Akwụkwọ Joel na Chọọchị Seventh-day Adventist nke Laodisia—Nọmba Iri Atọ na Atọ

N’oge iwu Sọnde, puku iri na anọ na puku anọ ahụ na-ezute n’amụma ndị ọrụ elekere nke iri na otu. E mechiela akara puku iri na anọ na puku anọ ahụ tupu mgbe ahụ, ma ha na-akpọzi igwe mmadụ ukwu ahụ ka ha si na Babilọn pụta ma soro ha guzoro n’aka ụbọchị izu ike nke ụbọchị nke asaa. Ikpe maka ụlọ Chineke na-akwụsị n’oge iwu Sọnde, ikpe ahụ wee gafeezie n’ebe ndị mba ọzọ nọ, bụ igwe mmadụ ukwu ahụ—ìgwè atụrụ ọzọ nke Chineke. Mkpughe isi nke asaa na-akọwapụta ìgwè abụọ ahụ, ma n’akara nke ise ndị nwụrụ n’ihi okwukwe site n’Oge Ọchịchịrị jụrụ, “ruo ole mgbe,” tupu Chineke ekpee ike papal ikpe n’ihi ọnwụ ha dị ka ndị e gburu n’ihi okwukwe? A gwara ha ka ha zuru ike n’ili ha ruo mgbe a ga-emeju ìgwè nke abụọ nke ndị e gburu n’ihi mkpagbu papal, e wee nye ha uwe ọcha. Igwe mmadụ ukwu nke Mkpughe isi nke asaa yi uwe ọcha, n’ihi na ha na-anọchi anya ìgwè nke abụọ nke ndị e gburu n’ihi papal n’ime nsogbu iwu Sọnde na-abịa n’oge na-adịghị anya. Mkpughe isi nke asaa na akara nke ise na-ekwu maka ìgwè abụọ a, otu a kwa ka ụka nke Smaịna na Filadelfịa si eme. Smaịna na-anọchi anya ndị e gburu n’ihi okwukwe n’ọbara ọgbụgba ikpeazụ nke papal, Filadelfịa kwa puku iri na anọ na puku anọ ahụ.

Pita nọ n’awa nke atọ na Sizaịa Filipi, ma mgbe “ụbọchị isii” gasịrị, ọ bụghị awa isii, ọ ga-anọ n’ọnụ iwu Sọnde, nke bụ awa nke itoolu.

N’iwu ụbọchị Sọnde, otu narị puku iri anọ na anọ ahụ na-ezute n’amụma ìgwè mmadụ ukwu ahụ. Ịlaịja na-anọchi anya otu narị puku iri anọ na anọ ahụ bụ ndị na-anaghị atọ ụtọ ọnwụ, Mosis na-anọchikwa anya ndị na-anwụ n’ime Onyenwe anyị. Ha na Kraịst guzo n’iwu ụbọchị Sọnde, nke bụ ebe Kraịst na-ete alaeze ebube Ya mmanụ dị ka O guzobere alaeze amara Ya n’obe. Ọ bụrụ na unu ka na-etinye aka n’usoro uche anyị na-akọwa n’ihe gbasara oge awa isii ahụ site n’awa nke atọ ruo n’awa nke itoolu, mgbe ahụ ọ dị mkpa ịhụ ihe bụ ihe atụ pụrụ nnọọ iche.

Oge nke atọ nke Sizaria Filipai bụ alfa nke omega nke oge nke itoolu nke Sizaria Maritima. Ana m akọwapụta na ọ bụghị awa isii, kama ụbọchị isii ka e mesịrị, Pita nọ n’Ugwu Nnwogharị ahụ, nke na-egosikwa akụkọ ihe mere eme ahụ nke na-eru ngwụcha n’iwu Sọnde, nke bụ oge nke itoolu. Oge ụbọchị isii ahụ kwekọrọ na oge awa isii ahụ, ma naanị dịka fraktal nke Sizaria ruo Sizaria. Ihe pụrụ nnọọ iche bụ na ihe ịrịba ama a nke fraktal nke akụkọ ihe mere eme nọ n’ime akụkọ ihe mere eme nke oge awa isii bụ kpọmkwem ihe na-eme mgbe a tụlere oge Pentikọst. Awa isii ahụ site n’ọnwụ Kraịst ruo Pentikọst bụ fraktal nke oge sitere n’obe ruo n’afọ 34 AD, mgbe izu nsọ ahụ gwụchara, oziọma wee ruo ndị Jentaịl.

