Ọ bụ nghọta Akwụkwọ Nsọ a pụrụ ịnakwere ịmata onye amụma Ezikiel dịka onye dị afọ iri atọ n’amaokwu mmeghe ya.
Ma o wee ruo n’afọ nke iri atọ, n’ọnwa nke anọ, n’ụbọchị nke ise nke ọnwa ahụ, mgbe m nọ n’etiti ndị a dọtara n’agha n’akụkụ osimiri Kebar, ka e meghere eluigwe, m wee hụ ọhụụ nile nke Chineke. N’ụbọchị nke ise nke ọnwa ahụ, nke bụ afọ nke ise nke ndọkpụ n’agha nke eze Jehoiakịn, okwu Jehova bịakwutere Ezikiel, onye nchụàjà, nwa Buzi, n’ala ndị Kaldia, n’akụkụ osimiri Kebar; aka Jehova dịkwa n’elu ya n’ebe ahụ. Ezikiel 1:1–3.
Ụfọdụ kwenyere na “afọ nke iri atọ” dabeere n’otu okirikiri jubili pụrụ iche, nke malitere n’oge eze Josaya ma kwụsị na amaokwu nke mbụ nke isi nke iri anọ.
N’afọ nke iri abụọ na ise nke ndọrọ-n’agha anyị, na mbido afọ, n’ụbọchị nke iri nke ọnwa, n’afọ nke iri na anọ mgbe e bibisịrị obodo ahụ, n’ụbọchị ahụ n’onwe ya aka Onyenwe anyị dịkwasịrị m, wee kpọga m ebe ahụ. Ezikiel 40:1.
Ndị na-edekọ oge n’ụzọ Akwụkwọ Nsọ na-edebe amaokwu mbụ nke isi nke iri anọ dịka ma Ọnwa Eprel 28 ma ọ bụ Ọktoba 22, 573 T.K. Ndị amụma nile na-akọwa ụbọchị ikpeazụ, ya mere ụbọchị ọdịda ahụ nke Ọktoba 22, 573 T.K. bụ ụbọchị omega nke ahịrị malitere afọ iri ise tupu ahụ n’ihe a na-akpọ “Nnukwu Ngabiga Josaịa” n’Ọnwa Mee 5, 622 T.K.
Nọmba iri atọ bụ akara nke ndị nchụàjà, ebe a ga-eru ha afọ iri atọ mgbe ha malitere ije ozi. Ma amaokwu nke mbụ ruo nke atọ nke Izkiel isi nke mbụ na-akọwa afọ Izkiel dị ka iri atọ, ma ọ bụ naanị dị ka akara nke onye nchụàjà, a ka ga-anọchi anya ya dị ka onye dị afọ iri atọ. Ọ bụrụ na afọ iri atọ ahụ dị n’amaokwu nke mbụ bụ, dịka ndị ọzọ kwenyere, na-anọchi anya afọ nke iri atọ kemgbe Ememme Ngabiga Ukwu nke Josaịa n’afọ 622 BC, ihe ọ pụtara n’amụma ka bụ otu ihe ahụ.
Josaya pụtara “ntọala,” ma Ememme Ngabiga ukwu ya bidoro oge jubili nke kwụsịrị n’ụbọchị Ọktoba 22, n’Ụbọchị Mkpuchi Mmehie, n’afọ 573 T.K. Ahịrị “jubili” ahụ sitere n’aka Josaya ruo Ọktoba 22 kwekọrọ n’akụkọ ihe mere eme nke afọ 1840 ruo 1844. E jiri eze Josaya nọchite ntọala nke 1840, e jirikwa Josaya Litch nọchitekwa ha. E ji mpi nke opi jubili a kpọrọ, tinyere mpi nke Ụbọchị Mkpuchi Mmehie, nọchite Ọktoba 22.
Ị ga-agụrịrị onwe gị sabbat afọ asaa, ugboro asaa nke afọ asaa; oge nke sabbat afọ asaa ahụ ga-abụrụ gị afọ iri anọ na itoolu. Mgbe ahụ, ị ga-eme ka opi Jubili tụọ ụda n’ụbọchị nke iri nke ọnwa nke asaa; n’ụbọchị mkpuchi mmehie ka unu ga-eme ka opi ahụ tụọ ụda n’ala unu nile. Levitikọs 25:8, 9.
