“E nwere n’Akwụkwọ Nsọ ụfọdụ ihe ndị siri ike ịghọta, nke, dịka okwu Pita si dị, ndị na-amụghị ihe na ndị na-adịghị eguzosi ike na-agbagọ gaa n’ọnwụ ha. Anyị nwere ike ghara inwe ike, n’ụbọchị ndụ a, ịkọwa ihe amaokwu ọ bụla nke Akwụkwọ Nsọ pụtara; ma ọ dịghị isi eziokwu ọ bụla dị oké mkpa n’omume ga-anọ n’ihe omimi kpuchiri. Mgbe oge ahụ ga-abịa, n’ime nduzi Chineke, ka a nwalee ụwa n’eziokwu maka oge ahụ, Mmụọ Ya ga-akpali uche mmadụ ịchọgharị Akwụkwọ Nsọ, ọbụna n’ibu ọnụ na n’ekpere, ruo mgbe a ga-achọpụta njikọ mgbe njikọ gasịrị ma jikọta ha ọnụ n’agbụ zuru okè. Eziokwu ọ bụla nke metụtara ozugbo nzọpụta nke mkpụrụ obi ga-eme ka o doo anya nke ukwuu, nke na ọ dịghị onye kwesịkwara ihie ụzọ ma ọ bụ ije n’ọchịchịrị.”

“Dị ka anyị siri soro eriri amụma ahụ ruo ala, a hụrụ ma kọwaa n’ezi-okwu e kpughere eme nke ọma maka oge anyị. A ga-aza anyị ajụjụ banyere ihe ùgwù ndị anyị na-enwe na banyere ìhè ahụ nke na-enwupụta n’ụzọ anyị. Ndị biri n’ọgbọ ndị gara aga ga-aza ajụjụ banyere ìhè ahụ e kwere ka o mụkwasị ha. A kpọlitere uche ha n’ihe metụtara akụkụ dị iche iche nke Akwụkwọ Nsọ nke nwara ha. Ma ha aghọtaghị eziokwu ndị ahụ anyị na-aghọta. Ha ejighị ọrụ maka ìhè ahụ ha na-enweghị. Ha nwere Akwụkwọ Nsọ, dịka anyị nwere; ma oge maka mkpughe nke eziokwu pụrụ iche n’ihe gbasara ihe nkiri ikpeazụ nke akụkọ ụwa a bụ n’oge ọgbọ ikpeazụ ndị ga-adị ndụ n’elu ụwa.”

“E meela eziokwu pụrụ iche ka ọ daba n’ọnọdụ nke ọgbọ dị iche iche dịka ha siri dị adị. Eziokwu dị ugbu a, nke bụ ule nye ndị nke ọgbọ a, abụghị ule nye ndị nke ọgbọ ndị dị anya n’oge gara aga. Ọ bụrụ na e nyere ọgbọ ndị gara aga ìhè nke na-enwu ugbu a n’ebe anyị nọ banyere ụbọchị izu ike nke iwu nke anọ, Chineke gaara ejide ha n’aka n’ihi ìhè ahụ.” Testimonies, mpịakọta nke 2, 692, 693.

Ọhụrụ na Ochie

“N’oge ọ bụla, e nwere mmepe ọhụrụ nke eziokwu, ozi sitere n’aka Chineke nye ndị nke ọgbọ ahụ. Eziokwu ochie niile dị mkpa nke ukwuu; eziokwu ọhụrụ anaghị anọpụ iche n’eziokwu ochie, kama ọ bụ mkpughe na mmeghe ya. Ọ bụ naanị dịka a ghọtara eziokwu ochie ka anyị pụrụ ịghọta nke ọhụrụ. Mgbe Kraịst chọrọ imeghe ndị na-eso ụzọ Ya eziokwu banyere mbilite n’ọnwụ Ya, Ọ malitere ‘n’aka Mozis na ndị amụma niile’ ma ‘kọwaara ha n’Akwụkwọ Nsọ niile ihe ndị gbasara Onwe Ya.’ Luk 24:27. Ma ọ bụ ìhè nke na-enwu n’ime mmeghe ọhụrụ nke eziokwu ka na-enye ochie ahụ ebube. Onye jụrụ ma ọ bụ leghara nke ọhụrụ anya enweghị n’ezie nke ochie ahụ. N’ebe ọ nọ, ọ na-atụfu ike ndụ ya ma bụrụ naanị ọdịdị na-enweghị ndụ.”

“E nwere ndị na-ekwupụta na ha kwere ma na-akụzi eziokwu nke Agba Ochie, ebe ha na-ajụ Agba Ọhụrụ. Ma n’ịjụ ịnabata ozizi Kraịst, ha na-egosi na ha ekweghị n’ihe ndị nna nna ochie na ndị amụma kwuru. ‘A sị na unu kwere Mozis,’ ka Kraịst kwuru, ‘unu gaara ekwere M; n’ihi na o dere banyere M.’ Jọn 5:46. Ya mere, enweghị ezi ike ọ bụla n’ozizi ha ọbụna banyere Agba Ochie.”

“Ọtụtụ ndị na-ekwu na ha kwere ma na-akụzikwa oziọma nọ n’otu njehie yiri nke a. Ha na-ewepụ Akwụkwọ Nsọ nke Agba Ochie n’akụkụ, nke Kraịst kwuru banyere ha, sị, ‘Ha bụ ndị ahụ na-agba àmà banyere M.’ Jọn 5:39. N’ịjụ Agba Ochie, ha n’ezie na-ajụkwa Agba Ọhụrụ; n’ihi na ha abụọ bụ akụkụ nke otu ihe a na-apụghị ikewapụ ekewa. Ọ dịghị mmadụ ọ bụla pụrụ igosi iwu Chineke nke ọma n’enweghị oziọma, ma ọ bụ oziọma n’enweghị iwu. Iwu ahụ bụ oziọma e mere ka ọ bụrụ ahụ, oziọma ahụ bụkwa iwu ahụ e kpughere. Iwu ahụ bụ mgbọrọgwụ, oziọma ahụ bụ ifuru na-esi ísì ọma na mkpụrụ ọ na-amị.”

