A kọwapụtara United States nke ọma n’ime Baịbụl. E nwere ọtụtụ akụkụ Akwụkwọ Nsọ nke na-akọwapụta United States n’ụzọ pụrụ iche n’oge ọgwụgwụ ụwa. N’ime Mkpughe isi nke iri na atọ, United States bụ anụ ọhịa nke abụọ, ma ọ bụ anụ ọhịa ahụ nwere mpi abụọ nke si n’ala pụta, nke na-egbochi ụwa dum ịzụ ma ọ bụ ire ere—ma e wezụga ma ha nwere akara nke anụ ọhịa ahụ.
M wee hụ anụ ọhịa ọzọ ka ọ na-apụta n’ala; o nwekwara mpi abụọ dịka nwa atụrụ, ọ kpọkwara okwu dịka agwọ ukwu. Ọ na-eji ike niile nke anụ ọhịa mbụ ahụ eme ihe n’ihu ya, ọ na-emekwa ka ụwa na ndị bi n’ime ya fee anụ ọhịa mbụ ahụ ofufe, onye e gwọrọ ọnyá ọnwụ ya. Ọ na-arụkwa nnukwu ihe ịtụnanya, nke mere na ọ na-eme ka ọkụ si n’eluigwe daa n’ụwa n’ihu mmadụ niile; ọ na-eduhiekwa ndị bi n’ụwa site n’ihe ịrụ ebube ndị ahụ o nwere ike ime n’ihu anụ ọhịa ahụ; na-agwa ndị bi n’ụwa ka ha kpụrụ anụ ọhịa ahụ oyiyi, nke e ji mma agha merụọ, ma o wee dị ndụ. E nyere ya ike inye oyiyi anụ ọhịa ahụ ndụ, ka oyiyi anụ ọhịa ahụ wee kwuo okwu kwa, meekwa ka e gbuo ọtụtụ ndị niile na-agaghị efe oyiyi anụ ọhịa ahụ ofufe. Ọ na-emekwa ka mmadụ niile, ma ndị nta ma ndị ukwu, ma ndị ọgaranya ma ndị ogbenye, ma ndị nwe onwe ha ma ndị ohu, nata akara n’aka nri ha, ma ọ bụ n’egedege ihu ha; ka mmadụ ọ bụla ghara inwe ike ịzụ ma ọ bụ ire ere, ma e wezụga onye ahụ nwere akara ahụ, ma ọ bụ aha anụ ọhịa ahụ, ma ọ bụ ọnụ ọgụgụ aha ya.
Nke a bụ amamihe. Ka onye nwere nghọta gụọ ọnụ ọgụgụ nke anụ-ọhịa ahụ: n’ihi na ọ bụ ọnụ ọgụgụ nke mmadụ; ọnụ ọgụgụ ya bụ narị isii na iri isii na isii. Mkpughe 13:11–18.
E nwere àgwà amụma isi asaa n’amaokwu a metụtara anụ-ọhịa nke si n’ụwa pụta nke nwere mpi abụọ. Ọ na-arụ ọrụ n’ike anụ-ọhịa ahụ bu ya ụzọ; ọ na-eme ka mmadụ nile nọ n’ụwa fee anụ-ọhịa ahụ nke buru ya ụzọ ofufe; ọ na-arụ nnukwu ihe ịtụnanya nke mmadụ nile na-ahụ; ọ na-eduhie ụwa dum ma nye ụwa iwu ka ha kpụọ ihe oyiyi nke anụ-ọhịa ahụ nke bu ya ụzọ; ọ na-enye ihe oyiyi nke anụ-ọhịa ahụ ndụ, ya ekwuo okwu; ọ na-amanye ụwa dum, n’okpuru ntaramahụhụ ọnwụ, ka ha fee ihe oyiyi ahụ nke anụ-ọhịa ahụ ofufe; ma ọ na-amanye ụwa dum ịnata akara ahụ ma n’egedege ihu ma ọ bụ n’aka, ma machibido ịzụ na ire megide ndị na-enweghị akara ahụ, aha ahụ, ma ọ bụ ọnụọgụgụ nke anụ-ọhịa ahụ.
Ọrụ aghụghọ nke anụ ọhịa ahụ nke si “n’ala pụta” n’amaokwu nke iri na otu rụzuru dị aghụghọ nke ukwuu ma dịkwa ike nke na ọ “na-eduhie ndị bi n’elu ụwa.” Ụwa dum ga-eduhie site n’aka United States. Nke a bụ, ma e wezuga chọọchị Chineke—ụwa dum ga-eduhie ka o nabata akara nke emegide Kraịst. Ihe omume amụma ndị na-ebute aghụghọ a nke ga-agbasa n’ụwa niile amalitelarị ime.
E nwere akụkọ sitere n’Akwụkwọ Nsọ nke ọtụtụ mmadụ maara, ọ bụrụgodị na ọ bụ naanị n’ogo elu-elu. Ọtụtụ anụla banyere esemokwu ndị dị n’etiti Moses na Pharoah, Daniel na Nebuchadnezzar, ma ọ bụ Jisọs na Paịlet. Ndị mmadụ maara akụkọ ndị a nke Akwụkwọ Nsọ n’ogo nghọta dị iche iche, ma ha anaghị aghọta mgbe niile na amụma Akwụkwọ Nsọ na-akọwapụta ndị eze na alaeze kpọmkwem, n’ụzọ doro anya nke ukwuu. N’ezie, otu a ka ọ dị n’ihe banyere Moses, Daniel na Kraịst. E kpọmkwemara Ijipt, Babilọn na Rom aha n’amụma Akwụkwọ Nsọ tupu oge akụkọ ihe mere eme nke ha mezuru amụma ndị ahụ gbasara alaeze ha nke ọ bụla. Chineke anaghị agbanwe agbanwe.
N’ihi na Mu onwem bụ Onyenwe anyị, anaghị m agbanwe agbanwe; ya mere unu, ụmụ Jekọb, adịghị ala n’iyi. Malakai 3:6.
Jisọs Kraịst, otu ahụ ka ọ dị ụnyaahụ, na taa, na ruo mgbe ebighị ebi. Ndị Hibru 13:8.
Eziokwu ahụ na Chineke adịghị agbanwe agbanwe mgbe ọ bụla na-enye anyị ohere itinye mgbagha dị mfe n’ịtụle anụ-ọhịa nke nwere mpi abụọ sitere n’ụwa nke Mkpughe isi nke iri na atọ. N’ihi na anyị maara na Chineke wepụtara amụma ndị kpọmkwem na-akọwa alaeze Ijipt, Babilọn na Rom ka ha si emekọrịta ihe na ka ha si kpagbuo nzukọ Chineke, anyị nwere ike ime ka e guzosie ike ụfọdụ eziokwu gbasara anụ-ọhịa nke sitere n’ụwa nke Mkpughe isi nke iri na atọ. Anụ-ọhịa nke sitere n’ụwa ahụ, dịka o siri bụrụ n’Ijipt, Babilọn na Rom, a ga-akọwapụta ya kpọmkwem n’amụma Akwụkwọ Nsọ tupu akụkọ ihe mere eme ebe amụma ahụ gbasara mba ahụ ga-emezu. Ana m asị na anyị nwere ike ime ka eziokwu a guzosie ike dabere n’ụkpụrụ Akwụkwọ Nsọ dị mfe nke ukwuu ma bụrụkwa nke dị mkpa. Ụkpụrụ ahụ na-akọwa na eziokwu na-eguzosi ike n’ịdabere n’ebe àmà abụọ nọ.
N’ọnụ ndị àmà abụọ, ma ọ bụ ndị àmà atọ, ka a ga-egbu onye kwesịrị ọnwụ; ma n’ọnụ otu àmà, a gaghị egbu ya. Deuterọnọmi 17:6.
Otu àmà agaghị ebili imegide mmadụ n’ihi ajọ omume ọbụla, ma ọ bụ n’ihi mmehie ọbụla, n’ihe mmehie ọbụla o mehiere: n’ọnụ ndị àmà abụọ, ma ọ bụ n’ọnụ ndị àmà atọ, ka a ga-eme ka okwu ahụ guzosie ike. Deuteronomy 19:15.
Nke a bụ oge nke atọ m na-abịakwute unu. N’ọnụ ndị akaebe abụọ ma ọ bụ atọ ka a ga-eme ka okwu ọ bụla guzosie ike. 2 Ndị Kọrịnt 13:1.
Ekwela ebubo megide okenye, ma ọ bụghị n’ihu ndị akaebe abụọ ma ọ bụ atọ. 1 Timoti 5:19.
Amụma Akwụkwọ Nsọ buru amụma mbibi Ijipt oge ochie mgbe Chineke na-emeso Fero nnupụisi nke Ijipt ihe. Amụma Akwụkwọ Nsọ buru amụma ịrị elu na ọdịda Babilọn oge ochie, ka ọ na-emesokwa ndị eze nnupụisi nke Babilọn ihe. Amụma Akwụkwọ Nsọ buru amụma ịrị elu na ọdịda alaeze ukwu Rom nke ndị ọgọ mmụọ ma kọwapụta ma mesoo ndị nnọchi anya Rom rụrụ arụ ihe. Ịguzosi ike n’otu nke agwa Chineke nke na-adịghị agbanwe agbanwe ma ọlị na-egosi na a ga-amata n’eziokwu site n’amụma Akwụkwọ Nsọ alaeze kacha dị mkpa a kpọrọ aha n’ime amụma Akwụkwọ Nsọ—anụ ọhịa nke si n’ụwa pụta nke Mkpughe iri na atọ.
Mgbe amụma nke anụ-ụwa nke Mkpughe iri na atọ mezuru, ụka Chineke ga-abata n’ịkpọrọ ihu n’ihu megide ndu ndọrọ ndọrọ ọchịchị na nke okpukpe nke anụ-ụwa ahụ, dịka e si kọwaa ya n’amụma site n’aka Mozis, Daniel, na Kraịst. Ọrụ amụma nke United States n’ọgwụgwụ ụwa bụ isiokwu bụ isi nke amụma Akwụkwọ Nsọ. Ka anyị na-akọwapụta ozi Akwụkwọ Nsọ nke na-achọpụta ọrụ United States n’amụma Akwụkwọ Nsọ, anyị ga-eji iwu ndị a hụrụ n’ime Akwụkwọ Nsọ n’onwe ya, n’ihi na Okwu Chineke adịghị mkpa nkọwa mmadụ. E nyere Izrel oge ochie iwu emume ofufe, iwu ahụike, iwu omume ọma iri, iwu maka ọrụ ugbo, ma gaa n’ihu. Chineke bụ Chineke nke usoro.
Ka e mee ihe niile n’ụzọ kwesị ekwesi na n’usoro. 1 Ndị Kọrịnt 14:40.
Ihe ndekọ nke Akwụkwọ Nsọ enyeghị àmà ọbụla nke na-egosi na a ga-agọzi mmadụ naanị site n’ileghara iwu ndị Chineke nyere anya. Ònye pụrụ ịtụ anya na a ga-agọzi ya ma ọ bụrụ na o leghara iwu nkọwa amụma anya, nke Akwụkwọ Nsọ guzobere n’ime onwe ya ma site n’aka ya, maka ebumnuche ọmụmụ amụma?
Bianụ ugbu a, ka anyị tụkọọ okwu ọnụ, ka Onyenwe anyị na-ekwu: ọ bụ ezie na mmehie unu dị ka uhie ọbara ọbara, a ga-eme ka ha dị ọcha dịka snow; ọ bụ ezie na ha dị uhie dịka crimson, a ga-eme ka ha dị ka ajị anụ atụrụ. Aịzaya 1:18.
Ka anyị na-etinye iwu ndị nke Akwụkwọ Nsọ n’ọrụ, anyị ga-ekwe ka Akwụkwọ Nsọ n’onwe ya guzobe ma kwado ma iwu ndị ahụ bụ eziokwu ma ọ bụ ụgha. Dịka ọ dịkwa n’iwu dị iche iche niile nke Chineke, a na-enwe mgbe niile ihe ngbanwe ụgha nke Setan megide iwu ndị ahụ. Ya mere, ọ bụ ihe dị mkpa na mgbe a na-eji otu iwu guzobe eziokwu, a ga-anwale ma eziokwu ahụ a chọpụtara ma iwu ahụ e ji mee ya.
