n’elu Ijipt mgbe Chineke nọ n’ịzọpụta Izrel yiri n’ụdị ha ikpe ndị ahụ ka njọ ma sara mbara karị, ndị ga-adakwasị ụwa tupu mgbapụta ikpeazụ nke ndị nke Chineke.” Mba ahụ (United States) nke na-emeju “ókè mmehie ajọ omume” ga-ata ahụhụ site n’ihe otiti ndị yiri otiti iri ahụ dị n’Ijipt.
E kewara ihe otiti ndị Ijipt ụzọ n’ime oge abụọ. Ihe otiti atọ mbụ dakwasịrị mmadụ niile, ma ihe otiti asaa ikpeazụ dakwasịrị naanị ndị Ijipt.
M’agapụtakwa n’ụbọchị ahụ ala Gọshen, nke ndị m bi n’ime ya, ka ìgwè ijiji ghara ịdị n’ebe ahụ; ka i wee mara na abụ m Jehova n’etiti ụwa. Ọpụpụ 8:22.
Ihe otiti atọ mbụ n’Ijipt dara n’ebe niile, ma Gọshen, ebe ndị Hibru bi, anataghị otiti asaa ikpeazụ nke Ijipt. United States bụ mba nke na-eju iko ajọ omume ya n’iwu Ụka nke Sọnde. N’oge ahụ, ndapụ n’ezi okwukwe nke mba na-esochi ya site n’ịla n’iyi nke mba, ma ikpe ndị ahụ na-eweta ịla n’iyi nke mba ka agwakọtara na ebere ruo mgbe Maịkel ga-ebili, ma oge amara emechie maka mmadụ nile. N’iwu Ụka nke Sọnde na United States, ọtụtụ n’ime ndị ugbu a na-ekwupụta na ha bụ ndị na-edebe Sabbath ga-akpọ isi ala n’ihu ndị ọchịchị dị, ma nabata akara nke anụ ọhịa ahụ. N’oge ahụ, okwu gbasara iwu Ụka nke Sọnde na-aghọ ule ime mmụọ nye ndị nọworo n’èzí Adventism. Site n’iwu Ụka nke Sọnde na United States ruo mgbe Maịkel ga-ebili bụ nnukwu nchịkọta nke ndị ọrụ elekere nke iri na otu, ma emechiela ụzọ ahụ n’ebe ndị a na-ajụ ajụjụ n’ihi ìhè nke Sabbath nke ụbọchị nke asaa tupu iwu Ụka nke Sọnde.
“Ka ụbọchị na-aga n’ihu, ọ na-apụtawanye ìhè na ikpe Chineke dị n’ụwa. N’ọkụ na idei mmiri na ala ọma jijiji ka Ọ na-adọ ndị bi n’ụwa a aka ná ntị banyere ọbịbịa Ya nke dị nso. Oge ahụ na-abịaru nso mgbe nnukwu nsogbu ahụ n’akụkọ ihe mere eme nke ụwa ga-abịa, mgbe a ga-elegharị anya n’ihe omume ọ bụla n’ọchịchị Chineke site n’uche na mmasị siri ike na ụjọ a na-apụghị ikwupụta. N’usoro na-eso ngwa ngwa ka ikpe Chineke ga-esochi ibe ha—ọkụ na idei mmiri na ala ọma jijiji, tinyere agha na ịwụfu ọbara.”
“Ọ dị m ka a sị na ndị mmadụ ga-ama oge nleta ha! E nwere ọtụtụ ndị na-anụbeghị eziokwu nke nnwale maka oge a. E nwekwara ọtụtụ ndị Mmụọ nke Chineke na-alụsi ike n’ime ha. Oge ikpe mbibi nke Chineke bụ oge ebere nye ndị na-enwetabeghị ohere ịmụta ihe bụ eziokwu. Nwayọọ ka Onyenwe anyị ga-elekọta ha. Obi ebere Ya emetụwo Ya n’obi; aka Ya ka agbatịkwara iji zọpụta, ebe a mechiri ụzọ n’ihu ndị na-achọghị ịbanye.”
“A na-egosi ebere Chineke n’ogologo ntachi obi Ya. Ọ na-egbochi ikpe Ya, na-echere ka e kwusaa ozi ịdọ aka ná ntị ahụ n’ebe mmadụ niile nọ. O, ma ọ bụrụ na ndị anyị ga-enwe mmetụta, dịka ha kwesịkwara inwe, banyere ibu ọrụ nke dịrị n’elu ha ime ka ozi ikpeazụ nke ebere ruo ụwa, lee ọrụ dị ịtụnanya a ga-arụ!” Testimonies, volume 9, 97.
N’akụkụ edere gara aga, ọ kọwara na “oge ikpe mbibi nke Chineke bụ oge ebere nye ndị na-enwetabeghị ohere ịmụta ihe bụ eziokwu.” N’akụkụ edere sochirinụ, ọ kpọrọ oge ahụ “oge nsogbu.”
“Ahụrụ m na ụbọchị izu ike dị nsọ dị, ọ ga-adịkwa, bụrụ mgbidi nkewa n’etiti ezi Izrel nke Chineke na ndị na-ekweghị ekwe; nakwa na ụbọchị izu ike ahụ bụ nnukwu okwu ahụ, nke ga-eme ka obi ndị nsọ Chineke hụrụ n’anya, ndị na-eche nche, dịrị n’otu. Ma ọ bụrụ na mmadụ ekwere, debe ụbọchị izu ike, nata ngọzi na-eso ya, ma mesịa hapụ ya, mebiekwa iwu nsọ ahụ, ha ga-emechi ọnụ ụzọ ámá nke Obodo Nsọ megide onwe ha, n’ezie dịka o doro anya na e nwere Chineke na-achị n’eluigwe n’elu. Ahụrụ m na Chineke nwere ụmụ, ndị na-adịghị ahụ ma na-edebe ụbọchị izu ike. Ha ajụbeghị ìhè ahụ banyere ya. Ma ná mmalite oge nsogbu ahụ, e jupụtara anyị na Mmụọ Nsọ ka anyị na-apụ kwusaa ụbọchị izu ike n’ụzọ zuru ezu karị. Nke a kpasuru ụka ahụ, na ndị Adventist aha naanị, iwe, n’ihi na ha enweghị ike ịgọnahụ eziokwu nke ụbọchị izu ike ahụ. N’oge a, ndị Chineke họọrọ niile hụrụ nke ọma na anyị nwere eziokwu ahụ, ha wee pụta ma nagide mkpagbu ahụ ọnụ na anyị.” A Word to the Little Flock, 18, 19.
N’agbanyeghị na e gbanwere ya ntakịrị, a ka na-ahụ otu amaokwu ahụ e hotara ugbu a n’akwụkwọ Early Writings. N’akwụkwọ ahụ, ọ tinyere nkọwa banyere okwu ya gbasara “oge nsogbu.” A Word to the Little Flock bụ akwụkwọ e bipụtara mbụ nke ndị Millerite kwesịrị ntụkwasị obi ahụ nwere nkụda mmụọ mgbe nnukwu mmechuihu nke Ọktoba 22, 1844 gasịrị, ma ọtụtụ iri afọ ka e mesịrị, mgbe ndị nchịkọta ji akụkụ ụfọdụ nke obere akwụkwọ ahụ tinye n’akwụkwọ Early Writings, ha mere ka o doo anya na “oge nsogbu” ahụ e kwuru maka ya abụghị ọrịa ikpeazụ asaa ahụ, n’ihi na mgbe a na-awụsa ọrịa ikpeazụ asaa ahụ, e nweghị ebere ọbụla e jikọtara ya na ikpe ndị ahụ.
“1. N’akwụkwọ nke 33 e nyere ihe ndị a: ‘Ahụrụ m na ụbọchị izu ike dị nsọ dị, ma ga-abụkwa, mgbidi nkewa dị n’etiti ezi Izrel nke Chineke na ndị na-ekweghị ekwe; nakwa na ụbọchị izu ike ahụ bụ ajụjụ ukwu iji jikọta obi ndị nsọ Chineke ọ hụrụ n’anya, ndị na-eche nche. Ahụrụ m na Chineke nwere ụmụ Ya ndị na-adịghị ahụ ma na-edebe ụbọchị izu ike ahụ. Ha ajụbeghị ìhè banyere ya. Ma ná mmalite oge nsogbu ahụ, e jupụtara anyị na Mụọ Nsọ ka anyị na-apụta ma na-ekwusa ụbọchị izu ike ahụ n’uju karị.’”
