Anyị kwụsịrị isiokwu ikpeazụ ahụ n’ahịrịokwu a sịrị, “N’afọ 2001 gọọmenti United States nyere Patriot Act ikike iwu.”
“E nwere ọtụtụ mmadụ, ọbụna n’etiti ndị na-arụsi ọrụ ike n’ime mmegharị a maka ime ka e debe Ụbọchị Sọnde n’ike iwu, ndị e mechiworo anya ha n’ihe ga-eso omume a. Ha anaghị ahụ na ha na-akụ aka kpọmkwem megide nnwere onwe okpukpe. E nwere ọtụtụ ndị na-amabeghị mgbe ọ bụla ihe Akwụkwọ Nsọ Sabat na-arịọ, nakwa ntọala ụgha nke ụlọọrụ Sọnde guzoro n’elu ya. Mmegharị ọ bụla na-akwado iwu gbasara okpukpe bụ n’ezie omume ikwe ọnụ nye papasị, nke ruo ọtụtụ ọgbọ alụọla agha n’ụzọ na-adịghị akwụsị akwụsị megide nnwere onwe nke akọ na uche. Idebe Sọnde ji ịdị adị ya dịka ụlọọrụ a na-akpọ nke Ndị Kraịst n’aka ‘ihe omimi nke ajọ omume;’ ma ime ka e debe ya n’ike ga-abụ n’ezie ịnakwere ụkpụrụ ndị bụ ezigbo nkuku isi nke Romanism. Mgbe mba anyị ga-ajụ n’ụzọ dị otu a ụkpụrụ ọchịchị ya ruo n’ókè ịme iwu Sọnde, Protestantism ga-esi n’omume a sonyere popery aka; ọ gaghị abụ ihe ọzọ ma ọ bụghị inye ndụ n’aka ọchịchị aka ike ahụ nke kemgbe ogologo oge nọ na-ele anyapụ anya ohere ya iji pụta ọzọ banye n’aka ike ọchịchị ike.” Testimonies, volume 5, 711.
Afọ 1888 bụ ihe atụ nke afọ 2001, ma ọ bụkwa n’oge ahụ ka e webatara Iwu Blair, ọ bụ ezie na ọdịda ya n’ịgafe mere ka ọ ghara ikwu okwu n’amụma. Ọ ghọrọ ihe ịrịba ama nke afọ 66 AD, bụ nnọchibido e bidoro ma mesịa wepụ ya n’ụzọ omimi. Mgbe a ghọtara na e nwere oge ule abụọ nke oyiyi anụ ọhịa ahụ, nakwa na oge nke abụọ ahụ na-amalite site n’iwu ụbọchị Sọnde na United States, nke afọ 321 bụ ihe atụ ya, na na oge ahụ na-ejedebe mgbe a manyere iwu ụbọchị Sọnde nke ụwa nile, nke afọ 538 bụ ihe atụ ya, nke ọma; mgbe ahụ, n’amụma, ọ na-achọ ka mmalite nke oge ule mbụ nke oyiyi anụ ọhịa ahụ kwa bido site n’ụdị ihe atụ nke ikwuputa iwu ụbọchị Sọnde. N’afọ 1888, Iwu Blair bụ mgbalị ịmanye iwu ụbọchị Sọnde nke mba, ma afọ 1888 na-akọwapụta mgbe mmụọ ozi nke Mkpughe isi nke iri na asatọ si agbadata ma jiri ebube ya mee ka ụwa nwee ìhè.
Iwu Patriot Act bụ ihe nnọchianya nke iwu Sọnde nke na-amalite oge ule nke onyinyo anụ ọhịa na United States. United States na-ekwu okwu dịka dragọn n’ime mmezu nke Mkpughe isi nke iri na atọ, amaokwu nke iri na otu, mgbe ọ na-etinye iwu Sọnde n’ọrụ. Mgbe ọ na-etinye iwu ahụ n’ọrụ, ọ ga-ekwu okwu dịka dragọn, iwu Sọnde ahụkwa na-egosi na onyinyo anụ ọhịa ahụ etolitela nke ọma n’ime United States. N’oge ahụ, United States emejupụtala iko ya nke oge nnwale, ndapụ n’ezi okwukwe nke mba a na-esokwa ya site n’ọdịda mba. N’oge ahụ, United States akwụsị ịbụ alaeze nke isii nke amụma Akwụkwọ Nsọ, ebe a na-eguzobe njikọ atọ ahụ.