Edebere Ezekiel n’ime ahịrị Jubili sitere n’aka eze Josiah ruo Ọktoba 22, ahịrị nke na-anọchi anya mmụọ ozi mbụ na nke abụọ nke Mkpughe iri site n’afọ 1840 ruo n’afọ 1844. Ezekiel na-anọchi anya ndị Millerite nke mmụọ ozi mbụ na nke abụọ, na otu narị puku iri anọ na anọ nke mmụọ ozi nke atọ. Ezekiel na-anọchi anya ọkwa nchụàjà nke otu narị puku iri anọ na anọ ahụ, ma àgwà amụma ya kachasị mkpa bụ na ọ bụ onye amụma.
Onye-amụma, Onye Nchụàjà na Eze
E nwere mmadụ atọ n’Akwụkwọ Nsọ malitere ije ozi mgbe ha gbara afọ iri atọ. E tinyere Ezikiel, Devid, na Josef. N’ihi na ha nile malitere ije ozi mgbe ha gbara afọ iri atọ, ha nile bụ ndị nchụàjà. Devid bụ akara nke eze, Josef bụ onye nchụàjà, Ezikiel kwa bụ onye amụma n’alaeze ebube nke akụkụ atọ, nke mejupụtara onye amụma, onye nchụàjà, na eze.
Otú ọ dị anyị pụrụ isi tinye onye-amụma Ezikiel dịka ihe nnọchianya, ọ bụ onye nchụàjà, ma mgbe a na-etinye ya n’usoro jubile site n’oge Josaya ruo Ọktoba 22, Ezikiel bụ onye nchụàjà nke ga-anọchi anya onye nchụàjà n’oge ịkpọchi akara nke ndị narị puku otu na iri anọ na anọ, dịka akụkọ ihe mere eme nke 1840 ruo 1844 na eze Josaya ruo Ọktoba 22, 573 BC siri bụrụ ihe atụ ya.
Iri Abụọ na Abụọ
Akwụkwọ Nsọ na-eme ka o doo anya na Ezikiel jere ozi afọ iri abụọ na abụọ. “Iri abụọ na abụọ” bụ akara nke otu narị puku iri anọ na anọ, bụ́ ndị bụ ọkọlọtọ nke Chi jikọtara ya na mmadụ. N’akụkọ ihe mere eme nke e ji Ememme Ngabiga Josaịa ruo n’emume Jubili nke Ọktoba 22 nke isi nke iri anọ nọchite anya ya, Ememme Ngabiga Josaịa sịrị ụdị ọrụ Josiah Litch n’afọ 1838 na 1840. Ọrụ ahụ bụ ịkọwapụta amụma oge nke ahuhu mbụ na nke abụọ. Ugbu a, a pụrụ ịhụ na amụma nke ahuhu mbụ na nke abụọ karịrị nnọọ otu ndị ọsụ ụzọ ghọtara.
Izikiel, dịka onye amụma nke Akwụkwọ Nsọ, na-akọwa ụbọchị ndị pụrụ iche n’ihe odide ya karịa onye odeakwụkwọ ọ bụla ọzọ nke Akwụkwọ Nsọ.
Ezikiel bụ omega nke ụkpụrụ ụbọchị hà otu afọ n’amụma Akwụkwọ Nsọ. N’akwụkwọ Ọnụ Ọgụgụ, mkpụrụokwu mbụ, ma ọ bụ alpha, banyere ụkpụrụ ụbọchị na afọ ka e gosiri na nnupụisi mbụ dị na Kedesh, nke butere afọ iri anọ nke ịwagharị n’ọzara. Nke ikpeazụ, ma ọ bụ nnupụisi omega, ka Ezikiel na-anọchi anya ya n’isi nke anọ, dịka a na-ebibi Jerusalem.