“E nyere ọhụụ a n’afọ 1847 mgbe ọ bụ naanị mmadụ ole na ole n’ime ụmụnna Advent ka na-edebe Ụbọchị Izuike, ma n’ime ndị a, ọ bụkwa naanị mmadụ ole na ole ka chere na idebe ya dị oke mkpa iji dọpụta akara nkewa n’etiti ndị nke Chineke na ndị na-ekweghị ekwe. Ugbu a, mmezu nke ọhụụ ahụ amalitela ịhụ anya. ‘Mbido nke oge nsogbu ahụ,’ a kpọtụrụ aha ebe a, anaghị ezo aka n’oge ọrịa ndị ahụ ga-amalite ịwụsa, kama ọ na-ezo aka n’oge dị mkpirikpi tupu a wụsa ha, mgbe Kraịst nọ n’ebe nsọ. N’oge ahụ, ka ọrụ nzọpụta na-eru ngwụcha, nsogbu ga na-abịa n’ụwa, mba dị iche iche ga-ewekwa iwe, ma a ga-egbochi ha ka ha ghara igbochi ọrụ nke mmụọ-ozi nke atọ. N’oge ahụ ka ‘mmiri ozuzo nke ikpeazụ,’ ma ọ bụ ume ọhụrụ sitere n’ihu Onyenwe anyị, ga-abịa, iji nye ike nye olu ukwu nke mmụọ-ozi nke atọ, ma kwadebe ndị nsọ ka ha guzosie ike n’oge a ga-awụsa ọrịa asaa ikpeazụ ahụ.” Early Writings, 85.
N’iwu Sọnde n’United States, ndapụ mba n’ezi okwukwe ga-esote mbibi mba. N’iwu Sọnde ahụ, Adventism n’United States ga-ekewa n’ọ̀tù abụọ; otu ga-anata akara nke anụ ọhịa ahụ, nke ọzọkwa akara-nsọ nke Chineke. Mbibi mba nke United States ka e ji ọrịa atọ mbụ nke Ijipt nọchie anya. Ikpe ndị ahụ na-aga n’ihu ruo ngwụcha oge amara e nyere mmadụ; mgbe ahụ ka a ga-awụsa ọrịa asaa ikpeazụ ndị ahụ na-enweghị ngwakọta ebere.
Isi ihe m na-ekwu abụghị nke ukwuu banyere akụkọ amụma nke Ijipt, kama ọ bụ banyere eziokwu ahụ bụ na Ellen White na-akọwa Ijipt dịka akara nke mba ahụ nke na-amanye ụwa niile ịnata akara nke anụ ọhịa ahụ; n’ime ime nke a, ọ na-eji mbido gosi ọgwụgwụ, nke bụ akara amụma nke Jisọs dịka Alfa na Omega. N’akụkọ Ọpụpụ ahụ, mgbe Onyenwe anyị na-abanye n’ọgbụgba ndụ ya na Izrel oge ochie, Ọ na-ewebata Onwe Ya site n’aha ọhụrụ.
Mgbe ahụ, Onyenwe anyị sịrị Mozis, Ugbu a ka ị ga-ahụ ihe M ga-eme Fero; n’ihi na site n’aka dị ike ka ọ ga-ahapụ ha ka ha laa, sitekwa n’aka dị ike ka ọ ga-achụpụ ha n’ala ya.
Chineke gwara Mosis okwu, sị ya, Abụ m ONYENWEANYỊ: Ewe me ka m pụta ìhè nye Abraham, nye Aịzik, na nye Jekọb, n’aha Chineke Pụrụ Ime Ihe Niile, ma site n’aha m JEHOVAH, amaghị m onwe m nye ha.
Emewokwaaram ọgbụgba-ndụ m na ha, inye ha ala Kenean, ala ije-ọbịa ha, ebe ha bụ ndị mba ọzọ. Anụkwala m ịsụ ude nke ụmụ Izrel, ndị Ijipt na-eme ka ha bụrụ ohu; echetakwala m ọgbụgba-ndụ m. Ya mere, gwa ụmụ Izrel, Asị m bụ Jehova, aga m ewepụta unu n’okpuru ibu dị arọ nke ndị Ijipt, aga m azọpụta unu n’ohu ha, aga m agbapụta unu site n’aka m agbatịrị agbatị, na site n’ikpe dị ukwuu: Aga m akpọrọ unu ka unu bụrụ ndị nke m, m ga-abụkwa Chineke unu: unu ga-amakwa na ọ bụ m bụ Jehova Chineke unu, onye na-ewepụta unu n’okpuru ibu dị arọ nke ndị Ijipt. Aga m ebubatakwa unu n’ala ahụ, nke m jiri ṅụọ iyi inye Abraham, Aịzik, na Jekọb; aga m enyekwa unu ya ka ọ bụrụ ihe-nketa: Abụ m Jehova.
Mozis gwakwara umu Izrel otú a: ma ha egeghị Mozis ntị n’ihi nkụda mmụọ, na n’ihi ohu siri ike. Ọpụpụ 6:1–9.
N’ebe a Onyenwe anyị na-akọwa Mozis dịka onye nnọchiteanya nke ọgbụgba ndụ Ya, dịka Jekọb, Aịzik, na Ebreham dịkwara. Ruo n’oge akụkọ Mozis, aha JEHOVAH amabeghị Ebreham na ụmụ ya, ma n’akụkọ banyere imegharị ọgbụgba ndụ Ebreham, mgbe a ga-anapụta ndị Hibru n’ịbụ ohu n’Ijipt, Onyenwe anyị na-eweta mkpughe ọhụrụ banyere agwa Ya, n’ihi na aha na-anọchi anya agwa n’ụzọ amụma. Mgbe Ebram batara n’ọgbụgba ndụ ya na Onyenwe anyị, Onyenwe anyị gbanwere aha ya bụrụ Ebreham. N’mmalite amụma banyere ịbụ ohu n’Ijipt, a gbanwere aha onye nnọchiteanya mmadụ nke ọgbụgba ndụ ahụ, ma na njedebe amụma ahụ Chineke wepụtara aha ọhụrụ banyere Onwe Ya.
Abram banyere n’ọgbụgba-ndụ na isi nke iri na ise, ebe ahụkwa ka e gosipụtara amụma banyere ịnọ n’ohu n’Ijipt ruo narị afọ anọ. N’isi nke iri na asaa, e nyere Abram emume ibi úgwù, a gbanwekwara aha ya na nke Sera.
Afọ narị anọ ka e mesịrị, e weliri Mosis ka o mezuo amụma Abraham nke afọ narị anọ. Abraham, Aịzik, Jekọb na Mosis niile na-anọchi anya puku mmadụ narị na iri anọ na anọ ahụ bụ ndị na-abanye n’ọgbụgba ndụ ha na Onyenwe anyị n’ụbọchị ikpeazụ.
“N’ụbọchị ikpeazụ nke akụkọ ihe mere eme nke ụwa a, a ga-eme ka ọgbụgba ndụ Chineke na ndị Ya na-edebe iwu Ya dị ọhụrụ ọzọ.” Review and Herald, February 26, 1914.
Nkewa nke ndị na-edebe ụbọchị Izuike bụ́ ndị na-anabata akara nke anụ ọhịa na ndị na-edebe ụbọchị Izuike bụ́ ndị na-anata akara-ọrụ nke Chineke na-emezu n’oge iwu Ụka. A na-anọchi anya nkewa a n’ilu ụmụ agbọghọ iri ahụ.
“Ilu nke ụmụ agbọghọ iri nke Matiu 25 na-egosikwa ahụmahụ nke ndị Adventist.” The Great Controversy, 393.
“A na-ezokarị m ilu ahụ banyere ụmụ agbọghọ iri na-amaghị nwoke, ise n’ime ha bụ ndị amamihe, ma ise bụ ndị nzuzu. E mezuwo ilu a ma a ga-emekwa ya ruo n’akụkụ ọ bụla nke mkpụrụedemede ya, n’ihi na o nwere ngwa pụrụ iche n’oge a, ma, dị ka ozi nke mmụọ ozi nke atọ, e mezuwo ya ma ọ ga-anọgide bụrụ eziokwu dị ugbu a ruo n’ọgwụgwụ oge.” Review and Herald, August 19, 1890.
E mezuru ilu ahụ n’ụbọchị Ọktoba 22, 1844, mgbe e kewara ndị amamihe na ndị nzuzu n’ime ụmụ agbọghọ na-amaghị nwoke nke akụkọ ihe mere eme ndị Millerite. Mbido Adventism na-anọchi anya njedebe Adventism, ma nkewa ahụ nke dị na njedebe bụ mmezu nke ilu ụmụ agbọghọ iri na-amaghị nwoke, nkewa ahụ nke dịkwa na njedebe ka iwu Sọnde na-ebute.
“Ọzọkwa, ilu ndị a na-akụzi na agaghị enwe oge amara ọ bụla mgbe ikpe gasịrị. Mgbe arụ ọrụ nke oziọma ga-emezu, nkewa n’etiti ndị ọma na ndị ọjọọ na-esote ozugbo, a na-eme ka akara aka nke ọgbọ nke ọ bụla guzoro ruo mgbe ebighị ebi.” Christ’s Object Lessons, 123.
Ilu ndị na-amaghị nwoke iri ahụ na-egosi na ọ bụ ndị na-amaghị nwoke nwere amamihe nke Adventism ka na-anata akara nke Chineke, ma ndị na-amaghị nwoke ndị nzuzu nke Adventism ka na-anata akara anụ ọhịa ahụ n’oge iwu ụbọchị Sọnde na United States. A na-anọchitekwa ndị na-amaghị nwoke ndị nzuzu ahụ anya dịka ndị Laodisia.
“A na-ekwukwa ọnọdụ nke Nzukọ-nsọ nke ụmụamụ nwanyị ndị nzuzu nọchiri anya ya dị ka ọnọdụ ndị Laodisia.” Review and Herald, Ọgọst 19, 1890.