Alfa na Omega na-egosipụta mgbe niile ọgwụgwụ ya na mmalite ya, ma n’oge mmalite nke United States e nwere ugboro atọ United States kwuru n’amụma nke kpọrọ akara mmalite nke United States dịka alaeze nke isii n’amụma Akwụkwọ Nsọ. Nkwupụta Nnwere Onwe nke 1776, nke Iwu Ukpuru nke 1789 sochiri, ma emesịa Iwu Ndị Ọbịa na Iwu Mgbasa Okwu Megide Ọchịchị nke 1798, na-akọwapụta ugboro atọ mbụ United States kwuru n’amụma. Nke ọ bụla n’ime mbipụta atọ ahụ nọchiri anya ikwu okwu nke United States. Nzọụkwụ atọ ahụ dugara n’afọ 1798, mmalite nke ọchịchị United States dịka alaeze nke isii n’amụma Akwụkwọ Nsọ. Otu akara ụzọ atọ ahụ dị n’oge mmalite nke United States na-anọchikwa anya akara ụzọ atọ nke na-eduga n’ọgwụgwụ ọchịchị United States dịka alaeze nke isii n’amụma Akwụkwọ Nsọ.
Iwu Patriot bụ nke mbụ n’ime ugboro atọ nke United States na-ekwu okwu ka ọ na-eru n’ọgwụgwụ ya dịka alaeze nke isii. Okwu nke atọ ahụ, nke na-akọwapụta njedebe nke alaeze nke isii, bụ iwu ụbọchị Sọnde. N’etiti akụkọ ihe mere eme ahụ ka e bidoro Ikpe Pelosi nke Jenụwarị 6, nke malitere n’afọ 2022. Ikpe ndị ahụ bụ nnọjụ kpọmkwem nke ikike ndị e debere n’Iwu Nsọ nke Ala ahụ, n’ihi na ikpe ndị ahụ bụ nke ọdịdị ndọrọ ndọrọ ọchịchị, ma agha-iwu ahụ abụghị naanị ịkpụpụta eziokwu ụgha, kama ọ bụ n’eziokwu mwakpo kpọmkwem megide iwu “usoro-eme” na iwu “ihe dị n’ime ya” dịka e si akọwapụta ha n’Iwu Nsọ nke Ala ahụ.
Iwu Patriot Act nke afọ 2001 bụ mwakpo kpọmkwem megide “Nkebi Usoro Ziri Ezi” nke pụtara n’ime ma Ndezigharị nke Ise ma Ndezigharị nke Iri na Anọ nke Iwu Nsọ nke United States. Ndị a na-enye na a pụghị ịnapụ onye ọbụla ndụ, nnwere onwe, ma ọ bụ ihe onwunwe n’enweghị usoro iwu ziri ezi. Nke ahụ bụ n’afọ 2001, ma n’afọ 2022, mwakpo megide Iwu Nsọ ahụ lekwasịrị anya n’ime ma “usoro ziri ezi n’akụkụ usoro” ma “usoro ziri ezi n’akụkụ isi ihe.” Okwu ahụ bụ “repudiate” pụtara ịgọnarị, ma Nwannaanyị White na-akọwapụta na n’oge iwu Sunday na United States a ga-agọnarị ụkpụrụ ọbụla nke Iwu Nsọ ahụ.
“Site n’iwu e nyere iji manye nnọchi-anya pope, n’ime mmebi iwu Chineke, mba anyị ga-ekewapụ onwe ya kpamkpam n’ezi omume. Mgbe Protestantism ga-agbatị aka ya gafee oghere ahụ iji jide aka nke ike Rom, mgbe ọ ga-agafe n’elu olulu miri emi ahụ iji kpakọọ aka na ime mmụọ, mgbe, n’okpuru mmetụta nke njikọ atọ a, obodo anyị ga-ajụ ụkpụrụ niile nke Iwu Ntọala ya dị ka ọchịchị Protestant na nke repọblik, ma kwado ụzọ e si agbasa ụgha na aghụghọ nke pope, mgbe ahụ ka anyị nwere ike ịmata na oge eruola maka ọrụ ebube ahụ dị ịtụnanya nke Setan nakwa na ọgwụgwụ dị nso.”