N’etiti izu nsọ ahụ ka a kpọgidere Kraịst n’obe. Afọ atọ na ọkara ka e mesịrị, a tụrụ Stivin nkume, a kpọọkwa Pita n’ụlọ Kọniliọs. Afọ atọ na ọkara mgbe obe ahụ gasịrị, oge amara gwụsịrị kpamkpam nye Izrel oge ochie. Mgbe ahụ Stivin lere anya n’eluigwe ma hụ Kraịst ka o guzoro, nke bụ ihe nnọchianya nke mmechi nke oge amara ahụ n’ime Daniel isi nke iri na abụọ amaokwu nke mbụ. E mechiri ọnụ ụzọ ahụ nye Izrel oge ochie, e mepeekwa ya nye ndị mba ọzọ.

N’oge sitere n’ọnwụ Kraịst n’elekere nke itoolu ruo ọnwụ Stivin na ọkpụkpọ Pita n’elekere nke itoolu, Kọniliọs na Stivin bụ ndịàmà abụọ na ụbọchị amụma otu puku narị abụọ na iri isii mezuru. Site n’elekere nke itoolu nke ọnwụ ruo n’elekere nke itoolu nke ọnwụ, bụ ụbọchị amụma 1,260. Elekere nke itoolu nke ọnwụ ruo n’elekere nke itoolu nke Pentikọst na-akọwapụta fraktal nke ụbọchị 1,260 ahụ, n’ime ohere ụbọchị iri ise na abụọ.

Ntule nke oge Pentikọst bụ fraktal nọ na mmalite nke ụbọchị 1,260 ahụ, ma na njedebe nke ụbọchị ndị ahụ, a na-edobe Pita n’ụzọ amụma n’oge awa nke atọ nakwa nke itoolu na Sisaria. Sisaria abụọ ahụ na-anọchi anya alfa na omega nke oge amụma nke awa isii. N’ime oge amụma nke awa isii nke Sisaria abụọ ahụ, Pita na-eme njem ụbọchị isii ma rute n’Ugwu Ntughari. Ugwu ahụ na-anọchi anya akara-nsọ nke na-eru n’isi na iwu ụbọchị Sọnde, ebe a na-ebuli nzukọ mmeri elu karịa ugwu niile. Ụbọchị isii ahụ na-anọchi anya oge awa isii site na Sisaria ruo na Sisaria, ma bụrụkwa fraktal n’ime oge ahụ, dịka oge Pentikọst bụ fraktal na mmalite nke otu oge nsọ ahụ kwa.

Fractal mmalite bụ mmezu nke ememme Opupu ihe ubi ndị jikọtara ya na oge Pentikọst. Fractal njedebe ahụ, site na Sizaria Filipai ruo n’Ugwu Nnwogha, ejikọtakwara ya n’amụma na izu nsọ ahụ. N’Ugwu ahụ Nna kwuru okwu, dịka O mere n’oge baptizim nke Kraịst, nakwa dịka Ọ ga-eme obere oge tupu obe ahụ. Nna ahụ kwuru okwu n’olu a na-anụ anya ugboro atọ site na mmalite nke izu nsọ ahụ ruo n’obe ahụ. Otu ugboro n’oge baptizim, mgbe ahụ n’Ugwu Nnwogha, ma mesịa Ọ kwuo n’onyinyo nke obe ahụ na-abịanụ.

Obe bụ omega nke ụbọchị 1,260 ndị malitere n’oge e mere Ya baptizim. Baptizim ahụ na obe ahụ bụ akara ụzọ doro anya nke izu nsọ ahụ nke Daniel itoolu, si otu a na-egosi Ugwu Ngbanwe ahụ dị ka akụkụ nke izu nsọ ahụ. Ọ bụrụ na akara ụzọ mbụ na nke ikpeazụ na-emezu amụma nke izu nsọ ahụ, mgbe ahụ akara ụzọ nke etiti ga-abụkwa, site n’ọnọdụ amụma dị mkpa, ime otu ihe ahụ.

