Livaitikọs iri abụọ na atọ na-egosi ememme oge opupu ihe ubi na ememme oge mgbụsị akwụkwọ, ma nnọchiteanya nke ememme ndị ahụ dị omimi n’ụzọ Chineke si hazie ya, nakwa n’ime nhazi zuru okè nke akụkụ mbido na nke ngwụcha n’ime nhazi zuru ezu ahụ. Ememme oge opupu ihe ubi na ememme oge mgbụsị akwụkwọ kwekọrọ n’otu n’otu. Isi nke a na-agba àmà banyere Palmoni, Onye na-agụ ọnụ ọgụgụ n’ụzọ ebube, ugboro ugboro. Isi nke a na-ejikọta nke ọma ma n’ụzọ ịtụnanya na ozi nke ụbọchị ikpeazụ banyere narị puku na iri anọ na anọ.

Ọnụ ọgụgụ “23” na-anọchi anya mkpuchi mmehie, nke bụ njikọta nke Chi na mmadụ. Aha Levitikọs na-anọchi anya nchụ-aja nke puku iri na anọ na puku anọ, n’ihi na ndị amụma niile na-ekwu banyere ụbọchị ikpeazụ, ndị nchụ-aja nke ụbọchị ikpeazụ kwa bụ ndị ahụ Pita kpọrọ nchụ-aja dị nsọ. Nchụ-aja dị nsọ nke Pita bụ ndị amamihe nwere nghọta banyere mmụba nke ọmụma nke na-emepụta ozi nke Mkpu Etiti Abalị. Ndị nzuzu, ma ọ bụ ndị ajọ omume dịka Daniel si akọwa ha, na-ajụ mmụba nke ọmụma ahụ, Hosea na-emekwa ka anyị mata na n’ihi nke a, a jụrụ ha dị ka ndị nchụ-aja.

A na-ebibi ndị m n’ihi enweghị ihe ọmụma: n’ihi na ị jụwo ihe ọmụma, mụ onwe m ga-ajụkwa gị, ka ị ghara ịbụ onye nchụàjà nye m: ebe ị chefuwo iwu nke Chineke gị, mụ onwe m ga-echezọkwa ụmụ gị. Ka ha na-amụba, otu a ka ha mehieworo megide m: ya mere, aga m agbanwe ebube ha ka ọ bụrụ ihere. Hosea 4:6, 7.

Ndị mmanya na-egbu egbu nke Ifrem, ndị Aisaịa kpọkwara “okpueze nke ebube,” ka e mere ka ebube ha ghọọ “ihere.” Hosia kọwara kpọmkwem na ndị ahụ jụrụ mmụba nke ọmụma nke ụbọchị ikpeazụ bụ ụka ndị Seventh-day Adventist nke Laodisia, n’ihi na o dere, “Ndị m.” A ga-ajụ ndị Ya dịka ndị nchụàjà, nke a na-emekwa n’ọgbọ ikpeazụ na nke anọ, n’ihi na Ọ ga-echefu ụmụ ha, ụmụaka na-anọchitekwa anya ọgbọ ikpeazụ.

Mmekọrịta-ọzọ-otu

Aha nke “Levitikọs 23,” pụtara “mkpuchi mmehie nke ụkọchukwu nke puku narị otu na iri anọ na anọ.” A pụrụ ịnakọta eziokwu a site naanị n’aha akwụkwọ ahụ jikọtara ya na ọnụ ọgụgụ isiakwụkwọ ahụ. Mkpuchi mmehie ahụ, nke Levitikọs iri abụọ na atọ na-ekwu maka ya, pụtara “ịghọ otu,” ma na-akọwapụta njikọta nke ịdị Chineke na ịdị mmadụ. A na-anọchi anya njikọta ahụ site n’ọtụtụ akara n’Okwu Chineke, otu n’ime ha bụ na a ga-ejikọta ụlọ nsọ nke mmadụ na Ụlọ Nsọ nke Chineke.

Ụlọ nsọ mmadụ nwere ọkpụrụkpụ nke kromosom “23” nke nwoke na “23” nke nwanyị. Pita na-akọwa na òtù nchụàjà nke puku mmadụ otu narị na iri anọ na anọ bụ “ụlọ ime mmụọ.” Kromosom ndị ahụ na-ejikọta ọnụ dị ka nwoke na nwanyị si ejikọta, ma ihe Chineke jikọtara ọnụ, mmadụ ekewala ya. Alụmdi na nwunye bụkwa akara ọzọ nke ime ka ọ bụrụ otu. Levitikọs “23” pụtara njikọta nke ụlọ nsọ nke Onye Nnukwu Onye Nchụàjà nke eluigwe, na ụlọ nsọ nke ndị nchụàjà bụ́ ndị ahụ puku mmadụ otu narị na iri anọ na anọ.

Amaokwu Iri Abụọ na Abụọ

A na-anọchi anya ememme opupu ihe ubi ndị dị na Levitikọs iri abụọ na atọ n’amaokwu iri abụọ na abụọ mbụ nke isi ahụ, a na-anọchikwa anya ememme mgbụsị akwụkwọ n’amaokwu iri abụọ na abụọ ikpeazụ nke isi ahụ. Amaokwu ikpeazụ ahụ bụ amaokwu iri anọ na anọ, akara nke 1844, mgbe Ụbọchị Mkpuchi Mmehie nke ihe oyiyi ya malitere n’ụbọchị nke iri nke ọnwa nke asaa, na mmezu nke Levitikọs iri abụọ na atọ. E kewara isi nke iri abụọ na atọ n’oge abụọ nke amaokwu iri abụọ na abụọ; oge abụọ ahụ nke amaokwu iri abụọ na abụọ jikọtara ọnụ n’usoro uche n’ihi na ha bụ ememme, ma e kewakwara ha n’usoro uche site n’ọrụ ozi Kraịst n’ogige na n’Ebe Nsọ, nke opupu ihe ubi na-anọchi anya ya, na ọrụ ozi Ya n’Ebe Kachasị Nsọ, nke mgbụsị akwụkwọ na-anọchi anya ya.