“Dịka ịbịaru nso nke ndị agha Rom bụ ihe ịrịba ama nye ndị na-eso ụzọ ahụ nke mbibi na-abịa n’elu Jerusalem, otu a kwa, ndapụ n’ezi okwukwe a pụrụ ịbụ ihe ịrịba ama nye anyị na oke ndidi Chineke eruola njedebe ya, na ihe atụ nke ajọ omume mba anyị ejupụtala, nakwa na mmụọ ozi nke ebere na-achọ ịpụ, ka ọ ghara ịlọghachi ọzọ. Mgbe ahụ, a ga-atụnyere ndị nke Chineke n’ime ihe ngosi ndị ahụ nke mkpagbu na ihe mgbu ndị ndị amụma kọwara dị ka oge nsogbu Jekọb. Mkpu nke ndị ahụ kwere ekwe, ndị a na-akpagbu, na-arịgo eluigwe. Ma dịka ọbara Ebel si n’ala tie mkpu, otu a kwa, e nwekwara olu ndị na-etikwa mkpu n’ebe Chineke nọ site n’ili ndị nwụrụ n’ihi okwukwe ha, site n’ili nke oké osimiri, site n’ọgba dị n’ugwu, site n’ime ụlọ olili ndị nọn: ‘Ruo ole, O Onyenwe anyị, onye nsọ na onye eziokwu, ka Ị na-adịghị ekpe ikpe ma ghara ịbọ ọbọ ọbara anyị n’ahụ ndị bi n’ụwa?’”
“Onyenweanyị na-arụ ọrụ Ya. Eluigwe nile nọ n’ịma jijiji. Onyeikpe nke ụwa nile ga-ebili n’oge na-adịghị anya ma kwado ikike Ya nke a kparịrị. A ga-edobe akara nke mgbapụta n’ahụ ndị ikom na-edebe iwu Chineke, ndị na-asọpụrụ iwu Ya, na ndị jụrụ akara nke anụ ọhịa ahụ ma ọ bụ nke oyiyi ya.
“Chineke ekpughewo ihe ndị ga-eme n’ụbọchị ikpeazụ, ka e wee kwadebe ndị Ya ka ha guzosie ike megide ajọ ifufe nke mmegide na iwe. Ndị a dọrọla aka ná ntị banyere ihe omume ndị dị n’ihu ha ekwesịghị ịnọdụ ala n’udo na-atụ anya oke ifufe ahụ na-abịa, na-akasi onwe ha obi na Onyenwe anyị ga-echebe ndị Ya ndị kwesịrị ntụkwasị obi n’ụbọchị nsogbu. Anyị kwesịrị ịdị ka ndị mmadụ na-eche Onyenwe ha, ọ bụghị n’echiche efu nke ichere, kama n’ọrụ siri ike, na okwukwe na-adịghị ama jijiji. Ugbu a abụghị oge ikwe ka uche anyị jidesie ike n’ihe ndị dị ntakịrị mkpa. Mgbe mmadụ na-ehi ụra, Setan na-ahazi ihe ike ka ndị nke Onyenwe anyị ghara inweta ebere ma ọ bụ ikpe ziri ezi. Mmegharị Sọnde ugbu a na-eme ụzọ ya n’ọchịchịrị. Ndị ndu na-ezo ezi okwu dị n’isi okwu ahụ, ọtụtụ ndị na-esonyekwa na mmegharị ahụ ahụghịkwa ebe miri emi nke ije a na-ebuga. Nkwupụta ya dị nro ma yie nke Ndị Kraịst, ma mgbe ọ ga-ekwu okwu, ọ ga-ekpughe mmụọ nke dragọn ahụ. Ọ bụ ọrụ anyị ime ihe niile dị n’ike anyị iji gbochie ihe ize ndụ a na-eyi egwu. Anyị kwesịrị ịgbalị iwepu ajọ mbunobi site n’itinye onwe anyị n’ọnọdụ kwesịrị ekwesị n’ihu ndị mmadụ. Anyị kwesịrị iweta n’ihu ha ezi ajụjụ a na-ese okwu ya, si otú a tinye mgbochi kacha dị irè megide ụkpụrụ ndị e ji achịkwa nnwere onwe nke akọ na uche. Anyị kwesịrị inyocha Akwụkwọ Nsọ ma nwee ike inye ihe kpatara okwukwe anyị. Onye amụma kwuru, sị: ‘Ndị ajọ omume ga-eme ajọ omume: ma ọ dịghị onye ọ bụla n’ime ndị ajọ omume ga-aghọta; ma ndị amamihe ga-aghọta.’” Testimonies, volume 5, 451, 452.