Baptizim bụ mmụọ ozi mbụ; Ugwu Mgbanwe Ọdịdị bụ nke abụọ, obe bụkwa nke atọ. N’elu Ugwu ahụ, Chineke kọwara Mozis na Ịlaịja dịka akara-ụzọ nke nzukọ ndị fọdụrụ. E jikọtara ngwa ya ọnụ site na ihe nnọchianya okpukpu atọ nke Pita, Jemis na Jọn. E nwere ugboro atọ Jizọs kpọọrọ Pita, Jemis na Jọn ka ha soro Ya. N’oge mbụ, ọ bụ mbilite n’ọnwụ nke nwaanyị nwa Jekọbus, n’oge nke abụọ ọ bụ Mgbanwe Ọdịdị ahụ, n’oge nke atọkwa ọ bụ Getsemane. N’oge mbụ, Pita, Jemis na Jọn hụrụ nwa agbọghọ na-amaghị nwoke dị afọ iri na abụọ nke e mere ka o si n’ọnwụ bilie.

Aha Jairọs pụtara “onye na-enye ìhè” na “ịbụ onye na-enwu enwu ma dị ebube.” N’ime ugboro atọ ahụ mgbe Pita, Jemis, na Jọn bụ nanị ndị ọbịa pụrụ iche nke Kraịst, nke a bụ oge mbụ, Jairọs na-anọchikwa anya mmụọ ozi mbụ ahụ nke na-eji ebube ya mee ka ụwa nwee ìhè. Nwa agbọghọ-amaghị-nwoke ahụ dị afọ iri na abụọ na-anọchi anya ndị-amaghị-nwoke ndị a ga-akpọlite n’ọnwụ dịka ndị narị puku na iri anọ na puku anọ. Kraịst rutere n’ụlọ nwa agbọghọ-amaghị-nwoke ahụ, mgbe mmekọrịta Ya na otu nwanyị nke nwere nsọpụ ọbara ruo afọ iri na abụọ gasịrị.

A kọwara banyere otu amaghị nwoke dị afọ iri na abụọ, ma n’amaokwu na-esonụ, a kọwakwara otu nwanyị nke ọbara na-asọ ya ruo afọ iri na abụọ. Nwanyị ahụ nwere nsọpụ ọbara ahụ n’oge ndụ amaghị nwoke ahụ dum. Jisọs nọ na-aga ịgafe nwanyị ahụ nke ọbara na-asọ ya, iji ruo nwa agbọghọ ahụ bụ́ amaghị nwoke. Nwanyị ahụ na-anọchi anya ozi mmụọ-ozi mbụ, dịka e si anọchi ya anya n’ozi e zigara Laodisia. Kraịst nọ n’ọnụ ime ka amaghị nwoke ahụ bilie n’ọnwụ ma welie ya ná ndụ, ma nwanyị ahụ na-arịa ọrịa, nwanyị Laodisia ahụ, ka nwere obere ohere ịmetụ Chi. Nwatakịrị na-anọchi anya ọgbọ ikpeazụ, ma Jisọs na-agafe nwanyị na-arịa ọrịa, Laodisia, iji kpọlite amaghị nwoke nke ụbọchị ikpeazụ. Mgbe a kpọlitere amaghị nwoke ahụ, a gwọla nwanyị ahụ ma ọ bụ a gafewo ya.

Otu njirimara nke mmụọ ozi mbụ bụ egwu, ma e nwere ụdị egwu abụọ.

Mgbe ahụ Pita, Jems na Jọn batara n’ime ụlọ ahụ ebe mbilite n’ọnwụ, nke e ji baptizim Kraịst gosi ya dị ka ihe nnọchianya, nọchiri anya inye ike nke mmụọ ozi mbụ na nke atọ. Ugwu Nnwapụta ahụ bụ oge nke abụọ Pita, Jems na Jọn ji bụrụ ndị àmà. Ugwu Nnwapụta ahụ bụ mmụọ ozi nke abụọ, ma mgbe Kraịst kpọrọkwa otu ndị na-eso ụzọ ahụ gaa Getsemane, nke ahụ nọchiri anya mmụọ ozi nke atọ. N’ọkwa nke abụọ, n’Ugwu Nnwapụta ahụ, e nwere “ime ugboro abụọ,” n’ihi na akara ụzọ nke Ugwu ahụ bụ etiti nke ugboro atọ ahụ Nna kwuru okwu. Nke mbụ bụ n’oge baptizim Ya, nke kwekọrọ na mbilite n’ọnwụ nke nwa agbọghọ amaghị nwoke dị afọ iri na abụọ ahụ; nke abụọ bụ Ugwu ahụ, nke atọkwa bụ kpọmkwem tupu obe ahụ. Ugboro atọ ahụ Nna kwuru okwu na ugboro atọ ahụ ndị na-eso ụzọ atọ ahụ soro Jizọs gaa naanị ha onwe ha jikọtara ọnụ site n’eziokwu ahụ na akara ụzọ nke abụọ n’ahịrị ọ bụla bụ Ugwu Nnwapụta.