22

A na-anọchi anya ma ememme opupu ihe ubi ma ememme ọdịda anyanwụ site n’amaokwu iri abụọ na abụọ, ma amaokwu ndị ahụ kwekọrọ na àmà nke mkpụrụedemede Hibru, nke mejupụtara mkpụrụedemede “22”. “22” bụ otu ụzọ n’iri nke “220,” nke bụ akara nke njikọta nke Chịbụ-chi na mmadụ. “220” na-anọchi anya mmalite nke ma afọ 2,520 nke ịchụsasị Juda, na afọ 2,300 ruo n’Ụbọchị Mkpuchi Mmehie. Ebe mmalite nke 2,520 bụ 677 BC, ebe mmalite nke 2,300 bụkwa 457 BC; ya mere a na-akọwapụta narị afọ abụọ na iri abụọ dịka njikọ dị n’etiti amụma nke ịzọpịa usuu ndị nke Chineke na amụma nke ịzọpịa ebe nsọ nke Chineke. Amụma abụọ ahụ mechara na mbata nke Ụbọchị Mkpuchi Mmehie nke ihe nnọchianya ya mezuru n’eziokwu, n’October 22, 1844.

N’ụbọchị ahụ, ọrụ Kraịst n’ịjikọta ụlọ nsọ mmadụ na Ụlọ Nsọ Chineke malitere, ma n’oge ahụ ka e mezuru Habakuk 2:20 na Jọn 2:20. Habakuk mere ka a mata na Chineke nọ n’ebe Nsọ Kachasị Nsọ n’oge ahụ, Jọn dekọkwara na ụlọ nsọ ndị Millerite nke ga-abanye site n’okwukwe n’ebe ahụ Nsọ Kachasị Nsọ emezuwo oge afọ iri anọ na isii ahụ, nke kpọrọ akara iwuli ụlọ nsọ mmadụ nke Millerite site na 1798 ruo 1844. Akụkọ ihe mere eme nke afọ “46,” nke mejupụtara “23” na “23,” ka a na-anọchi anya ya site n’ọrụ William Miller onye malitere izisa ozi nke akụkọ ihe mere eme ahụ na 1831, “220” afọ mgbe e bipụtara Baịbụl King James. Okwu Chineke ahụ e bipụtara na 1611, ka ejikọtara na onye ozi mmadụ “220” afọ mgbe e mesịrị na 1831. A na-anọchi anya ma ememme mmiri opupu ihe ubi ma nke mgbụsị akwụkwọ site n’amaokwu “22”.

Ama iri na abụọ nke ahịrị abụọ gbasara otu isiokwu ahụ na-achọ ka, n’ụzọ amụma, a dọba amaokwu iri na abụọ na abụọ mbụ n’elu amaokwu iri na abụọ na abụọ na-esote. N’ịkwado ahịrị abụọ ahụ n’ụzọ a, ị na-ejikọta ọrụ nke ogige mpụta na Ebe Nsọ, nke e gosipụtara n’ememme oge opupu ihe ubi, na ọrụ Kraịst n’Ebe Kachasị Nsọ. N’ogo amụma a, ọ na-anọchi anya njikọta nke ụlọ nsọ abụọ, nke na-akọwapụta ọrụ Kraịst nke ime ka mmadụ na Chineke bụrụ otu.

Mgbe e mere ka amaokwu nke mbụ ruo nke iri abụọ na abụọ kwekọọ na amaokwu nke iri abụọ na atọ ruo nke iri anọ na anọ, a na-eguzobe ahịrị amụma nke mkpụrụedemede iri abụọ na abụọ nke mkpụrụedemede Hibru na-agba àmà banyere ya, nakwa nke nnọchianya nke ọnụọgụgụ “22” na-anọchi anya ya, nakwa kwa nke nnọchianya nke emume nsọ dị iche iche na-anọchi anya ya, n’ijikọta ya na mmezu nke emume ndị ahụ n’akụkọ ihe mere eme dị nsọ.

Mmalite nke emume ndị a na-eme n’oge opupu ihe ubi na-ebu ụzọ kọwaa ụbọchị izu ike nke ụbọchị nke asaa, mmechi nke emume ndị a na-eme n’oge mgbụsị akwụkwọ na-akọwakwa afọ izu ike nke afọ nke asaa. Kraịst, dịka Alfa na Omega, debere ụbọchị izu ike ahụ na mmalite na na njedebe nke ndị àmà abụọ nke “22” n’ahịrị nchụaja nke puku mmadụ otu narị na iri anọ na anọ.

Ụbọchị Izuike nke ụbọchị nke asaa bụ ìhè pụrụ iche ná mmalite nke Ụbọchị Mkpuchi Mmehie nke ihe nnọchianya ya mezuru n’afọ 1844, ma ìhè nke Ụbọchị Izuike nke afọ nke asaa bụ ìhè dị ná njedebe. Ụbọchị Izuike nke ụbọchị nke asaa bụkwa nnọkọ nsọ mbụ nke Levitikọs “23,” dịka Ụbọchị Izuike nke afọ nke asaa bụ nnọkọ nsọ ikpeazụ n’isiakwụkwọ ahụ. Ụbọchị Izuike bụ Alfa na Omega nke ahịrị onye nchụàjà n’isiakwụkwọ “23.” Nke mbụ, ya bụ Ụbọchị Izuike nke ụbọchị nke asaa, bụ Alfa nke ọchụàjà nke otu narị puku iri anọ na anọ, ma nke ikpeazụ, ya bụ Ụbọchị Izuike nke afọ nke asaa, bụ Omega nke ọchụàjà nke otu narị puku iri anọ na anọ.

“Ndị na-enwe udo na mmekọrịta nsọ na Chineke na-eje ije n’ìhè nke Anyanwụ nke Ezi Omume. Ha adịghị emebi nsọpụrụ nke Onye Mgbapụta ha site n’imerụ ụzọ ha n’ihu Chineke. Ìhè nke eluigwe na-enwupụta n’ahụ ha. Ka ha na-eru nso na njedebe nke akụkọ ụwa a, ọmụma ha banyere Kraịst, na banyere amụma ndị metụtara Ya, na-abawanye nke ukwuu. Ha bara uru na-enweghị nsọtụ n’anya Chineke; n’ihi na ha nọ n’ịdị n’otu na Ọkpara Ya. Nye ha, okwu Chineke bụ nke ịma mma na ịdị nro nke karịrị akarị. Ha na-ahụ mkpa ọ dị. Eziokwu na-ekpughere ha. E ji ìhè dị nro kpuchie ozizi nke ịbụ mmadụ nke Kraịst. Ha na-ahụ na Akwụkwọ Nsọ bụ mkpịsị ugodi nke na-emepe ihe omimi niile ma na-edozi ihe isi ike niile. Ndị na-achọghị ịnara ìhè ma jee ije n’ìhè agaghị enwe ike ịghọta ihe omimi nke nsọpụrụ Chineke, ma ndị na-adịghị ala azụ iburu obe ahụ soro Jizọs, ga-ahụ ìhè n’ìhè Chineke.” The Southern Watchman, Eprel 4, 1905.