Ndị m hụrụ n’anya, ekwenyela mmụọ ọ bụla, kama nụchaa mmụọ ndị ahụ ma ha sitere n’aka Chineke: n’ihi na ọtụtụ ndị amụma ụgha apụtawo n’ụwa. 1 Jọn 4:1.
Ebumnobi ọzọ, karịrị ịchọpụta ọrụ amụma nke United States n’ime ọmụmụ a, bụ ịchọpụta ozi nzuzo ahụ sitere n’akwụkwọ Mkpughe nke Jizọs zoro ruo ọgbọ a pụrụ iche.
Ihe nzuzo dịịrị Onyenwe anyị Chineke anyị: ma ihe ndị e kpughere bụ nke anyị na nke ụmụ anyị ruo mgbe ebighị ebi, ka anyị wee mezuo okwu niile nke iwu a. Deuteronomy 29:29.
Ihe nzuzo amụma nke Chineke nke a na-ekpughe bụ maka nzube nke ime ka ndị natara ihe nzuzo ahụ debe iwu Ya. Ndị mmadụ pụrụ naanị idebe iwu Ya ma ọ bụrụ na e deela ya n’obi ha. Ihe nzuzo a na-emepe emepe n’akwụkwọ Mkpughe bụ akụkụ nke usoro Mmụọ Nsọ si ede iwu Chineke n’ime ime anyị na n’obi anyị. Ihe nzuzo a nke a na-emeghere ndị nke Chineke, mgbe na ma ọ bụrụ na a nabatara ya site n’okwukwe, na-eme ka ọgbụgba ndụ ọhụrụ guzosie ike.
Lee, ụbọchị ndị ahụ na-abịa, ka Onye-nwe-anyị kwuru, mgbe M ga-eme ọgbụgba-ndụ ọhụrụ na ụlọ Izrel, nakwa na ụlọ Juda: Ọ bụghị dị ka ọgbụgba-ndụ ahụ nke M mere na ndị nna ha n’ụbọchị ahụ M jidere ha n’aka iji kpọpụta ha n’ala Ijipt; nke ọgbụgba-ndụ M ahụ ka ha mebiri, ọ bụ ezie na M bụ di ha, ka Onye-nwe-anyị kwuru: Ma nke a ga-abụ ọgbụgba-ndụ ahụ nke M ga-eme na ụlọ Izrel; mgbe ụbọchị ndị ahụ gasịrị, ka Onye-nwe-anyị kwuru, M ga-etinye iwu M n’ime ha, deekwa ya n’obi ha; M ga-abụ Chineke ha, ha onwe ha ga-abụkwa ndị nke M. Jeremiah 31:31–33.
“N’ụbọchị ikpeazụ nke akụkọ ụwa a, a ga-eme ka ọgbụgba ndụ Chineke na ndị Ya na-edebe iwu Ya dị ọhụrụ ọzọ.” Review and Herald, February 26, 1914.
Mkpughe 1:1–3 Ozi Ịdọ Aka ná Ntụgharị Ikpeazụ:
Mkpughe nke Jisọs Kraịst, nke Chineke nyere ya, igosi ndị ohu ya ihe ndị ga-emezu n’oge na-adịghị anya; o wee ziga ma mee ka a mara ya site n’ọnụ mmụọ ozi ya nye ohu ya Jọn: onye gbara àmà banyere okwu Chineke, na banyere ịgba-ama nke Jisọs Kraịst, na banyere ihe niile ọ hụrụ. Ngọzi nādụrị onye na-agụ ya, na ndị na-anụ okwu nke amụma a, na ndị na-edebe ihe ndị e dere n’ime ya: n’ihi na oge ahụ dị nso. Mkpughe 1:1–3.
Amaokwu atọ mbụ nke Mkpughe isi nke mbụ na-egosi na “Mkpughe nke Jisọs Kraịst” bụ ozi ikpeazụ nye mmadụ nile. O doro anya na ọ bụ ozi, n’ihi na e nyere Ya “Mkpughe nke Jisọs Kraịst” site n’aka Nna nke eluigwe iji gosi ndị ohu Ya ihe ndị “ga-eme n’oge na-adịghị anya.”
A gwara anyị ka anyị tụlee na “Mmụọ Nsọ edoziwo ihe ndị a n’ụzọ dị otu a, ma n’inye amụma ahụ” nakwa “n’ihe omume ndị a kọwara.”
“Mmụọ Nsọ emeziela ihe niile n’ụzọ dị otu a, ma n’inye amụma ahụ ma n’ihe omume ndị e gosipụtara, iji kụziere na a ghaghị ime ka onye ọrụ mmadụ ghara ịdị n’ihu anya, ka e zoo ya n’ime Kraịst, nakwa na a ga-ebuli Onyenweanyị Chineke nke eluigwe na iwu Ya elu. Gụọ akwụkwọ Daniel. Kpọpụta, isi n’isi, akụkọ ihe mere eme nke alaeze ndị ahụ e nọchiri anya n’ebe ahụ.” Testimonies to Ministers, 112.
“Ihe ndị e gosipụtara” nakwa “inyefe amụma ahụ” n’ime amaokwu atọ mbụ nke Mkpughe isi nke mbụ na-akọwapụta kpọmkwem usoro nzọụkwụ-nzọụkwụ nke otu Chineke si agwa mmadụ okwu, ma na-egosikwa na ozi ahụ a na-ekwupụta ka a na-akpọ “Mkpughe nke Jisọs Kraịst.”
Jisọs Kraịst wee mee ihe abụọ n’ozi ahụ nke Ọ natara n’aka Chineke. O zigara ozi ahụ site n’aka mmụọ-ozi Ya, Ọ kọwakwara ozi Ya site n’aka mmụọ-ozi ahụ. Mmụọ-ozi Ya wee kpọgara onye-amụma Jọn ozi ahụ, onye dere ya n’akwụkwọ, zigakwara ya nye ụka dị iche iche maka mụ na gị. A haziri amaokwu atọ mbụ ahụ “n’ụzọ dị otu a” site n’aka “Mmụọ Nsọ” iji gosipụta ike ma “ozi ahụ” ma “usoro nkwurịta okwu” nke metụtara n’inye ozi ahụ.
Amaokwu atọ ndị a anyị na-atụle na-eweta ozi ikpeazụ nye mmadụ niile, ma ọ bụghị naanị ozi ikpeazụ ahụ—nke ka mkpa, amaokwu atọ ndị a na-anọchite anya ozi ikpeazụ nke “ịdọ aka ná ntị” nye ụwa a. A na-amata àgwà “ịdọ aka ná ntị” nke ozi a mgbe a kọwara otu ìgwè mmadụ dịka ndị “a gọziri agọzi” n’ihi na ha agụwo, nụkwaa ma debe “ihe ndị ahụ e dere n’ime ya.” E nwere otu ìgwè mmadụ ndị na-agaghị agụ, ma ọ bụ nụ, ịdọ aka ná ntị e gosipụtara dịka “Mkpughe nke Jisọs Kraịst”. Ọ gaghị ekwe omume ka a gọzie ha. O doro anya na ọ bụrụ na e nwere otu ìgwè a gọziri agọzi n’ihi ịgụ, ịnụ na idebe ihe ndị ahụ e dere, mgbe ahụ e nwekwara otu ìgwè na-adịghị agọzi agọzi. Ọ̀ ga-ekwe omume ka mmadụ gụọ, nụ ma debe ozi nke Mkpughe nke Jisọs Kraịst? Ọ bụrụ otu a, a ga-agọzi ya; ma ọ bụrụ na ọ bụghị, a ga-akọcha ya.
“Onye amụma ahụ na-ekwu, sị: ‘Ngọzi dịrị onye na-agụ ya’—e nwere ndị na-agaghị agụ; ngọzi ahụ abụghị nke ha. ‘Na ndị na-anụkwa’—e nwekwara ụfọdụ ndị jụrụ ịnụ ihe ọbụla banyere amụma ndị ahụ; ngọzi ahụ abụghịkwa nke òtù a. ‘Na ndị na-edebe ihe ndị ahụ e dere n’ime ya’—ọtụtụ na-ajụ ịṅa ntị n’ịdọ aka ná ntị na ntụziaka ndị dị n’Akpughe; ọ dịghị onye ọbụla n’ime ndị a pụrụ ikwu na ngọzi ahụ e kwere ná nkwa bụ nke ya. Ndị niile na-akwa isiokwu ndị amụma ahụ emo ma na-akwa ihe nnọchianya ndị e nyere n’ebe a n’ụzọ dị nsọ emo, ndị niile jụrụ imezigharị ndụ ha na ịkwadebe maka ọbịbịa nke Nwa nke mmadụ, agaghị enweta ngọzi.” The Great Controversy, 341.
Okwu ahụ bụ, “oge ahụ adịla nso,” dị n’amaokwu nke atọ, na-egosi na e nwere oge kpọmkwem mgbe ozi ịdọ aka ná ntị ikpeazụ ahụ rutere n’akụkọ ihe mere eme. “Oge ahụ,”—(oge kpọmkwem) “adịla nso.” Oge kpọmkwem na-achọ ịbịa, n’ihi na ọ dịla nso, ndị nke Chineke (ndị Jọn nọchiri anya ya) na-aghọta ozi ahụ tupu “oge ahụ” abịa. Jọn dere akwụkwọ Mkpughe n’akụkụ ngwụcha narị afọ mbụ, ma amaokwu ndị a na-egosi na a ga-enwe otu ebe n’akụkọ ihe mere eme, ogologo oge mgbe afọ 100 gafesịrị, mgbe a ga-ekwusa ozi ịdọ aka ná ntị ikpeazụ ahụ. Mgbe “oge ahụ” “dị” “nso,” a ga-ekpughere ndị ohu Chineke ozi ahụ nke na-akọwa “ihe ndị ga-emerịrị n’oge na-adịghị anya.”
N’usoro isiokwu ndị a, a ga-eji Baịbụl na ihe odide Ellen White dịka ikike iji kwado nkọwa nke amaokwu Akwụkwọ Nsọ ndị anyị na-ezo aka na ha.
Anyị ga-ezo kwa aka n’iwu nkọwa amụma ndị William Miller chịkọtara, nakwa n’iwu ndị a kọwara n’akwụkwọ nchịkọta a kpọrọ Prophetic Keys. Anyị ga-ejikwa ọmụmụ amụma a kpọrọ Habakkuk’s Tables.
Anyị achọghị ịkọwapụta iwu ọ bụla anyị na-eji eme ihe. N’ihi nkenke, anyị ga-ezo aka nanị na mkpokọta Prophetic Keys maka onye ọ bụla chọrọ ịgụ ihe akaebe zuru ezu karị banyere iwu ahụ. Site n’usoroihe Habakkuk’s Tables, anyị bu n’obi igosi ụfọdụ ngosipụta ebe a na-atụle otu isiokwu anyị ga-emetụ nkenke aka, n’omimi ka ukwuu.
Ka anyị na-arụ ọrụ n’ịmụ Akwụkwọ Mkpughe, anyị na-agba ume ka e nwee nzaghachi n’ihu ọha, ma anyị ga-aza naanị ntinye nke na-enye aka n’ọmụmụ a na-aga n’ihu. Ogo mkparịta ụka anyị ga-agụnye usoro ngosi ndị a na-eme ugbu a, ụkpụrụ amụma anyị na-etinye n’ọrụ, na ozi a hụrụ na Tebụl Habakuk.
Mkpughe nke Jisọs Kraịst, nke Chineke nyere ya, iji gosi ndị ohu ya ihe ndị ga-emezu n’oge na-adịghị anya; o wee ziga ya site n’aka mmụọ ozi ya ma mee ka o doo anya nye ohu ya Jọn: Onye gbara ama banyere okwu Chineke, na banyere àmà nke Jisọs Kraịst, na banyere ihe nile ọ hụrụ. Ngọzi nādiri onye ahụ nke nāgụrụ ya, na ndị ahụ nke nānụ okwu nile nke amụma a, ma debe ihe ndị ahụ e dere n’ime ya: n’ihi na oge ahụ dị nso. Mkpughe 1:1–3.