N’ụbọchị ikpeazụ, mgbe Chineke ga-eme ka ọgbụgba ndụ Ya dị ọhụrụ n’etiti ndị Ya na-edebe iwu Ya, Chineke ga-ekpughe aha ọhụrụ nke Onwe Ya, dịka O mere mgbe O mere ka ọgbụgba ndụ ahụ dị ọhụrụ n’oge Mozis. Ọnọdụ ụmụ agbọghọ-amaghị ihe bụ na ha enweghị mmanụ, ma ọnọdụ ndị Laodisia bụ na ha kpuru ìsì nke ukwuu ịhụ na ha enweghị mmanụ. O doro anya na ọ bụrụ na ụmụ agbọghọ-amaghị ihe bụ ndị Laodisia, mgbe ahụ ụmụ agbọghọ-amamihe bụ ndị Filadelfia.
Dee degaara mmụọ-ozi nke nzukọ dị na Filadelfịa akwukwọ; Ihe ndị a ka onye ahụ dị nsọ na-ekwu, onye ahụ bụ eziokwu, onye ahụ ji mkpịsị-igodo Devid, onye na-emeghe, ọ dịghịkwa onye ga-emechi; onye na-emechi, ọ dịghịkwa onye ga-emeghe; Amaara m ọrụ gị nile: lee, edebeworom n’ihu gị ọnụ ụzọ mepere emepe, ọ dịghịkwa onye nwere ike imechi ya: n’ihi na i nwere ntakịrị ike, ma dobe okwu m, ma ịgọnarịghị aha m.
Lee, aga m eme ka ndị si n’ụlọ nzukọ nke Setan bịa, ndị na-asị na ha bụ ndị Juu, ma ha abụghị, kama ha na-agha ụgha; lee, aga m eme ka ha bịa kpọọ isiala n’ihu ụkwụ gị, ma mara na ahụrụ m gị n’anya. N’ihi na i debeworo okwu nke ntachi-obi m, mụ onwe m ga-echebekwa gị pụọ n’oge nke ọnwụnwa ahụ, nke ga-abịakwasị ụwa niile, iji nwalee ndị bi n’elu ụwa.
Lee, abịam ọsọ ọsọ: jidesie ihe i nwere ike ike, ka mmadụ ọ bụla ghara ịnara gị okpueze gị. Onye meriri emeri, M ga-eme ka ọ bụrụ ogidi n’ụlọ nsọ nke Chineke m, ọ gaghịkwa apụ ọzọ n’èzí ma ọlị: M ga-edekwa n’ahụ ya aha Chineke m, na aha obodo nke Chineke m, nke bụ Jerusalem ọhụrụ ahụ, nke si n’eluigwe sitere n’aka Chineke m na-abịa ada: M ga-edekwa n’ahụ ya aha ọhụrụ m. Onye nwere ntị, ya nụ ihe Mmụọ ahụ na-agwa nzukọ dị iche iche. Mkpughe 3:7–13.
Ndị Filadelfịa na-anọchi anya narị puku na iri anọ na anọ ahụ, e kwekwara ha nkwa na Chineke ga-ede aha Ọhụrụ Ya n’elu ha. Mgbe Onyenwe anyị ga-abanye n’ọgbụgba ndụ ya na narị puku na iri anọ na anọ ahụ, Ọ ga-ewebata aha Ọhụrụ nke Onwe Ya. A gwara Abraham site n’aka Onyenwe anyị na Ọ bụ Chineke Pụrụ Ime Ihe Niile.
Mgbe Ebram dị afọ iri itoolu na itoolu, Onyenwe anyị pụtara n’ihu Ebram, sị ya, Abụ m Chineke Pụrụ Ime Ihe Nile; jegharịa n’ihu m, bụrụkwa onye zuru oke. Aga m eme ka ọgbụgba ndụ m dị n’etiti m na gị, m ga-eme ka ị baa ụba nke ukwuu. Ebram wee daa n’ihu ya: Chineke wee gwa ya okwu, sị, Banyere m, lee, ọgbụgba ndụ m dịnyere gị, ị ga-abụkwa nna nke ọtụtụ mba. Agaghịkwa akpọ aha gị ọzọ Ebram, kama aha gị ga-abụ Ebreham; n’ihi na emeela m ka ị bụrụ nna nke ọtụtụ mba. Jenesis 17:1–5.
Mgbe Onyenwe anyị buru ụzọ banye n'ọgbụgba ndụ ya na ndị a họpụtara n’oge Abraham, O mere ka a mara ya dịka Chineke Pụrụ Ime Ihe Niile. Mgbe Ọ gara n’ihu ime ka mmekọrịta ọgbụgba ndụ ya sie ike n’oge Moses, ọ bụ nke mbụ O mere ka a mara ya dịka JEHOVAH. Mgbe Jisọs bịara ime ka ọgbụgba ndụ ahụ guzosie ike n’ebe ọtụtụ nọ ruo otu izu, O webatara aha ọhụrụ nke Chineke nke e kwupụtala naanị otu ugboro n’Agba Ochie, nke onye Babilọn kwuru.
Mgbe ahụ, eze Nebukadneza tụrụ n’anya nke ukwuu, bilie ngwa ngwa, kwuo okwu, sị ndị ndụmọdụ ya, Ọ̀ bụghị ndị ikom atọ ka anyị tụbara n’ime etiti ọkụ ahụ, ebe e kegidere ha? Ha zara, sị eze, Ọ bụ eziokwu, eze. O zara, sị, Lee, ahụrụ m ndị ikom anọ ka a tọhapụrụ, ka ha na-ejegharị n’etiti ọkụ ahụ, ọ dịghịkwa mmerụ ọ bụla dakwasịrị ha; ọdịdị nke onye nke anọ ahụ dịkwa ka Nwa nke Chineke. Daniel 3:24, 25.
Ọ dị nnọọ mfe igosi na isi nke atọ nke Daniel na-akọwa iwu Sọnde dị na United States. N’isi nke atọ nke Daniel, Shedrak, Mishak na Abednego na-anọchi anya puku narị otu na iri anọ na anọ ahụ. Puku narị otu na iri anọ na anọ ahụ bụ ndị na-eme ka ọgbụgba ndụ dị ọhụrụ maka oge ikpeazụ. N’isi nke atọ nke Daniel anyị na-ahụ ihe atụ amụma banyere iwu Sọnde na akụkọ mmiri ozuzo nke ikpeazụ. Kraịst nọ, ma ga-anọkwa, n’ime ọkụ mkpagbu ya na ndị ya atọ kwesịrị ntụkwasị obi, na-anọchi anya ọ bụghị naanị puku narị otu na iri anọ na anọ ahụ, kama ozi ndị mmụọ ozi atọ kwa. N’ime ọkụ ahụ, nke na-anọchi anya nsogbu iwu Sọnde, e ji otu n’ime aha Ya mara Ya, ọ bụkwa aha nke a gaghị ebute n’akụkọ ihe mere eme ruo mgbe Kraịst bịara dịka Ọkpara Chineke. N’ihe atụ nke isi nke atọ anyị na-ahụ ndị na-eme ka ọgbụgba ndụ dị ọhụrụ na njedebe ụwa ka ha na Kraịst na-enwe mmekọrịta n’oge nsogbu ikpeazụ ahụ, ma O nwere aha nke mmadụ ọ bụla amaghị.
Tupu m akpafu onwe m nke ukwuu n’ihe anyị na-atụle banyere mgbapụta sitere n’Ijipt dịka ihe nnọchianya nke iwu ụbọchị Sọnde na United States, o kwesịrị ka anyị chetara onwe anyị na tupu nke mbụ n’ime ọrịa iri ahụ amalite n’Ijipt, e nwere n’ezie mgbagharị siri ike banyere Ụbọchị Izuike.