Pita, Jems na Jọn hụrụ mmụọ-ozi mbụ ahụ n’oge mbilite n’ọnwụ nke nwa-amaghị nwoke ahụ, onye nọworo n’ụra, dịka Lazarọs dịkwa. Mgbe o tetara, o biliri ozugbo, e wee nye ya nri. Mgbe a kpọlitere Ịlaịja na Mosis n’Akwụkwọ Mkpughe isi nke iri na otu, ha biliri ozugbo, emesịa a wụsara Mmụọ Nsọ n’enweghị ọnụọgụ, nke na-anọchi anya nri nwa-amaghị nwoke ahụ. Ugwu Nnwogharị ahụ bụ ụbọchị isii mgbe Sizaria Filipi gasịrị, ma e wezuga mgbe Luk dekọrọ ihe ndị ahụ.

Matiu na Mak abụọ kwukwara n'ụzọ doro anya, “mgbe ụbọchị isii gasịrị,” Luk kwa kwuru “ihe dị ka” ụbọchị asatọ. Ndị odeakwụkwọ Bible jiri ụzọ abụọ gụọ oge; otu a na-akpọgụ n’ịgụnye, nke ọzọ a na-akpọkwa n’ịhapụ. N’ile ya anya mbụ, ọ pụrụ ịdị ka ihe ndị a na-emegiderịta onwe ha, ma eziokwu ahụ na Luk kwuru “ihe dị ka” na-egosi na ọ na-ekwu n’ụzọ ịgụnye; mgbe Matiu na Mak na-asị, “mgbe ụbọchị isii gasịrị,” ha na-egosi na ha na-agụ ụbọchị zuru ezu, ọ bụghị ụbọchị ahụ malitere oge ụbọchị asatọ ahụ, ma ọ bụ ụbọchị ahụ mechiri oge ụbọchị asatọ ahụ. Ọdịiche ahụ na-emepụta akara ọnụọgụ abụọ nke otu oge ahụ; otu bụ ọnụọgụ asatọ, nke ọzọ bụ ụbọchị isii.

Ihe e ji akaebe abụọ nke oge ụbọchị isii ma ọ bụ asatọ sitere na Caesarea Philippi na Ugwu Mbipụta ahụ doo anya bụ na, n’oge Kraịst na-akà akara otu narị puku na iri anọ na anọ ahụ, ọnụọgụ asatọ na-anọchi anya mkpụrụobi asatọ ndị nọ n’Ụgbọ Noa, ma isii na-anọchi anya ụka nke isii, nke Filadelfia, nke e kpebiri ịbụ ụka ahụ nke bụ nke asatọ, ya bụ, nke sitere n’ime asaa ahụ. A na-agbanwe ha bụrụ nke asatọ ahụ n’oge inye Moses, Elijah na Kraịst otuto. Inye otuto ahụ n’ugwu a na-anọchikwa anya ya site n’inye otuto ahụ n’ugwu n’akụkọ ihe mere eme nke Moses.

Mgbe Mozis rigoro n’ugwu ahụ, o kpọọrọ ndị okenye iri asaa na Joshua.