Alfa
Dị ka ọnụ ọgụgụ ụbọchị ndị unu nyochara ala ahụ si dị, ya bụ, ụbọchị iri anọ, otu ụbọchị bụrụ otu afọ, unu ga-ebu ajọ omume unu ruo afọ iri anọ, unu ga-amakwa mmebi nkwa m. Mụ onwe m, Onyenwe anyị, ekwuola ya; n’ezie, aga m eme ya n’ebe ọgbakọ ọjọọ a niile nọ, ndị zukọrọ ọnụ imegide m: n’ọzara a ka a ga-ekpochapụ ha, n’ebe ahụkwa ka ha ga-anwụ. Ọnụ Ọgụgụ 14:34, 35.
Omega
Dina kwa n’akụkụ aka ekpe gị, bukwazie ajọ omume nke ụlọ Izrel n’elu ya: dịka ọnụ ọgụgụ ụbọchị ndị ị ga-edina n’elu ya si dị, otu a ka ị ga-esi buru ajọ omume ha. N’ihi na etinyewo m n’ahụ gị afọ nile nke ajọ omume ha, dịka ọnụ ọgụgụ ụbọchị si dị, ụbọchị narị atọ na iri itoolu: otu a ka ị ga-esi buru ajọ omume nke ụlọ Izrel. Ma mgbe i mezuru ha, dina ọzọ n’akụkụ aka nri gị, ị ga-ebukwa ajọ omume nke ụlọ Juda ụbọchị iri anọ: enyewo m gị ụbọchị ọ bụla ka ọ bụrụ otu afọ. Ya mere, ị ga-eche ihu gị n’ebe nnọchibido Jerusalem dị, aka gị ga-adịkwa ka ekpuchighị ekpuchi, ị ga-ebu amụma megide ya. Ezikiel 4:4–7.
Kedesh na mbibi Jerusalem na-anọchi anya nnupụisi alpha na omega nke na-anọchi anya ụkpụrụ “ụbọchị maka afọ.” “Ụkpụrụ ụbọchị maka afọ” bụ iwu bụ isi nke ndị Millerite, nakwa n’akụkọ ihe mere eme nke 1840 ruo 1844, dịka e ji ya atụ n’ahịrị Jubili nke eze Josaya ruo Ọktoba 22. Ezikiel na-ewepụta ọtụtụ ụbọchị karịa amụma ọ bụla ọzọ. N’ime idebe ụbọchị nke Ezikiel, a na-amata ahịrị Jubili ahụ, nke na-ejikọta àmà Ezikiel kpọmkwem na akụkọ ihe mere eme nke mmụọ ozi mbụ na nke abụọ, ma emesịa akụkọ ihe mere eme nke mmụọ ozi nke atọ.
N’akụkụ “ahịrị Jubilii” ahụ, Ezikiel na-edina n’akụkụ ya otu narị ụbọchị atọ na iri itoolu, mgbe ahụ n’akụkụ nke ọzọ ya ụbọchị iri anọ. “Narị anọ na iri atọ” bụ akara nke ọgbụgba ndụ ochie na nke ọhụrụ, n’ihi na nkwa ọgbụgba ndụ Ebrem banyere narị afọ anọ nke ndọta n’Ijipt nwetara akaebe nke abụọ nke afọ iri atọ n’aka Pọl onyeozi. N’otu, Ebrem, (mesịa bụrụ Abraham) nke ‘ochie’ na Sọl, (mesịa bụrụ Pọl) nke ‘ọhụrụ’ jikọtara akaebe ha iji guzobe narị afọ anọ na iri atọ dịka akara nke ọgbụgba ndụ ebighị ebi. “Otu narị ụbọchị atọ na iri itoolu” “ị ga-ebu ajọ omume nke ụlọ Izrel.” “Ma” “ị ga-ebu ajọ omume nke ụlọ Juda ụbọchị iri anọ.” N’otu, akụkụ aka nri na akụkụ aka ekpe hà Ebrem na Pọl.