N’ebe a, “nso n’akụkụ ngwụcha akụkọ ihe mere eme nke ụwa a,” n’ọgwụgwụ Ụbọchị Mkpuchi Mmehie nke ihe atụ ya mezuru n’eziokwu, e tinyewo “ozizi banyere ịbịa Kraịst n’anụ ahụ” n’ime ìhè “dị nro,” dịka e tinyere ozizi banyere Ụbọchị-Izu-ike nke ụbọchị nke asaa ná mmalite Ụbọchị Mkpuchi Mmehie nke ihe atụ ya mezuru n’eziokwu.

“Jisọs weliri mkpuchi nke igbe ọgbụgba-ndụ ahụ, m wee hụ mbadamba nkume ndị ahụ e dere Iwu Iri ahụ n’elu ha. O juru m anya mgbe m hụrụ iwu nke anọ n’etiti iwu iri ahụ n’onwe ya, ebe ìhè dị nro gbara ya gburugburu. Mmụọ-ozi ahụ sịrị: ‘Ọ bụ naanị ya n’ime iwu iri ahụ nke na-akọwa Chineke dị ndụ, onye kere eluigwe na ụwa na ihe niile dị n’ime ha. Mgbe a tọgbọrọ ntọala nke ụwa, n’oge ahụ ka a tọgbọrọkwa ntọala nke ụbọchị izu ike ahụ.’” Testimonies, volume 1, 75.

Ụbọchị izu ike nke ụbọchị nke asaa, nke bụ “ntọala,” na-amalite Levitikọs “23,” ma ụbọchị izu ike nke afọ nke asaa na-emechi àmà nke ndị nchụàjà dịka e si anọchi ya anya n’ememme opupu ihe ubi na nke mgbụsị akwụkwọ. Ụbọchị izu ike nke afọ nke asaa na-anọchi anya ụlọ nsọ ahụ e wuru n’elu ntọala ahụ. Ụbọchị izu ike nke afọ nke asaa n’ọgwụgwụ ka a na-anọchi anya site na 2,520, dịka ụbọchị izu ike nke ụbọchị nke asaa si anọchi anya ya site na 2,300. Ụbọchị izu ike nke afọ nke asaa na-anọchi anya “ozizi nke mme mmadụ.” Ụbọchị izu ike nke ụbọchị nke asaa bụ akara nke Onye Okike, ma ụbọchị izu ike nke afọ nke asaa bụ akara nke ịdị Chineke jikọtara na ọdịdị mmadụ.

Ime Ka Ahịrị Dị N’otu

Mgbe anyị kwekọrọ ememme oge opupu ihe ubi na ememme oge mgbụsị akwụkwọ dị na Levitikọs iri abụọ na atọ, ememme Ngabiga sochiri n’echi ya ememme achịcha na-ekoghị eko nke ụbọchị asaa, ma ememme mkpụrụ mbụ na-eso n’ụbọchị na-esote mgbe ememme achịcha na-ekoghị eko nke ụbọchị asaa malitere. Ihe ịrịba ama atọ n’ime ụbọchị atọ.

Oge ụbọchị asaa nke mejupụtara emume achịcha na-ekoghi eko na-amalite site n’ọgbakọ nsọ ma na-ejedebe kwa n’ọgbakọ nsọ dị otu ahụ. Ụbọchị na-esote mgbe emume achịcha na-ekoghi eko malitere, emume mkpụrụ mbụ na-abịa, ọ gụnyekwara onyinye mkpụrụ mbụ nke ọka bali nke oge opupu ihe ubi. Pentikọst, nke a na-akpọkwa emume izu, na-eme ụbọchị iri ise mgbe emume mkpụrụ mbụ gasịrị; nke a na-akara mmalite nke oge izu asaa nke na-ejedebe n’ụbọchị nke iri anọ na itoolu, nke Pentikọst na-eso, nke pụtara iri ise.

Ngabiga ngabido na mgbede n’ụbọchị nke iri na anọ. Ngabiga abụghị nzukọ nsọ.

Mgbe ahụ, n’ụbọchị nke iri na ise, ememme ụbọchị asaa nke achịcha na-ekoghị eko na-abịa. Ụbọchị mbụ na ụbọchị ikpeazụ nke ememme ụbọchị asaa ahụ bụ nzukọ nsọ.

N’echi ya na-esonụ, ụbọchị nke iri na isii, ụbọchị nke mkpụrụ mbụ, na-abịa. Mgbe ahụ, izu asaa ahụ nke emere akara site n’emume Pentikọst na-amalite, Pentikọst kwa bụ otu n’ime nzukọ nsọ asaa ndị a na-anọchi anya ha n’emume oge opupu ihe ubi na oge mgbụsị akwụkwọ. Mkpụrụ mbụ abụghị nzukọ nsọ.

Mgbe ahụ, n’ụbọchị mbụ nke ọnwa nke asaa, emume opi bụ nnọkọ nsọ.

Ụbọchị Mkpuchi Mmehie n’ụbọchị nke iri nke ọnwa nke asaa bụ nzukọ nsọ, ma ọ bụghị oriri.

Ụbọchị mbụ nke ememme Ụlọikwuu bụ nzukọ nsọ. Mgbe ememme ụbọchị asaa ahụ gasịrị, e nwere ụbọchị nke asatọ nke Ụlọikwuu, ọ bụ ezie na a na-ewere ụbọchị nke asatọ ahụ dịka nke dị n’èzí oge ndị ememme ahụ na-anọchi anya. Ụbọchị nke asatọ ahụ bụ nzukọ nsọ.

Nke a hà nhata nnọkọ nsọ asaa ma ọ bụrụ na ị gụnyere Sabbath nke ụbọchị nke asaa nke na-ewebata emume ndị ahụ. Nnọkọ nsọ asaa na emume asaa, ọ bụ ezie na ha na-adakọ n’ụzọ dị iche na nnọkọ nsọ ndị ahụ. Akara-ụzọ mbụ na nke ikpeazụ bụ Sabbath, nke mbụ bụ nke ụbọchị, emesia nke afọ. N’ime emume ndị a kpọrọ aha n’etiti Sabbath alfa na omega, e nwere emume asaa na nnọkọ nsọ ise. Ọ bụrụ na ị gụnyere Sabbath nke ụbọchị nke asaa nke alfa na Sabbath nke afọ nke asaa nke omega, ị ga-enwe nnọkọ nsọ asaa na emume asaa. A ghọtara na ụbọchị nke asatọ nke Ụlọikwuu abụghị akụkụ nke emume ndị ahụ, ma na-eme ka ihe omimi ahụ pụta, nke asatọ ịbụ nke asaa. Isi ihe m na-akọwapụta ebe a bụ na Jisọs, dịka Palmoni, haziri mgbanwe dị iche iche nke ọnụọgụgụ n’ime isi “23” n’ụzọ na-eju nnọọ anya.