Okwu Grik a sụgharịrị dị ka “gosiri” pụtara “ịkọwa” ma ọ bụ “ịtụ aka.” O zitere ozi ahụ site n’aka mmụọ ozi “ya,” ma o gosikwara ya site n’aka mmụọ ozi “ya.” Mmụọ ozi “ya” bụ Gebriel.
“Okwu nke mmụọ ozi ahụ, ‘Abụ m Gebriel, onye guzo n’ihu Chineke,’ na-egosi na ọ nọ n’ọnọdụ nsọpụrụ dị elu n’ụlọikpe nke eluigwe. Mgbe ọ bịara na ozi nye Daniel, ọ sịrị, ‘Ọ dịghị onye ọbụla nke na-esonyere m n’ihe ndị a, ma e wezụga Maịkel [Kraịst] Onye-isi unu.’ Daniel 10:21. Banyere Gebriel, Onye Nzọpụta na-ekwu n’Akwụkwọ Mkpughe, na-asị na ‘O zigaara ya, ma mee ka a mara ya site n’aka mmụọ ozi Ya nye ohu Ya Jọn.’ Mkpughe 1:1.” The Desire of Ages, 99.
A na-ezite mmụọ-ozi Gebriel na ozi ahụ, ma mmụọ-ozi Gebriel na-anọchitekwa anya ozi ahụ. Mgbe mmadụ rutere n’oge ahụ n’akụkọ ihe mere eme mgbe “oge ahụ adịla nso” ka e kwusaa ozi ịdọ aka ná ntị ikpeazụ, a na-anọchi anya ozi ikpeazụ ahụ site n’otu mmụọ-ozi. N’akwụkwọ Mkpughe, a na-anọchikarị “ozi” anya dịka ndị mmụọ-ozi, ma n’ezie okwu Grik a sụgharịrị dịka “mmụọ-ozi” n’akwụkwọ Mkpughe pụtara onye ozi.
Nkpughe nile nke eziokwu Chineke nke rutere n’akụkọ ihe mere eme bụ n’ezie mkpughe nke Jizọs Kraịst, ma Mkpughe nke Jizọs Kraịst nke dị na Mkpughe isi nke mbụ bụ ịdọ aka ná ntị ikpeazụ nye mmadụ, ọ na-emekwa n’oge a kapịrị ọnụ nke e ji “oge” nọchie anya ya. E nwere akụkụ ọzọ n’akwụkwọ Mkpughe ebe Jọn kwuru na “oge ahụ adịwo nso.” Akụkụ ọzọ ahụ na-enye àmà nke abụọ iji nwalee nkwupụta mbụ m mere banyere amaokwu nke mbụ ruo nke atọ.
O wee sị m, Okwu ndị a kwesiri ntụkwasị obi ma bụrụkwa eziokwu: Onye-nwe Chineke nke ndị amụma dị nsọ zitere mmụọ ozi ya igosi ndị ohu ya ihe ndị a ga-eme n’oge na-adịghị anya. Lee, ana m abịa ọsọ ọsọ: ngọzi dịrị onye ahụ nke na-edebe okwu nile nke amụma nke akwụkwọ a.
Mu onwem, Jọn, hụrụ ihe ndị a ma nụkwa ha. Ma mgbe m nụrụ ma hụchara, ada m n’ala ikpere n’ihu ụkwụ nke mmụọ-ozi ahụ nke gosiri m ihe ndị a, ka m kpọọ ya isiala.
Mgbe ahụ, ọ sịrị m, Lezie anya ka i ghara ime ya: n’ihi na abụ m onye na-eje ozi dịka gị, na nke ụmụnne gị ndị amụma, na nke ndị na-edebe okwu nile nke akwụkwọ a: kpọọ isiala nye Chineke.
Ọ sịrị m, Emechila okwu nile nke amụma nke akwụkwọ a akara; n’ihi na oge ahụ dị nso. Onye na-adịghị akwụwa aka ọtọ, ka ọ nọgide na-eme ihe na-adịghị akwụwa aka ọtọ: onye rụrụ arụ, ka ọ nọgide na-adị rụrụ arụ: onye ezi omume, ka ọ nọgide na-eme ezi omume: onye dị nsọ, ka ọ nọgide na-adị nsọ. Mkpughe 22:6–11.
Ná ngwụsị nke akwụkwọ Mkpughe, anyị na-ahụ otu isiokwu ahụ dị ka ná mmalite nke Mkpughe. A na-akpọkwa usoro nkwurịta okwu na ozi ahụ ọzọ, mgbe “Onyenweanyị Chineke” “zitere mmụọ-ozi ya igosi ndị ohu ya ihe ndị a ga-eme n’oge na-adịghị anya.” Ma ozugbo e gosiri ndị ohu ahụ ozi ahụ nke na-akọwapụta “ihe ndị a ga-eme n’oge na-adịghị anya,” Kraịst na-ekwupụta na Ọ na-abịa ngwa ngwa. Nke a bụ ozi nke na-ebute ọbịbịa nke ugboro abụọ nke Kraịst, ya mere ọ bụ ozi ịdọ aka ná ntị ikpeazụ—otu ozi ahụ kpọmkwem nke e gosipụtara dị ka “Mkpughe nke Jisọs Kraịst” n’amaokwu nke mbụ nke isi nke mbụ. Ngọzi ahụ e kwere ná nkwa n’amaokwu atọ mbụ nke Mkpughe ka a na-ekwughachi site n’okwu a, “ngọzi nādiri onye nādebe okwu nile nke amụma nke akwukwọ a.”
N’amaokwu ndị a anyị na-ahụ mgbasawanye nke usoro nkwurịta okwu e debere n’isi nke mbụ; n’ihi na anyị na-ahụ na, mgbe Gebriel nyefechara ozi ahụ n’aka Jọn, Jọn juputara n’ịtụnanya n’ihi ozi ahụ nke ukwuu nke na o chọsiri ike ife Gebriel ofufe. Gebriel wee jiri nghọtahie Jọn ahụ gosi na ndị mmụọ ozi nke eluigwe, ndị amụma nke ụwa, na ndị niile na-edebe okwu nke ozi ahụ, bụ “ndị ọrụ ibe” kwesịkwara ife Chineke Onye Okike ofufe, ọ bụghị ihe e kere eke nke Chineke.
Amaokwu ndị a na-akọwa otu ihe omume na ozi ahụ anyị na-atụle n’isi nke mbụ. Ha na-ekwughachi okwu ndị ahụ kwesịrị ntụkwasị obi na nke eziokwu nke na-egosi ndị ohu Chineke ihe ndị a ga-eme n’oge na-adịghị anya. A na-edokwa ozi ahụ ọzọ n’ọdịdị nke usoro nkwurịta okwu dị n’etiti Chineke na ndị ohu Ya. N’isi nke iri abụọ na abụọ anyị na-ahụkwu ihe akaebe na ozi ahụ bụ ozi ịdọ aka ná ntị ikpeazụ, n’ihi na “oge” ahụ nke “dị nso” ka a na-egosi dịka nke ga-eme ozugbo tupu oge e nyere mmadụ maka nchegharị emechie, n’ihi na nkwupụta ahụ nke sịrị, “onye na-eme ajọ omume, ya nọgide na-eme ajọ omume ka; onye rụrụ arụ, ya nọgide na-adị rụrụ arụ ka; onye ezi omume, ya nọgide na-eme ezi omume ka; onye dị nsọ, ya nọgide na-adị nsọ ka,” na-egosi mmechi nke oge a na-enye mmadụ maka nchegharị, na-egosikwa mmalite nke ọrịa asaa ikpeazụ ahụ, nke n’aka nke ọzọ na-agwụcha na Ọbịbịa nke Abụọ nke Kraịst.
“N’oge ahụ ka Maikel ga-ebili, nnukwu Onye-isi ahụ nke na-eguzo n’ihi ụmụ nke ndị gị; a ga-enwekwa oge nsogbu, nke ụdị ya a na-ahụtụbeghị kemgbe e nwere mba ruo n’oge ahụ: ma n’oge ahụ ka a ga-anapụta ndị gị, onye ọbụla a ga-achọta ka e dere aha ya n’akwụkwọ ahụ.” Daniel 12:1.
“Mgbe ozi nke mmụọ-ozi nke atọ mechiri, ebere anaghịzi arịọchitere ndị bi n’ụwa bụ ndị ikpe mara. Ndị nke Chineke arụzuola ọrụ ha. Ha anatala ‘mmiri ozuzo ikpeazụ ahụ,’ ‘mmelite nke sitere n’ihu Onyenwe anyị,’ ma ha akwadoola maka oge nnwale ahụ dị egwu nke dị n’ihu ha. Ndị mmụọ-ozi na-eme ngwangwa ije ebe a na ebe ọzọ n’eluigwe. Otu mmụọ-ozi nke si n’ụwa lọta na-ekwupụta na ọrụ ya agwụla; e wetala ule ikpeazụ ahụ n’elu ụwa, ma ndị nile gosipụtarala onwe ha dị ka ndị kwụụrụ iwu nsọ nke Chineke n’akụkụ anatawo ‘akara nke Chineke dị ndụ.’ Mgbe ahụ Jisọs kwụsịrị arịrịọchite Ya n’ebe nsọ dị n’elu. O weliri aka Ya abụọ elu, ma jiri nnukwu olu kwuo, ‘E mezuwo ya;’ ndị agha niile nke ndị mmụọ-ozi wee yipu okpueze ha ka Ọ na-eme nkwupụta ahụ dị nsọ ma dị egwu: ‘Onye na-adịghị ezi omume, ka ọ nọgide na-adịghị ezi omume: onye rụrụ arụkwa, ka ọ nọgide na-rụrụ arụ: onye ezi omume, ka ọ nọgide na-ezi omume: onye dị nsọkwa, ka ọ nọgide na-adị nsọ.’ Mkpughe 22:11. E kpebiela okwu onye ọ bụla maka ndụ ma ọ bụ ọnwụ.” The Great Controversy, 613.
Ná mmalite nke akwụkwọ Mkpughe, na ná njedebe nke akwụkwọ Mkpughe, a na-egosipụta otu akụkọ ahụ. Ijikọta akụkụ abụọ ahụ na-enye anyị ohere ịghọta na “Mkpughe nke Jisọs Kraịst” bụ ozi ịdọ aka ná ntị ikpeazụ nye mmadụ niile tupu Ọbịbịa nke Ugboro Abụọ nke Kraịst. A na-anọchi anya ozi ahụ n’ụzọ ihe nnọchianya site n’aka mmụọ-ozi nke na-abịa kpọmkwem tupu mmechi nke oge ebere. Ozi ahụ na-ekewa mmadụ niile n’òtù abụọ dabere n’ọ̀ bụrụ na ha na-agụ, na-anụ, ma na-edebe ozi ahụ nke a meghere emeghe mgbe “oge ahụ dị nso,”—ya bụ, kpọmkwem tupu oge ebere emechie.
“Ka anyị na-eru nso ngwụcha akụkọ ihe mere eme nke ụwa a, amụma ndị metụtara ụbọchị ikpeazụ chọrọ ọmụmụ anyị n’ụzọ pụrụ iche. Akwụkwọ ikpeazụ nke Agba Ọhụrụ jupụtara n’eziokwu ndị anyị kwesịrị ịghọta. Setan emeela ka uche ọtụtụ ndị kpuo ìsì, nke mere na ha anabatala n’ọṅụ ihe ngọpụ ọ bụla ka ha ghara ime Mkpughe isiokwu ọmụmụ ha.