Ọgbụgba ndụ ahụ sitere na mmalite dabeere n’ịṅa nti ma ọ bụ n’inupụ isi—ndụ ma ọ bụ ọnwụ. Ụkpụrụ otu afọ maka otu ụbọchị n’akụkọ ihe mere eme ndị Millerite bụ okwu gbasara ndụ ma ọ bụ ọnwụ, a kpọsakwara akụkọ ahụ site n’ọnụ mmụọ ozi mbụ dịka oziọma ebighị ebi. “Oziọma” ahụ bụ okwu gbasara ndụ ma ọ bụ ọnwụ, okwu nnwale gbasara ndụ ma ọ bụ ọnwụ n’akụkọ ihe mere eme ndị Millerite ka e debere n’ime ọnọdụ nke ụkpụrụ na otu ụbọchị hà otu afọ. Amụma ahụ nke nyere ozi nke mmụọ ozi mbụ ahụ ike bụ amụma afọ narị atọ na iri itoolu na otu na ụbọchị iri na ise nke ahụhụ nke abụọ. N’ime ụbọchị narị atọ na iri itoolu ahụ Ezikiel dinara n’akụkụ aka ekpe ya, e nwere ihe atụ nke amụma oge ahụ nke afọ narị atọ na iri itoolu na otu na ụbọchị iri na ise nke ahụhụ nke abụọ. Ọ na-achọ nghọta amụma iji kewaa amụma ahụ nke ọma, ma nke a abụghị ihe ọ bụla ọzọ karịa ọrụ na-aga n’ihu nke Ọdụm nke ebo Juda n’imeghe akara nke ozi mkpu etiti abalị.
Ana m arịọ ike na a ga-elekọta Ezikiel dịka ihe nnọchianya nke puku mmadụ otu narị na iri anọ na anọ ahụ, ma nke kacha mkpa, dịka ihe nnọchianya nke onyinye nke Mụọ nke Amụma, ma a kpọọ ya dịka ngosipụta nke onye amụma nke ụbọchị ikpeazụ, ma ọ bụ dịka ngosipụta nke ndị mmadụ nke ọgbụgba-ndụ ahụ bụ ndị na-aghọta ụkpụrụ nke usoro ahịrị n’elu ahịrị.
Ana m ekwu na ìhè nke Ezikiel gbasara amụma nke afọ narị atọ na iri itoolu na otu na ụbọchị iri na ise kwekọrọ n’omume nwoke ahụ nke ji ahịhịa uzuzu na-atụba ihe ịchọ mma ndị ahụ n’ime igbe ka ukwuu.
Ana m ekwu na ìhè sitere n’aka Ezikiel bụ akụkụ dị oké mkpa nke ozi okwute isi, mgbe e mechara ụlọ nsọ ahụ.
Ezikiel nọ n’ụbọchị Ọktoba 22 n’amaokwu nke mbụ nke isi nke iri anọ, ọ bụkwa n’ebe ahụ ka e nyere Ezikiel ọhụụ nke ụlọ nsọ nke ọdịnihu. Ụlọ nsọ ahụ bụ ụlọ nsọ nke ndị otu narị puku na iri anọ na anọ, ndị Ezikiel bụ ihe nnọchianya nke ọnụ ọgụgụ ahụ. Otu ahụ gaara agafe ule abụọ tupu ha eruo ule nke atọ na ule ikpeazụ nke na-ekpughe ezi ọnọdụ. A na-egosi Ezikiel dịka onye na-anata ìhè ya n’ụlọ nsọ, ya mere ìhè ọ na-emepụta dịka ihe nnọchianya na-anọchi anya ìhè nke na-abịa mgbe ndị Chineke na-abanye n’Ebe Kasị Nsọ n’ịdị n’otu na Daniel isi nke iri.
Ìhè nke Mkpughe nke Jisọs Kraịst, nke a kpọghechara, ka a na-akpọghe ya ntakịrị oge tupu oge ebere emechie.
Ọ sịkwa m, Akàràkwala okwu nile nke amụma nke akwụkwọ a: n’ihi na oge ahụ adịwo nso. Onye na-adịghị akwụwa aka ọtọ, ka ọ nọgide na-adịghị akwụwa aka ọtọ: onye rụrụ arụ, ka ọ nọgide na-rụrụ arụ: onye ezi omume, ka ọ nọgide na-eme ezi omume: onye dị nsọ, ka ọ nọgide na-adị nsọ. Mkpughe 22:10, 11.