“Agba Ochie na-amụnye ìhè n’Agba Ọhụrụ, Agba Ọhụrụ kwa n’Agba Ochie. Nke ọ bụla bụ mkpughe nke ebube Chineke n’ime Kraịst. Ha abụọ na-egosi eziokwu ndị ga-anọgide na-ekpughe omimi ọhụụ nke ihe ha pụtara nye onye na-achọsi ike n’ezie.” Christ’s Object Lessons, 128.

Eziokwu dị ugbu a bụ, n’ụzọ nkọwa ya, “eziokwu ekpughere” maka otu oge pụrụ iche nke a “na-ahụ nke ọma ma na-akọwa ya nke ọma.” A na-eme ka ọgbọ nke dị ndụ n’oge a na-ekpughe “eziokwu dị ugbu a” bụrụ ndị “ga-aza ajụjụ” iji nabata eziokwu ahụ ma ọ bụ nwụọ. Eziokwu ndị ahụ jikọtara ọnụ nke na-eme “eziokwu ule dị ugbu a” maka “ọgbọ a,” ka a na-anọchi anya ha n’“mmeghe nke eziokwu pụrụ iche” “n’ihe metụtara mmechi ihe nkiri nke akụkọ ụwa a.” Eziokwu, ya mere “eziokwu dị ugbu a,” ka Agba Ọhụrụ na-anọchite anya ya n’ihe metụtara Agba Ochie. A na-eguzobe eziokwu n’elu ndị àmà abụọ, eziokwu nwekwara mmalite na njedebe, nke nkịtị na nke mmụọ, nke oge ochie na nke oge a, alfa na omega, nke mbụ na nke ikpeazụ.

Ntọala ndị Millerait nke ozi mmụọ ozi mbụ bụ “ochie” n’ihe metụtara ozi “eziokwu nke ugbu a” nke mmụọ ozi nke atọ. Ndị na-“ajụ ihe Ochie,” “na-ajụkwa ihe Ọhụrụ n’ezie,” n’ihi na ha abụọ bụ akụkụ nke otu ihe a na-apụghị ikewapụ ekewa.

“Ahụrụ m mkpa ndị-ozi ahụ, karịsịa, ịdị na-eche nche ma na-enyocha ụdị ọ bụla nke ịnụbiga mmụọ ọkụ ókè ebe ọbụla ha pụrụ ịhụ ka ọ na-ebili. Setan na-akpachapụ anya na-akụgide site n’akụkụ niile, ma ọ bụrụ na anyị echeghị ya nche, ma ka anya anyị mepere emepe n’ihu aghụghọ ya na ọnyà ya, ma yikwasịghị ngwá agha zuru ezu nke Chineke, àkụ́ ọkụ nke onye ajọ omume ahụ ga-adaba n’ahụ anyị. E nwere ọtụtụ eziokwu dị oké ọnụ ahịa dị n’Okwu Chineke, ma ọ bụ “eziokwu nke ugbu a” ka ìgwè atụrụ ahụ chọrọ ugbu a. Ahụwo m ihe ize ndụ dị n’aka ndị-ozi ahụ ịhapụ isi ihe ndị dị mkpa nke eziokwu nke ugbu a, ka ha nọrọ na-atụgharị uche n’isiokwu ndị na-abụghị nke e mere iji mee ka ìgwè atụrụ ahụ bụrụ otu ma doo mkpụrụ obi nsọ. N’ebe a Setan ga-eji uru ọbụla o nwere mee ihe iji merụọ ọrụ ahụ.”

“Ma isiokwu ndị dị ka ebe nsọ ahụ, n’ihe gbasara ụbọchị 2300, iwu nile nke Chineke na okwukwe Jisọs, kwekọrọ n’ụzọ zuru oke ịkọwa mmegharị Advent nke gara aga ma gosi ihe ọnọdụ anyị dị ugbu a bụ, ime ka okwukwe nke ndị na-enwe obi abụọ guzosie ike, ma nyekwa nkwenye banyere ọdịnihu ahụ dị ebube. Ndị a, ka m hụrụ ugboro ugboro, bụ isiokwu ndị bụ isi nke ndị ozi ahụ kwesịrị ilekwasị anya na ha.” Early Writings, 63.

“Ebe nsọ ahu, n’ihe jikọrọ ya na ụbọchị 2300 ahụ, iwu nile nke Chineke na okwukwe Jisọs” bụ igodo iji kọwaa “mgagharị Advent gara aga” nke ndị Millerite, ma site n’ime nke a, iji kọwaa “nke ọma nke ọma” “ihe ọnọdụ anyị ugbu a bụ.” Ndị na-“enwe obi abụọ” banyere “mgagharị Advent gara aga,” na-“enwe obi abụọ” banyere ihe na-enye “nkwenye doro anya nye ọdịnihu ahụ dị ebube.” Ihe na-enye nkwenye doro anya banyere ọdịnihu bụ ihe gara aga.

Akwụkwọ Joel bụ ozi nke eziokwu nnwale nke ugbu a. E ji ọtụtụ ndị àmà kwado nke a. A na-akọwa Joel dị ka “eziokwu nke ugbu a” site n’aka Mmụọ nke Amụma, nke, dị ka Jọn siri kwuo n’akwụkwọ Mkpughe, bụ àmà Jizọs.