Ozi mbụ nke mmụọ-ozi ahụ bụ mbilite n’ọnwụ nke nwaanyị Jairọs, na-adakọ na baptizim Kraịst. Mgbe ahụ, ụbọchị isii gachara, Ugwu Ntughari ahụ bịara, nke bụ mmụọ-ozi nke abụọ, nke dugara n’obe, nke bụ mmụọ-ozi nke atọ. Dị ka mmụọ-ozi nke abụọ, Ugwu ahụ nwere àmà okpukpu abụọ, n’ihi na ikwu okwu nke Nna n’Ugwu ahụ na-ejikọta ya na ahịrị nke abụọ n’ime atọ ahụ. Ugboro atọ Pita, Jemis na Jọn bụ ndị ọbịa pụrụ iche nke Kraịst, na ugboro atọ Nna kwuru okwu, ha abụọ na-akọwapụta ngosipụta nke abụọ nke olu Nna, ma oge nke abụọ Jisọs kpọọrọ Pita, Jemis na Jọn bụ n’Ugwu Ntughari. Waymark nke abụọ nke Ugwu ahụ nwere àmà okpukpu abụọ nke olu Nna na ndị na-eso ụzọ atọ ahụ, n’ihi na ozi nke abụọ na-akọwapụta mgbe niile “ịba okpukpu abụọ.”

Oge awa isii dị n’etiti àjà mgbede na àjà ụtụtụ, nke Matiu na Mak na-anọchi anya site n’ụbọchị isii ha sitere na Sesaria Filipai ruo n’Ugwu ahụ, ka Mosis si n’ụbọchị isii ya nọchikwaa ya, ruo mgbe a kpọrọ ya n’ime igwe ojii n’ụbọchị nke asaa.

Ahịrị ahụ na-amalite site n’oge ichere nke mmụọ ozi nke abụọ, dịka Mosis si akụziri ndị okenye iri asaa ahụ ka ha “chere” ruo mgbe ọ ga-alaghachi. Ụbọchị isii mbụ n’ahịrị ahụ dịpụrụ adịpụ, ma ka bụkwa akụkụ nke ụbọchị iri anọ na isii ahụ n’ozuzu ya. Ụbọchị isii ahụ bụ oge na-eduga n’ule nke atọ, nke ụbọchị iri anọ nọchiri anya ya. Ụbọchị iri anọ na isii ahụ na-anọchi anya ụlọ nsọ ahụ; ụbọchị isii ahụ bụ awa isii site n’ọnwụ Kraịst ruo Pentikọst, awa isii site n’ịkpọgide Ya n’obe ruo n’ọnwụ Ya, awa isii nke Sizaịa ruo Sizaịa, na awa isii nke Pita site n’ụlọ elu ruo n’ụlọ nsọ. Mosis na-anata Iwu nke ọgbụgba ndụ ahụ, ma na-anatakwa ntụziaka banyere otu e si ewulite ụlọ nsọ ahụ. Ọ bụ ezie na Akwụkwọ Nsọ na-ekwu na ọ dịghị mmadụ ọ bụla hụworo Chineke, ndị okenye ahụ “hụrụ Chineke nke Izrel.” Inye Chineke otuto n’elu ugwu ya na Mosis na ndị okenye ahụ bụ ihe atụ nke inye otuto ahụ n’Ugwu Ntụgharị Ahụ. Ha abụọ nwere oge ụbọchị isii ahụ. Ahịrị Mosis gụnyere oge ichere nke mmụọ ozi nke abụọ na ụbọchị iri anọ na isii zuru ezu nke na-anọchi anya ụlọ nsọ ahụ. Ụbọchị iri anọ ahụ ọ natara iwu ahụ na-anọchi anya ịka akara ahụ.

Pita nọ na Sizaria Filipi n’oge awa nke atọ, n’ụzọ ya na-aga Sizaria Maritima n’oge awa nke itoolu, ma n’ime ụbọchị isii ruo asatọ ọ nọ n’Ugwu ahụ, na-anọrịrị na ndị okenye iri asaa nke Mosis, mgbe ọ hụrụ ọhụ nke Onyenweanyị a kpọrọ ebube, dịka Daniel mere n’isi nke iri. Daniel hụrụ Onyenweanyị ihu na ihu, dịkwa ka Gideọn na ndị okenye iri asaa hụrụ Ya. Ugwu Nnwogha ahụ bụ ebe mmegharị Laodisia nke puku narị anọ na iri anọ na anọ ahụ na-agbanwe ghọọ mmegharị Filadelfia nke puku narị anọ na iri anọ na anọ ahụ. Ha na-aghọ chọọchị nke asatọ nke bụ chọọchị nke isii; ya mere, anyị na-ahụ ụbọchị isii na ụbọchị asatọ.