“Akwụkwọ Mkpughe, n’ihe metụtara akwụkwọ Daniel, na-achọ ka a mụọ ya nke ọma nke ukwuu. Ka onye nkụzi ọ bụla na-atụ egwu Chineke tụlee otú ọ ga-esi ghọta nke ọma ma gosi Oziọma ahụ nke Onye Nzọpụta anyị bịara n’onwe Ya ime ka o doo ohu Ya bụ Jọn anya,—‘Mkpughe nke Jisọs Kraịst, nke Chineke nyere Ya, iji gosi ndị ohu Ya ihe ndị ga-eme n’oge na-adịghị anya.’ O nweghị onye kwesịrị ịda mba n’ịmụ Mkpughe n’ihi ihe ịrịba ama ya ndị na-adị ka ihe omimi. ‘Ọ bụrụ na onye ọ bụla n’ime unu enweghị amamihe, ya rịọ Chineke, onye na-enye mmadụ niile n’ụba, na-enweghịkwa ịta ụta.’ ‘Ngọzi nādiri onye na-agụ ya, na ndị na-anụ okwu amụma a, na-edebekwa ihe ndị e dere n’ime ya; n’ihi na oge ahụ dị nso.’ Anyị ga-ekwusara ụwa eziokwu ndị ukwu na ndị dị nsọ dị n’akwụkwọ Mkpughe. Eziokwu ndị a ga-abanye n’ime ihe ndị e ji hazie na ụkpụrụ nke nzukọ Chineke n’onwe ha. A ghaghị inwe ọmụmụ nke akwụkwọ a ka nso karịa, nke siri ike karị, na ngosipụta nke eziokwu ndị o nwere nke ka sie ike n’obi, eziokwu ndị metụtara mmadụ niile nọ ndụ n’ụbọchị ikpeazụ ndị a. Ndị niile na-akwadebe izute Onyenwe ha kwesịrị ime ka akwụkwọ a bụrụ isiokwu ọmụmụ na ekpere sitere n’obi. Ọ bụ kpọmkwem ihe aha ya na-egosi,—mkpughe banyere ihe ndị kasị mkpa ga-eme n’ụbọchị ikpeazụ nke akụkọ ụwa a. Jọn, n’ihi ntụkwasị obi ya nke kwesịrị ntụkwasị obi n’okwu Chineke na n’àmà Kraịst, a chụpụrụ ya gaa n’Agwaetiti Patmọs. Ma nchụpụ ya ekewapụghị ya na Kraịst. Onyenweanyị gara ileta ohu Ya nke kwesịrị ntụkwasị obi n’oge nchụpụ ya, ma nye ya ntụziaka banyere ihe ga-abịa n’elu ụwa.”
“Nkuzi a dị oke mkpa nye anyị; n’ihi na anyị na-ebi n’ụbọchị ikpeazụ nke akụkọ ụwa a. N’oge na-adịghị anya anyị ga-abanye n’ime mmezu nke ihe ndị ahụ Kraịst gosiri Jọn na ha ga-eme. Ka ndị ozi nke Onyenwe anyị na-ekwupụta eziokwu ndị a dị nsọ ma dị arọ, ha aghaghị ịghọta na ha na-ejikwa isiokwu ndị metụtara ọdịmma ebighị ebi arụ ọrụ, ha kwesịkwara ịchọ baptizim nke Mmụọ Nsọ, ka ha wee kwuo, ọ bụghị okwu nke ha, kama okwu ndị Chineke nyere ha.”
“Akwụkwọ Mkpughe ga-emepe emepe nye ndị mmadụ. A kụziworo ọtụtụ ndị na ọ bụ akwụkwọ e mechiri emechi, ma e mechiri ya naanị nye ndị na-ajụ eziokwu na ìhè. A ghaghị ikwusa eziokwu ndị ọ nwere, ka ndị mmadụ nwee ohere ịkwadebe maka ihe omume ndị ahụ nke ga-eme n’oge na-adịghị anya. A ga-ewepụta Ozi nke Mmadụ Ozi nke Atọ dịka naanị olileanya maka nzọpụta nke ụwa na-ala n’iyi.
“Ihe ize ndụ nke ụbọchị ikpeazụ dịkwasịrị anyị, ma n’ọrụ anyị, anyị ga-adọ ndị mmadụ aka ná ntị gbasara ihe ize ndụ ha nọ n’ime ya. Ekwela ka e hapụ ihe omume ndị ahụ dị nsọ nke amụma kpughere, ndị ga-eme n’oge na-adịghị anya, n’enweghị ilebara ha anya. Anyị bụ ndị ozi Chineke, anyị enweghịkwa oge anyị ga-atụfu. Ndị ga-achọ ịbụ ndị na-arụkọ ọrụ ọnụ na Onyenwe anyị Jisọs Kraịst ga-egosi mmasi miri emi n’eziokwu ndị dị n’akwụkwọ a. Site n’ede na n’okwu ọnụ ha ga-agbalị ime ka ihe ndị ahụ dị ebube, nke Kraịst si n’eluigwe bịa ikpughe, doo anya.” Signs of the Times, July 4, 1906.
N’ihe karịrị otu narị afọ gara aga, n’afọ 1906, a gwara anyị na n’oge na-adịghị anya “anyị ga-abanye n’ime mmezu nke ihe ndị ahụ Kraịst gosiri Jọn na ha ga-eme.” Ozi ahụ ka e mechiri emechi n’afọ 1906. Ọ dị mkpa ịghọta na a na-emepe ozi nke Mkpughe nke Jizọs Kraịst nye ndị Chineke obere oge tupu ihe ndị ahụ emee. A gwara anyị na akwụkwọ Mkpughe “bụ nnọọ ihe aha ya pụtara,—mkpughe nke ihe omume ndị kachasị mkpa ga-eme n’ụbọchị ikpeazụ nke akụkọ ihe mere eme nke ụwa a.”
A na-emeghe ha ka ndị nke Chineke wee nye ịdọ aka ná ntị ahụ, ka ndị na-anụ ịdọ aka ná ntị ahụ wee “nwee ohere iji kwadebe maka ihe ndị ga-eme n’oge adịghị anya.” Ọ dị mkpa iburu n’uche (n’ihi na Jọn na-anọchi anya ndị nke Chineke n’akụkọ ihe mere eme n’oge a ga-ekwusa ozi ahụ), na Jọn kpọrọ aha ihe abụọ ahụ e ji na-akpagbu ya. Ọ bụ “n’ihi ntụkwasị obi ya kwụsie ike n’okwu Chineke, na àmà nke Kraịst,” ka “a chụpụrụ ya gaa n’Agwaetiti Patmọs.” A chụpụrụ ya n’ihi na ọ nabatara ma Akwụkwọ Nsọ ma Mmụọ nke Amụma, nke bụ “àmà Jizọs.”
M’ada m n’ụkwụ ya ịkpọ isiala nye ya. Ọ sịkwa m, Lezienụ anya ka unu ghara ime otú ahụ: abụ m onye na-ejere ozi ọnụ na gị, na nke ụmụnna gị ndị nwere àmà Jisọs: kpọọsianụ Chineke isiala: n’ihi na àmà Jisọs bụ mmụọ amụma. Mkpughe 19:10.
Jọn na-anọchi anya otu ndị nọ na njedebe ụwa bụ́ ndị na-aghọta ozi nke Mkpughe nke Jisọs Kraịst, ma ndị a na-akpagbu n’ihi ijidesi ike n’Akwụkwọ Nsọ na n’Mmụọ nke Amụma.
N’amaokwu atọ mbụ nke isi nke mbụ, a na-eme ka usoro nkwukọrịta dị n’etiti Chineke Nna na ndị ohu Ya pụta ìhè. Isi nke iri abụọ na abụọ na-agbakwụnye na nkọwa gbasara usoro nkwukọrịta ahụ. Akụkụ Akwụkwọ Nsọ abụọ ahụ na-anọchi anya mmalite na njedebe nke akwụkwọ Mkpughe, ma ọnụ ha na-akọwa nke ọma ọrụ Jọn n’ihe osise amụma ahụ. Ọ bụghị naanị onye dere okwu ndị dị n’Akwụkwọ Mkpughe ka ọ bụ, kama ọ na-anọchikwakwa anya ndị ahụ nọ na njedebe ụwa bụ ndị na-ekwusa ozi ịdọ aka ná ntị ikpeazụ ahụ.
Onyenwe anyị nyere okwu ahụ: ìgwè ndị na-ekwusa ya dị ukwuu. Abụ Ọma 68:11
Jọn “hụrụ” ma “nụ” “ihe ndị” mejupụtara ozi ahụ, e nyekwara ya iwu ka o dee ma zipụ ozi ahụ n’ụlọ-nzukọ dị iche iche.
Na-asị, Abụ m Alfa na Omega, onye mbụ na onye ikpeazụ: ma, Ihe ị na-ahụ, dee ya n’akwụkwọ, zigakwa ya n’ebe ụka asaa ndị dị na Eshia nọ; n’Efesọs, na n’Smaina, na n’Pegamos, na n’Tayataira, na n’Sadịs, na n’Filadelfịa, na n’Laodisia. Mkpughe 1:19.
Ihe e nyere ya iwu ka o dee ma zipu nye ụka asaa nke Eshia Maịnọ bụ ihe ọ “nụrụ” na ihe ọ “hụrụ”; ma mgbe okwu ahụ rutere n’ụka nke ọ bụla n’otu n’otu, Jisọs kpọrọ Jọn okwu ndị ahụ ozugbo, n’ihi na ozi ọ bụla e zigara nke ọ bụla n’ime ụka asaa ahụ na-amalite site n’okwu a: “Dee kwa nye mmụọ ozi nke ụka dị na ….” Jisọs kpọrọ ozi nke ọ bụla nye ụka ndị ahụ ozugbo.
Jizọs gwara Jọn ka o dee, Jizọs kwa gwara Jọn ka o dee ihe ọ hụrụ na ihe ọ nụrụ, ma otu ugboro Jizọs gwara Jọn ka ọ “ghara” ide ihe ọ nụrụ.
O tiri n’oké olu, dịka mgbe ọdụm na-agbọ ụja: ma mgbe o tisịrị, égbè eluigwe asaa kwupụtara olu ha. Ma mgbe égbè eluigwe asaa ahụ kwupụtasịrị olu ha, m nọ na-achọ ide ya: m wee nụ olu sitere n’eluigwe na-asị m, Kpuchie ihe ndị ahụ égbè eluigwe asaa ahụ kwupụtara, edekwa ha ede. Nkpughe 10:3, 4.
A gwara Jọn ka o mechie ihe égbè eluigwe asaa ahụ kwuru, ma n’ime ime nke a, ọ na-emechi ozi nke égbè eluigwe asaa ahụ, dịka e nyere Daniel iwu ka o mechie akwụkwọ ya ruo oge ọgwụgwụ.
Ma gị onwe gị, O Daniel, mechie okwu ndị a, kàchiekwa akwụkwọ ahụ, ruo ọbụna n’oge ọgwụgwụ: ọtụtụ ga-agagharị n’ihu na azụ, a ga-amụbakwa ihe ọmụma.... Ọ sịrị, Gaa n’ụzọ gị, Daniel: n’ihi na e mechiri okwu ndị ahụ, e kàchiekwa ha, ruo n’oge ọgwụgwụ. Daniel 12:4, 9.
“Mgbe égbè eluigwe asaa ndị a kwupụtara olu ha, iwu ahụ bịakwutere Jọn dị ka o bịakwutere Daniel banyere obere akwụkwọ ahụ: ‘Kàchie ihe ndị ahụ égbè eluigwe asaa ahụ kwupụtara.’” The Seventh-day Adventist Bible Commentary, volume 7, 971.
Ihe anyị na-achọpụta bụ na n’isi ngwụcha na n’isi mbido akwụkwọ Mkpughe, e depụtara ozi. A kọwakwara usoro e si ekwupụta ozi ahụ. E lebakwara anya kpọmkwem n’akụkụ nke Jọn rụrụ n’ịkekọrịta ozi ahụ. Mgbe ụfọdụ, o dere naanị ihe ọ hụrụ na ihe ọ nụrụ. N’oge ndị ọzọ, e nyere ya okwu ka o dee; ma otu ugboro, a gwara ya ka ọ ghara ide ihe ọ nụrụ. Ozi nke Mkpughe nke Jisọs Kraịst sitere n’aka Nna, ruo n’aka Jisọs, ruo n’aka Gebriel, emesia ruo n’aka onye-amụma Jọn, onye e nyere ọrụ ide ozi ahụ ma zipụ ya n’aka ụka dị iche iche.