Mkpughe nke Jisọs Kraịst, nke Chineke nyere ya, iji gosi ndị ohu ya ihe ndị ga-emezu n’oge na-adịghị anya; o wee zipu ya ma mee ka a mara ya site n’aka mmụọ-ozi ya nye ohu ya Jọn: onye gbara ama banyere okwu Chineke, na banyere àmà Jisọs Kraịst, na banyere ihe niile ọ hụrụ. Mkpughe 1:1, 2.

E gosipụtara “ama” Jọn (nke o “gbara ama” banyere ya) n’akụkụ atọ. O dekọrọ “okwu Chineke,” “ama Jisọs,” na “ihe ndị ọ hụrụ.” N’amaokwu abụọ mbụ nke Mkpughe, Jọn na-anọchite anya onye e nyeworo onyinye nke “mmụọ amụma.” Onyinye ahụ gụnyere mkpughe pụrụ iche nke Okwu Chineke, ọ na-agụnyekwa mkpughe pụrụ iche e si n’okwu Kraịst zigaara onye-amụma; (ma ọ bụ site n’aka Kraịst ozugbo ma ọ bụ site n’aka ndị nnọchiteanya mmụọ ozi Ya) onyinye ahụ na-agụnyekwa eziokwu e gosipụtara site n’ụzọ nrọ na ọhụụ. Mmụọ amụma bụ ama Kraịst nke a na-ebutee onye-amụma, ọ nwekwara otu ikike ahụ dịka a ga-asị na mmụọ ozi ma ọ bụ Kraịst n’onwe Ya kwuru okwu ndị ahụ.

M wee daa n’ukwu ya iji kpọọ ya isiala. O wee sị m, Lezienụ anya ka ị ghara ime ya: abụ m odibo ibe gị, na nke ụmụnna gị ndị nwere àmà nke Jisọs: kpọọ Chineke isiala: n’ihi na àmà nke Jisọs bụ mmụọ amụma. Mkpughe 19:10.

Gebriel na-eme ka amata na ya na Jọn bụ otu ndị na-eje ozi ọnụ, na a gaghị asọpụrụ ya dị ka a na-asọ ofufe. Gebriel na-emekwa ka amata na “ụmụnna” ahụ Jọn nọchiri anya ha “nwere àmà Jisọs,” nke bụ “mmụọ amụma.” “Ụmụnna” ahụ Jọn nọchiri anya ha bụ otu narị puku iri anọ na anọ, ụmụnna ahụ niile nwekwara “mmụọ amụma.”

“Ha biliri n’isi ụtụtụ, pụta gaa n’ọzara Tekoa: ma ka ha na-apụta, Jehoshafat guzoro, sị, Nụrụ m, unu Juda, na unu ndị bi na Jerusalem; Kwenụ n’Onyenwe anyị Chineke unu, unu ga-eguzosikwa ike; kwenụ n’ụmụamụma Ya, unu ga-enwekwa ọganihu. 2 Ihe E Mere 20:20.

“Kwere n’Onyenwe anyị Chineke unu, ka e wee mee ka unu guzosie ike; kwere ndị amụma Ya, ka unu wee nwee ọganihu.”

“Aịzaya 8:20. ‘Na iwu na na ama-ebe-àmà; ọ bụrụ na ha ekwughị dị ka okwu a si dị, ọ bụ n’ihi na ìhè adịghị n’ime ha.’ E debere akụkụ Akwụkwọ Nsọ abụọ n’ihu ndị nke Chineke ebe a: ọnọdụ abụọ maka ịga nke ọma. Iwu ahụ nke Jehova n’onwe ya kwuru, na mmụọ amụma, bụ isi mmalite amamihe abụọ iji duzie ndị Ya n’ime ahụmahụ ọ bụla. Diuterọnọmi 4:6. ‘Nke a bụ amamihe unu na nghọta unu n’anya mba ndị ahụ, ndị ga-asị, N’ezie, mba ukwu a bụ ndị nwere amamihe na nghọta.’”

“Iwu Chineke na Mmụọ nke Amụma na-aga aka na aka iji duzie ma nye nzukọ uka ndụmọdụ, ma mgbe ọbụla nzukọ uka ahụ matara nke a site n’irube isi n’iwu Ya, e zitela mmụọ nke amụma ka o duzie ya n’ụzọ nke eziokwu.

“Mkpughe 12:17. ‘Dragọn we iwe nke ukwuu megide nwanyị ahụ, ọ gara ibuso ndị fọdụrụ n’ime mkpụrụ ya agha, ndị na-edebe iwu nile nke Chineke, ndị nwekwara àmà Jisọs Kraịst.’ Amụma a na-egosi nke ọma na nzukọ ụka nke ndị fọdụrụ ga-ekweta Chineke n’iwu Ya ma nwekwaa onyinye amụma. Nrubeisi n’iwu Chineke, na mmụọ amụma, bụ ihe na-ekewapụ ndị ezi mmadụ nke Chineke mgbe niile, a na-enyekarịkwa ule ahụ dabere n’ihe ngosi ndị dị ugbu a.”

“N’oge Jeremiah, ndị mmadụ enweghi ajụjụ ọ bụla banyere ozi Mosis, Elaija, ma ọ bụ Elisha, ma ha jụrụ ajụjụ ma wepụta n’akụkụ ozi Chineke zitere site n’aka Jeremiah ruo mgbe ike na mmetụta ya lara n’iyi, ma ọ dịghịkwa ọgwụgwọ ọzọ fọdụrụ ma e wezụga ka Chineke buru ha pụọ n’agha n’ala ọzọ.”

“N’otu aka ahụ kwa n’ụbọchị Kraịst, ndị mmadụ amụtala na ozi Jeremaya bụ eziokwu, ha wee kwenye onwe ha ikwere na, a sị na ha biri n’ụbọchị ndị nna nna ha, ha gaara anabata ozi ya; ma n’otu oge ahụ, ha na-ajụ ozi Kraịst, onye amụma niile dere banyere ya.