Nwannaanyị White na-eme ka iwu Sọnde kwekọọ na ọtụtụ ihe ịrịba ama nke ụbọchị ikpeazụ, ma n’ime ime otú a okwu ya na-ekpughe “ihe ga-eme n’ụbọchị ikpeazụ, ka e wee dozie ndị Ya ka ha nwee ike iguzogide oké ifufe nke mmegide na ọnụma.” N’ihi ya, a ghaghị iji nlezianya nyochaa ihe ịrịba ama ndị ahụ ọ na-eme ka ha kwekọọ n’akụkụ a. Ana m atụ aro na isi ntụaka ahụ bụ ahịrị amụma nke na-elekwasị anya n’Iwu Ukpuru nke United States, tinyere “ikwu okwu” nke mba ahụ dịka akara nke jikọrọ onwe ya na ihe ndị ọzọ.
Site n’ihe ahụ ka m na-ekwu bụ na, Blair Bill n’afọ 1888, Patriot Act n’afọ 2001, na mkpesa ndọrọ ndọrọ ọchịchị ndị Democrats na ndị Republican ndị mba ụwa malitere ime site n’afọ 2022, nke ọ bụla n’ime ha bụ ịjụ ozugbo ihe abụọ dị oke mkpa nke Iwu Ọchịchị. Afọ 1888 na-anọchi anya mmanye ofufe ụbọchị Sọnde, ma mgbe ahụ n’afọ 2001, mgbanwe sitere n’iwu Bekee gaa n’iwu Rom. N’afọ 2022, a wakporo iwu “substantive” na iwu “procedural”.
Iwu ihe banyere iwu na-akọwa ikike na ọrụ ndị mmadụ n’otu n’otu na nke òtù dị iche iche, ebe iwu usoro na-akọwapụta ụzọ a ga-esi edozi esemokwu ma mezuo ikike na ọrụ ndị mmadụ n’otu n’otu na nke òtù dị iche iche. Iwu na-akọwa omume ziri ezi n’iwu ma ọ bụ omume megidere iwu, ma depụta ntaramahụhụ e debere maka ya. Iwu ihe banyere iwu na-ekpuchi ọtụtụ akụkụ nke iwu, gụnyere iwu mpụ, iwu obodo, na iwu nkwekọrịta.
Iwu mpụ bụ ezigbo atụ nke iwu dị n’isi. Iwu mpụ na-akọwa omume ndị a na-ewere dị ka mpụ na ntaramahụhụ e nyere maka mpụ ndị ahụ. Ma iwu obodo, n’aka nke ọzọ, na-achịkwa esemokwu n’etiti ndị mmadụ n’otu n’otu na òtù dị iche iche, dịka imebi nkwekọrịta, mmerụ ahụ nke onwe, ma ọ bụ esemokwu gbasara ihe onwunwe.
A na-edekarị iwu bụ isi n’iwu edere n’akwụkwọ, n’usoro iwu na-achịkwa omume, na n’iwu sitere n’ikpe ụlọikpe. Iwu edere n’akwụkwọ bụ iwu ndị òtù omeiwu na-agafe, dịka omeiwu mba ma ọ bụ omeiwu steeti, ebe iwu na-achịkwa omume bụ ụkpụrụ na usoro ndị ụlọọrụ nchịkwa na-emepụta. Iwu sitere n’ikpe ụlọikpe bụ iwu ndị ndịikpe na-emepụta site n’otú ha si akọwa iwu edere n’akwụkwọ, iwu na-achịkwa omume, na Iwu Nsọ.