Fero kwuru, Lee, ndị nke ala a abawanyela ugbu a, unu na-emekwa ka ha zuru ike n’ihe arọ ha. N’otu ụbọchị ahụ Fero nyere ndị na-elekọta ọrụ nke ndị ahụ na ndịisi ha iwu, sị, Unu agakwaghị enye ndị ahụ ahịhịa isi eme brik dịka na mbụ: ka ha jee chịkọtara onwe ha ahịhịa. Ma ọnụ ọgụgụ brik ahụ nke ha na-eme na mbụ, unu ga-atụkwasị ha ya; unu agaghị ebelata ihe ọbụla n’ime ya: n’ihi na ha na-adị umengwụ; ya mere ha na-eti mkpu, sị, Ka anyị jee chụọrọ Chineke anyị àjà. Ka e buru ọrụ dị arọ karị kwụkwasị ndị ikom ahụ, ka ha rụọ ọrụ n’ime ya; ka ha ghara ige ntị n’okwu efu. Ndị na-elekọta ọrụ nke ndị ahụ na ndịisi ha wee pụọ, gwa ndị ahụ okwu, sị, Otu a ka Fero kwuru, Agaghị m enye unu ahịhịa. Gaanụ, chọtanụ onwe unu ahịhịa n’ebe ọbụla unu pụrụ ịhụ ya: ma a gaghị ebelata ihe ọbụla n’ọrụ unu. Ya mere, a chụsasịrị ndị ahụ n’ala Ijipt niile ka ha chịkọta ihe fọdụrụ n’ọka kama ahịhịa. Ndị na-elekọta ọrụ wee mee ka ha kpọọ nkụ, sị, Mezuonu ọrụ unu, ọrụ ụbọchị unu kwa ụbọchị, dịka mgbe ahịhịa dị. A kpọkwara ndịisi ụmụ Izrel, ndị ndị na-elekọta ọrụ Fero họpụtara ka ha na-achị ha, tie ihe, jụọ ha, sị, Gịnị mere unu emezughị ọrụ unu n’ime brik ụnyaahụ na taa dịka na mbụ? Mgbe ahụ ndịisi ụmụ Izrel bịara, tikuo Fero, sị, Gịnị mere i ji emeso ndị ohu gị otú a? A naghị enye ndị ohu gị ahịhịa, ma ha na-asị anyị, Meenụ brik: ma, lee, a na-eti ndị ohu gị ihe; ma mmehie ahụ dị n’aka ndị nke gị. Ma o kwuru, Unu bụ ndị umengwụ, ndị umengwụ: ya mere unu ji asị, Ka anyị jee chụọrọ Onyenwe anyị àjà. Ya mere, gaanụ ugbu a, rụọ ọrụ; n’ihi na a gaghị enye unu ahịhịa, ma unu ga-ebunye ọnụ ọgụgụ brik ahụ. Ndịisi ụmụ Izrel wee hụ na ha nọ n’ọnọdụ ọjọọ, mgbe e kwuchara, Unu agaghị ebelata ihe ọbụla n’ime brik unu nke ọrụ ụbọchị unu kwa ụbọchị. Ọpụpụ 5:5–19.
Tupu iwu ụbọchị Sọnde ahụ abịa, a ga-enwe mkpali na-akawanye njọ megide ndị na-edebe Ụbọchị Izu Ike nke ụbọchị nke asaa, dịka ọ dị tupu ọrịa otiti ndị Ijipt abịa. Mozis bụ onye ndị Ijipt na ndị Hibru matara dịka onye na-akpata nsogbu niile ahụ, dịka Ehab boro Elaịja ebubo.
O wee ruo, mgbe Ehab hụrụ Ịlaịja, Ehab sịrị ya, Ọ̀ bụ gị ka onye na-enye Izrel nsogbu? Ọ zara, Asọtaghị m Izrel nsogbu; kama ọ bụ gị na ụlọ nna gị, n’ihi na unu ahapụwo iwu nile nke Onyenwe anyị, i wee soro Baalim. 1 Ndị Eze 18:17, 18.
Akụkọ banyere Mosis na-egosi akụkọ iwu Sọnde, ma akụkọ banyere Ịlaịja na-egosikwa akụkọ iwu Sọnde. Ma ọnụ, ma iche, Mosis na Ịlaịja bụ ihe nnọchianya. N’oge Mgbanwe Ọdịdị nke Kraịst, ha abụọ nọkọrọ anya mmadụ puku narị otu na iri anọ na anọ ndị na-anwụghị anwụ, na ndị na-anwụ n’ime Onyenwe anyị. E mere ka Mosis si n’ọnwụ bilie, ma Ịlaịja anwụghị anwụ. Ha bụkwa amụma abụọ ahụ ndị bụ ndị na-ata ndị mmadụ ahụhụ na Mkpughe isi nke iri na otu. A na-anọchi ọtụtụ eziokwu anya site na Mosis na Ịlaịja dịka ihe nnọchianya, anyị nwekwara olileanya ịkọwa nke ahụ n’oge ọzọ.
Lezienụ, aga m ezitere unu Ịlaịja onye-amụma tupu ọbịbịa nke nnukwu ụbọchị ahụ dị egwu nke Onyenwe anyị: Ọ ga-atụgharịkwa obi ndị nna ka ha laghachikwute ụmụ ha, na obi ụmụ ahụ ka ha laghachikwutekwa ndị nna ha; ka m wee ghara ịbịa tie ụwa ihe ọnụ. Malakaị 4:5, 6.
Tupu oge e mechibie oge nnwale nke mmadụ, “Elaịja onye amụma” ga-apụta na ozi pụrụ iche nke na-atụgharị “obi nke ndị nna n’ebe ụmụ ha nọ, na obi nke ụmụaka n’ebe ndị nna ha nọ.” Ndị amụma niile na-agba àmà banyere ọgwụgwụ nke ụwa, ha niile kwekọrọkwa n’etiti onwe ha.
Mụọ nke ndị amụma dịkwa n’okpuru ndị amụma. N’ihi na Chineke abụghị onye na-eweta ọgba aghara, kama ọ bụ onye udo, dịka ọ dị n’ụka niile nke ndị nsọ. 1 Ndị Kọrịnt 14:32, 33.
Ozi nke Ịlaịja na-abịa kpọmkwem tupu nnukwu ụbọchị ahụ dị egwu nke Onyenwe anyị; ya mere, ọ bụ otu ozi pụrụ iche ahụ dị n’akwụkwọ Mkpughe nke e ji kọwaa dịka “Mkpughe nke Jisọs Kraịst.” Mgbe “oge ahụ dị nso,” ozi pụrụ iche nke Ịlaịja na-egosi “ndị ohu” Chineke ihe “ga-eme n’oge na-adịghị anya.”
Mkpughe nke Jisus Kraịst, nke Chineke nyere ya, igosi ndị ohu ya ihe ndị ga-eme ngwa ngwa; o zipụrụkwa ya ma mee ka a mara ya site n’aka mmụọ-ozi ya nye ohu ya Jọn: onye gbara ama banyere okwu Chineke, na banyere àmà Jisus Kraịst, na banyere ihe niile ọ hụrụ. Ngọzi dịrị onye na-agụ ya, na ndị na-anụ okwu nile nke amụma a, ma na-edebekwa ihe ndị e dere n’ime ya: n’ihi na oge ahụ adịla nso. Mkpughe 1:1–3.
Rịba ama na mgbe Malakaị ji Ịlaịja mee ihe nnọchianya, ọ gụnyekwara ntụaka kpọmkwem n’idebe iwu.
Chetanụ iwu Mosis, ohu m, nke m nyere ya n’Horeb maka Izrel niile, ya na ụkpụrụ na ikpe niile. Lee, aga m ezitere unu Ịlaịja, onye amụma, tupu ọbịbịa nke nnukwu na ụbọchị dị egwu nke Onyenwe anyị: Ọ ga-eme ka obi ndị nna laghachikwute ụmụ ha, na obi ụmụ laghachikwutekwa ndị nna ha, ka m ghara ịbịa tụọ ụwa ihe ọnụ. Malakaị 4:4–6.
Amaokwu atọ a bụ ndị ikpeazụ n’Agba Ochie, ha nwekwara nkwa ikpeazụ nke Agba Ochie, tinyere nkwusi-ike n’idebe iwu iri ahụ. E nwere “ngọzi” asaa n’akwụkwọ Mkpughe, nke ikpeazụ n’ime ha bụ ngọzi dị n’elu ndị na-edebe iwu iri ahụ.
Abụ M Alfa na Omega, mmalite na ọgwụgwụ, onye mbụ na onye ikpeazụ. Ngọzi nādiri ndị ahụ na-eme iwu Ya, ka ha wee nwee ikike iri site n’osisi nke ndụ, ma site n’ọnụ ụzọ ámá bata n’obodo ahụ. Mkpughe 22:13, 14.
Nkwa-ikpeazụ dị n’Agba Ochie na-eme ka anyị mara ka anyị “Cheta” iwu iri ahụ, ma n’ime ime nke a, ọ na-emesi ike otu iwu ahụ nke gụnyere iwu ahụ ka a “cheta” ya.
Chetanụ ụbọchị izuike ahụ, ido ya nsọ. Ụbọchị isii ka ị ga-arụsi ọrụ ike, meekwa ọrụ gị niile: ma ụbọchị nke asaa bụ izuike nke Onyenwe anyị bụ Chineke gị: n’ime ya ị gaghị arụ ọrụ ọ bụla, gị onwe gị, ma ọ bụ nwa gị nwoke, ma ọ bụ nwa gị nwanyị, ohu gị nwoke, ma ọ bụ ohu gị nwanyị, ma ọ bụ anụ ụlọ gị, ma ọ bụ ọbịa gị nke nọ n’ime ọnụ ụzọ ámá gị: n’ihi na n’ime ụbọchị isii ka Onyenwe anyị kere eluigwe na ụwa, oké osimiri, na ihe niile dị n’ime ha, o wee zuo ike n’ụbọchị nke asaa: ya mere Onyenwe anyị gọziri ụbọchị izuike ahụ, doo ya nsọ. Ọpụpụ 20:8–11.