“Dị ka ozi nke mmụọ ozi nke atọ bilitere n’ụwa, nke ga-ekpughe iwu Chineke nye ụka n’izu ezu ya na ike ya, e weghachikwara onyinye amụma ahụ ozugbo. Onyinye a arụwo ọrụ pụtara ìhè nke ukwuu n’ịzụlite na n’ịkwalite ozi a n’ihu.

“Dị ka ọdịiche n’echiche bilitere gbasara nkọwa nke Akwụkwọ Nsọ na ụzọ ọrụ, ndị e mere ka ha dọgharia okwukwe nke ndị kwere na ozi ahụ ma duru ha n’ịkewa n’ọrụ ahụ, mmụọ amụma anọgidewo na-awụsa ìhè n’ọnọdụ ahụ. Ọ na-ebute mgbe niile ịdị n’otu nke echiche na nkwekọrịta n’omume n’etiti òtù ndị kwere ekwe. N’ọgba aghara ọ bụla bilitere n’ime mmepe nke ozi ahụ na uto nke ọrụ ahụ, ndị guzosiri ike n’akụkụ iwu Chineke na ìhè nke Mmụọ amụma emerila, ọrụ ahụ kwa agawokwa nke ọma n’aka ha.” Loma Linda Messages, 33, 34.

A na-akọwa akwụkwọ Joel kpọmkwem dịka “eziokwu dị ugbu a” n’ime Mmụọ nke Amụma, nke, dịka Jọn si kwuo n’akwụkwọ Mkpughe, bụ àmà Jizọs. A kwadokwara ya ozugbo n’ime Okwu Chineke. Ma Akwụkwọ Nsọ ma Mmụọ nke Amụma na-etinye akwụkwọ Joel kpọmkwem n’ọrụ n’ụbọchị ikpeazụ.

“Onye ọ bụla n’ime ndị amụma oge ochie kwuru okwu ọ bụghị nke ukwuu maka oge nke ha kama maka oge anyị, nke mere na amụma ha ka dị ire nye anyị. ‘Ma ihe ndị a niile mere ha dịka ọmụmaatụ: e wee dee ha ka ha bụrụ ịdọ aka ná ntị nye anyị, ndị ọgwụgwụ nke ụwa bịakwasịrị.’ 1 Corinthians 10:11. ‘Ọ bụghị nye onwe ha, kama ọ bụ nye anyị ka ha jere ozi n’ihe ndị ahụ, ndị a na-akọrọ unu ugbu a site n’aka ndị kwusara unu ozi ọma site na Mmụọ Nsọ e ziterela site n’eluigwe; ihe ndị a ka ndị mmụọ ozi na-achọsi ike ilebanye anya n’ime ha.’ 1 Peter 1:12. …”

“Baịbụl achịkọtala ma kee akụnụba ya ọnụ maka ọgbọ ikpeazụ a. Ihe omume ukwu niile na ọrụ nsọ niile nke akụkọ ihe mere eme nke Agba Ochie abụrụla, ma na-adịkwa, na-emegharị onwe ha n’ime nzukọ n’ụbọchị ikpeazụ ndị a.” Selected Messages, book 3, 338, 339.

Amụma Joel nọ “n’ọrụ” “n’ahụ” ndị ahụ “ndị ọgwụgwụ nke ụwa bịakwutere.” “N’ọrụ” na-emesi naanị na “eziokwu dị ugbu a” bụ ule mgbe niile ike, ma ndị na-ada n’ule ahụ ka e ji agwa ndị dị ka Judas n’Akwụkwọ Nsọ na-anọchi anya ha.

“Nkuzi soro nkuzi dara n’ntị Judas n’enweghị nlebara anya. Ọtụtụ mmadụ taa na-eso nzọụkwụ ya. N’ìhè nke iwu Chineke, ndị ịchọ ọdịmma onwe ha na-ahụ àgwà ọjọọ ha, ma ha ada ime mmegharị a chọrọ, wee na-aga n’ihu site n’otu ọnọdụ mmehie ruo n’ọzọ.”

“Ọmụmụ ihe nke Kraịst metụtara oge na ọgbọ nke anyị onwe anyị. O kwuru, ‘Ọ bụghị naanị maka ndị a ka m na-ekpe ekpere, kama kwa maka ndị ga-ekwere na m site n’okwu ha.’ A na-ewetara anyị n’ụbọchị ikpeazụ ndị a otu akaebe ahụ e wetara Judas. Otu ọmụmụ ihe ahụ nke o meghị ka ọ bụrụ ihe a na-eme n’ọrụ n’ime ndụ ya na-abịakwute ndị na-anụ ya, ma ha nwekwara otu ọdịda ahụ, n’ihi na ha adịghị atụfu mmehie ha.” Review and Herald, March 17, 1891.

Jọn, n’akwụkwọ Mkpughe dum, na-anọchi anya ndị nke Chineke nke ụbọchị ikpeazụ; ma n’ịbụ onye a chụpụrụ gaa Patmọs, Jọn na-anọchi anya ndị a na-akpagbu n’oge nsogbu iwu Sọnde. Ọ na-ekwu ihe mere e ji tụọ ya mkpọrọ.

Mụ onwe m, Jọn, onye bụkwa nwanne unu, na onye so unu na mkpagbu, na n’alaeze, na ndidi nke Jizọs Kraịst, nọ n’agwaetiti ahụ a na-akpọ Patmọs, n’ihi okwu Chineke, na n’ihi akaebe nke Jizọs Kraịst. Mkpughe 1:9.