Dee ihe ndị ị hụrụ, na ihe ndị dị, na ihe ndị ga-adị n’ọdịnihu. Mkpughe 1:19.
Ọ pụrụ ịdị omume ịgụ amaokwu ahụ ma ghara ịmata ụkpụrụ amụma e gosiri n’ime iwu e nyere Jọn ka o dee. Idepụta “ihe” ndị a hụrụ ma nụ bụ idekọ akụkọ ihe mere eme dị ugbu a, n’ihi na n’oge Jọn “ihe” ndị ahụ dị adị. Idekọ akụkọ ihe mere eme dị ugbu a, ma n’ime ime nke a n’otu oge ahụ idepụta ihe ndị ga-adị n’ọdịnihu, bụ isi iwu amụma dị n’akwụkwọ Mkpughe. E ji Jọn mee ka e mesie ike ma kọwaa kpọmkwem ụkpụrụ ahụ na mkpa ọ dị, n’ihi na a gwara ya n’ezie ka o dee “ihe ndị dị, ma” n’ime ime nke a ị ga-ede “ihe ndị ga-adị mgbe e mesịrị,” n’ihi na akụkọ ihe mere eme na-emeghachi onwe ya. Usoro amụma a bụ mbinye aka nke Jizọs, n’ihi na mbinye aka bụ aha, ma aha Ya n’isi nke mbụ nke Mkpughe bụ Alfa na Omega. Ọ na-akọwa njedebe site na mmalite.
Anyị ka na-amalite ọmụmụ nke “Mkpughe nke Jizọs Kraịst,” ma ugbu a anyị na-atụle amaokwu atọ mbụ nke isi nke mbụ. Ozi ịdọ aka ná ntị ikpeazụ nke a kpọrọ “Mkpughe nke Jizọs Kraịst” sitere n’aka Nna nke eluigwe ruo n’aka Jizọs, ruo n’aka Gebriel, ruo n’aka Jọn, onye dere ya n’akwụkwọ ka e zigaara chọọchị dị iche iche. N’ihi na e kpọrọ ozi ahụ n’ụzọ kpọmkwem “Mkpughe nke Jizọs Kraịst,” ọ dị mkpa ịrịba ama na n’ime ihe niile e deeworo mmadụ site n’Okwu e sitere n’ike mmụọ nsọ dee nke na-ekpughe Kraịst, otu njirimara nke onye Jizọs bụ na ihe Ọ bụ ka a na-egosi site n’omume Jọn n’idekọ ozi ahụ. Dịka ọ na-ede ihe ndị dị n’oge ahụ, ọ na-edekwa kwa ihe ndị ka ga-adị.
A na-anọchi anya eziokwu nke akụkọ ihe mere eme na-emegharị onwe ya mgbe Jọn dere ịdọ aka ná ntị maka ụbọchị na oge nke ya, nke bụkwa ịdọ aka ná ntị maka oge dị n’ihu. Mgbe Jọn degara ụka asaa ahụ ná mmalite nke ụka Ndị Kraịst, ọ nọkwa na-ede ịdọ aka ná ntị maka ụka Ndị Kraịst n’ọgwụgwụ ụwa. A na-anọchi anya àgwà a nke agwa Kraịst mgbe a kpọrọ Kraịst Alfa na Omega, ma ọ bụ mmalite na ọgwụgwụ, ma ọ bụ onye mbụ na onye ikpeazụ. N’eziokwu, Akwụkwọ Nsọ na-akọwapụta àgwà a nke agwa Kraịst dịka ihe na-egosi na ọ bụ naanị Chineke.
N’isi mbụ nke Mkpughe, anyị hụrụ Jisọs ka Ọ na-akọwapụta Onwe Ya dịka Alfa na Omega.
Anọ m n’ime Mmụọ n’ụbọchị nke Onyenweanyị, m wee nụ n’azụ m nnukwu olu, dị ka nke opi, na-asị, Abụ m Alfa na Omega, onye mbụ na onye ikpeazụ: ma, ihe ị na-ahụ, dee ya n’akwụkwọ, ziga ya nye ụka asaa ndị dị n’Eshia; nye Efesọs, na Smaina, na Pegamọs, na Taịataira, na Sadis, na Filadelfia, na Laodisia.
M wee tụgharịrị ịhụ olu ahụ nke gwara m okwu. Mgbe m tụgharịrị, ahụrụ m ihe ndọba oriọna ọlaedo asaa; n’etiti ihe ndọba oriọna asaa ahụ ka m hụrụ otu onye yiri Nwa nke mmadụ, yi uwe ruo n’ụkwụ, e kekwara ya ihe-ọkiké ọlaedo n’akụkụ ara. Isi ya na ntutu isi ya dị ọcha dịka ajị anụ, ọcha dịka snow; anya ya dịkwa ka ire ọkụ; Ụkwụ ya dị ka ọla kọpa a nụchara anụcha, dịka a ga-asị na a kpụ ọkụ n’ọku; olu ya dịkwa ka ụda nke ọtụtụ mmiri. O jidere kpakpando asaa n’aka nri ya: mma agha dị nkọ nke nwere ihu abụọ wee si n’ọnụ ya pụta: ọdịdị ihu ya dịkwa ka anyanwụ mgbe ọ na-enwu n’ike ya.
Mgbe m hụrụ ya, adara m n’ụkwụ ya dịka onye nwụrụ anwụ. O wee bikwasị m aka nri ya, na-asị m, Atụla egwu; Abụ m Onye Mbụ na Onye Ikpeazụ. Mkpughe 1:10–17.
E nwere nnukwu eziokwu n’ime amaokwu ndị a, ma n’ebe a, aga m ezo naanị aka na mgbe Jọn nụrụ olu Kraịst nke yiri opi ma tụgharịa ịhụ Onye ahụ bụ onye gwara ya okwu, ọ hụrụ Jizọs Kraịst dịka Nnukwu Onye Nchụàjà nke eluigwe n’ime ebe nsọ nke ebe nsọ nke eluigwe. Jizọs wee kọwaa Onwe Ya dịka Alfa na Omega, nakwa dịka onye mbụ na onye ikpeazụ. N’ozi ahụ na nkwukọrịta ya n’ime amaokwu atọ mbụ ahụ, anyị hụrụ ahịrị eziokwu nke kwekọrọ na ahịrị eziokwu dị na njedebe nke Mkpughe. Dịka Alfa na Omega, Jizọs na-egosi njedebe ya na mmalite, nke ikpeazụ ya na nke mbụ. N’ọgwụgwụ akwụkwọ Mkpughe, dịka n’mmalite ya, Otu ahụ na-akọwapụtakwa Onwe Ya ọzọ dịka Alfa na Omega.
O wee sị m, Okwu ndị a bụ ndị kwesiri ntụkwasị obi, bụrụkwa eziokwu: Onye-nwe Chineke nke ndị-amụma dị nsọ zitere mmụọ ozi Ya igosi ndị ohu Ya ihe ndị ahụ a ga-eme n'oge na-adịghị anya. Lee, ana m abịa ọsọ ọsọ: ngọzi nādiri onye na-edebe okwu nile nke amụma nke akwụkwọ a.
Mụ onwe m, Jọn, hụrụ ihe ndị a, nụkwa ha. Ma mgbe m nụrụ ma hụchara ha, adara m n’ala ikpere n’ihu ụkwụ nke mmụọ-ozi ahụ nke gosiri m ihe ndị a ka m fee ya ofufe. Mgbe ahụ, ọ sịrị m, Lezienụ anya ka ị ghara ime ya: n’ihi na abụ m onye-ọrụ ibe gị, na nke ụmụnne gị ndị amụma, na nke ndị na-edebe okwu nile nke akwụkwọ a: fee Chineke ofufe.
Ọ sịkwara m, Akachiela okwu nile nke amụma nke akwụkwọ a akara: n’ihi na oge ahụ dị nso.
Onye na-ezighị ezi, ya nọgide na-ezighị ezi: onye rụrụ arụ, ya nọgide na-adị rụrụ arụ: onye ezi omume, ya nọgide na-adị ezi omume: onye dị nsọ, ya nọgide na-adị nsọ.
Leenu, abịa m ọsọ ọsọ; ụgwọ ọrụ m sokwa m, inye onye ọ bụla dịka ọrụ ya ga-adị. A bụ m Alfa na Omega, mbido na ọgwụgwụ, onye mbụ na onye ikpeazụ. Mkpughe 22:7–13.
Akwụkwọ Mkpughe ji nlezianya kọwaa na mgbe Jọn na-edekọ ozi ahụ, na ozi ahụ ga-adabere n’elu ụkpụrụ nke mbido na-akọwa ọgwụgwụ. Ozi ahụ bụ eziokwu mbụ e meghere n’Akwụkwọ Mkpughe, ma otu eziokwu ahụ kwa bụ nke ikpeazụ a na-ekwu n’akwụkwọ ahụ. Ma n’ime àmà ahụ dị na mbido na n’ọgwụgwụ Akwụkwọ Mkpughe, Jisọs na-akọwa Onwe Ya dị ka Alfa na Omega, mbido na ọgwụgwụ, na dịka Onye Mbụ na Onye Ikpeazụ.
Amaokwu atọ mbụ nke akwụkwọ Mkpughe na-akọwapụta ozi ịdọ aka ná ntị ikpeazụ nye ụmụ mmadụ. Ọ bụ ịdọ aka ná ntị nke na-ebute ọrịa ọjọọ asaa ikpeazụ na Ọbịbịa nke Abụọ nke Kraịst ụzọ. E “zitere” ozi nke Mkpughe nke Jisọs Kraịst ma “gosipụta ya site n’ihe ịrịba ama” “site n’aka mmụọ ozi ya.”
A na-akọwapụta otu ozi ịdọ aka ná ntị ahụ n’akụkụ ikpeazụ nke Mkpughe, a na-anọchikwa ya anya dị ka mmụọ-ozi nke atọ nke Mkpughe iri na anọ.
Mmụọ-ozi nke atọ soro ha, na-ekwu n’olu ukwu, Ọ bụrụ na onye ọ bụla akpọọ anụ-ọhia ahụ na oyiyi ya isiala, ma nata akara ya n’egedege ihu ya, ma ọ bụ n’aka ya, onye ahụ ga-aṅụkwa mmanya nke ọnụma Chineke, nke a wụsara n’enweghị ngwakọta n’ime iko nke iwe ya; a ga-ata ya ahụhụ n’ọkụ na sọlfọ n’ihu ndị mmụọ-ozi dị nsọ, nakwa n’ihu Nwa Atụrụ ahụ: Anwụrụ nke ahụhụ ha na-arịgo ruo mgbe ebighị ebi ebi: ha enweghịkwa izuike ehihie ma ọ bụ abalị, ndị ahụ na-akpọ anụ-ọhia ahụ na oyiyi ya isiala, na onye ọ bụla nke na-anata akara aha ya. Mkpughe 14:9–11.
Ozi ịdọ aka ná ntị ikpeazụ bụ ozi e gosiri dịka nke mmụọ ozi nke atọ. Ọ bụ ịdọ aka ná ntị ikpeazụ n’ihi na ọ na-akọwapụta nnwale ikpeazụ nke a ga-enye ụmụ mmadụ. E nwekwara mmụọ ozi ọzọ nke na-esochi ma soro mmụọ ozi nke atọ ahụ jikọta, ma ozi nke mmụọ ozi ahụ bụkwa ozi ịdọ aka ná ntị ikpeazụ.