Udu Mmiri Opupu Ihe Nkụ

Emume nke opupu ihe ubi nwere oge emume ụbọchị asaa nke achịcha na-ekoghị eko, nke nwere nzukọ nsọ alpha na mbido ya na nzukọ nsọ omega na njedebe ya. Pentikọst bụ nzukọ nsọ nke atọ n’emume nke opupu ihe ubi. Pentikọst na-abịa mgbe oge izu asaa gasịrị, nke na-agwụ n’emume n’ụbọchị nke iri ise. E ji ụbọchị emume anọ na oge atọ mara emume nke opupu ihe ubi. Ngabiga, achịcha na-ekoghị eko, mkpụrụ mbụ na Pentikọst bụ ụbọchị emume anọ ahụ, oge atọ ahụkwa bụ ụbọchị asaa nke achịcha na-ekoghị eko, ụbọchị iri anọ na itoolu ndị na-ebute ma na-agụnye ụbọchị nke iri ise nke Pentikọst, na ụbọchị atọ mbụ ndị bụ oge nke mejupụtara nzọụkwụ atọ.

Àjà mkpụrụmbu nke oge Ngabiga kwekọrọ n’àjà mkpụrụmbu nke ụbọchị Pentikọst; àjà mkpụrụmbu nke ọka bali n’ime ụbọchị atọ nke Ngabiga, na àjà mkpụrụmbu nke ọka wit n’ụbọchị Pentikọst n’isi njedebe nke oge Pentikọst nke ụbọchị iri anọ na itoolu, slash— ụbọchị iri ise.

Ịda Mbà

Ememme ndị a na-eme n’oge mgbụsị akwụkwọ na-amalite site n’ụbọchị ememme pụrụ iche nke na-ebute oge ụbọchị iri nke na-eduga n’ikpe. Ụbọchị ise mgbe ikpe gasịrị, a na-enwe ememme ụbọchị asaa, nke ụbọchị mbụ na ụbọchị ikpeazụ n’ime ụbọchị asaa ahụ ka a kọwara dị ka nzukọ nsọ. Site n’ụbọchị nke iri na ise ruo n’ụbọchị nke iri abụọ na abụọ ka a na-eme Ememme Ụlọikwuu, ma n’ụbọchị nke iri abụọ na atọ ka a na-akara ụbọchị izu ike nke ala.

Mgbe anyị weere mmemme nsọ nke mgbụsịakwụkwọ ma dobe ha n’elu mmemme nsọ nke oge opupu ihe ubi, anyị na-enwe ahịrị abụọ ndị e ji amaokwu iri abụọ na abụọ nọchite anya ha; ya mere, mkpụrụedemede iri abụọ na abụọ nke alifabet Hibru na-anọchitekwa anya ha. Mgbe e mere nke a, akara ụzọ mbụ bụ nzukọ nsọ nke Sabbat ụbọchị nke asaa, akara ụzọ ikpeazụkwa bụ nzukọ nsọ nke Sabbat afọ nke asaa.

Ọzọkwa, n’ụbọchị nke iri na ise nke ọnwa nke asaa, mgbe unu chịkọtara mkpụrụ nke ala ahụ, unu ga-eme emume nye Onyenwe anyị ụbọchị asaa: n’ụbọchị mbụ ga-abụ ụbọchị izuike, n’ụbọchị nke asatọkwa ga-abụ ụbọchị izuike. Levitikọs 23:39.

Pentikọst bụ mmiri ozuzo mbụ, Ụlọikwuu bụkwa mmiri ozuzo ikpeazụ. Iwusị nke Mmụọ Nsọ n’oge Pentikọst ka e ji otu ụbọchị nọchite anya ya, iwusị ahụ nke Ụlọikwuu nọchiri anya ya bụkwa oge nke na-eru ọgwụgwụ, mgbe ahụ ka a na-esote ya na ụbọchị izuike, ya bụ ụbọchị nke asatọ, nke ụbọchị asaa. Ụbọchị izuike nke na-esochi ngosipụta ikpeazụ nke iwusị nke Mmụọ Nsọ nọchiri anya ụbọchị izuike nke ụwa ga-ezu ike otu puku afọ.

“N’oge nsogbu ahụ, anyị niile gbapụrụ n’obodo ukwu na n’obodo nta, ma ndị ajọ omume chụso anyị, ha wee banye n’ụlọ ndị nsọ ji mma agha. Ha weliri mma agha ahụ iji gbuo anyị, ma ọ gbajiri, daa n’ala dịka ihe na-enweghị ike dịka ahịhịa. Mgbe ahụ anyị niile kpọkuru maka mgbapụta ehihie na abalị, mkpu ahụ wee rịgoro n’iru Chineke. Anyanwụ wara, ọnwa wee kwụsị. Iyi mmiri kwụsịrị iyi. Ojii gbara ọchịchịrị, dị arọ, biliri ma dakwasị ibe ha. Ma e nwere otu ebe doro anya nke ebube kwụ chịm, ebe olu Chineke si bịa dịka ọtụtụ mmiri, nke mere ka eluigwe na ụwa maa jijiji. Eluigwe meghere ma mechie, nọkwa n’ọgba aghara. Ugwu maa jijiji dịka ahịhịa amị n’ime ifufe, wee tufuo okwute gbajiri agbaji gburugburu. Oké osimiri sịrị ụfụfụ dịka ite na-esi esi, wee tụfuo okwute n’elu ala. Ma ka Chineke na-ekwu ụbọchị na awa ọbịbịa Jisọs ma nyefee ọgbụgba ndụ ebighị ebi nye ndị Ya, Ọ kwuru otu ahịrịokwu, wee kwụsịtụ, ebe okwu ndị ahụ na-agagharị n’ụwa niile. Izrel nke Chineke guzo, anya ha kwụsie ike n’elu, na-ege okwu ndị ahụ ntị ka ha si n’ọnụ Jehova pụta, ma na-agagharị n’ụwa dịka ụda égbè eluigwe kacha ike. Ọ bụ ihe dị oke nsọ na egwu. Na njedebe nke ahịrịokwu ọ bụla ndị nsọ na-eti mkpu, ‘Ebube! Aleluya!’ Ihu ha wee nwuo n’ebube Chineke; ha wee na-enwu n’ebube ahụ, dịka ihu Mosis siri dị mgbe o si na Saịnaị rịdata. Ndị ajọ omume enweghị ike ile ha anya n’ihi ebube ahụ. Ma mgbe e kwupụtara ngọzi na-adịghị agwụ agwụ n’elu ndị ahụ sụrụ Chineke nsọpụrụ site n’idebe ụbọchị izu ike Ya n’ụzọ nsọ, e nwere nnukwu mkpu mmeri megide anụ ọhịa ahụ na megide oyiyi ya.”