A kpagburu Jọn n’ihi Baịbụl na Mmụọ nke Amụma. Gịnị mere e ji akpagbu otu narị puku na iri anọ na anọ n’ihi Mmụọ nke Amụma? Eziokwu mbụ onye-amụma Joel kọwara bụ ndapụ n’ezi okwukwe nke ụka Seventh-day Adventist. Mgbe onyeozi Pita kọwara na Pentikọst bụ mmezu nke akwụkwọ Joel, Pita mere nke a dịka nzaghachi nye ndị Juu na-awakpo ngosi nke “asụsụ dị iche iche.” Ndị Juu ahụ, ndị n’oge ahụ nọchiri anya Seventh-day Adventists n’ụbọchị ikpeazụ, na-arụ ụka na Pita na ndị ahụ na-ekwusa ozi ahụ “mmanya na-egbu ha.” Seventh-day Adventists ga-alụso ozi nke mmiri ozuzo ikpeazụ ọgụ dịka ndị Juu mere n’oge Pita. Ha na-eme nke a n’ihi na ndị ahụ na-ekwusa ozi nnwale nke “eziokwu dị ugbu a” nke mmiri ozuzo ikpeazụ nwere eziokwu ntọala “ochie,” n’ihi na eziokwu ọhụrụ na-adabere mgbe niile n’eziokwu ochie. Jeremaịa kpọrọ ndị nke Chineke n’oge mmiri ozuzo ikpeazụ oku ka ha jee ije n’ụzọ ochie ma gee ntị n’olu opi nke onye nche, ma ha jụrụ. Ozi eziokwu ntọala “ochie” ahụ ka e ji “ugboro asaa” nke Levitikọs iri abụọ na isii nọchianya, nke na-akọwa mmekọrịta ọgbụgba ndụ n’usoro Sabat maka ala ahụ.

“Ahụrụ m na ụka aha naanị ya na ndị Adventist aha naanị ha, dịka Judas, ga-arara anyị nye n’aka ndị Katọlik iji nweta mmetụta ha ka ha bịa luso eziokwu ahụ ọgụ. Ndị nsọ ahụ mgbe ahụ ga-abụ ndị a na-amaghị nke ọma, ndị ndị Katọlik na-amachaghị; ma ụka dị iche iche na ndị Adventist aha naanị ha bụ ndị maara okwukwe anyị na omenala anyị (n’ihi na ha kpọrọ anyị asị n’ihi ụbọchị izu ike, n’ihi na ha enweghị ike ịgọnarị ya) ga-arara ndị nsọ ahụ nye ma kọọrọ ha ndị Katọlik dịka ndị na-eleghara ụkpụrụ ndị mmadụ guzobere anya; ya bụ, na ha na-edebe ụbọchị izu ike ma na-eleghara Ụka anyanwụ anya.”

“Mgbe ahụ ndị Katọlik ga-agwa ndị Protestant ka ha gaa n’ihu, ma wepụta iwu na onye ọbụla na-agaghị edebe ụbọchị mbụ nke izu, kama ụbọchị nke asaa, a ga-egbu ya. Ndị Katọlik, ndị ọnụ ọgụgụ ha dị ukwuu, ga-akwado ndị Protestant. Ndị Katọlik ga-enye ike ha nye oyiyi nke anụ ọhịa ahụ. Ndị Protestant ga-arụkwa ọrụ dịka nne ha rụrụ tupu ha, iji bibie ndị nsọ. Ma tupu iwu ha amịpụta ma ọ bụ mụọ mkpụrụ, a ga-anapụta ndị nsọ site n’Ụda Olu nke Chineke.” Spalding and Magan, 1, 2.

Ugboro abụọ Nwanyị White kọwara “ụka aha naanị” na “ndị Adventist aha naanị,” ebe ọ na-eme ka e nwee ọdịiche n’etiti “òtù abụọ ndị a bụ aha naanị” na “ndị Katọlik.” “Ụka aha naanị” na “ndị Adventist aha naanị” “kpọrọ asị” ndị a nọchiri anya ha site n’aka Pita na Jọn “n’ihi ụbọchị izu ike ahụ, n’ihi na ha apụghị ịjụ ya n’ọnụ.” Ụka aha naanị na ndị Katọlik apụghị “ịjụ n’ọnụ” eziokwu nke ụbọchị izu ike nke ụbọchị nke asaa, ma “ndị Adventist aha naanị” apụghị “ịjụ n’ọnụ” “oge asaa” nke Levitikọs iri abụọ na isii, nke bụ iwu ụbọchị izu ike nke ala ahụ. Ụka aha naanị na ndị Katọlik apụghị “ịjụ n’ọnụ” eziokwu ahụ na ụbọchị izu ike nke ụbọchị nke asaa bụ eziokwu Akwụkwọ Nsọ “ntọala,” ma “ndị Adventist aha naanị” apụghị “ịjụ n’ọnụ” eziokwu ahụ na “oge asaa” nke Levitikọs iri abụọ na isii bụ eziokwu Millerite “ntọala.”

Mkpọrọ Jọn nọ n’Agwaetiti Patmos na-anọchi anya puku mmadụ otu narị na iri anọ na anọ ahụ bụ ndị na-akwado ma Akwụkwọ Nsọ ma Mmụọ nke Amụma, na ndị a na-akpagbu n’ụzọ pụrụ iche site n’èzí n’ihi ụbọchị izu ike nke ụbọchị nke asaa, ma a na-akpagbukwa ha site n’ime n’ihi izu ike nke afọ nke asaa maka ala ahụ. N’ihi nke a, akaebe Jọn banyere ihe kpatara a ji akpagbu ya n’amaokwu nke itoolu sochiri amaokwu nke iri, ya na ụbọchị izu ike ahụ na ozi sitere n’oge gara aga (“n’azụ”) site n’“olu ukwu” dịka nke “opi.”

Mụ onwe m, Jọn, onye bụkwa nwanne unu, na onye so unu n’ahụhụ, na n’alaeze, na n’ntachi obi nke Jisọs Kraịst, nọ n’agwaetiti ahụ a na-akpọ Patmọs, n’ihi okwu Chineke, na n’ihi àmà Jisọs Kraịst. Anọ m n’ime Mmụọ n’ụbọchị nke Onyenwe anyị, wee nụ n’azụ m nnukwu olu, dị ka nke opi. Mkpughe 1:9, 10.