Mgbe ihe ndị a gasịrị, ahụrụ m mmụọ-ozi ọzọ ka o si n’eluigwe na-abịa ala, onye nwere ikike dị ukwuu; ebubekwara ụwa ìhè site n’ebube ya. O wee jiri olu dị ike tie mkpu n’ike, sị, Babilọn ukwu ahụ adaala, adaala, ọ ghọwokwa ebe obibi nke ndị mmụọ ọjọọ, na ebe nchekwa nke mmụọ ọ bụla rụrụ arụ, na ọnụnọ nke nnụnụ ọ bụla na-adịghị ọcha nke a na-asị asị. N’ihi na mba niile aṅụwo mmanya nke iwe nke ịkwa iko ya, ndị eze nke ụwa esorowo ya kpọọ iko, ndị ahịa nke ụwa e sikwara n’ụba nke ihe okomoko ya baa ọgaranya.
Ma anụrụ m olu ọzọ si n’eluigwe, na-asị, Si n’ime ya pụta, ndị m, ka unu ghara ịbụ ndị ha na ya na-ekekọrịta mmehie ya, ka unu wee ghara ịnara ihe n’ihe otiti ya. N’ihi na mmehie ya eruola ruo n’eluigwe, Chineke echetakwala ajọ omume ya nile. Nkpughe 18:1–5.
A na-anọchi ozi ahụ nke bụ Mkpughe nke Jizọs Kraịst n’isi nke mbụ, isi nke iri na anọ, isi nke iri na asatọ na isi nke iri abụọ na abụọ. A na-egosi ozi ahụ site n’aka mmụọ-ozi nke a kpọrọ aha ya n’ebe mbụ na nke ikpeazụ e zoro aka na ya n’Akwụkwọ Mkpughe dịka mmụọ-ozi Gebriel, ma n’isi nke iri na anọ na nke iri na asatọ, a na-anọchi ozi ahụ n’ụzọ ihe nnọchianya site n’aka mmụọ-ozi nke na-efegharị n’eluigwe ma ọ bụ nke na-esi n’eluigwe rịdata.
Mmụọ-ozi ahụ nke na-abịa ala site n’eluigwe n’isi nke iri na asatọ ka e buru ụzọ gosi n’onyinyo ya n’isi nke iri mgbe mmụọ-ozi dara ala ma tinye otu ụkwụ n’elu ala na nke ọzọ n’elu osimiri. Mmụọ-ozi ahụ nwere akwụkwọ, nke e nyere Jọn iwu ka o rie, nke na-eme ka ọnụ ya dị ụtọ ma na-eme ka afọ ya dị ilu. Akwụkwọ ahụ Jọn riri bụ ozi, ma ozi ahụ nke obere akwụkwọ ahụ nọchiri anya ya na-egosi n’onyinyo ozi nke mmụọ-ozi nke Mkpughe iri na asatọ, ya mere ọ bụkwa nnọchite nke ozi ịdọ aka ná ntị ikpeazụ.
A gwara anyị na e zigara ozi Chineke ma mee ka a mara ya site n’aka mmụọ ozi; ma mgbe anyị jiri nlezianya chọọ ozi ịdọ aka ná ntị ikpeazụ nke e sere n’akwụkwọ Mkpughe, anyị na-achọpụta na ugboro asaa, mmụọ ozi na-anọchi anya ozi ịdọ aka ná ntị ikpeazụ ahụ. N’oge mbụ na nke ikpeazụ, ọ bụ mmụọ ozi ahụ, Gabriel. Mgbe ahụ, n’Mkpughe isi nke iri, anyị nwere mmụọ ozi na-arịdata, nwee obere akwụkwọ n’aka ya. N’Mkpughe isi nke iri na anọ, anyị nwere mmụọ ozi atọ ọzọ, ha niile na-anọchi anya ozi ịdọ aka ná ntị ikpeazụ ahụ. Mgbe ahụ, n’Mkpughe isi nke iri na asatọ, anyị nwere mmụọ ozi ọzọ na-anọchi anya otu ozi ịdọ aka ná ntị ikpeazụ ahụ kpamkpam. Ozi ịdọ aka ná ntị ikpeazụ asaa ka mmụọ ozi na-anọchi anya ha. Nke mbụ na nke ikpeazụ bụ mmụọ ozi Gabriel, ma mmụọ ozi ise ndị dị n’etiti nke mbụ na nke ikpeazụ bụ ndị mmụọ ozi ihe nnọchianya.
N’ezie, nke ọ bụla n’ime ụka asaa ahụ nwekwara mmụọ-ozi ya, ma ha na-eburu ozi nye ụka ndị ahụ, ebe ozi ịdọ aka ná ntị ikpeazụ nke anyị na-atụle bụ ozi nke ụwa niile so n’etiti ndị a na-agwa ya okwu.
A ga-enyocha nke ọma nke ọ bụla n’ime ahịrị amụma asaa ahụ nke na-anọchi anya ozi ịdọ aka ná ntị ikpeazụ, ma kwekọọtakwa ha n’etiti onwe ha, ma n’oge a achọrọ m naanị ịkọwa ụkpụrụ bụ isi nke Alfa na Omega. Oge mbụ e kwuru okwu banyere otu isiokwu n’Okwu Chineke bụ ntụaka kacha mkpa. Oge mbụ e kwuru banyere “mkpụrụ” n’ime Baịbụl bụ na Jenesis 1:11 ebe a gwara anyị na mkpụrụ ahụ ga-amịpụta “dịka ụdị ya si dị.” Nkwuputa mbụ banyere mkpụrụ ahụ na-emesi ike na ọ nwere DNA dị mkpa iji mụbaa onwe ya. Jizọs kọwara Okwu Chineke dị ka mkpụrụ.
N’otu ahụ ka Jisọs si n’ụlọ pụta, gaa nọdụ n’akụkụ osimiri. Ìgwè mmadụ dị ukwuu wee zukọtara n’ebe ọ nọ, nke mere na ọ banyere n’ụgbọ mmiri, nọọdụ ala; ìgwè mmadụ ahụ dum wee guzo n’akụkụ mmiri. O wee gwa ha ọtụtụ ihe n’ilu, sị,
Lee, onye-ọgha mkpụrụ gara ịgha mkpụrụ; ma mgbe ọ na-agha ha, ụfọdụ mkpụrụ dara n’akụkụ ụzọ, nnụnụ wee bịara rie ha. Ụfọdụ dara n’elu ebe nkume dị, ebe ha enweghị ala dị ukwuu; ozugbo ha pupụtara, n’ihi na ha enweghị omimi ala. Ma mgbe anyanwụ pụtara, ha kpọrọ nkụ; ebe ha enweghị mgbọrọgwụ, ha kpọnwụrụ akpọnwụ. Ụfọdụkwa dara n’etiti ogwu; ogwu ndị ahụ pulitere, ma kpagbuo ha. Ma ụfọdụ dara n’ala ọma, wee mịa mkpụrụ, ụfọdụ otu narị n’otu, ụfọdụ iri isii n’otu, ụfọdụ iri atọ n’otu. Onye nwere ntị ịnụ, ya nụrụ.
Ndị na-eso ụzọ ya wee bịakwute ya, sị ya, Gịnị mere i ji agwa ha okwu n’ilu?
Ọ zara, sị ha: N’ihi na e nyere unu ka unu mara ihe omimi nile nke alaeze eluigwe, ma ọ dịghị enye ha ya. N’ihi na onye ọbụla nwere, a ga-enye ya, ọ ga-enwekwa karịa n’ụba; ma onye ọbụla na-enweghị, ọbụna ihe o nwere ka a ga-anapụ ya. Ya mere ka m ji agwa ha okwu n’ilu: n’ihi na mgbe ha na-ahụ, ha anaghị ahụ ụzọ; mgbe ha na-anụkwa, ha anaghị anụ, ha aghọtakwa. Ma amụma Esaịa mezuru n’ime ha, nke na-asị, N’ịnụ ka unu ga-anụ, ma unu agaghị aghọta; n’ịhụkwa ka unu ga-ahụ, ma unu agaghị aghọta ihe: n’ihi na obi ndị a aghọwo nke juru arọ, ntị ha adịghịkwa ege nke ọma, anya ha kwa ka ha mechiri emechi; ka o wee ghara ịbụ na mgbe ọ bụla ha ga-eji anya ha hụ, jiri ntị ha nụ, jiri obi ha ghọta, tụgharịa, m wee gwọọ ha.
Ma ngọzi dịrị anya unu, n’ihi na ha na-ahụ ụzọ; na ntị unu, n’ihi na ha na-anụ ihe. N’ihi na n’ezie asị m unu, na ọtụtụ ndị amụma na ndị ezi omume chọsiri ike ịhụ ihe ndị unu na-ahụ, ma ha ahụbeghị ha; na ịnụ ihe ndị unu na-anụ, ma ha anụbeghị ha.
Nụọnụ, ya mere, ilu nke onye na-agha mkpụrụ.
Mgbe onye ọ bụla nụrụ okwu nke alaeze ahụ, ma ghara ịghọta ya, onye ajọ ahụ na-abịa, wepụkwa ihe ahụ a kụrụ n’obi ya. Nke a bụ onye ahụ natara mkpụrụ ahụ n’akụkụ ụzọ.
Ma onye ahụ natara mkpụrụ ahụ n’ebe okwute dị, onye ahụ bụ onye na-anụ okwu ahụ, ma ozugbo o ji ọṅụ nabata ya; ma o nweghị mgbọrọgwụ n’ime onwe ya, kama ọ na-anọgide naanị nwa oge: n’ihi na mgbe mkpagbu ma ọ bụ nsogbu biliri n’ihi okwu ahụ, ozugbo ahụ ọ na-asụ ngọngọ.
Onye natara mkpụrụ n’etiti ogwu bụkwa onye ahụ nke na-anụ okwu ahụ; ma nchegbu nke ụwa a na aghụghọ nke akụ na ụba na-akpagbu okwu ahụ, o wee bụrụ onye na-amịghị mkpụrụ.
Ma onye ahụ a kụrụ mkpụrụ n’ala ọma bụ onye ahụ na-anụ okwu ahụ ma ghọta ya; onye ahụ kwa na-amị mkpụrụ, ma na-ebupụta, ụfọdụ otu narị ugboro, ụfọdụ iri isii, ụfọdụ iri atọ. Matiu 13:1–23.
Mkpụrụ, nke bụ Okwu Chineke, nwere DNA niile dị mkpa iji mepụta osisi zuru ezu. Nkọwa mbụ e kwuru banyere otu isiokwu n’Okwu Chineke gụnyere ihe ndị ahụ nile dị n’ime isiokwu ahụ. A na-akọwapụta eziokwu a dị ka “usoro nke mkpọrọtụ mbụ.” Ka a na-enyocha usoro a nke ọma karị, otú ahụ ka o si bụrụ ihe a pụrụ ijide n’aka karịa.
Tupu anyị aga n’ihu n’ịkọwa Alfa na Omega na nkọwa nke Okwu Chineke dị ka mkpụrụ, ọ bara uru ịtụle, site n’akụkụ Akwụkwọ Nsọ anyị ka kpọtụrụ n’ime Matiu, ụfọdụ isi okwu ndị metụtara ihe anyị na-atụle banyere akwụkwọ Mkpughe. Ndị amụma niile na-ekwu maka ọgwụgwụ ụwa.
“Onye ọ bụla n’ime ndị amụma ochie ahụ ekwughị nke ukwuu maka oge nke ha karịa maka oge anyị, nke mere na ibu-amụma ha ka dị n’ọrụ maka anyị. ‘Ugbu a ihe ndị a niile mere ha ka ha bụrụ ihe atụ: e wee deekwa ha maka ịdọ aka ná ntị anyị, anyị ndị ọgwụgwụ nke ụwa bịakwasịrị.’ 1 Ndị Kọrint 10:11. ‘Ọ bụghị nye onwe ha, kama ọ bụ nye anyị ka ha jere ozi n’ihe ndị ahụ, nke a na-akọrọ unu ugbu a site n’aka ndị kwusara unu ozioma site n’Mmụọ Nsọ e si n’eluigwe zitere; ihe ndị ahụ bụ nke ndị mmụọ ozi na-achọsi ike ileba anya n’ime ha.’ 1 Pita 1:12....”