Iwu usoro n’iwu na-ezo aka n’ụkpụrụ ndị na-achịkwa usoro ikpe. Ọ na-akọwapụta otu okwu ikpe si aga n’ime usoro iwu, site n’itinye mkpesa na mbido ruo na mkpebi ikpeazụ. Iwu usoro na-ekpuchi akụkụ iwu dị iche iche, gụnyere usoro obodo, usoro mpụ, na usoro nchịkwa. Ebumnobi iwu usoro bụ ịhụ na usoro ikpe ziri ezi ma dịkwa irè. Ọ na-enye usoro nhazi maka idozi esemokwu ma na-ahụkwa na onye ọbụla so n’usoro ikpe ahụ, gụnyere ndịikpe, ndị ọka iwu, na ndị na-ekpe ikpe, maara ihe a na-atụ anya n’aka ha.
Iwu ihe gbasara iwu na iwu usoro e bu n’obi ka ha rụkọọ ọrụ ọnụ iji hụ na e mezuo ikpe ziri ezi. Iwu ihe gbasara iwu na-akọwa ikike na ọrụ ndị mmadụ n’otu n’otu na ndị otu ma ọ bụ ụlọọrụ nwere, ebe iwu usoro na-akọwapụta ụzọ a ga-esi edozi esemokwu ma mee ka e debe ikike na ọrụ ndị ahụ. N’ikwu ya n’ụzọ ọzọ, iwu ihe gbasara iwu na-akọwa omume iwu kwadoro ma ọ bụ nke megidere iwu na nsonaazụ nke omume megidere iwu, ebe iwu usoro na-akọwapụta otú e si edozi okwu ndị ahụ gbasara iwu.
N’afọ 2001, Iwu Patriot Act wepụrụ ikike nke habeas corpus. “Habeas corpus” bụ okwu Latin nke a na-asụgharị ịbụ “ị ga-enwe ahụ.” Ọ na-ezo aka n’ụkpụrụ iwu nke na-echebe mmadụ n’aka njide na-akwadoghị n’iwu site n’ịchọ ka ụlọikpe nyochaa ma mkpọrọ mmadụ ọ bụ njide ya ọ dabere n’iwu. Habeas corpus bụ ikike bụ isi n’ọtụtụ usoro iwu, karịsịa n’ime ndị iwu ọdịnala nkịtị nke Bekee metụtara. Ọ na-eme ka o doo anya na a pụghị ijide mmadụ n’ụlọnga ma ọ bụ n’aka ọchịchị n’enweghị ezi ihe kpatara ya, ma na-enye ya ohere ịgbagha iwu kwadoro njide ya n’ihu onyeikpe.
Nkebi Ahịrịokwu a kpọrọ “Due Process Clause” pụtara ma n’Iwu Ndezigharị nke Ise ma n’Iwu Ndezigharị nke Iri na Anọ nke Iwu Ọchịchị U.S. Ha na-enye na a gaghị anapụ onye ọbụla ndụ, nnwere onwe, ma ọ bụ ihe onwunwe ya ma e wezụga site n’usoro iwu kwesịrị ekwesị. Ụlọikpe emepewo ngalaba abụọ nke ozizi due process: due process nke usoro na due process nke ọdịnaya. N’afọ 2001, site na Patriot Act, e wepụrụ habeas corpus dị ka ikike, ma dochie iwu Bekee na iwu Rom. Iwu Bekee na-akọwa na a na-ewere mmadụ dị ka onye aka ya dị ọcha ruo mgbe e gosipụtara na o nwere mmehie, ebe iwu Rom na-egosi na a na-ewere mmadụ dị ka onye nwere mmehie ruo mgbe e gosipụtara na aka ya dị ọcha. N’Ikpe Pelosi nke afọ 2022, e zọpụrụ ma due process nke usoro ma due process nke ọdịnaya n’okpuru ụkwụ. E tinyere ma iwu ọdịnaya ma iwu usoro n’ọrụ n’Ikpe Pelosi n’ụzọ kpọmkwem megidere ebumnuche ha nke iwu ọchịchị e ji kee ha.