Awa isii site n’ịkpọgide Ya n’obe ruo n’ọnwụ Ya, awa isii nke Pentikọst, awa isii nke Sisierea ruo Sisierea, ụbọchị isii ruo n’Ugwu Ntụgharịdị na ụbọchị isii nke Mosis ndị duru gaa n’ụbọchị iri anọ, bụ otu ahịrị ahụ. N’etiti Sisierea Filipai, nke bụ Panium, na iwu Ụka, a na-akara ndị otu narị puku na iri anọ na anọ akara. Ịkara akara ahụ na-akpata nkewa.

Mozis kewapụrụ onwe ya n’aka ndị okenye mgbe ọ sịrị, “Nọrọnụ ebe a chere anyị, ruo mgbe anyị ga-alaghachikwute unu ọzọ.” Mozis kewapụrụ onwe ya n’aka iri asaa ahụ n’oge nchere ahụ, ma izu iri asaa ahụ na-anọchi anya oge nnwale nye ndị bụbu ndị nke ọgbụgba ndụ ahụ. Mgbe izu nke iri asaa ahụ gwụchara, ma izu nke iri asaa ahụ bụ izu dị nsọ nke Kraịst ji kwado ọgbụgba ndụ ahụ n’etiti ọtụtụ mmadụ, Kraịst wee kewapụ onwe ya kpamkpam n’aka ndị bụbu ndị nke ọgbụgba ndụ ahụ. Oge ahụ nke ndị bụbu ndị nke ọgbụgba ndụ ahụ pụrụ isi dozie nsogbu ọbara ha, nke n’ebe ha nọ bụ ikwere na ọbara Ebreham zọpụtara ha, agwụla, e wee kpọlite nwa agbọghọ-amaghị nwoke ahụ nke dị afọ iri na abụọ ka o jee ozi. Ozugbo oge nchere ahụ malitere, Mozis natara iwu nke ọgbụgba ndụ ahụ, na ntụziaka banyere iwulite ụlọ nsọ ahụ.

Mgbe Pita, Jems na Jọn nọ n’Ugwu ahụ, ịkpachị akara nke ndị Chineke, na mbilite ha n’azụ dị ka ọkọlọtọ, na-anọchi anya ndị ahụ nke ọgbụgba ndụ dị ka ụlọ nsọ nke puku mmadụ narị otu na iri anọ na anọ. Ndị ọrụ elekere nke iri na otu na-esonyekwa n’ụlọ nsọ ahụ.

Pita, Jemis na Jọn, ya na Mosis, na-anọchi anya “ndị a chụpụrụ achụpụ nke Izrel,” ndị ụmụnne ha kpọrọ asị ma chụpụ.

Okwu ahụ bụ “ọṅụ” pụtara ọtụtụ ugboro na n’ụzọ dị iche iche n’Akwụkwọ Nsọ, dịka okwu ahụ bụ “ime ihere” si pụta kwa. N’ihe gbasara ozi Pita sitere n’akwụkwọ Joel, ihere megide ọṅụ bụ ihe yiri ibe ya, dịka ndị amamihe na ndị nzuzu, ma ọ bụ ọka wit na ata. Ihere na ọṅụ na-anọchi anya, n’ihe gbasara Joel, ndị nwere mmanụ ahụ, ma ọ bụ ozi mmiri ozuzo ikpeazụ, megide ndị na-enweghị ya. Ọ bụ naanị mgbe ị hụrụ nkọwa a ka i nwere ike iru n’ihe miri emi nke, “Ụmụnna unu ndị kpọrọ unu asị, ndị chụpụrụ unu n’èzí n’ihi aha m.” Ụmụnna ahụ bụ ndị ahụ, n’akwụkwọ Spalding and Magan, peeji nke mbụ na nke abụọ, bụ “ndị Adventist aha nkịtị, dịka Judas,” ndị ga “rara anyị nye n’aka ndị Katọlik,” “n’ihi na ha kpọrọ anyị asị n’ihi Ụbọchị Izuike, n’ihi na ha enweghị ike ịgọnarị ya.” Ụmụnna unu ndị kpọrọ unu asị na-achụpụ unu n’èzí n’ihi ozi Ụbọchị Izuike nke ala ahụ, Moses ugboro asaa, nke a na-apụghị ịgọnarị. Isi okwu ebe a bụ na a na-achụpụ unu n’èzí n’ihi esemokwu ozizi, arụmụka, dịka Aịzaịa si kpọọ ya, ma arụmụka ozizi ahụ bụ ozi mmiri ozuzo ikpeazụ.