“Oge ahụ dị nso” tupu oge amara emechie n’amaokwu nke iri na otu, ya mere Ekpughe nke Jisọs Kraịst ka a na-emeghe n’oge ahụ, n’ihi na “oge ahụ dị nso.”
Mkpughe nke Jisọs Kraịst, nke Chineke nyere ya, ka o gosi ndị ohu ya ihe ndị ga-emezu n’oge na-adịghị anya; o wee zipụ ya ma mee ka a mara ya site n’aka mmụọ-ozi ya nye ohu ya Jọn: onye gbara àmà banyere okwu Chineke, na banyere ịgba-ama Jisọs Kraịst, na banyere ihe niile ọ hụrụ. Ngọzi dịrị onye na-agụ ya, na ndị na-anụ okwu amụma a, ma na-edebe ihe ndị e dere n’ime ya: n’ihi na oge ahụ dị nso. Mkpughe 1:1–3.
Oge amara mmehie na-emechi n’elu Adventizim nke Ụbọchị nke Asaa nke Laodisia n’oge iwu Sọnde, a na-anọchikwa Adventizim anya dị ka Jerusalem n’isi nke itoolu nke Ezikiel. N’ebe ahụ, ndị na-asụ ude ma na-eti mkpu n’ihi arụ ndị arụ niile a na-eme n’ala na n’ime chọọchị na-anata akara ahụ. Ido akara ahụ na-ewere ọnọdụ mgbe ifufe ọwụwa anyanwụ nke Alakụba na-ewe iwe mba niile, kpọmkwem tupu oge amara mmehie emechie. N’isi nke asatọ nke Ezikiel, ọgbọ anọ nke Adventizim na-abịa ná ngwụcha, ebe a na-anọchi ọgbọ nke anọ anya site n’aka ndị isi iri abụọ na ise na-ehulata isi nye anyanwụ.
E nyere ọhụụ ahụ n’ụzọ ihe nnọchianya otu ụbọchị tupu iwu ụbọchị Sọnde, ma ọ bụ kpọmkwem tupu mmechi oge amara, dịka e si anọchi anya ya site na isii, isii, isii.
O wee ruo n’afọ nke isii, n’ọnwa nke isii, n’ụbọchị nke ise nke ọnwa ahụ, ka m nọ ọdụ n’ụlọ m, ndị okenye Juda anọkwa n’ihu m, na aka Onyenwe anyị Chineke dakwasịrị m n’ebe ahụ. M wee lee anya, ma, le, ọdịdị nke ihe dị ka ọkụ: site n’ọdịdị nke úkwù ya gbadaa n’ala, ọkụ; sitekwa n’úkwù ya gbagoo n’elu, dị ka ọdịdị nke nchapụta, dị ka ụcha amber. O wee setịa ihe yiri aka, jide m n’otu nkpụkpọ ntutu isi m; mmụọ wee bulie m elu n’etiti ụwa na eluigwe, wee kpọta m n’ọhụụ nile nke Chineke gaa Jerusalem, n’ọnụ ụzọ ámá dị n’ime nke na-eche ihu n’ebe ugwu; ebe oche oyiyi ekworo ahụ dị, nke na-akpasu ekworo. Ma, le, ebube nke Chineke nke Izrel nọ n’ebe ahụ, dị ka ọhụụ ahụ m hụrụ n’ala dị larịị. Ezekiel 8:1–4.
Ọhụ nke afọ nke isii, ọnwa nke isii na ụbọchị nke ise bịara ozugbo tupu “666,” ihe nnọchianya nke iwu ụbọchị Sọnde, mgbe oge amara ga-emechi maka Adventizim Laodisia. Ọhụ ahụ bụ “dịka ọhụ ahụ” Hezekiel “hụrụ n’ala dị larịị.” Ọhụ ahụ ọ hụrụ n’ala dị larịị ka a hụrụ na mbụ, n’isi nke atọ.
Mgbe ahụ, m biliri, pụga n’ala dị larịị: ma, le, ebube nke Onyenwe anyị guzo ebe ahụ, dị ka ebube ahụ nke m hụrụ n’akụkụ osimiri Keba; m wee daa n’ihu m. Ezikiel 3:23.