“Mgbe ahụ ka afọ jubili malitere, mgbe ala ahụ ga-ezu ike.” Early Writings, 34.

Júbílí bụ afọ nke iri ise, mgbe okirikiri asaa nke afọ asaa gasịrị, nke bụ ụbọchị iri anọ na itoolu nke na-eduga n’ụbọchị nke iri ise nke Pentikọst. Mgbe a kpọkọtara ahịrị emume ọdịda akwukwo nri na emume oge opupu ihe ubi, e nwere ụbọchị iri anọ na itoolu nke na-eduga na Pentikọst, nke na-akara mmalite nke oge ụbọchị asaa nke Ụlọikwuu. Pentikọst na Ụlọikwuu kwekọrọ n’otu, ma ọnụ ha na-akọwapụta oge mmiri ikpeazụ nke na-amalite na iwu Sọnde na-abịa n’oge na-adịghị anya ma na-aga n’ihu ruo mgbe oge amara mechiri emechi, Onyenwe anyị alọta, mgbe ahụ ụwa ezuo ike, dịka e sere ya n’ihe nnọchianya nke Sabbath nke afọ nke asaa, nke bụ nke asatọ n’ime asaa ahụ n’emume Ụlọikwuu.

Mgbe anyị chịkọtara ahịrị abụọ ahụ nke amaokwu iri abụọ na abụọ ọnụ, anyị na-eme ya n’ihi ọtụtụ ihe kpatara ya. Ahịrị abụọ ahụ bụ amaokwu iri abụọ na abụọ, ebe iri abụọ na abụọ bụ otu ụzọ n’ụzọ iri nke 220, ihe nnọchianya nke njikọta nke Chineke na mmadụ.

Ahịrị abụọ ahụ na-anọchi anya mkpụrụedemede Hibru nke nwere mkpụrụedemede iri abụọ na abụọ.

Ahịrị abụọ ahụ na-anọchi anya emume oriri nsọ ndị ahụ.

Ahịrị abụọ ahụ na-anọchite anya oge owuwe ihe ubi abụọ nke afọ.

Ahịrị abụọ ahụ na-anọchi anya ọrụ Kraịst n’ogige, n’Ebe Nsọ, na n’Ebe Kachasị Nsọ. Levitikọs pụtara ndị nchụàjà, Jisọs bụkwa Nnukwu Onye Nchụàjà nke eluigwe. N’ihi ihe ndị a, a na-eme ka anyị ziri ezi n’itinye usoro ahịrị n’elu ahịrị n’ọrụ n’ime amaokwu iri anọ na anọ nke Levitikọs iri abụọ na atọ.

Pentikọst bụ mmiri ozuzo mbụ maka Iso Ụzọ Kraịst, Tabanakulụ bụkwa mmiri ozuzo ikpeazụ maka Iso Ụzọ Kraịst. Ya mere, anyị na-eme ka “ụbọchị Pentikọst” nke oge opupu ihe ubi kwekọọ na ụbọchị asaa nke Tabanakulụ nke oge mgbụsị akwụkwọ. Mgbe Nwannaanyị White kwuru, “N’oge nsogbu anyị niile gbapụrụ n’obodo ukwu na n’obodo nta,” ọ na-akọwa oge ahụ mgbe ndị Chineke bi n’ọzara n’ihi mkpagbu. Ibi n’ụlọ ntà n’oge emume Tabanakulụ na-anọchi anya akụkọ ihe mere eme nke na-eduga ozugbo n’izu ike jubili nke Ụbọchị Izu Ike maka ụwa.

Ụbọchị Pentikọst na-akara mmalite nke ụbọchị asaa nke Ụlọikwuu. Mgbe ahụ, jubilii ahụ na-anọchi anya ya site n’ụbọchị nke asatọ, ya bụ, nke ụbọchị asaa nke Ụlọikwuu. Ụbọchị ise tupu ememme Ụlọikwuu bụ Ụbọchị Mkpuchi Mmehie. Ya mere, ụbọchị ise tupu Pentikọst nke na-akara mmalite nke Ụlọikwuu—a na-akara ikpe. Ụbọchị iri tupu ikpe nke Ụbọchị Mkpuchi Mmehie bụ ememme nke Opi. Mgbe a jikọtara ahịrị ndị a, ụbọchị ise tupu iwu Sọnde, nke Pentikọst na-anọchi anya ya, a na-akara ikpe. Ụbọchị iri tupu nke ahụ, a na-akara ememme nke Opi.

Baptizim nke Kraịst nọchiri anya ọnwụ Ya, ili Ya na mbilite n’ọnwụ Ya. A na-anọchi anya nzọụkwụ atọ ahụ site n’ọnwụ Ya n’oge Ngabiga, ili Ya na izuike Ya n’elu ụbọchị Sabat, na mbilite n’ọnwụ Ya n’ụbọchị Sọnde. Ụbọchị atọ nke ọnwụ Ya, ili Ya na mbilite n’ọnwụ Ya bụ otu akara ụzọ nke mejupụtara nzọụkwụ atọ. Ya mere, anyị na-amalite ngwakọta nke ahịrị abụọ nke emume opupu ihe ubi na nke mgbụsị akwụkwọ n’ebe mbilite n’ọnwụ dị. Mbilite n’ọnwụ nke ụbọchị nke atọ na-amalite oge ụbọchị iri anọ na itoolu nke na-eduga na Pentikọst, nke bụ iwu Sọnde. Oge ahụ nke ụbọchị iri anọ na itoolu bu emume achịcha na-ekoghi eko ụzọ, nke na-amalite otu ụbọchị tupu ya ma na-agbatị ụbọchị ise gafee ụbọchị mkpụrụ mbụ.