“Baịbụl achịkọtala ma kekọtakwa ọnụ akụ ya nile maka ọgbọ ikpeazụ a. Ihe omume ukwu nile na omume dị nsọ dị arọ nke akụkọ ihe mere eme nke Agba Ochie abụwo, ma na-adịkwa, na-emeghachi onwe ha n’ime nzukọ n’ụbọchị ikpeazụ ndị a.” Selected Messages, akwụkwọ nke 3, 338, 339.
Akụkụ Akwụkwọ Nsọ a na-enye ndị àmà atọ, (Pọl, Pita na Ellen White) ndị na-agba àmà banyere eziokwu ahụ bụ na ndị amụma niile na-ekwu okwu banyere ọgwụgwụ ụwa, nke bụ nnọọ oge ahụ a na-ewepụ akara nzuzo dị n’akwụkwọ Mkpughe. Ya mere, na Matiu isi nke iri na atọ, mgbe Jisọs sịrị, “ngọzi nādiri anya unu, n’ihi na ha na-ahụ: na ntị unu, n’ihi na ha na-anụ. N’ihi na n’ezie asị m unu, na ọtụtụ ndị amụma na ndị ezi omume achọwo ịhụ ihe ndị unu na-ahụ, ma ha ahụghị ha; na ịnụ ihe ndị unu na-anụ, ma ha anụghị ha,” Ọ na-egosipụta otu ngọzi ahụ e depụtara n’amaokwu atọ mbụ nke isi mbụ nke Mkpughe.
Ngọzi nādiri onye ahụ nke na-agụ ya, na ndị ahụ na-anụ okwu amụma a, ma na-edebe ihe ndị e dere n’ime ya: n’ihi na oge ahụ adịla nso. Mkpughe 1:3.
Jizọs nyere ilu nke Ọgha Mkpụrụ, ma mgbe ahụ a duru ndị na-eso ụzọ ya ka ha bịa kparịta ya ajụjụ banyere ilu ahụ. Ma tupu ewebata ha n’ime mkparịta ụka na Jizọs, Ọ sịrị ha, ma nke ka mkpa, sịrị anyị, “Onye nwere ntị ịnụ ihe, ya nụ.”
Jizọs nyere ilu ahụ ma mechie ya site n’ịdọ aka ná ntị nye ndị ga—anụ. Mgbe ahụ, a duru ndị na-eso ụzọ ya banye n’ọmụmụ ebe Jizọs na-ekwu banyere opekata mpe echiche atọ dị mkpa. Ọ na-egosi ọdịiche dị n’etiti klas abụọ nke ndị na-anụ, ma n’ime ime nke a ọ na-ezo aka n’otu akụkụ sitere n’akwụkwọ Aịzaịa iji weta àmà nke abụọ banyere klas abụọ nke ndị na-anụ (n’ihi na chetakwanụ na e debere ihe a niile n’usoro gbasara ndị ahụ ga-anụ). Echiche nke atọ ọ na-egosipụta, gafee klas abụọ nke ndị na-anụ na akwụkwọ Aịzaịa dịka àmà nke abụọ, bụ eziokwu ahụ na Okwu Chineke bụ mkpụrụ. Ya mere, eziokwu ahụ na Okwu Chineke bụ mkpụrụ so n’ihe a ga-anụ site n’aka ndị na-anụ Mkpughe nke Jizọs Kraịst n’isi nke mbụ nke Mkpughe. E nwere ndị na-anụ abụọ n’amaokwu atọ mbụ, dịka e nwekwara klas abụọ nke ndị na-anụ na Matiu iri na atọ. Matiu iri na atọ na-agbakwụnye naanị ụfọdụ nghọta banyere ụzọ dị iche iche ndị na-ajụ ịnụ si ahọpụta ịghara ịnụ. Ma àmà nke Aịzaịa na-agbakwunye ọbụna karịa n’ozi ahụ anyị kwesịkwara ịnụ.
N’afọ eze Uzaya nwụrụ ka m hụkwara Onyenwe anyị ka ọ nọ ọdụ n’elu ocheeze, nke dị elu ma e weliri elu, uwe mwụda ya wee jupụta n’ụlọ nsọ ahụ. N’elu ya ka ndị serafim guzo: nke ọ bụla nwere nku isii; o ji abụọ kpuchie ihu ya, jiri abụọ kpuchie ụkwụ ya, jiri abụọkwa fee efe. Otu wee kpọkuo ibe ya, sị, Nsọ, nsọ, nsọ, bụ Jehova nke ndị agha: ụwa nile jupụtara n’ebube ya. Ogidi ọnụ ụzọ ahụ wee maa jijiji n’olu nke onye ahụ nke kpọrọ oku, ụlọ ahụ wee jupụta n’anwụrụ ọkụ.
Mgbe ahụ ka m sịrị, Ahụhụ dịrị m! n’ihi na e bibiela m; n’ihi na abụ m nwoke nke egbugbere ọnụ ya na-adịghị ọcha, ana m ebikwa n’etiti ndị mmadụ nke egbugbere ọnụ ha na-adịghị ọcha: n’ihi na anya m ahụwo Eze ahụ, Jehova nke ndị agha.
Mgbe ahụ, otu n’ime ndị serafim fere bịa n’ebe m nọ, na-ejide n’aka ya icheku ọkụ dị ndụ, nke o ji nkọ̀ were si n’elu ebe-ichụ-aja bulie ya: O wee tinye ya n’ọnụ m, sị, Lee, nke a emetụla egbugbere ọnụ gị aka; ewepụla ajọ omume gị, meekwa ka mmehie gị dị ọcha.
Ọzọkwa, anụrị m olu nke Onyenwe anyị, na-asị, Ònye ka M ga-eziga, ònye kwa ga-aga n’ihi anyị? Mgbe ahụ, asịrị m, Lee, anọ m ebe a; ziga m.
O wee sị, Gaa, gwa ndị a, Nụrụ anụrị n’ezie, ma unu aghọtakwala; hụkwanụ n’ezie, ma unu aghọtakwala ihe. Mee ka obi ndị a too abụba, mee ka ntị ha dị arọ, mechiekwa anya ha; ka ha ghara iji anya ha hụ, ma jiri ntị ha nụ, ma jiri obi ha ghọta, ma laghachi, ka a gwọọkwa ha.
Mgbe ahụ ka m sịrị, Onyenwe anyị, ruo ole mgbe? O wee zaa, Ruo mgbe obodo ndị ahụ ga-abụ ebe tọgbọrọ n’efu na-enweghị onye bi n’ime ha, na ụlọ ndị ahụ enweghị mmadụ, ala ahụ kwa ga-abụ nnọọ ebe a tọgbọrọ n’efu; Onyenwe anyị ewepụkwaa mmadụ gaa n’ebe dị anya, ma mkpapụ dị ukwuu adị n’etiti ala ahụ. Ma otu ụzọ n’ụzọ iri ka ga-adịkwa n’ime ya, ọ ga-alọghachikwa, a ga-eripụtakwa ya: dịka osisi teil na dịka osisi oak, nke ọdịdị ha dị n’ime ha mgbe ha dapụsịrị akwụkwọ ndụ ha: otu a ka mkpụrụ nsọ ahụ ga-abụ ọdịdị ya. Aịzaya 6:1–13.
N’ezie, akụkụ Akwụkwọ Nsọ a sitere n’Isaịa dị ịtụnanya n’ezie n’ịdị omimi nke isiokwu amụma ndị ọ na-ekwu maka ha. A tụlewo ọtụtụ n’ime isiokwu ndị a ugboro ugboro na Tebụl Habakuk, ya mere anyị ga-edochi ya nanị n’ịchịkọta isi ihe ndị dị n’akụkụ Akwụkwọ Nsọ a nke na-akwado echiche anyị banyere ntụaka Jisọs mere na okwu Ya bụ mkpụrụ.
E mewooro na Aịzaya n’akụkụ a na-anọchi anya onye amụma, ya merekwa ndị Chineke n’oge ọgwụgwụ. Nke ka mkpa n’ebe isi okwu anyị dị, Aịzaya na-anọchi anya otu ndị bi n’ime mmehie, n’agbanyeghị na ha na-arụ ọrụ n’ime ụka Chineke. Ruo mgbe Aịzaya natara mkpughe nke ebube Chineke, ọ ghọtaghị mmehie nke ya. Ọ bụ onye Laodisia, ọ bụ onye kpuru ìsì.
“Aịzaya akatọwo mmehie nke ndị ọzọ; ma ugbu a, ọ hụrụ onwe ya ka ekpughere ya n’otu ikpe ọmụma ahụ ọ kpọsara megide ha. O juputara n’ịnabata emume oyi, nke na-adịghị ndụ, n’ofufe ọ na-efe Chineke. Ọ maghị nke a ruo mgbe e nyere ya ọhụụ nke Onyenwe anyị. Lee ka amamihe na nkà ya si pụta ugbu a dị ntakịrị mgbe ọ lere ịdị nsọ na ebube nke ebe nsọ ahụ anya. Lee ka o si bụrụ onye na-erughị eru! Lee ka o si ghara ịdị njikere maka ije ozi dị nsọ! Echiche o nwere banyere onwe ya pụrụ igosipụta n’asụsụ nke Pọl onyeozi, ‘O wretched man that I am! who shall deliver me from the body of this death?’”
“Ma e zitere enyemaka nyeere Aịzaya n’oge nhụjuanya ya. ‘Mgbe ahụ otu n’ime ndị serafim fere bịakwute m, o ji icheku ọkụ dị ndụ n’aka ya, nke o ji mkpà were si n’elu ebe-ichu-àjà were ya: O wee tinye ya n’ọnụ m, sị, Lee, nke a emetụwo egbugbere ọnụ gị aka; ewepụrụla ajọ omume gị, a sachapụwokwa mmehie gị.’ Aịzaya 6:6, 7.”
“Ọhụ ahụ e nyere Aịzaya na-anọchi anya ọnọdụ nke ndị Chineke nọ n’ụbọchị ikpeazụ. E nyere ha ohere pụrụ iche ịhụ site n’okwukwe ọrụ ahụ na-aga n’ihu n’ebe nsọ eluigwe. ‘E meghekwara ụlọ nsọ Chineke nke dị n’eluigwe, e wee hụ n’ụlọ nsọ ya igbe ọgbụgba ndụ ya.’ Ka ha na-ele site n’okwukwe n’ime Ebe Kachasị Nsọ, ma hụ ọrụ Kraịst n’ebe nsọ eluigwe, ha na-achọpụta na ha bụ ndị egbugbere ọnụ ha na-adịghị ọcha,—ndị egbugbere ọnụ ha ekwuwo ihe efu ọtụtụ mgbe, na ndị amamihe ha edoghị nsọ ma ọ bụ jiri ha nye Chineke otuto. O kwesịrị ekwesị na ha ga-ada mbà n’obi mgbe ha tụnyere adịghị ike na erughị eru nke onwe ha na ịdị ọcha na ịma mma nke agwa Kraịst jupụtara n’ebube. Ma ọ bụrụ na ha, dị ka Aịzaya, anabata mmetụta ahụ Onyenwe anyị chọrọ ka e mee n’obi, ọ bụrụ na ha ewedaa mkpụrụ obi ha n’ihu Chineke, olileanya dịrị ha. Akwụ nke nkwa dị n’elu ocheeze ahụ, a ga-arụkwa n’ime ha ọrụ ahụ e mere maka Aịzaya. Chineke ga-aza arịrịọ ndị si n’obi dara ụda bịa.”
“Ebumnobi nke nnukwu ọrụ a dị nsọ nke Chineke bụ ịchịkọta ùkwù ọka ọnụ maka ụlọ nkwakọba ihe nke eluigwe; n’ihi na a ga-eme ka ụwa jupụta n’ebube nke Onyenwe anyị. Ya mere, ka onye ọ bụla ghara ida mmụọ ka ha na-ahụ ajọ omume nke juru ebe nile ma na-anụ okwu ndị na-esi n’egbugbere ọnụ ndị rụrụ arụ apụta. Mgbe ike nke ọchịchịrị ga-ahazi onwe ha imegide ndị Chineke; mgbe Setan ga-akpọkọta ndị agha ya maka nnukwu ọgụ ikpeazụ, ma ike ya yie ka ọ dị ukwuu ma fọrọ nke nta ka ọ bụrụ ihe na-emeri emeri kpamkpam, [mgbe ahụ] ọhụ doro anya nke ebube Chineke, ocheeze ahụ nke dị elu ma bulie elu, nke e ji akụ nkwa kpuchie n’elu ya, ga-enye nkasi obi, mmesi obi ike, na udo.” Review and Herald, December 22, 1896.