Nkwa ikpeazụ dị n’ime Agba Ochie na Agba Ọhụrụ abụọ ahụ na-eme ka iwu nile nke Chineke pụta ìhè, n’ụzọ pụrụ iche na-elekwasị anya n’Ụbọchị-Izu-ike nke ụbọchị nke asaa. Malakaị na-ekwu ka e “cheta,” ma Jọn na-eme ka anyị mara na a gọziri gị agọzi ma ọ bụrụ na ị na-eme otú ahụ. Ụbọchị-Izu-ike nke ụbọchị nke asaa na-eme emume ncheta nke okike Chineke na ike ya nke okike. Ụbọchị-Izu-ike ahụ na-aghọkwa isi okwu esemokwu n’ụbọchị ikpeazụ nke akụkọ ụwa. Mgbe Jọn na-edekọ “ngọzi” nke dị n’elu ndị na-eme iwu ya, ọ bụ naanị idekọ ihe Jisọs, Alfa na Omega, mmalite na ọgwụgwụ, onye mbụ na onye ikpeazụ kwusara. Ya mere, nkwa ikpeazụ nke Agba Ọhụrụ metụtara Ụbọchị-Izu-ike nke ụbọchị nke asaa, nakwa àgwà nke ịbụ Chineke nke na-eji mmalite akọwa ọgwụgwụ.
Eziokwu mbụ a kpọrọ aha na Jenesis, nke pụtara mmalite, na-akọwapụta Onye Okike, ihe e kere eke, ma na-etinye nlebara anya pụrụ iche n’Ụbọchị Izuike. Mgbe e were ha ọnụ, ahịrị n’elu ahịrị, mmalite nke Agba Ochie na njedebe nke ma Agba Ochie ma Agba Ọhụrụ na-emesi ike na Chineke bụ Onye Okike, Iwu Iri ahụ, iwu nke Ụbọchị Izuike, nakwa na Jizọs bụ mmalite na njedebe.
Malaịkị ji Ịlaịja, bụ onye amụma, dịka akara ngosi n’ime nkwa ikpeazụ nke Agba Ochie, ma ọ bụkwa ya bụ onye amụma nke guzoro megide Jezebel na Ehab. Akwụkwọ Mkpughe na-eji Jezebel dịka akara ngosi nke ọchịchị papacy, ma jiri ndị eze iri dịka akara ngosi nke Mba Ụwa Dị n’Otu. Mgba Ịlaịja na Ehab na Jezebel na-anọchi anya mgba nke ndị otu narị na iri anọ na anọ puku ahụ na Mba Ụwa Dị n’Otu, nke United States na-enye ike ma papacy na-eduzi. Dị ka eze nke agbụrụ iri nke ugwu Izrel, Ehab nọchiri anya ike ọchịchị n’elu agbụrụ iri ahụ; ya mere, ọ ghọrọ ụdị na-anọchi anya United States (Ehab) na-enye Mba Ụwa Dị n’Otu ike (agbụrụ iri ma ọ bụ ndị eze iri dị na Mkpughe iri na asaa) ka ọ rụọ mkpagbu nke ndị na-edebe ụbọchị izu ike n’ihi Papacy (Jezebel). Mgbe Malaịkị ji Ịlaịja nọchite anya ozi nke na-abịa tupu nnukwu ụbọchị ahụ dị egwu nke Onyenwe anyị, Ịlaịja na-anọchi anya ndị nke Rome nke oge a (dragọn ahụ, anụ ọhịa ahụ, na onye amụma ụgha ahụ) na-akpagbu, dịka Jezebel si kpagbuo ya afọ atọ na ọkara. Ikwusi ike n’ihe gbasara ụbọchị izu ike site n’iji okwu ahụ bụ “cheta” na Malaịkị 4:4 na-etinye ọgbaaghara iwu ụbọchị Sọnde n’ime ọnọdụ amụma nke Malaịkị gosiri.
A ghaghị ịgbakwunye ọtụtụ ihe ọzọ n’ịtụle eziokwu ndị a na-ebute site n’ịtụnyere mmalite nke Agba Ochie na njedebe nke Agba Ochie, ma mesịa tụnyere mmalite nke Akwụkwọ Nsọ na njedebe nke Akwụkwọ Nsọ. N’ime Jenesis anyị nwere Onye Okike, okike, na Sabbath nke na-echeta okike ahụ. N’ime Malakaị anyị nwere iwu Sabbath nke a kọwara dịka isi okwu nsogbu nke na-eduga na mmechi nke oge nnwale mmadụ na ọrịa ikpeazụ asaa, ma ọ bụ, dịka Malakaị si kpọọ ya, “ụbọchị ukwu ahụ na nke dị egwu nke Onyenwe anyị.” Ịlaịja na-anọchite anya ndị Chineke na-eweta ozi mmụọ ozi nke atọ nye ụwa na-anwụ anwụ.
“Taa, n’ime mmụọ na ike nke Ịlaịja na nke Jọn Baptist, ndị ozi ndị Chineke họpụtara na-adọ uche nke ụwa e kenyere ikpe aka ná ntị gbasara ihe omume ndị dị oké njọ nke ga-eme n’oge na-adịghị anya n’ihe metụtara awa ikpeazụ nke oge ebere na mpụta nke Kraịst Jizọs dịka Eze nke ndị eze na Onyenwe nke ndị onyenwe.” Prophets and Kings, 715, 716.
Mbido nke Akwụkwọ Nsọ, nke bụkwa mbido nke Agba Ochie, na-akọwa otu akụkọ ahụ nke bụkwa ọgwụgwụ nke Agba abụọ ahụ, ma mbido na ọgwụgwụ nke ọ bụla nwere eziokwu nke ya nke ọ na-emesi ike ma na-atụnye n’ozi ahụ. N’akwụkwọ Jenesis, isi ihe a na-elekwasị anya bụ ọrụ dị iche iche nke Chineke; n’akwụkwọ Malakaị, isi ihe a na-elekwasị anya bụ ozi ahụ nke na-adọ aka ná ntị banyere nsogbu na-abịa. Ọgwụgwụ nke Mkpughe na-akọwa Alfa na Omega. N’akwụkwọ mbụ nke Agba Ọhụrụ, anyị na-agụ ihe ndị a.
Akwụkwọ nke ọmụmụ nke Jizọs Kraịst, nwa Devid, nwa Ebreham.
Ebreham mụrụ Aịzik; Aịzik amụkwa Jekọb; Jekọb amụkwa Judas na ụmụnne ya ndị ikom; Judas amụkwa Fares na Zara site n’aka Tamaa; Fares amụkwa Esrom; Esrom amụkwa Aram; Aram amụkwa Aminadab; Aminadab amụkwa Naason; Naason amụkwa Salmon; Salmon amụkwa Boaz site n’aka Rehab; Boaz amụkwa Obed site n’aka Rut; Obed amụkwa Jesi; Jesi amụkwa Devid bụ eze; Devid bụ eze amụkwa Solomọn site n’aka nwanyị ahụ bụ́ nwunye Uraịa; Solomọn amụkwa Rehoboam; Rehoboam amụkwa Abịa; Abịa amụkwa Eza; Eza amụkwa Jehoshafat; Jehoshafat amụkwa Joram; Joram amụkwa Ọzaịa; Ọzaịa amụkwa Jotam; Jotam amụkwa Ehaz; Ehaz amụkwa Hezekaịa; Hezekaịa amụkwa Manase; Manase amụkwa Emon; Emon amụkwa Josaịa; Josaịa amụkwa Jekonaịa na ụmụnne ya ndị ikom, n’oge a na-ebuga ha n’agha laa Babilọn: Ma mgbe a kpọgara ha Babilọn, Jekonaịa amụkwa Salatiel; Salatiel amụkwa Zorobabel; Zorobabel amụkwa Abiud; Abiud amụkwa Eliakim; Eliakim amụkwa Azor; Azor amụkwa Zadok; Zadok amụkwa Akim; Akim amụkwa Eliud; Eliud amụkwa Eleaza; Eleaza amụkwa Matan; Matan amụkwa Jekọb; Jekọb amụkwa Josef, di Meri, onye sitere n’aka ya mụọ Jisọs, onye a na-akpọ Kraịst.
Ya mere, agbụrụ niile site n’Abraham ruo Devid bụ ọgbọ iri na anọ; ma site na Devid ruo n’ịla n’agha a kụgara na Babilọn bụ ọgbọ iri na anọ; ma site n’ịla n’agha a kụgara na Babilọn ruo Kraịst bụ ọgbọ iri na anọ.
Ma amụma nke ọmụmụ Jisọs Kraịst dị otu a: Mgbe e kwere nne ya, Meri, nkwa n’alụmdi na nwunye na Josef, tupu ha ebikọ ọnụ, a hụrụ na o ji ime site n’aka Mmụọ Nsọ. Josef, di ya, ebe ọ bụ nwoke ezi omume, ma n’achọghị ime ya ihe ihere n’ihu ọha, kpebiri ịchụpụ ya na nzuzo. Ma ka ọ nọ na-atụgharị ihe ndị a n’obi ya, lee, mmụọ ozi nke Onyenwe anyị pụtara ìhè nye ya ná nrọ, sị, Josef, nwa Devid, atụla egwu ịkpọrọ Meri nwunye gị; n’ihi na ihe a tụrụ ime n’ime ya sitere n’aka Mmụọ Nsọ.