Site na mbilite n’ọnwụ nke mkpụrụ mbu ruo n’iwu ụbọchị Sọnde bụ ụbọchị iri anọ na itoolu, ebe iwu ụbọchị Sọnde bụ ụbọchị nke iri ise. Ụbọchị ise tupu iwu ụbọchị Sọnde ka e ji anọchi anya ikpe ahụ, ma ụbọchị iri tupu ikpe ahụ ka e depụtara ịdọ aka ná ntị nke opi ndị ahụ. Mbilite n’ọnwụ bụ waymark mbụ, emesia ụbọchị ise gachara oge achịcha na-ekoghị eko agwụ. Ụbọchị iri atọ mgbe achịcha na-ekoghị eko gwụsịrị, ịdọ aka ná ntị nke opi ndị ahụ na-eme. Ụbọchị iri gachara, a na-akara ikpe nke Ụbọchị Mkpuchi Mmehie, ma ụbọchị ise gachara iwu ụbọchị Sọnde nke Pentikọst abịa.

Nke a na-akọwa ihe ịrịba ama asaa n’itinye n’usoro, ahịrị n’elu ahịrị, nke emume opupu ihe ubi na nke mgbụsị akwụkwọ; mmalite nke achịcha na-ekoghị eko, mbilite n’ọnwụ, njedebe nke achịcha na-ekoghị eko, ịdọ aka ná ntị nke opi, ikpe, Pentikọst na mmiri ozuzo ikpeazụ. E debere ihe ịrịba ama asaa ahụ n’ime Sabat nke ụbọchị nke asaa nke alfa na Sabat nke afọ nke asaa nke omega. Ihe ịrịba ama asaa ahụ e tinyere n’etiti Sabat abụọ ahụ na-ekewapụ ma na-akọwapụta oge ụbọchị ise, nke oge ụbọchị iri atọ sochiri, oge ụbọchị iri, oge ụbọchị ise, na oge ụbọchị asaa.

Mgbe anyị wee dozie mbilite n’ọnwụ Kraịst n’usoro, anyị na-ahụ oge ụbọchị iri anọ ebe Ọ kuziri ndị na-eso ụzọ Ya “ihu na ihu,” ma emesịa Ọ rigoro n’eluigwe. Mgbe ahụ, ruo ụbọchị iri, ndị na-eso ụzọ ahụ nọ n’ụlọ elu ahụ. Ụbọchị iri ahụ kwụsịrị n’Ụbọchị Pentikọst, nke bụ iwu Sọnde. Nke a na-agbakwunye oge ụbọchị iri anọ na oge ụbọchị iri n’ahịrị ndị nchụàjà nke Levitikọs “23” nọchiri anya ya.

Site na mbilite n’ọnwụ, e nwere ụbọchị ise ruo n’ọgwụgwụ nke achịcha na-ekoghị eko; emesịa, ụbọchị iri atọ ruo n’ịdọ aka ná ntị nke opi; emesịa, ụbọchị ise ruo n’ịrịgo Kraịst n’eluigwe; emesịa, ụbọchị ise ruo n’ikpe; emesịa, ụbọchị ise ruo n’ụbọchị asaa nke mmiri ozuzo ikpeazụ nke Pentikọst.

Mmalite ụbọchị asaa ahụ nke achịcha na-enweghị ihe iko achịcha na-esote ya n’ụbọchị na-esonụ site na mbilite n’ọnwụ nke mkpụrụ mbụ. Mbilite n’ọnwụ ahụ na-eme n’ime ụbọchị asaa ahụ nke achịcha na-enweghị ihe iko achịcha, ma ụbọchị ise mgbe mbilite n’ọnwụ ahụ gasịrị, oge achịcha na-enweghị ihe iko achịcha ahụ na-akwụsị.

Ụbọchị iri atọ mgbe ngwụcha nke achịcha na-ekoghị eko gasịrị, opi ndị ahụ na-akara ịdọ aka ná ntị.

Ụbọchị ise mgbe ịdọ aka ná ntị nke opi nile gasịrị, Kraịst rigoro n’eluigwe mgbe Ọ kuzisịrị ihe ụbọchị iri anọ. Irigoro Ya n’eluigwe kpọpụtara mmalite nke ụbọchị iri n’ụlọ elu.

Mgbe ahụ, ụbọchị ise mgbe ịrịgoro Ya n’eluigwe gasịrị, a na-akara ikpe ahụ akara.

Ụbọchị ise ka e mesịrị, iwu Ụka nke Pentikọst na-emeghe oge ụbọchị asaa nke mmiri ozuzo nke ikpeazụ.

Ndị otu narị puku na iri anọ na anọ ahụ bụ ndị na-eso Nwa Atụrụ ahụ ebe ọ bụla Ọ na-aga. E gburu Ịlaịja na Mosis na Julaị 18, 2020. E gburu ha n’ebe ahụkwa a kpọgidere Onyenwe anyị n’obe. Mbilite n’ọnwụ Kraịst nọchiri anya mbilite n’ọnwụ nke Disemba 31, 2023. Tupu ụbọchị ahụ, na Julaị nke 2023, olu malitere ịda n’ọzara ozi e gosipụtara dịka achịcha na-ekoghi eko. Eko na-anọchi anya njehie, ihu abụọ na mmehie, ozi ahụ si n’ọzara bụrụkwa nke na-ekoghi eko. Site na Disemba 31, 2023 ruo na iwu Sunday, Levitikọs “23” akpụwo nhazi nke mkpuchi mmehie nke ndị otu narị puku na iri anọ na anọ ahụ. Nhazi ahụ kwekọrọ na nrọ Miller, windo nke eluigwe nke Malakaị atọ na Mkpughe iri na itoolu. Ọ kwekọrọkwa na awa nke atọ na nke itoolu n’ime izu dị nsọ site n’afọ 27 ruo 34 AD.

Anyị ga-aga n’ihu na ihe ndị a n’isiokwu na-esonụ.

“‘Site n’amamihe ka a ga-eji jupụta ime-ụlọ nile n’ụba niile dị oké ọnụ ahịa ma dị ụtọ.’”

“N’ihi uche na mkpụrụ obi, dịka kwa n’ihi ahụ, ọ bụ iwu Chineke na ike na-enwetara site n’ịgbalịsi ike. Ọ bụ mmega ahụ ka na-eme ka mmadụ too. N’ime nkwekọrịta ya na iwu a, Chineke enyela n’Okwu Ya ụzọ ndị e ji azụlite uche na mmụọ.