Jọnn na-anọchi anya ndị ahụ n’oge 9/11 nụrụ olu opi nke mmụọ ozi nke Mkpughe iri na asatọ, nke na-akpọ ndị Chineke ka ha laghachi n’“ụzọ ochie” nke Jeremaya. Olu ukwu ahụ bụkwa ịdọ aka ná ntị nke opi nke asaa, nke bụkwa ahụhụ nke atọ.

Nwanyị White dere na “Akwụkwọ Nsọ achịkọtala ma kekọrịtakwara akụ ya ọnụ maka ọgbọ ikpeazụ a.” Akwụkwọ Joel bụ otu n’ime “akụ” Akwụkwọ Nsọ ndị ahụ nke bụ eziokwu dị ugbu a n’ime “ụbọchị ikpeazụ.” N’oge Pentikọst, Pita kọwara na ọ bụ akwụkwọ Joel ka a na-emezu n’oge ahụ. Pita, dịka Joel, “kwuru obere maka” oge Pentikọst karịa maka “oge” anyị. Oge Pentikọst bụ mmiri mbido maka Oge Ndị Kraịst. Pentikọst na-akara mmalite nke Oge Ndị Kraịst, ma site n’ime nke a ọ na-egosikwa njedebe nke Oge Ndị Kraịst. Njedebe nke Oge Ndị Kraịst bụ oge mmiri ikpeazụ dịka e si mee ka o doo anya site n’ihe atụ Pentikọst. Ya mere, Pita bụ ihe nnọchianya nke ndị Chineke n’oge njedebe nke Oge Ndị Kraịst, ndị na-achọpụta mmezu nke ịwụsa Mmụọ Nsọ site n’iji akwụkwọ Joel mee nke a.

Ma Pita, ebe o guzo ọtọ ya na mmadụ iri na otu ahụ, weliri olu ya elu, sị ha, Unu ndị Judia, na unu niile bi na Jerusalem, ka e mee ka unu mara nke a, nụkwa okwu m: N’ihi na ndị a aṅụghịbiga mmanya ókè, dịka unu na-eche, ebe ọ bụ naanị awa nke atọ nke ụbọchị. Kama nke a bụ ihe e kwuru site n’ọnụ onye-amụma Joel; O ga-erukwa na ụbọchị ikpeazụ, ka Chineke kwuru, na M ga-awụkwasị Mmụọ M n’elu anụ ahụ niile: ụmụ unu ndị ikom na ụmụ unu ndị inyom ga-ebu amụma, ụmụ okorobịa unu ga-ahụ ọhụụ, ndị okenye unu ga-arọ nrọ: Ọzọkwa n’elu ndị ohu M ndị ikom na n’elu ndị odibo M ndị inyom ka M ga-awụkwasị n’ụbọchị ndị ahụ Mmụọ M; ha ga-ebukwa amụma: M ga-egosikwa ihe ịtụnanya n’eluigwe n’elu, na ihe ịrịba ama n’ụwa n’okpuru; ọbara, na ọkụ, na anwụrụ ọkụ: Anyanwụ ga-agbanwe ghọọ ọchịchịrị, ọnwa agbanweekwa ghọọ ọbara, tupu nnukwu ụbọchị ahụ nke Onyenwe anyị, nke dị ebube ma bụrụkwa nke a ma ama, abịa: O ga-erukwa na onye ọbụla nke ga-akpọku aha Onyenwe anyị ka a ga-azọpụta. Ọrụ Ndịozi 2:14–21.

Iji bụrụ onye na-amụ amụma nke ọma chọrọ nghọta siri ike na njedebe nke ụwa ka e ji “ahịrị n’elu ahịrị” kọwaa n’ime akụkọ ihe mere eme nke Akwụkwọ Nsọ. Ihe ejikọtara na eziokwu a bụ na ndị amụma n’onwe ha na-anọchite anya ndị nke Chineke n’ụbọchị ikpeazụ. Joel tinyere akwụkwọ ya n’ụbọchị ikpeazụ n’ihi na ọ na-ekwusa nso nke “ụbọchị nke Onyenwe anyị.”

Kụọnụ opi ike na Zayọn, kụkwaanụ mkpu ịdọ aka ná ntị n’ugwu nsọ m: ka ndị niile bi n’ala ahụ maa jijiji: n’ihi na ụbọchị nke Onyenwe anyị na-abịa, n’ihi na ọ dị nso n’aka. Joel 2:1.

“Opi” dị ka ihe nnọchianya, n’etiti nkọwa ndị ọzọ, na-anọchi anya ozi ịdọ aka ná ntị. Dị ka ihe nnọchianya, opi nwere ike ịnọchi anya oge dịrị ogologo ma ọ bụ otu oge kpọmkwem, ma ọ bụ ha abụọ—dị ka ọnọdụ ederede si gosi. Opi na-anọchikwa anya ikpe. Emume opi, ụbọchị iri tupu Ụbọchị Mkpuchi Mmehie, bụ ịdọ aka ná ntị banyere ikpe na-abịanụ.

“Ụbọchị nke Onyenwe anyị” na-anọchi anya ma otu oge kpọmkwem ma ọ bụ oge dị ogologo, dabere n’ọnọdụ ederede nke ebe e jiri “ụbọchị nke Onyenwe anyị” mee ihe. “Ụbọchị nke Onyenwe anyị” pụrụ ịbụ akara nke ikpe mmezu e gosipụtara dịka ọrịa otiti asaa ikpeazụ, ma ọ bụkwa o nwere ike ịbụ ikpe mmezu ahụ n’ọgwụgwụ puku afọ ahụ. N’ọnọdụ nke ọ bụla, opi ahụ na-akọwapụta ikpe mmezu nke Chineke. Ya mere, “ụbọchị nke Onyenwe anyị” pụrụ ịnọchi anya oge kpọmkwem ebe e nyere ntaramahụhụ Chineke ma ọ bụ oge dị ogologo mgbe a na-enye ntaramahụhụ Chineke.