Ndịiche dị n’etiti usoro ziri ezi n’ihe gbasara ọdịnaya na usoro ziri ezi n’ihe gbasara usoro dị n’akụkụ dị iche iche nke iwu na ikike nke nke ọ bụla n’ime echiche ndị a na-echebe n’ime ntọala Iwu Nsọ nke United States, karịsịa n’okpuru Nkebiokwu Iwu Ziri Ezi nke Mmegharị Ise na Nke Iri na Anọ.
Usoro ziri ezi nke ọdịnaya metụtara ikike na nnwere onwe ndị bụ isi nke gọọmenti na-agaghị emebi emebi, n’agbanyeghị usoro e jiri mee ya. Ọ na-echebe ụfọdụ ikike pụọ n’itinye aka nke gọọmenti ọbụna ma ọ bụrụ na e soro usoro kwesịrị ekwesị. Usoro ziri ezi nke ọdịnaya gụnyere ikike ndị a na-ewere dị ka ndị bụ isi, dịka ikike nzuzo, ikike ịlụ di ma ọ bụ nwunye, na ikike ịzụ ụmụ nke mmadụ. A na-echebe ikike ndị a pụọ n’itinye aka nke gọọmenti ma e wezụga mgbe e nwere mmasị siri ike nke steeti. Ọ na-eje ozi dị ka ihe mgbochi n’ike gọọmenti, na-eme ka o doo anya na iwu na ụkpụrụ agaghị emebi nnwere onwe ndị bụ isi.
Usoro ziri ezi nke usoro iwu na-elekwasị anya n’usoro ndị ọchịchị ga-agbaso tupu o wepụ n’aka mmadụ ndụ, nnwere onwe, ma ọ bụ ihe onwunwe. Ọ na-eme ka o doo anya na ndị mmadụ na-anata nlekọta ziri ezi na nke na-enweghị ele mmadụ anya n’ihu site n’usoro iwu kwesịrị ekwesị. Usoro ziri ezi nke usoro iwu na-achọ ka ọchịchị soro ụfọdụ nzọụkwụ ma ọ bụ usoro, dịka inye ọkwa, ikpe ntị ziri ezi, na ohere ka a nụ mmadụ, tupu e wepụ mmadụ ikike ya. Ọ na-emesi ụzọ ndị e si etinye iwu n’ọrụ ike, na-eme ka o doo anya na ọchịchị na-eme ihe n’ụzọ ziri ezi na nke kwekọrọ n’ezi omume.
Iji iwu eme ihe n’ụzọ agha nke e gosipụtara kemgbe a malitere Ikpe Pelosi, na-anọchi anya ịgọnarị ma usoro ikpe ziri ezi n’ihe dị n’ime ya, ma usoro ikpe ziri ezi n’otú e si eme ya. E gọnarịrị n’ihu ọha ma n’ụzọ gara nke ọma ikike ndị bụ isi nke ụmụ amaala Amerịka. A na-ekpughe mgbe niile ọrụ aghụghọ ndị e mere ka ha yie nke ndị ọzọ na nrụrụ aka pụtara ìhè nke ụlọ ọrụ “alphabet” nke United States kemgbe ọbụna tupu a malite Ikpe Pelosi, ma usoro iwu ndị ndị mgbasa ụwa nke òtù abụọ ahụ jiri kemgbe a malitere Ikpe Pelosi, na-anọchi anya ihe atụ doro anya nke mbibi nke usoro ikpe ziri ezi n’otú e si eme ya.
N’isiokwu e dere na mbụ anyị gụrụ, sị, “Mmegharị ọ bụla nke na-akwado iwu gbasara okpukpe bụ n’ezie omume nke ịnakwere papacy, nke ruo ọtụtụ narị afọ ji ntachi obi lụọ ọgụ megide nnwere onwe nke akọ na uche. Idebe ụbọchị Sọnde ji adị dị ka ụlọọrụ a na-akpọ nke Ndị Kraịst site n’ihe omimi nke ajọ omume; ma ime ka e debe ya n’iwu ga-abụ nnabata doro anya nke ụkpụrụ ndị bụ isi nkuku nke Romanism. Mgbe mba anyị ga-ajụ otú a ụkpụrụ ọchịchị ya wee mee iwu Sọnde, Protestantism ga-esonye n’omume a kpọọ aka na popery; ọ gaghị abụ ihe ọzọ ma e wezụga inye ndụ nye ọchịchị aka ike nke ogologo oge ji agụụ na-eche ohere ya ka o wee bilie ọzọ n’ime ọchịchị ike na-akpagbu.”