Ọhụ nke “ndagwurugwu ahụ dị larịị”, nke bụ ọhụ nke afọ nke isii, ọnwa nke isii, na ụbọchị nke ise, bụ ọhụ ahụ Ezikiel hụworo na mbụ n’osimiri Kebar.
Ma o wee ruo n’afọ nke iri atọ, n’ọnwa nke anọ, n’ụbọchị nke ise nke ọnwa ahụ, mgbe m nọ n’etiti ndị a dọtara n’agha n’akụkụ osimiri Keba, ka e meghere eluigwe, m wee hụ ọhụ nke Chineke. Ezekiel 1:1.
“Ọhụụ nke Chineke” nke Ịzikiel “hụrụ” n’akụkụ osimiri Keba, bụ ọhụụ nke ndagwurugwu ahụ, nke bụkwa ọhụụ dị n’Isi nke asatọ ruo nke iri na otu nke akwụkwọ Ịzikiel. E gosipụtara ọhụụ ndị ahụ n’usoro ọnọdụ nke Ịzikiel na-ele n’ime ebe nsọ ahụ, nke bụ ebe a na-emezu ọhụụ enyo “marah” nke isi nke iri. Ịzikiel na-anọchi anya ndị ahụ na-ekere òkè n’ìhè amụma na-enwupụta site n’Ebe Kachasị Nsọ, ka a na-ebupụta Mkpughe nke Jisọs Kraịst, tupu oge mgbalị ebere emechie.
Mgbe anyị na-achọpụta ahịrị Jubili nke eze Josaya nke na-amalite na Ngabiga ma kwụsị n’ọnwa Ọktoba 22, anyị na-achọpụta ihe nnọchianya nke ememme oge opupu ihe ubi na ememme oge mgbụsị akwụkwọ dịka e si depụta ha na Levitikọs iri abụọ na atọ. N’ebe ahụ, a na-edepụta ememme oge opupu ihe ubi na ememme oge mgbụsị akwụkwọ n’amaokwu iri abụọ na abụọ nke ọ bụla, dịka ozi Ezekiel siri bụrụ nke afọ iri abụọ na abụọ. Idozi Ezekiel n’afọ nke iri atọ nke ahịrị Jubili ahụ na-eme ka ọmụmụ Ezekiel kwekọọ na mmeghari Josaya. Ọ bụrụ na ọ dị afọ iri atọ n’afọ nke iri atọ nke okirikiri Jubili ahụ, mgbe ahụ a ga-amụ Ezekiel n’oge ndozigharị Josaya.
Ezikiel bụ ihe nnọchianya nke ndị ahụ bụ́ ndị site n’okwukwe na-abanye n’Ebe Kasị Nsọ. Ozugbo ha rutere n’ebe ahụ, ha na-ahụ wiil ndị dị n’ime wiil, nke na-anọchi anya mgbagwoju anya nke mmekọrịta mmadụ na ibe ya. Dị ka ọ dịkwa n’ihe banyere Jọn n’akwụkwọ Mkpughe isi nke iri, Ezikiel na-anọchi anya ndị Millerait, ma n’ụzọ kpọmkwem karịa, otu narị puku na iri anọ na anọ ahụ. Amụma oge ya yiri ibe ya nke narị afọ atọ na iri itoolu na otu na ụbọchị iri na ise na-egosi ikpe ikpeazụ nke Adventizim Laodisia na mbibi nke Jerusalem, ọ na-agụnyekwa ihe omimi nke iri atọ na asatọ na iri anọ.
Ọ gụnyere ihe nnọchianya nke afọ narị anọ na iri atọ.
Ọ na-agụnyekwa oge afọ anọ ahụ nke 1333 ruo 1337, 1449 ruo 1453, na 1840 ruo 1844 nọchiri anya ya.
Anyi ga-amalite n’isiokwu na-abịa echiche anyị banyere isiokwu a dị oke mkpa.