Joel kpọrọ ozi ahụ “mmanya ọhụrụ,” ma ọ bụrụ na i nwere ozi ahụ, i nwere ọṅụ. Ọ bụrụ na i nweghị ya, ị na-eteta dịka ndị aṅụrụma Joel si eme ka ị hụ na e bepụrụ mmanya ọhụrụ ahụ n’ọnụ gị. N’oge ahụ, n’ụzọ amụma, ị bụ “onye ihere.” Otu ìgwè nwere mmanụ nwere ọṅụ, ma otu ìgwè na-enweghị mmanụ bụ ndị ihere. Mmanụ ahụ bụkwa mmanya ọhụrụ, a na-ejikọkwa ya na ọṅụ. Nke a bụ ihe mere Aịzaya ji sị, “Nụrụ okwu nke Onyenwe anyị.” Otu ìgwè na-ahọrọ ịnụ, ma nke ọzọ anaghị anụ olu opi ahụ. Aịzaya kpọmkwem na-akọwa ìgwè ndị na-anụ, mgbe ọ na-asị, “unu ndị na-ama jijiji n’okwu ya.” Onyenwe anyị na-achịkọta ndị a chụpụrụ n’ihi ozi ahụ bịarutere na 9/11, ma n’iwu ụbọchị Sọnde, Ọ na-achịkọta ndị ahụ bụ ndị ọnaụnụ Aịzaya, ndị a na-anọchi anya dịka osisi akọrọ. Ọ bụrụ na ha ejidesie ọgbụgba ndụ ahụ ike, a gaghịzi ekewapụ ha n’ugwu nsọ nke Chineke.

Onye e mere ogbi, ma ọ bụ osisi akọrọ, na-anọchi anya ọnwụ. Onye e mere ogbi enweghị ike ịmụpụta mkpụrụ, osisi akọrọ enweghịkwa ndụ. Nkwa ahụ bụ na ma ọ bụrụ na ndị mba ọzọ ahụ, ma ọ bụ ndị ọrụ awa nke iri na otu, anabata ọgbụgba ndụ nke Ụbọchị Izu Ike na-anọchi anya ya, ha ga-enwe ụmụ ndị ikom na ụmụ ndị inyom. Mbụ, Ọ na-achịkọta ndị a chụpụrụ n’Izrel; mgbe ahụ Ọ na-ebuli ndị ahụ a chụpụrụ elu ka ha bụrụ ọkọlọtọ, wee kpọkọta ìgwè atụrụ Ya nke ọzọ. Nchịkọta nke mbụ na nke abụọ ahụ na-anọchi anya oge sitere na 9/11 ruo n’iwu Sọnde mgbe Mmụọ Nsọ na-efesa, nakwa oge sitere n’iwu Sọnde ruo mgbe Maịkel biliri ma a wụsara mmiri ozuzo ikpeazụ n’enweghị atụ. N’oge abụọ ahụ, mmiri ozuzo ikpeazụ bụ ozi, nke ma ọ bụrụ na i nwere ya, ọ na-eweta ọṅụ, ma ọ bụrụ na ịnweghị ya, ọ na-eweta ihere.

Akwụkwọ Matiu kewara n’ahịrị atọ, nke na-anọchite anya ndị mmụọ ozi atọ nke Mkpughe isi nke iri na anọ. Nke ọ bụla n’ime ahịrị atọ ahụ nwekwara fractal nke ndị mmụọ ozi atọ ahụ. Ahịrị nke abụọ, site n’isi nke iri na otu ruo n’isi nke iri abụọ na abụọ, bụ etiti, n’ihi na ọ bụ mmụọ ozi nke abụọ, nke dị n’etiti mmụọ ozi nke mbụ na nke atọ. Akwụkwọ Matiu n’onwe ya bụkwa ahịrị etiti, mgbe anyị na-atụle isi nke iri na otu ruo n’isi nke iri abụọ na abụọ n’okirikiri ọgbụgba ndụ nke Jenesis na Mkpughe.