“Opi” dịka “ụbọchị nke Onyenwe anyị” nwere ike ịnọchite anya otu ebe n’oge na otu oge gbatịrị agbatị, dịka a na-agba àmà ya n’ebe ndị ahụ n’akụkọ ihe mere eme na n’oge ndị ahụ nke opi asaa nke Mkpughe isi nke asatọ na nke itoolu nọchiri anya. “Ụbọchị nke Onyenwe anyị” nke Joel ji “opi” nke a ga-afụ nọchite anya ya—bụ ma otu ebe n’oge ma bụrụkwa oge gbatịrị agbatị nke malitere mgbe ikpe nke ndị nwụrụ anwụ kwụsịrị, ikpe nke ndị dị ndụ wee malite. N’ụbọchị 9/11, a fụrụ opi nke kara akara mbata nke ikpe nke ndị dị ndụ dịka otu ebe n’oge, ma kara kwa akara 9/11 dịka mmalite nke oge ikpe nke ndị dị ndụ.

Ya mere ugbu a kwa, ka Onyenwe anyị na-ekwu, lọghachikwutenụ m n’obi unu niile, site n’ibu ọnụ, na n’ịkwa ákwá, na n’iru uju: Dọwakwaanụ obi unu, ọ bụghị uwe unu, lọghachikwutekwanụ Onyenwe anyị bụ Chineke unu: n’ihi na ọ bụ onye amara na ebere, onye na-adịghị ewe iwe ọsọ ọsọ, onye juputara n’obiọma dị ukwuu, ọ na-echegharịkwa n’ihe ọjọọ ahụ. Ònye maara ma ọ gaghị alọghachi chegharịa, hapụ ngọzi n’azụ ya; ọbụna onyinye nri na onyinye ihe ọṅụṅụ nye Onyenwe anyị bụ Chineke unu? Kpọọnụ opi ike na Zayọn, dọọ nsọ ibu ọnụ, kpọọ nzukọ dị nsọ. Joel 2:12–15.

Nke a bụ oge nke abụọ Joel ji nye iwu ka a fụọ opi. “Opi” ndị ahụ dị na Joel bụ ma ịdọ aka ná ntị banyere ikpe nchịkwa na-abịanụ nke ihe otiti asaa ikpeazụ, ma e debekwara ha n’ime usoro nke ọkpụkpọ Laodisia maka nchegharị na mmechi oge amara nke na-eru nso.

Tikuo n’oké olu, echefula ịkụda ya, welie olu gị elu dịka opi, ma gosi ndị m mmehie ha, gosi kwa ụlọ Jekọb mmehie ha. Aịzaịa 58:1.

Aịzaya, Jọel, Jọn na Pita niile na-anọchi anya puku otu narị na iri anọ na anọ nke ụbọchị ikpeazụ, otu a kwa ka Jeremaya si eme, bụ onye na-akọwapụta mgbe a ga-afụ opi ahụ.

Otú a ka Onye-nwe-anyị kwuru, Guzonu n’ụzọ dị iche iche, legidekwa anya, jụọkwa ajụjụ banyere ụzọ ochie nile, ebe ezi ụzọ ahụ dị, gagharịakwanụ n’ime ya, unu ga-ahụkwa izuike nye mkpụrụobi unu. Ma ha sịrị, Anyị agaghị ejegharị n’ime ya. Ọzọkwa, edobere m ndị nche n’elu unu, na-asị, Nụrụnụ olu opi ahụ. Ma ha sịrị, Anyị agaghị anụ ya. Jeremiah 6:16, 17.

Opì-ìké ahụ dara n’ụbọchị ikpeazụ ndị a na 9/11, mmiri ozuzo ikpeazụ ahụ wee malite izo n’ahụ ndị họọrọ ụzọ ọma ahụ ma jee ije n’ime ya. Ọ bụ mgbe ahụ ka mmụọ ozi nke Mkpughe iri na asatọ siri n’eluigwe rịdata.

“Mmiri ozuzo nke ikpeazụ ga-adakwasị ndị nke Chineke. Mmụọ ozi dị ike ga-esi n’eluigwe bịa ala, a ga-emekwa ka ebube ya nye ụwa dum ìhè.” Review and Herald, Eprel 21, 1891.

Mgbe e wedara nnukwu ụlọ ndị dị na New York n’ụbọchị 9/11, mmụọ ozi ahụ dị ike rịdatara, mmiri ozuzo ikpeazụ wee malite ịda.

“Ugbu a, ọ̀ bụ okwu ahụ ka na-abịa nke m kwuputara na a ga-eji ebili mmiri ukwu sachapụ New York? Nke a abụghị ihe m kwuru mgbe ọ bụla. Agwara m, dịka m lere anya n’ụlọ ndị ahụ ukwu a na-ewu n’ebe ahụ, elu n’elu, ‘Lee ihe ndị jọgburu onwe ha ga-eme mgbe Onyenwe anyị ga-ebili ịma jijiji ụwa nke ukwuu! Mgbe ahụ ka okwu ndị dị na Mkpughe 18:1–3 ga-emezu.’ Isi nke iri na asatọ dum nke Mkpughe bụ ịdọ aka ná ntị banyere ihe na-abịa n’ụwa. Ma enweghị m ìhè pụrụ iche banyere ihe na-abịa n’elu New York, naanị na amaara m na otu ụbọchị a ga-atụda ụlọ ndị ukwu ndị ahụ dị n’ebe ahụ site n’ịtụgharị na ịtụgharị ọzọ nke ike Chineke. Site n’ìhè e nyere m, amaara m na mbibi dị n’ụwa. Otu okwu sitere n’aka Onyenwe anyị, otu mmetụ nke ike Ya dị ukwuu, ụlọ ndị a buru ibu ga-ada. Ihe omume ga-eme nke ịdị egwu ha anyị apụghị ichetụ n’echiche.” Review and Herald, July 5, 1906.