Ọ ga-amụtakwa nwa nwoke, ị ga-akpọkwa aha Ya JIZỌS; n’ihi na Ọ ga-azọpụta ndị Ya n’ime mmehie ha. Ma emere ihe ndị a niile ka e wee mezuo ihe Onyenwe anyị kwuru site n’ọnụ onye-amụma, sị, Lee, nwa agbọghọ na-amaghị nwoke ga-atụrụ ime, mụọkwa nwa nwoke, ha ga-akpọkwa aha Ya Emanuel, nke a sụgharịrị pụtara, Chineke nọnyere anyị. Mgbe ahụ Josef, ebe o sitere n’ụra bilie, mere dịka mmụọ-ozi nke Onyenwe anyị nyere ya iwu, wee kpọrọ nwunye ya laa n’ụlọ ya. Ma ọ maghị ya ruo mgbe ọ mụtara nwa ya nwoke mbụ; o wee kpọọ aha Ya JIZỌS. Matiu 1:1–25.
Mbido nke Agba Ọhụrụ kwekọrọ na mbido na njedebe nke Agba Ochie nakwa na njedebe nke Agba Ọhụrụ, n’ihi na ọ na-emesi ike ike okike nke Chineke; n’ihi na ike Kraịst jiri kee ihe niile n’ime ụbọchị isii bụ otu ike ahụ ka Ọ na-eji “zọpụta ndị ya n’aka mmehie ha.” Okwu ahụ bụ Immanuel, dịka akụkụ Akwụkwọ Nsọ a siri kpọọ ya site n’ihe e dere n’akwụkwọ Aịsaịa, pụtara “Chineke nọnyeere anyị.” Ọ na-ebi n’ime ndị Ya site n’ijikọta ịdịchi ya bụ Chineke na mmadụ anyị, nke a bụkwa kpọmkwem njikọta ahụ O mezuru mgbe e mere ka Ọ bụrụ anụ ahụ n’ime Meri.
“Ọ dịghị ihe ọ bụla na-erughị nrubeisi zuru oke pụrụ iru ogo ihe Chineke chọrọ. Ọ hapụghị ihe ndị Ọ na-achọ ka ha bụrụ ihe na-edoghị anya. Ọ dịghị ihe ọ bụla ka O nyere n’iwu nke na-adịghị mkpa iji mee ka mmadụ bịa n’ime nkwekọrịta na Ya. Anyị ga-egosi ndị mmehie ezi ihe nlereanya Ya nke àgwà, ma duru ha gakwuru Kraịst, onye amara Ya naanị ka e si erute ihe nlereanya a.
“Onye Nzọpụta were n’ahụ́ Ya adịghị ike nile nke mmadụ ma bie ndụ na-enweghị mmehie, ka ụmụ mmadụ ghara ịtụ egwu na n’ihi adịghị ike nke ọdịdị mmadụ ha apụghị imeri. Kraịst bịara ime ka anyị bụrụ ‘ndị òkè n’ọdịdị nke Chineke,’ ndụ Ya na-ekwusakwa na mmadụ, mgbe e jikọtara ya na ịdị nsọ nke Chineke, anaghị emehie.” Ministry of Healing, 180.
Mbido nke Agba Ọhụrụ na-akọwa ebe, oge na ihe mere Jisọs ji were n’ahụ Ya ọdịdị mmadụ anyị. O mere nke a iji gosi na ike mmadụ ejikọtara na ike nke Chineke adịghị emehie. Mmehie bụ imebi iwu, nke Malakaị kwuru na anyị ga-“echeta.” Jọn na-eme ka anyị mara na ndị na-edebe iwu, ya mere ndị na-adịghị emehie, pụrụ isi n’ọnụ ụzọ eluigwe banye. Matiu na-akọwa na onye mmehie pụrụ imeri mmehie, dịka Kraịst meriri. Mgbe anyị nwere Kraịst n’ime anyị, (olileanya nke ebube) anyị nwere ike okike ahụ nke kere eluigwe na ụwa n’ime anyị. E nyere ohere a site n’aka Kraịst mgbe Ọ họọrọ ịbanye n’ezinụlọ mmadụ, ma bụrụkwa ruo mgbe ebighị ebi ọ bụghị naanị Ọkpara Chineke kama kwa Ọkpara nke mmadụ.
E mepere ndị Chineke ozi pụrụ iche nke eziokwu e meghere n’akwụkwọ Mkpughe tupu mmechi oge amara mmadụ. Ozi pụrụ iche ahụ bụkwa “ozi Ịlaịja” nke Malakai, nke a na-ekwusa tupu “ụbọchị ukwu na nke dị egwu nke Onyenwe anyị.”
Ná mmalite nke Agba abụọ ahụ, nakwa na njedebe nke Agba Ọhụrụ, a kọwara ụfọdụ àgwà pụrụ iche nke Chineke. N’akwụkwọ Jenesis, Ọ bụ Onye Okike, ma na njedebe nke Mkpughe, Ọ bụ Alfa na Omega. Ná mmalite nke Agba Ọhụrụ, Ọ ghọrọ Nwa nke mmadụ. Ma na njedebe nke Agba Ochie, anyị na-ahụ ụkpụrụ ahụ nke onye-ozi Ịlaịja ji arụzu ozi ahụ ọ ga-ekwusa, dịka ịtụgharị obi nke ndị nna nye ụmụ ha, na nke ụmụ ha nye ndị nna ha.
Ụkpụrụ amụma nke Ịlaịja na-etinye n’ọrụ iji wepụta ozi ịdọ aka ná ntị ya bụ nnọọ ihe e nyere Jọn iwu ka o mee n’Akpughe. Ịlaịja “ga-atụgharị obi nke ndị nna n’ebe ụmụ ha nọ, na obi nke ụmụ ha n’ebe ndị nna ha nọ,” a gwakwara Jọn ka o dee ihe ndị dị mgbe ahụ, ma n’ime ime nke a, ọ ga-edekwa n’otu oge ahụ ihe ndị ga-abịa. E ji Jọn gosi otú ụkpụrụ nke alfa na omega si arụ ọrụ n’Okwu amụma, Ịlaịja ga-ewukwa ozi ya n’elu otu ụkpụrụ ahụ. Mgbe anyị tụnyere mmalite nke Akwụkwọ Nsọ na njedebe nke Akwụkwọ Nsọ, anyị na-atụnyere Ochie na Ọhụrụ. Nna bụ mmalite nke nwa ya, nwa ahụ bụkwa njedebe nke nna ya. Otu narị puku iri anọ na anọ bụ ọgbọ ikpeazụ nke ụmụ Abraham, akụkọ ihe mere eme nke Chineke ji banye n’ọgbụgba ndụ ya na Abraham na-anọchi anya akụkọ ihe mere eme mgbe Chineke ga-emegharị ọgbụgba ndụ ahụ na otu narị puku iri anọ na anọ.
Ya mere, ọ bụ nke okwukwe, ka o wee bụrụ nke amara; ka e wee mee ka nkwa ahụ guzosie ike nye mkpụrụ niile; ọ bụghị naanị nye nke sitere n’iwu, kama kwa nye nke sitere n’okwukwe Abraham; onye bụ nna anyị niile. Ndị Rom 4:16.
Ozi nke Ịlaịja na-anọchi anya ụkpụrụ nke alfa na omega, n’ihi na ndị nna bụ alfa, ụmụaka bụkwa omega. Ozi Ịlaịja ga-eme ka obi ndị nna laghachikwute ụmụaka. Kraịst kọwara Jọn Baptist dịka Ịlaịja, Ellen White kọwakwara William Miller dịka ma Ịlaịja ma Jọn Baptist. E gosipụtara ozi nke ndị ikom nnọchi anya a niile dịka ime ka obi ndị nna laghachikwute ụmụaka, na nke ụmụaka laghachikwutekwa ndị nna. Ọrụ ahụ na-anọchi anya mmetụta nke ozi ahụ n’ime ime ka obi mmadụ laghachikwute Nna ha nke eluigwe, ma ọ pụtara karịa nke ahụ, n’ihi na ọ bụ ihe nnọchianya nke ọrụ ahụ. N’amụma Akwụkwọ Nsọ, ihe nnọchianya nwere ihe karịrị otu ihe ha pụtara, a ghaghịkwa ịmata ha site n’ọdịnaya ha.
“Gịnị mere Jọn Baptist ji bụrụ onye ukwu? O mechiri uche ya n’ihu nnukwu ngwugwu ọdịnala ndị nkụzi nke mba ndị Juu wetaara, ma meghee ya n’ihu amamihe nke si n’elu abịa. Tupu amụọ ya, Mmụọ Nsọ gbara akaebe banyere Jọn: ‘N’ihi na ọ ga-adị ukwuu n’anya Onyenwe anyị, ọ gaghị aṅụkwa mmanya ma ọ bụ ihe ọṅụṅụ na-egbu egbu; a ga-ejupụtakwa ya na Mmụọ Nsọ…. Ọtụtụ n’ime ụmụ Izrel ka ọ ga-eme ka ha laghachikwute Onyenwe anyị Chineke ha. Ọ ga-ebukwa ụzọ n’ihu Ya n’ime mmụọ na ike Elaija, iji mee ka obi ndị nna laghachikwute ụmụ ha, na ndị na-erubeghị isi laghachikwute amamihe nke ndị ezi omume; iji kwadebe ndị mmadụ e kwadebere nye Onyenwe anyị.’ Luke 1:15–17.” Counsels to Parents, Teachers and Students, 445.