Etiti isi nke irí na abụọ nke ọgbụgba-ndụ ahụ bụ nke Matiu, a na-ahụkwa ahịrị etiti nke ahịrị atọ nke Matiu n’ime otu isi nke irí na abụọ ahụ. Etiti isi ndị ahụ nke irí na abụọ bụ akara-nkuchi nke otu narị puku na iri anọ na anọ. A na-anọchi anya isi etiti ahụ site n’amaokwu atọ, nke kwekọrọ na amaokwu etiti atọ nke isi ọgbụgba-ndụ iri na abụọ nke Jenesis na Mkpughe.

Pita bụ isi etiti nke isi etiti nke isi etiti, ọ na-anọchitekwa anya nwunye Kraịst mbụ na nke ikpeazụ. Nke a bụ akara mbinye aka nke Alfa na Omega. Palmoni tinyekwara mbinye aka Ya n’elu mgbanwe aha Pita, mgbe O chepụtara ihe omimi dị n’aha Pita n’asụsụ Bekee. Jisọs gwara Pita okwu n’asụsụ Hibru, e dekọkwara mkparịta ụka ahụ n’asụsụ Grik, ma emesịa tụgharịa ya n’asụsụ Bekee. N’asụsụ Bekee, Palmoni kpọrọ Pita aha site n’iji mkpụrụedemede nke 16 nke alfabẹti Bekee, nke 5 sochiri ya, nke 20 sochiri ya, nke 5 sochiri ya, nke 18 sochiri ya, n’ịma nke ọma na mgbe Ya onwe Ya, dịka Palmoni, kere aha ahụ nke ga-esi na Hibru gafee na Grik ruo Bekee. O chepụtakwara ya n’ụzọ na aha Bekee ahụ ga-ekwe ka e nwee ihe omimi nke ịmụba mkpụrụedemede ise ahụ n’usoro iji ruo ọnụọgụgụ otu narị puku na iri anọ na anọ. Palmoni, Onye bụkwa mbụ na ikpeazụ, haziri na nke mbụ n’ime mkpụrụedemede Bekee ise ahụ na nke ikpeazụ n’ime ise ahụ nke mejupụtara aha Peter bụ mkpụrụedemede nke 16 na nke 18, n’ihi na aha Peter kwesịrị ịpụta na Matthew 16:18.

N’agbanyeghị ihe ndị ahụ niile gbasara Pita, anyị ka kwesịrị ilebara “ogo ọlaedo” ahụ anya. A na-anọchi anya ogo ọlaedo ahụ site na Matiu 16:18, n’ihi na ogo ahụ bụ 1.618. A na-ejikọta ogo ọlaedo ahụ na fraktal ndị dị n’ime okike, ma mgbe Palmoni tinyere Pita n’ime Matiu 16:18, Palmoni na-akọwapụta na mkpịsị ugodi amụma ahụ e debere n’ubu Eliakim n’Aịzaya 22:22, na mkpịsị ugodi amụma ndị e nyere Pita na nzukọ n’ụzọ ahụ, gụnyere fraktal amụma.

Sizaria Filipai n’oge awa nke atọ ruo Sizaria Maritima n’oge awa nke itoolu na-anọchi anya otu fractal nke awa nke atọ mgbe a kpọgidere Kraịst n’obe ruo awa nke itoolu nke Kọniliọs zigaara ka akpọọ Pita. Oge Pentikọst, site n’awa nke atọ nke ịkpọgide n’obe ruo mgbe Pita nọ n’ụlọ nsọ n’oge Pentikọst n’awa nke itoolu, bụ otu fractal nke ụbọchị 1,260 site n’obe ruo n’oge Kọniliọs. Ugboro atọ Nna kwuru okwu bụ otu fractal nke ndị mmụọ ozi atọ ahụ, dịka ugboro atọ Jisọs kpọọrọ naanị Pita, Jemis, na Jọn. Ozi amụma nke ezobere n’ime amaokwu ndị ahụ ebe Pita na-anọchi anya puku narị anọ na iri anọ na anọ ahụ dị omimi dịka eziokwu ọ bụla dịla kemgbe, ma otu o sina dị, anyị etinyebeghị Pita na Panium n’ime Daniel iri na otu.

Anyi ga-aga n’ihu n’ọmụmụ a n’isiokwu na-esonụ.