“N’ọhụụ ndị e nyere Aịzaya, Ezikiel, na Jọn, anyị na-ahụ otú eluigwe si bụrụ nke ejikọtara nke ọma na ihe omume ndị na-eme n’elu ụwa, na otú nlekọta Chineke si dị ukwuu n’ebe ndị na-eguzosi ike n’ihe nye Ya nọ.” Testimonies, volume 5, 753.
“Kraịst n’onwe Ya bụ Onyenwe ụlọ nsọ ahụ. Mgbe Ọ ga-ahapụ ya, ebube ya ga-apụ—ebube ahụ nke e mere ka ọ pụta ìhè otu mgbe n’Ebe Kachasị Nsọ n’elu oche ebere ahụ, ebe nnukwu onye nchụàjà na-abanye naanị otu ugboro n’afọ, n’ụbọchị ukwu nke mkpuchi mmehie, ya na ọbara nke aja e gburu egbu (nke nọchiri anya ọbara nke Ọkpara Chineke a wụsịrị n’ihi mmehie nke ụwa), ma fesa ya n’elu ebe ịchụàjà. Nke a bụ Shekinah, ụlọ obibi a na-ahụ anya nke Jehova.
“Ọ bụ ebube a ka e kpugheere Aịzaịa, mgbe ọ na-asị, ‘N’afọ eze Uzaịa nwụrụ ka m hụkwara Onyenwe anyị ka ọ nọ ọdụ n’ocheeze, dị elu ma bụrụkwa onye e buliri elu, ọnụ uwe ya wee jupụta n’ụlọ nsọ ahụ’ [Aịzaịa 6:1–8 quoted].” The Seventh-day Adventist Bible Commentary, volume 4, 1139.
“Ọhụụ e nyere Aịzaya na-anọchi anya ọnọdụ ndị mmadụ Chineke nọ n’ime ya n’ụbọchị ikpeazụ. E nyere ha ohere ịhụ site n’okwukwe ọrụ ahụ na-aga n’ihu n’ebe nsọ nke eluigwe. ‘E meghekwara ụlọ nsọ Chineke nke dị n’eluigwe, a hụkwara n’ụlọ nsọ ya igbe ọgbụgba-ndụ ya.’ Ka ha si ele site n’okwukwe n’ime Ebe Kasị Nsọ, hụkwa ọrụ Kraịst n’ebe nsọ nke eluigwe, ha na-achọpụta na ha bụ ndị mmadụ egbugbere ọnụ ha adịghị ọcha,—ndị mmadụ egbugbere ọnụ ha ekwuola ihe efu ọtụtụ mgbe, na ndị e doro anya na e dọghị talenti ha nsọ ma ọ bụ jiri ha mee ihe maka ebube Chineke. O kwesiri nnọọ ka obi daa ha mbà mgbe ha tụnyere adịghị ike na ekwesịghị ha nke onwe ha na ịdị ọcha na ịma mma nke agwa ebube Kraịst. Ma ọ bụrụ na ha, dịka Aịzaya, anabata mmetụta ahụ Onyenwe anyị zubere ka e mee n’obi, ma ọ bụrụ na ha eweda mkpụrụ obi ha ala n’ihu Chineke, olileanya dịrị ha. Eke na nkwa dị n’elu ocheeze, a ga-arụkwa ọrụ e mere n’ime Aịzaya n’ime ha. Chineke ga-aza arịrịọ ndị na-apụta n’obi e wedara n’ala.”
“Ebumnobi nke nnukwu na ọrụ a dị nsọ nke Chineke bụ ịnakọta ùkwù ọka ọnụ maka ụlọ nkwakọba ihe nke eluigwe; n’ihi na ụwa ga-ejupụta n’ebube nke Onyenwe anyị. Ya mere, ka onye ọbụla ghara ịda mba ka ha na-ahụ ajọ omume nke juru ebe niile ma na-anụ okwu ndị na-apụta n’egbugbere ọnụ ndị na-adịghị ọcha. Mgbe ike nke ọchịchịrị ga-ahazi onwe ha imegide ndị nke Chineke; mgbe Setan ga-achịkọta ndị agha ya maka ọgụ ukwu ikpeazụ ahụ, ma ike ya yie ka ọ dị ukwuu ma fọrọ nke nta ka ọ bụrụ nke a na-apụghị iguzogide, ọhụhụ doro anya nke ebube Chineke, ocheeze ahụ dị elu ma e buliri ya elu, nke e ji egwurugwu nke nkwa kpuchie n’elu, ga-enye nkasi obi, ntụkwasị obi, na udo.” Review and Herald, December 22, 1896.