E haziri ozi a ka ndị họrọ ige ntị wee chigharịa obi ha n’ebe Nna nke Eluigwe nọ, ma ụkpụrụ amụma bụ isi a ga-eji ebufe ozi ịdọ aka ná ntị ahụ ga-abụ na Kraịst bụ Alfa na Omega, onye mbụ na onye ikpeazụ, mmalite na ọgwụgwụ. Ozi Ịlaịja dabeere n’ịkọwa Okwu amụma nke Chineke n’echiche na Jisọs Kraịst bụ Okwu Chineke, na iwu ndị na-achịkwa Akwụkwọ Nsọ bụkwa àgwà nke agwa Ya.
“Iwu Chineke dị nsọ dịka Chineke n’onwe Ya dị. Ọ bụ mkpughe nke uche Ya, ihe e depụtara nke àgwà Ya, ngosipụta nke ịhụnanya na amamihe nke eluigwe. Nkwekọrịta nke ihe e kere eke na-adabere n’ịkọrịtanụ zuru oke nke ihe niile dị ndụ na ndị na-adịghị ndụ, nke ihe niile, na iwu nke Onye Okike. Chineke ewepụtala iwu maka ịchị achị, ọ bụghị naanị nke ihe ndị dị ndụ, kama nke ọrụ niile nke okike. Ihe niile dị n’okpuru iwu ndị a kara aka, ndị a na-apụghị ileghara anya. Ma ebe ihe niile dị n’okike na-achịkwa site n’iwu nke okike, mmadụ naanị ya, n’ihe niile bi n’ụwa, ka a na-aza ajụjụ n’okpuru iwu omume ọma. Nye mmadụ, bụ ọrụ okike kacha elu, Chineke enyewo ike ịghọta ihe Ọ chọrọ, ịmata ezi omume na ebere nke iwu Ya, na ihe ndị dị nsọ iwu ahụ na-arịọ n’aka ya; a na-achọkwa n’aka mmadụ nrubeisi na-adịghị ama jijiji.” Patriarchs and Prophets, 53.
Ihe niile (nke a ga-agụnyekwa Baịbụl, n’ihi na Baịbụl bụ ihe, ma ọ bụrụ na ọ bụ ihe, mgbe ahụ ọ bụ akụkụ nke ihe niile) nọ n’okpuru iwu ndị kwụụrụ onwe ha. Baịbụl nwere iwu ma ọ bụ ụkpụrụ ndị kwụụrụ onwe ha nke na-achịkwa nkọwa ziri ezi ya. Otu n’ime ụkpụrụ ndị ahụ bụ na Baịbụl na-ejikọta ọgwụgwụ nke ihe na mmalite nke ihe ahụ. Jizọs bụ Okwu Chineke, ma Ọ bụ onye mbụ na onye ikpeazụ, nke a bụkwa “iwu kwụụrụ onwe ya” na àgwà nke agwa Ya.
Anyị jiri mmeghe a banyere Ịlaịja gosi na mmalite na ọgwụgwụ nke ma Agba Ochie ma Agba Ọhụrụ kwekọrọ. Ọgwụgwụ nke Akwụkwọ Nsọ, nke bụkwa ọgwụgwụ nke akwụkwọ Mkpughe, kwekọrọkwa na mmalite nke Mkpughe. Ndị àmà ise banyere otu eziokwu ndị a, dabere n’ụkpụrụ ahụ nke bụ otu n’ime agwa Chineke, na Okwu Chineke na-egosi mgbe niile ọgwụgwụ ihe ọ bụla site na mmalite nke ihe ahụ. Eziokwu a bụ akụkụ nke ihe ọ pụtara na Jisọs Kraịst bụ Alfa na Omega.
“E kpugheere Jọn, onyeozi ahụ, ihe omume nke miri emi ma na-akpali akpali nke ukwuu banyere ahụmịhe nke nzukọ Kraịst n’agwaetiti Patmọs. E gosiri ya isiokwu ndị na-adọrọ mmasị nke ukwuu ma bụrụkwa ndị dị oke mkpa n’ụdị ihe oyiyi na akara, ka ndị nke Chineke wee nwee nghọta banyere ihe ize ndụ na ọgụ ndị dị n’ihu ha. E kpugheere Jọn akụkọ ihe mere eme nke ụwa Ndị Kraịst ruo n’isi njedebe nke oge. N’ịdo anya dị ukwuu ọ hụrụ ọnọdụ, ihe ize ndụ, ọgụ, na nzọpụta ikpeazụ nke ndị nke Chineke. Ọ dekọrọ ozi mmechi ahụ nke ga-eme ka owuwe ihe ubi nke ụwa chara acha, ma ọ bụ dịka ùkwù a ga-achịkọta n’ụlọ nchekwa nke eluigwe, ma ọ bụ dịka ajịkọta nkụ maka ọkụ nke ụbọchị ikpeazụ.”
“N’ọhụụ, Jọn hụrụ mkpagbu ndị ndị nke Chineke ga-ata n’ihi eziokwu ahụ. Ọ hụrụ iguzosi ike ha n’enweghị nkwụsị n’irube isi n’ihe Chineke nyere n’iwu, n’ihu ike mmegbu ndị chọrọ ịmanye ha ka ha nupụ isi, ọ hụkwara mmeri ikpeazụ ha n’elu anụ ọhịa ahụ na oyiyi ya.
“N’okpuru ihe nnọchianya nke nnukwu agwọ uhie, anụ ọhịa yiri agụ, na anụ ọhịa nwere mpi dịka nke nwa atụrụ, e gosiri Jọn ọchịchị ụwa ndị ahụ nke ga-etinye onwe ha n’ụzọ pụrụ iche n’ịzọpịa iwu Chineke na n’ịkpagbu ndị Ya. Agha ahụ na-aga n’ihu ruo na njedebe nke oge. E gosiri na ndị Chineke, ndị e ji nwanyị dị nsọ na ụmụ ya nọchianya, dị nnọọ nta n’ọnụọgụ. N’ụbọchị ikpeazụ, naanị ndị fọdụrụnụ ka ka nọ. Banyere ndị a ka Jọn kwuru na ha bụ ndị ‘na-edebe iwu Chineke, ma nwee àmà Jisọs Kraịst.’”
“N’ụzọ nke ikpere arụsị, ma mesịa n’ụzọ nke Ọkwa Papacy, Setan gosipụtara ike ya ruo ọtụtụ narị afọ n’ịgbalị ihichapụ ndị akaebe Chineke kwesịrị ntụkwasị obi n’elu ụwa. Ndị ikpere arụsị na ndị papist bụ otu mmụọ dragọn ahụ ka kpaliri. Ha dị iche naanị n’otu ihe a, na Papacy, ebe ọ na-eme ka à ga-asị na ọ na-ejere Chineke ozi, bụ onye iro kasị dị ize ndụ ma kasị obi ọjọọ. Site n’ọrụ Romanism, Setan mere ka ụwa bụrụ onye o jidere n’agha. E chụbara ụka Chineke nke na-ekwupụta okwukwe ya n’ime ahịrị nke aghụghọ a, ma ruo ihe karịrị otu puku afọ ndị Chineke tara ahụhụ n’okpuru iwe dragọn ahụ. Ma mgbe a napụrụ Papacy ike ya, wee mee ka ọ kwụsị mkpagbu, Jọn hụrụ ike ọhụrụ ka ọ na-ebili iji kwughachi olu dragọn ahụ, ma gaa n’ihu n’ọrụ ahụ ahụ nke obi ọjọọ na nke nkwulu megide Chineke. Ike a, nke bụ nke ikpeazụ ga-ebuso ụka na iwu Chineke agha, e jiri anụ ọhịa nke nwere mpi abụọ dị ka nwa atụrụ kpọọ ihe nnọchianya ya. Anụ ọhịa ndị bu ya ụzọ siri n’oké osimiri bilie, ma nke a si n’ala pụta, na-anọchite anya ibili nwayọọ nke mba ahụ e ji ya kpọọ ihe nnọchianya. ‘Mpi abụọ dị ka nwa atụrụ’ na-anọchi anya nke ọma agwa ọchịchị United States, dịka e si gosi ya n’usoro ụkpụrụ ya abụọ bụ isi, Republicanism na Protestantism. Ụkpụrụ ndị a bụ ihe nzuzo nke ike anyị na ọganihu anyị dịka mba. Ndị mbụ chọtara ebe mgbaba n’akụkụ osimiri America ṅụrịrị ọṅụ na ha erutela mba nke nweere onwe ya pụọ n’aka nkwupụta mpako nke popery na ọchịchị ike nke ịchị eze. Ha kpebiri iguzobe ọchịchị n’elu ntọala sara mbara nke nnwere onwe nke obodo na nke okpukpe.”