“Baịbụl nwere ụkpụrụ niile ndị mmadụ kwesịrị ịghọta ka e wee mee ka ha ruo eru ma maka ndụ a ma ọ bụ maka ndụ nke ga-abịa. A pụkwara ka mmadụ niile ghọta ụkpụrụ ndị a. Ọ dịghị onye ọbụla nwere mmụọ e ji atụle ozizi ya nke ga-agụ otu amaokwu ọbụla n’ime Baịbụl na-enweghị isi na ya nweta echiche bara uru nke ga-enyere aka. Ma ozizi kacha baa uru nke Baịbụl abụghị nke a na-enweta site n’ọmụmụ a na-eme mgbe ụfọdụ ma ọ bụ nke na-enweghị njikọ. E gosipụtaghị nnukwu usoro eziokwu ya n’ụzọ onye na-agụ ngwa ngwa ma ọ bụ onye na-enweghị nlezianya pụrụ iji mata ya. Ọtụtụ n’ime akụ ya dị omimi n’okpuru elu, a pụkwara inweta ha naanị site n’ịchọsi ike n’ịmụcha ha na mgbalị na-aga n’ihu. A ghaghị ịchọpụta ma chịkọta eziokwu ndị ahụ na-ewu nnukwu ngụkọta ahụ, ‘ebe a ntakịrị, ebe ahụ ntakịrị.’ Aịsaịa 28:10.”

“Mgbe a nyochachara ha otu a ma chịkọta ha ọnụ, a ga-achọpụta na ha dabara nke ọma n’otu n’otu. Oziọma ọ bụla bụ mgbakwunye nye ndị ọzọ, amụma ọ bụla bụ nkọwa nke ọzọ, eziokwu ọ bụla bụ mmepe nke ụfọdụ eziokwu ọzọ. A na-eme ka ụdịdị nke usoro ndị Juu doo anya site n’Oziọma. Ụkpụrụ ọ bụla n’okwu Chineke nwere ọnọdụ ya, eziokwu ọ bụla nwekwara ihe ọ na-egosi. Ma nhazi ahụ zuru ezu, n’echiche na n’imezu ya, na-agba ama banyere Onye dere ya. Ọ dịghị uche ọ bụla ma e wezụga nke Onye Enweghị Njedebe ga-enwe ike ichepụta ma ọ bụ ịkpụzi nhazi dị otu a.”

“N’ịchọpụta akụkụ dị iche iche ahụ na ịmụtakwu njikọ ha nwere n’etiti onwe ha, a na-akpọ ikike kachasị elu nke uche mmadụ ka ha rụọ ọrụ nke ukwuu. Ọ dịghị onye pụrụ itinye onwe ya n’ụdị ọmụmụ dị otu a n’enweghị ịzụlite ike nke uche.”

“Ọ bụghịkwa naanị n’ịchọputa eziokwu na ikpokọta ya ka uru uche nke ọmụmụ Akwụkwọ Nsọ dị. Ọ dịkwa n’ịgbalị a na-achọ iji ghọta isiokwu ndị e gosipụtara. Uche nke a na-etinye naanị n’ihe ndị nkịtị na-adị mkpụmkpụ ma na-ada ike. Ọ bụrụ na a naghị arụsi ya ọrụ ike ka ọ ghọta eziokwu ndị dị ebube ma dịkwa sara mbara, mgbe oge gasịrị ọ na-efunahụ ike ito eto. Dị ka ihe nchebe megide mmebi a, na dị ka mkpali nye mmepe, ọ dịghị ihe ọzọ pụrụ ịtụnyere ọmụmụ okwu Chineke. Dị ka ụzọ ọzụzụ nke ọgụgụ isi, Akwụkwọ Nsọ bara uru karịa akwụkwọ ọ bụla ọzọ, ma ọ bụ akwụkwọ ndị ọzọ niile jikọtara ọnụ. Ịdị ukwuu nke isiokwu ya, ịdị mfe dị nsọ nke okwu ya, ịma mma nke onyinyo ya, na-eme ka echiche dị ngwa ma bulie ha elu karịa ihe ọ bụla ọzọ. Ọ dịghị ọmụmụ ọzọ pụrụ inye ike uche dị otú a dịka mgbalị iji ghọta eziokwu dị ebube nke mkpughe. Uche nke a kpọrọ otú a ka o metụta echiche nke Onye Enweghị Ngwụcha apụghị ime ihe ọzọ ma e wezụga ịgbasa ma sie ike.

“Ma nke ka ukwuu bụ ike nke Baịbụl n’ịzụlite agwa ime mmụọ. Mmadụ, onye e kere ka ya na Chineke nwee mmekọrịta, pụrụ ịchọta naanị n’ime mmekọrịta dị otú ahụ ezi ndụ ya na uto ya. E kere ya ka ọ chọta n’ime Chineke ọṅụ ya kachasị elu; n’ihe ọ bụla ọzọ ọ pụghị ịchọta ihe ahụ nke pụrụ ime ka agụụ nke obi dị jụụ, nke pụrụ imeju agụụ na akpịrị ịkpọ nkụ nke mkpụrụobi. Onye ji mmụọ ezi obi na nke a na-akụzi amụ Okwu Chineke, na-achọ ịghọta eziokwu ya nile, a ga-eme ka ya na Onye dere ya nwee njikọ; ma, ewezuga site n’ịhọrọ nke ya, enweghị ókè nye ohere dị iche iche nke uto ya.”

“N’ụzọ sara mbara nke ụdị edemede na isiokwu ya dị iche iche, Akwụkwọ Nsọ nwere ihe ga-adọrọ uche ọ bụla ma metụta obi ọ bụla. N’ime ibe ya ka a na-ahụ akụkọ ihe mere eme nke kacha ochie; akụkọ ndụ nke kacha bụrụ eziokwu n’otú ndụ si dị; ụkpụrụ ọchịchị maka ijikwa alaeze, maka ịhazi ụlọ—ụkpụrụ ndị amamihe mmadụ enweghị mgbe ọ bụla ha hà. Ọ nwere nkà ihe ọmụma nke kasị omimi, uri nke kasị ụtọ ma kasị dị elu, nke kasị juputa n’ọkụ mmetụta ma kasị akpali ebere. Edemede Akwụkwọ Nsọ, ọbụna mgbe a tụlere ha n’ụzọ dị otu a, karịrị ọrụ odee mmadụ ọ bụla nke ukwuu n’ọnụ ahịa ha; ma nke nwere oke na-eru nso n’enweghị atụ, nke bara uru karịa n’enweghị atụ, bụ ha mgbe a na-ele ha anya n’ihe metụtara nnukwu echiche etiti ahụ. Mgbe a hụrụ ha n’ìhè nke echiche a, isiokwu ọ bụla na-enweta ihe ọ pụtara ọhụrụ. N’eziokwu ndị e kwuru n’ụzọ kachasị mfe ka e nwere ụkpụrụ ndị dị elu dịka eluigwe, ndị na-agbakwasị ebighị ebi gburugburu.”