N’ụbọchị 9/11 ka mmiri ozuzo nke ikpeazụ malitere ịtụ ntakịrị tupu e wụsa ya n’uju n’oge iwu ụbọchị Sọnde.

“Ọrụ ukwu nke oziọma ahụ agaghị akwụsị site n’igosipụta ike Chineke nke dị ntakịrị karịa nke kpọrọ akara n’mmalite ya. Amụma ndị ahụ e mezuru n’ịwụsa mmiri ozuzo mbụ n’mmalite oziọma a ga-emekwa ọzọ n’ime mmiri ozuzo ikpeazụ n’ọgwụgwụ ya. Ndị a bụ ‘oge nke ime ka ume dị ọhụrụ’ nke onyeozi Pita lere anya n’ihu mgbe o kwuru, sị: ‘Ya mere, chegharịanụ, laghachikwutekwanụ Chineke, ka e wee hichapụ mmehie unu, mgbe oge nke ime ka ume dị ọhụrụ ga-abịa site n’ihu Onyenwe anyị; Ọ ga-ezipụkwa Jisọs.’ Ọrụ 3:19, 20.” The Great Controversy, 611, 612.

Mmezuzu zuru okè nke “oge ntụsara ahụ” na-emezu mgbe ị ka dị ndụ, n’ihi na ịdọ aka ná ntị ahụ bụ ka “chegharịa,” nke na-agaghị ekwe omume ime ma ọ bụrụ na ị nwụrụ anwụ. “Oge ntụsara ahụ” na-abịa mgbe “mmehie” nke mkpụrụ obi ndị dị ndụ ka pụrụ ịbụ “ehichapụ”. “Oge ntụsara ahụ” malitere na 9/11, si otu a na-akọwapụta mmalite nke ikpe ndị dị ndụ. A na-emegharị Pentikost n’oge mmechi nke usoro oge oziọma. Mgbe “oge ntụsara ahụ” bịarutere, ihe omume ndị e jiri mee ihe nnọchianya na Pentikost malitere imegharị onwe ha.

“Ọ bụ n’ịgụsi agụụ ike n’obi ka m ji atụ anya oge ahụ mgbe a ga-emegharị ihe ndị mere n’ụbọchị Pentikọst, n’ike ọbụna karịa nke e gosipụtara n’oge ahụ. Jọn na-asị, ‘Ahụrụ m mmụọ ozi ọzọ ka o si n’eluigwe na-abịa, nwee ike dị ukwuu; e wee mee ka ụwa nwuo ìhè site n’ebube ya.’ Mgbe ahụ, dịka n’oge Pentikọst, ndị mmadụ ga-anụ eziokwu ahụ ka a na-agwa ha, onye ọ bụla n’asụsụ nke ya.

“Chineke pụrụ iku ume ndụ ọhụrụ n’ime mkpụrụ obi ọ bụla nke ji ezi obi achọ ijere Ya ozi, ma nwee ike iji icheku ọkụ dị ndụ sitere n’elu ebe-ichu-àjà metụ egbugbere ọnụ aka, mee ka ha bụrụ ndị nwere asụsụ na-atọ ụtọ n’ịkpọsa otuto Ya. A ga-eme ka puku kwuru puku olu jupụta n’ike ikwupụta eziokwu ndị dị ebube nke Okwu Chineke. A ga-atọghe ire na-asụ nsụ, a ga-emekwa ka ndị ụjọ sie ike iburu àmà obi ike banyere eziokwu ahụ. Ka Onyenwe anyị nyere ndị Ya aka ime ka ụlọ nsọ nke mkpụrụ obi dị ọcha pụọ n’ime mmetọ ọ bụla, ma debe njikọ dịrị nso nke ukwuu n’etiti ha na Ya, ka ha wee bụrụ ndị sonyere na mmiri ozuzo ikpeazụ mgbe a ga-awụsa ya.” Review and Herald, July 20, 1886.

Anyị ga-aga n’ihu n’isiokwu na-esonụ.

Mmụọ-ozi ahụ nke soro m na-ekwu okwu bịakwutere m ọzọ, kpọtee m, dịka a na-akpọte mmadụ n’ụra ya. O wee sị m, Gịnị ka ị na-ahụ? M wee sị, Eleworom, ma lee, ihe-idọba-oriọna nke ọlaedo niile, nke nwere efere n’elu ya, na oriọna asaa ya dị n’elu ya, na ọkpọkọ asaa nye oriọna asaa ahụ ndị dị n’elu ya: Na osisi oliv abụọ n’akụkụ ya, otu n’aka nri nke efere ahụ, nke ọzọkwa n’aka ekpe ya.

Ya mere ka m zara, gwa kwa mụọ-ozi ahụ nke na-agwa m okwu okwu, sị, Gịnị ka ihe ndị a bụ, onyenwe m? Mụọ-ozi ahụ nke na-agwa m okwu wee zaa m, sị, Ì maghị ihe ndị a bụ? M wee sị, Mba, onyenwe m.

Mgbe ahụ o zara ma gwa m, sị, Nke a bụ okwu nke Onyenwe anyị nye Zerubabel, sị, Ọ bụghị site n’ike, ọ bụghịkwa site n’ọgụgụ isi, kama ọ bụ site na Mmụọ m, ka Onyenwe ndị agha kwuru. Zekaraya 4:1–6.