“N’akụkụ osimiri Keba, Ịzikiel hụrụ oké ifufe nke yiri ka ọ na-abịa site n’ugwu, ‘nnukwu igwe ojii, na ọkụ na-ejipịa onwe ya, ọkụ na-egbukwa ya gburugburu, ma site n’etiti ya pụta ihe yiri agba amber.’ Ọtụtụ ụkwụ-ígwè, na-agafe ibe ha n’ime ibe ha, ihe dị ndụ anọ na-eme ka ha na-agagharị. N’elu ihe ndị a niile ‘e nwere ọdịdị nke ocheeze, dịka ọdịdị nke nkume safaya: ma n’elu ọdịdị nke ocheeze ahụ e nwere ọdịdị, dịka ọdịdị nke mmadụ n’elu ya.’ ‘Ma n’ime cherubim pụtara ọdịdị nke aka mmadụ n’okpuru nku ha.’ Ịzikiel 1:4, 26; 10:8. Nhazi ụkwụ-ígwè ndị ahụ dị mgbagwoju anya nke ukwuu nke na, n’ile mbụ, ha yiri ka ha nọ n’ọgbaaghara; ma ha na-agagharị n’ime nkwekọ zuru oke. Ndị dị n’eluigwe, ndị aka ahụ dị n’okpuru nku cherubim na-akwado ma na-eduzi, na-akwalite ụkwụ-ígwè ndị a; n’elu ha, n’elu ocheeze safaya ahụ, nọ Onye Ebighị Ebi; ma gburugburu ocheeze ahụ e nwere egwurugwu, ihe nnọchianya nke ebere Chineke.”
“Dịka ihe mgbagwoju anya ndị yiri ụkwụ igwe ahụ nọ n’okpuru nduzi nke aka ahụ dị n’okpuru nku ndị cherubim, otu a kwa ka egwuregwu mgbagwoju anya nke omume mmadụ dị n’okpuru ọchịchị nke Chineke. N’etiti esemokwu na ọgba aghara nke mba dị iche iche, Onye ahụ nke nọkwasịrị n’elu ndị cherubim ka na-eduzi ihe omume nke ụwa.
“Akụkọ ihe mere eme nke mba dị iche iche ndị, otu mgbe sochiri ibe ha, jidere oge na ebe e kenyere ha, n’amaghị ama na-agba ama nye eziokwu ahụ nke ha onwe ha amaghị ihe ọ pụtara, na-agwa anyị okwu. Nye mba ọ bụla na nye onye ọbụla nke taa, Chineke ekewawo ọnọdụ n’ime nnukwu atụmatụ Ya. Taa, a na-eji arọ plọmet dị n’aka Onye na-adịghị emehie emehie atụ ndị mmadụ na mba dị iche iche. Ha niile, site n’nhọrọ nke aka ha, na-ekpebi ọdịnihu ha, Chineke na-achịkwa ihe niile ka e wee mezuo nzube Ya.”
“Akụkọ ihe mere eme nke nnukwu MỤ BỤRỤ ONWE M, nke Ọ kọwara n’Okwu Ya, na-ejikọta njikọ n’azụ njikọ n’ụdọ amụma, site na ebighị ebi nke gara aga ruo na ebighị ebi nke ga-abịa, na-agwa anyị ebe anyị nọ taa n’usoro ije nke ọgbọ nile, na ihe a pụrụ ịtụ anya ya n’oge na-abịa. Ihe niile amụma buru ụzọ kwuo na ọ ga-emezu, ruo n’oge ugbu a, ka e dekọrọ n’akwụkwọ akụkọ ihe mere eme, anyị nwekwara ike ijide n’aka na ihe niile ka ga-abịa ga-emezu n’usoro ya.” Education, 178.