“Isiokwu bụ isi nke Akwụkwọ Nsọ, isiokwu nke isiokwu ọ bụla ọzọ n’ime akwụkwọ ahụ dum na-agbakọta gburugburu ya, bụ atụmatụ mgbapụta, mweghachi n’ime mkpụrụobi mmadụ nke onyinyo Chineke. Site n’ọkwa mbụ ahụ nke olileanya n’okwu ikpe ahụ e kwupụtara n’Iden ruo na nkwa ikpeazụ ahụ dị ebube nke Mkpughe, ‘Ha ga-ahụkwa ihu Ya; aha Ya ga-adịkwa n’egedege ihu ha’ (Mkpughe 22:4), ibu ozi nke akwụkwọ ọ bụla na akụkụokwu ọ bụla nke Akwụkwọ Nsọ bụ mkpughe nke isiokwu a dị ịtụnanya,—mbuli elu nke mmadụ,—ike Chineke, ‘nke na-enye anyị mmeri site n’Onyenwe anyị Jisọs Kraịst.’ 1 Ndị Kọrịnt 15:57.”

“Onye jidere echiche a nwere n’ihu ya ubi ọmụmụ na-enweghị nsọtụ. O nwere mkpịsị ugodi nke ga-emegheere ya ụlọ akụ dum nke okwu Chineke.

“Sayensị nke mgbapụta bụ sayensị nke sayensị niile; sayensị nke bụ ọmụmụ nke ndị mmụọ ozi na nke ọgụgụ isi nile nke ụwa ndị ahụ na-adaghị n’ime mmehie; sayensị nke na-adọta nlebara anya nke Onyenwe anyị na Onye Nzọpụta anyị; sayensị nke na-abanye n’ime nzube ahụ nke toro n’uche nke Onye Enweghị Ọgwụgwụ—‘nke e debere n’ịgbachi nkịtị site n’oge ebighị ebi niile’ (Ndị Rom 16:25, R.V.); sayensị nke ga-abụ ọmụmụ nke ndị Chineke gbapụtara n’ime ọgbọ na-adịghị agwụ agwụ. Nke a bụ ọmụmụ kachasị elu mmadụ pụrụ itinye onwe ya n’ime ya. Dị ka ọ dịghị ọmụmụ ọzọ pụrụ ime, ọ ga-akpalite uche ma bulie mkpụrụobi elu.”

“‘Ọmarịcha mma nke ọmụma bụ, na amamihe na-enye ndụ nye ndị nwere ya.’ ‘Okwu ndị M na-agwa unu,’ ka Jizọs kwuru, ‘ha bụ mmụọ, ha bụkwa ndụ.’ ‘Nke a bụ ndụ ebighị ebi, ka ha wee mara Gị, naanị ezi Chineke ahụ, na Onye ahụ Ị zitere.’ Eklisiastis 7:12; Jọn 6:63; 17:3, R.V.

“Ike okike nke kpọrọ ụwa dị iche iche ka ha bụrụ ihe dị n’Okwu Chineke. Okwu a na-enye ike; ọ na-amụpụta ndụ. Iwu ọ bụla bụ nkwa; mgbe ọchịchọ nabatara ya, mgbe e natara ya n’ime mkpụrụobi, ọ na-eweta ndụ nke Onye Na-enweghị Njedebe. Ọ na-agbanwe agwa mmadụ ma na-emekwa mkpụrụobi ọzọ n’onyinyo Chineke.

Ndụ a nke e si otu a nye na-adịrịkwa n’otu aka ahụ. “Site n’okwu nile ọ bụla nke si n’ọnụ Chineke apụta” (Matthew 4:4) ka mmadụ ga-adị ndụ.

“A na-ewuli uche, ya bụ mkpụrụ obi, site n’ihe ọ na-eri; ọ dịkwa n’aka anyị ikpebi ihe a ga-eji zụọ ya. Ọ dị n’ike onye ọ bụla ịhọrọ isiokwu ndị ga-ejupụta n’echiche ma kpụzie agwa. Banyere mmadụ ọ bụla enyere ohere iru Akwụkwọ Nsọ, Chineke na-ekwu, ‘Ederewo m nye ya ihe ukwu nile nke iwu M.’ ‘Kpọkuo M, m ga-azakwa gị, gosi gịkwa ihe ukwu na ihe siri ike, nke ị na-amaghị.’ Hosea 8:12; Jeremiah 33:3.”

“N’iji Okwu nke Chineke n’aka ya, mmadụ ọ bụla, n’agbanyeghị ebe òkè ndụ ya dara, pụrụ inwe ụdị mkpakọrịta ọ họrọ. N’ime ibe ya, ọ pụrụ isoro ndị kacha dị mma na ndị kacha nsọpụrụ n’ime agbụrụ mmadụ kparịta ụka, ma nụ olu nke Onye Ebighị Ebi ka Ọ na-agwa ụmụ mmadụ okwu. Ka ọ na-amụ ma na-atụgharị uche n’ihe ndị ahụ ‘ndị mmụọ ozi na-achọsi ike ileba anya n’ime ha’ (1 Peter 1:12), ọ pụrụ inwe mkpakọrịta ha. Ọ pụrụ iso nzọụkwụ nke Onye Nkụzi nke eluigwe, ma gee ntị n’okwu Ya dịka mgbe Ọ na-akụzi ihe n’elu ugwu na n’ala dị larịị na n’akụkụ oke osimiri. Ọ pụrụ ibi n’ụwa a n’ime ikuku nke eluigwe, na-enye ndị nke ụwa a, ndị juru n’iru uju na ndị a na-anwa ọnwụnwa, echiche nke olileanya na agụụ nke ịdị nsọ; ya onwe ya na-abịaru nso, ma na-abịarukwu nso, n’ime mmekọrịta chiri anya ya na Onye A Na-ahụghị Anya; dịka onye ahụ nke oge ochie nke soro Chineke jee ije, na-abịarukwu nso, ma na-abịarukwu nso, n’ọnụ ụzọ nke ụwa ebighị ebi, ruo mgbe ọnụ ụzọ ya ga-emepe, ya abanye n’ime ya. Ọ gaghị ahụ onwe ya dịka onye ọbịa. Olu ndị ga-anabata ya bụ olu ndị nsọ ahụ, ndị, n’agbanyeghị na a naghị ahụ ha anya, bụ ndị ha bụ ndị ibe ya n’ụwa—olu ndị a ka ọ mụtara ebe a ịmata ma hụ n’anya. Onye ahụ nke, site n’Okwu Chineke, biri n’ime mmekọrịta chiri anya ya na eluigwe, ga-achọpụta onwe ya dịka onye nọ n’ụlọ n’etiti mkpakọrịta nke eluigwe.” Education, 123–127.