N’ahịrị akụkọ ihe mere eme nke a pụrụ ịnọchi anya ya site n’Iwu Ntọala nke United States, e nwere ihe ịrịba ama atọ pụrụ iche nke na-anọchi anya akụkụ ụfọdụ nke Iwu Ntọala ahụ ma na mbido ma na ngwụcha United States. Nke ọ bụla n’ime ihe ịrịba ama atọ ahụ bụ omume ndọrọ ndọrọ ọchịchị, ya mere ha na-anọchi anya ikwu okwu nke United States. Nke atọ n’ime ihe ịrịba ama atọ ahụ n’oge mbido, nke kara akara afọ 1798, bụ Iwu ndị Bịara Si Mba Ọzọ na Iwu Mkpasu Okwu; ma nke atọ n’ime ihe ịrịba ama ndị ahụ n’oge ngwụcha bụ mgbe United States ga-eme ka iwu ụbọchị Sọnde dị irè, ma kwuo okwu dịka dragọn, n’ime mmezu nke Mkpughe isi nke iri na atọ, amaokwu nke iri na otu.
Akụkọ amụma nke United States na-amalite mgbe, dịka e sere ya site n’ụwa, o meghere ọnụ ya loda idei mmiri nke mkpagbu agwọ ukwu ahụ.
Agwọ ahụ si n’ọnụ ya tụpụ mmiri dịka idei mmiri n’azụ nwanyị ahụ, ka o wee mee ka idei mmiri ahụ buru ya pụọ. Ụwa wee nyere nwanyị ahụ aka; ụwa wee meghee ọnụ ya, wee loda idei mmiri ahụ nke dragọn ahụ si n’ọnụ ya tụpụ. Mkpughe 12:15, 16.
N’afọ 1776, anụ ọhịa ahụ nke ga-esi n’ụwa pụta, ma mesịa bụrụ alaeze nke isii n’amụma Akwụkwọ Nsọ n’afọ 1798, loro idei mmiri nke mkpagbu megide ndị Chineke site n’ịtọpụta otu mba nwere Iwu Ntọala nke guzogidere ndị ọchịchị aka ike nke eze ndị Europe na ndị ọchịchị aka ike nke chọọchị papal.
Nkwupụta Nnwere Onwe nke 1776 bụ ihe atụ nke Iwu Patriot nke 2001. Iwu Ọchịchị nke 1789 bụ ihe atụ nke Ikpe Pelosi ndị malitere n’afọ 2022. Iwu Banyere Ndị Ọbịa na Iwu Mmegide nke 1798 bụ ihe atụ nke iwu Ụka na Sọnde na United States.
Nkwupụta nnwere onwe nke ndị ịhụ mba n’anya America mere na 1776 nọchiri anya ọkwa nke mfu nnwere onwe site n’Iwu Patriot nke 2001. Iwu Nsọ nke 1789 nọchiri anya Ikpe Pelosi ndị malitere na 2022. Iwu Banyere Ndị Ọbịa na Iwu Banyere Nnupu isi nọchiri anya iwu ụbọchị Sọnde. Akụkọ banyere ịjụ ụkpụrụ ọ bụla nke Iwu Nsọ ahụ nọchiri anya nkwatu nwayọọ nwayọọ nke Iwu Nsọ ahụ nke na-agwụ na iwu ụbọchị Sọnde.
Ahịrị ndị a niile kwekọrọ ọnụ n’akụkọ zoro ezo nke amaokwu nke iri anọ nke Daniel isi nke iri na otu. N’isiokwu a anyị hotara paragraf anọ sitere na Testimonies, mpịakọta nke 5, 451, 452.
Anyi ga-eleba anya nke ọma n’ime paragraf ndị ahụ n’isiokwu na-esonụ.