“Ma nchọpụta siri ike nke mkpịsị-ese amụma ahụ na-ekpughe mgbanwe n’ọdịdị udo a. Anụ ọhịa ahụ nke nwere mpi dị ka nke nwa atụrụ na-ekwu okwu n’olu nke dragọn, ma ‘na-eme kwa ike nile nke anụ ọhịa mbụ ahụ n’ihu ya.’ Amụma ahụ na-ekwupụta na ọ ga-agwa ndị bi n’elu ụwa ka ha meere anụ ọhịa ahụ oyiyi, nakwa na ‘ọ na-eme ka mmadụ niile, ma ndị nta ma ndị ukwu, ndị ọgaranya na ndị ogbenye, ndị nwere onwe ha na ndị ohu, nata akara n’aka nri ha, ma ọ bụ n’egedege ihu ha; ka ọ ghara ịdị onye ọbụla pụrụ ịzụ ma ọ bụ ree, ma e wezụga onye ahụ nwere akara ahụ, ma ọ bụ aha anụ ọhịa ahụ, ma ọ bụ ọnụ ọgụgụ aha ya.’ N’ụzọ dị otu a, Protestantism na-eso nzọụkwụ nke Papacy.”
“N’oge a ka a na-ahụ mmụọ ozi nke atọ ka ọ na-efe n’etiti eluigwe, na-ekwupụta, sị: ‘Ọ bụrụ na onye ọ bụla akpọọ anụ ọhịa ahụ na onyinyo ya isiala, ma nata akara ya n’egedege ihu ya, ma ọ bụ n’aka ya, onye ahụ ga-aṅụkwa mmanya nke iwe Chineke, nke a wụsara n’enweghị ngwakọta n’ime iko nke ọnụma Ya.’ ‘Ndị a ka ndị na-edebe iwu Chineke na okwukwe Jisọs nọ.’ N’ime ọdịiche pụtara ìhè megide ụwa ka ìgwè nta ahụ guzo, ndị na-agaghị esi n’ịkwado ha nye Chineke wezuga onwe ha. Ndị a bụ ndị Aịzaya kwuru banyere ha dị ka ndị na-arụzi ebe mgbawa e mere n’iwu Chineke, ndị na-ewughachi ebe ndị tọgbọworo n’iyi kemgbe ochie, na-ebulikwa ntọala nke ọtụtụ ọgbọ.”
“Ịdọ aka ná ntị kacha dị nsọ na iyi egwu kacha njọ e kụziiri ndị mmadụ anwụ anwụ bụ nke dị n’ozi mmụọ ozi nke atọ. Mmehie ahụ nke na-akpọda iwe Chineke nke na-enweghị ngwakọta ebere ga-abụrịrị nke agwa ya kacha njọ. A ga-ahapụ ụwa n’ọchịchịrị banyere ụdị mmehie a?—N’ezie mba. Chineke adịghị emeso ihe ndị O kere eke ya otu a. Iwe Ya adịghị abịakwasị mmehie ndị e mere n’amaghị ama. Tupu a kpọbata ikpe Ya n’elu ụwa, a ghaghị iweta ìhè gbasara mmehie a n’ihu ụwa, ka mmadụ wee mara ihe kpatara a ga-eji wetara ikpe ndị a, ma nwee ohere ịgbanarị ha.
“Ozi a nke nwere ịdọ aka ná ntị a bụ nke ikpeazụ a ga-ekwusa tupu mkpughe nke Nwa nke mmadụ. Ihe ịrịba ama ndị Ya Onwe Ya nyere na-ekwupụta na ọbịbịa Ya adịla nso n’aka. Ozi nke mmụọ ozi nke atọ adịwo na-ada ihe fọrọ nke nta ka ọ bụrụ afọ iri anọ. N’ihe gbasara nnukwu ọgụ ahụ, e mepụtawo ìgwè mmadụ abụọ: ndị ahụ ‘na-efe anụ ọhịa ahụ na onyinyo ya ofufe,’ ma na-anata akara ya, na ndị ahụ na-anata ‘akara nke Chineke dị ndụ,’ ndị nwere aha Nna ahụ e dere n’egedege ihu ha. Nke a abụghị akara a na-ahụ anya. Oge eruola mgbe ndị niile nwere mmasị n’nzọpụta mkpụrụ obi ha ga-eji ịdị uchu na n’otuto dị nsọ jụọ, Gịnị bụ akara nke Chineke? Gịnịkwa bụ akara nke anụ ọhịa ahụ? Olee otú anyị ga-esi zere ịnata ya?”
“Akara Chineke, ihe àmà ma ọ bụ ihe nnọchianya nke ikike Ya, dị n’iwu nke anọ. Nke a bụ naanị ụkpụrụ n’ime Iwu Iri ahụ nke na-egosi Chineke dị ka Onye Okike nke eluigwe na ụwa, ma na-ekewapụ n’ụzọ doro anya ezi Chineke n’aka chi ụgha niile. N’ime Akwụkwọ Nsọ nile, a na-akpọ eziokwu nke ike okike Chineke dịka ihe àmà na Ọ karịrị chi ndị ọgọ mmụọ niile.”
“E hiwere Izu-ike nke iwu nke anọ nyere n’iwu iji cheta ọrụ nke okike, ya bụ, ka e wee na-edobe uche mmadụ mgbe niile ka ọ na-elekwasị anya n’ezi Chineke dị ndụ. Ọ bụrụ na a na-edebe Izu-ike mgbe niile, agaghị enwe onye na-ekpere arụsị, ma ọ bụ onye na-agọnarị ịdị adị Chineke, ma ọ bụ onye na-ekweghị ekwe. Idebe ụbọchị nsọ nke Chineke n’ụzọ dị nsọ gaara edu uche mmadụ gaa n’ebe Onye Okike ha nọ. Ihe ndị dị n’okike gaara eme ka ha cheta Ya, ha gaara bụrụkwa ndị àmà nke ike Ya na ịhụnanya Ya. Izu-ike nke iwu nke anọ bụ akara nke Chineke dị ndụ. Ọ na-egosi Chineke dịka Onye Okike, ọ bụkwa ihe ịrịba ama nke ikike Ya ziri ezi n’ebe ihe ndị dị ndụ O kere eke nọ.”
“Gịnịkwa, mgbe ahụ, bụ akara nke anụ ọhịa ahụ, ma ọ bụrụ na ọ bụghị sabbath ụgha ahụ nke ụwa anabatala n’ọnọdụ nke ezi Sabbath?”
“Ikwupụta amụma ahụ na Pọpụ ga-ebuli onwe ya elu karịa ihe niile a na-akpọ Chineke, ma ọ bụ nke a na-efe ofufe, emezuwo n’ụzọ pụtara ìhè n’ịgbanwe ụbọchị izu ike site n’ụbọchị nke asaa gaa n’ụbọchị mbụ nke izu. N’ebe ọ bụla a na-asọpụrụ izu ike nke Pọpụ karịa izu ike nke Chineke, n’ebe ahụ ka a na-ebuli nwoke nke mmehie elu karịa Onye Okike nke eluigwe na ụwa.
“Ndị na-ekwusi ike na Kraịst gbanwere Ụbọchị Izuike na-emegide okwu nke Ya n’onwe Ya ozugbo. N’Okwuchukwu Ya n’Ugwu, O kwupụtara: ‘Unu echela na abịara m ibibi iwu, ma ọ bụ ndị amụma; abịaghị m ibibi, kama imezu. N’ihi na n’ezie asị m unu, ruo mgbe eluigwe na ụwa ga-agabiga, ọbụna otu mkpụrụedemede nta ma ọ bụ otu ntakịrị akara agaghị agabiga n’iwu ma ọlị, ruo mgbe ihe niile ga-emezu. Ya mere, onye ọbụla ga-emebi otu n’ime iwu ndị a kacha nta, ma kụziere mmadụ otu a, a ga-akpọ ya onye kacha nta n’alaeze eluigwe; ma onye ọbụla ga-eme ha ma kụzie ha, a ga-akpọ onye ahụ nnukwu n’alaeze eluigwe.’”
“Ndị Rom Katọlik na-ekweta na ọ bụ chọọchị ha mere mgbanwe nke Ụbọchị Izuike, ha na-ezo aka kpọmkwem na mgbanwe a dịka ihe àmà nke ikike kachasị elu nke chọọchị a. Ha na-ekwupụta na site n’idebe ụbọchị mbụ nke izu dị ka Ụbọchị Izuike, ndị Protestant na-amata ike ya ime iwu n’ihe ndị dị nsọ. Chọọchị Rom ahapụghị nkwupụta ya na ọ naghị ada n’ihe ọ na-ekwupụta, ma mgbe ụwa na chọọchị ndị Protestant nabatara ụbọchị izuike ụgha nke o kere, ha n’ezie na-anabata nkwupụta ya. Ha pụrụ ikwu maka ikike nke ndịozi na ndị nna mbụ nke chọọchị iji chebe mgbanwe a, ma a na-ahụ aghụghọ dị n’echiche ha n’ụzọ dị mfe. Onye Papist nwere ọgụgụ isi zuru ezu ịhụ na ndị Protestant na-eduhie onwe ha, na-emechi anya ha n’ụzọ afọ ofufo n’eziokwu dị n’okwu a. Ka iwu ụbọchị Sọnde na-enweta nkwado karị, ọ na-aṅụrị ọṅụ, na-enwe ntụkwasị obi na n’ikpeazụ ọ ga-eweta ụwa Protestant dum n’okpuru ọkọlọtọ Rom.” Signs of the Times, November 1, 1899.