Ọhụ a “na-anọchi anya ọnọdụ nke ndị Chineke nọ n’ime ụbọchị ikpeazụ.” Ndị Chineke nọ n’ime ụbọchị ikpeazụ bụ ndị Laodisia.
Dee degaara mmụọ-ozi nke ụka ndị Laodisia akwụkwọ, sị; Ihe ndị a ka Amen, Onye-àmà kwesịrị ntụkwasị obi na onye eziokwu, mmalite nke ihe Chineke kere, na-ekwu; Amaara m ọrụ gị nile, na ị dịghị oyi, ị dịghịkwa ọkụ: ọ ga-amasị m ka ị bụrụ oyi ma ọ bụ ọkụ. Ya mere, n’ihi na ị bụ lukuwom, ị bụghịkwa oyi, ị bụghịkwa ọkụ, aga m asọpụ gị n’ọnụ m. N’ihi na ị na-asị, Abarawo m ụba, e mewokwa m ka m baa ọgaranya n’ihe onwunwe, ọ dịghịkwa ihe ọ bụla dị m mkpa; ma ị maghị na ị bụ onye a na-emekpa ahụ, na onye kwesịrị ebere, na ogbenye, na onye kpuru ìsì, na onye gba ọtọ: ana m adụ gị ọdụ ka ị zụta n’aka m ọlaedo a nụrụ n’ọkụ, ka i wee baa ọgaranya; na uwe ọcha, ka e wee yikwasa gị, ka ihere gba ọtọ gị ghara ịpụta ìhè; teekwa ọgwụ anya n’anya gị, ka i wee hụ ụzọ.
Ndị niile M hụrụ n’anya, ka M na-adọ aka ná ntị ma na-adọkwa ha aka n’ahụhụ: ya mere, nwee ọkụ n’obi, chegharịakwa. Lee, Anọ M n’ọnụ ụzọ, na-akụ aka: ọ bụrụ na onye ọ bụla anụ olu M, ma meghee ụzọ, M ga-abanye n’ebe ọ nọ, sorokwa ya rie nri anyasị, ya onwe ya esorokwa M. Onye ọ bụla meriri emeri ka M ga-enye ịnọdụ ala soro M n’oche-eze M, dịka M onwe M kwa meriri emeri, ma nọdụ ala soro Nna M n’oche-eze Ya.
Onye nwere nti, ya nu ihe Mụọ Nsọ na-agwa ụka nile. Mkpughe 3:14–22.
“Ozi e zigara nzukọ nke ndị Laodisia bụ nkwupụta ikpe na-ama jijiji, ọ dịkwa metụtara ndị nke Chineke n’oge a ugbu a.
“‘Dee nye mmụọ-ozi nke nzukọ nke ndị Laodisia akwụkwọ, sị: Ihe ndị a ka Amen ahụ, Onyeàmà ahụ kwesịrị ntụkwasị obi na eziokwu, mmalite nke ihe Chineke kere, na-ekwu; Amaara M ọrụ gị nile, na ị bụghị oyi ma ọ bụ ọkụ: ọ ga-adị M mma ma a sị na ị bụ oyi ma ọ bụ ọkụ. Ya mere, n’ihi na ị bụ naanị ṅara ṅara, ma ị bụghị oyi ma ọ bụ ọkụ, M ga-asọpụta gị n’ọnụ M. N’ihi na ị na-asị, Abụ m ọgaranya, akụbaala m, ọ dịghịkwa ihe ọ bụla dị m mkpa; ma ị maghị na ị bụ onye jọrọ njọ, na onye a ga-enwe ọmịiko n’ebe ọ nọ, na ogbenye, na onye ìsì, na onye gba ọtọ.’”
“N'ebe a, Onyenwe anyị na-egosi anyị na ozi ahụ ndị ozi ya ọ kpọrọ ka ha dọọ ndị mmadụ aka ná ntị ga-eburu nye ndị ya abụghị ozi udo na nchekwa. Ọ bụghị naanị ihe banyere nkuzi ma ọ bụ echiche efu, kama ọ bụ ihe a ga-eme n’omume n’akụkụ nile. A na-anọchi anya ndị nke Chineke n’ozi e zigara ndị Laodisia dị ka ndị nọ n’ọnọdụ nchekwa nke anụ ahụ. Ha nọ n’izu ike, na-ekwere onwe ha na ha nọ n’ọnọdụ dị elu n’ihe gbasara mmezu ime mmụọ. ‘N’ihi na ị na-asị, Abaram ọgaranya, e mewokwa ka m baa ụba n’ihe onwunwe, ọ dịghịkwa ihe ọ bụla m nọ ná mkpa ya; ma ị maghị na ị bụ onye a ga-enwe obi ebere n’ahụ ya, na onye nhụsianya, na ogbenye, na onye kpuru ìsì, na onye gba ọtọ.’”
“Gịnị bụ aghụghọ ka ukwuu nke pụrụ ịbịakwute uche mmadụ karịa ntụkwasị obi na ha nọ n’eziokwu mgbe ha nọ kpamkpam n’ụgha! Ozi nke Ezi Onyeàmà ahụ na-ahụ ndị nke Chineke nọ n’ime aghụghọ dị mwute, ma ha bụrụ ndị ezi obi n’ime aghụghọ ahụ. Ha amaghị na ọnọdụ ha bụ nke a ga-eru uju n’anya Chineke. Ka ndị a na-agwa okwu na-eto onwe ha ụtọ na ha nọ n’ọnọdụ ime mmụọ dị elu, ozi nke Ezi Onyeàmà ahụ na-agbaji nchekwa ha site n’ịkatọ na-atụ ụjọ banyere ezi ọnọdụ ha nke ìsì ime mmụọ, ogbenye, na nhụsianya. Àmà ahụ, nke na-egbu mgbu nke ukwuu ma sie ike, apụghị ịbụ mmehie, n’ihi na ọ bụ Ezi Onyeàmà ahụ na-ekwu okwu, àmà Ya ga-abụkwa nke ziri ezi.
“Ọ na-esiri ndị na-enwe mmetụta na ha nọ ná nchebe n’ihe ha nwetaraworo, ma ndị kwekwara na ha bụ ndị bara ọgaranya n’ịma ihe ime mmụọ, ike ịnara ozi ahụ nke na-ekwupụta na e duhiewo ha nakwa na ha nọ ná mkpa nke amara ime mmụọ ọ bụla. Obi nke e doro nsọghị bụ ‘aghụghọ karịa ihe niile, bụrụkwa nke ajọ njọ nke ukwuu.’ E gosiri m na ọtụtụ na-eto onwe ha ụtọ na ha bụ ezi Ndị Kraịst, ebe ha enweghị ọbụna otu mpekere ìhè sitere n’aka Jisọs. Ha enweghị ahụmahụ dị ndụ nke onwe ha n’ime ndụ nke Chineke. Ha chọrọ ọrụ miri emi na nke zuru ezu nke iweda onwe ha ala n’ihu Chineke tupu ha enwee ike ịmata ezi mkpa ha dị maka mgbalị siri ike, na-anọgide anọgide, iji nweta amara ndị ahụ dị oké ọnụ ahịa nke Mmụọ Nsọ.” Testimonies, mpịakọta nke 3, 252, 253.
Ozugbo a tọghatara Aịzaya pụọ n’ọnọdụ Laodisia ya, o ji aka ya wepụta onwe ya iburu ozi ịdọ aka ná ntị ikpeazụ ahụ gaa n’ụwa. Amaokwu nke atọ nke isi nke isii na-ejikọta akụkọ amụma Aịzaya na akụkọ amụma nke Mkpughe iri na asatọ, mgbe mmụọ ozi ahụ na-arịdata ma jiri ebube ya mee ka ụwa nwuo ìhè.
Ma emesịa n’ihe ndị a, ahụrụ m mmụọ ozi ọzọ ka o si n’eluigwe rịdata, onye nwere nnukwu ike; e wee mee ka ụwa mụchie ìhè site n’ebube ya. Mkpughe 18:1.
Aịzaya na-anọchite anya ndị nke Chineke n’oge ahụ mgbe mmụọ-ozi nke Mkpughe iri na asatọ na-agbada, n’ihi na mgbe e webatara ya n’ụlọ nsọ nke eluigwe, ọ nụrụ ndị serafim ka ha na-ekwusa, sị, “Nsọ, nsọ, nsọ, ka Onyenwe ndị agha dị: ụwa dum jupụtara n’ebube ya.” Aịzaya, dị ka Jọn n’akwụkwọ Mkpughe, na-anọchite anya ndị nke Chineke ndị na-ekwusa ozi ịdọ aka ná ntị ikpeazụ. Jọn kpọrọ ndị nke Chineke “ndị fọdụrụnụ,” ma Aịzaya kpọrọ ha “otu ụzọ n’ụzọ iri,” ma ọ bụ otu ụzọ n’ụgwọ iri. Mgbọrọgwụ okwu ahụ n’asụsụ Hibru pụtara “inye otu ụzọ n’ụgwọ iri.”
Ajụjụ amụma ahụ nke sịrị, “ruo ole mgbe?” nke Aịzaya jụrụ, ka a na-ajụ ugboro ugboro n’Okwu Chineke (ma n’ihi mkpụmkpụ okwu, azịza nye ajụjụ ahụ nke sịrị, “ruo ole mgbe?” bụ na ọ na-akara mbata iwu Sọnde nke mba n’United States.) Dị ka Ellen White si kwuo, n’oge ahụ “ndapụta okwukwe nke mba ga-esochi ya nbibi nke mba,” ma dịka Aịzaya si kwuo, ọ bụ mgbe “obodo nile ga-abụ mkpọmkpọ ebe n’enweghị onye bi n’ime ha, na ụlọ nile n’enweghị mmadụ, ala ahụ kwa ga-abụ nnọọ ihe tọgbọrọ n’efu, Ma Jehova ewepụwo mmadụ n’ebe dị anya, ka ọdịda ukwuu wee dịrị n’etiti ala ahụ.” “Ọdịda ukwuu dị n’etiti ala ahụ” bụ “ọtụtụ” ahụ a ga-akwatu n’iwu Sọnde dị ka Daniel 11:41 si kwuo. Ndị a bụ ndị ahụ nke Aịzaya isi nke isii na Matiu isi nke iri na atọ, ndị nwere anya ma ha anaghị ahụ, ndị nwekwara ntị ma ha anaghị anụ, nakwa ndị ahụ nọ na Mkpughe isi nke atọ ndị jụrụ ndụmọdụ ahụ e nyere ụka Laodisia.
Ọ ga-abanyekwa n’ala ahụ dị ebube, a ga-emekwa ka ọtụtụ mba daa: ma ndị a ga-agbanarị n’aka ya, ya bụ, Edom, na Moab, na ndị isi nke ụmụ Amọn. Daniel 11:41
Aịzaya hụrụ ọhụụ nke Jizọs Kraịst n’ebe nsọ Ya, dịka Jọn hụkwara n’Akwụkwọ Mkpughe. Aịzaya na-anọchi anya “otu ụzọ n’ime iri” ma ọ bụ ụzọ ụtụ-iri nke “na-alaghachi” ma “a ga-eri ya” dịka osisi. Okwu Hibru a sụgharịrị dịka “eri” pụtara iripịa site n’ọkụ. Ma “otu ụzọ n’ime iri” ahụ nwere “ihe dị n’ime” ha nke ọkụ ahụ na-adịghị eripịa. O doro anya na akụkụ itoolu n’ime iri enweghị ihe ahụ? Ọkụ a kọwara dịka nke na-ericha ma na-eripịa osisi teil na osisi oak bụ ọkụ nke Onyeozi nke Ọgbụgba-ndụ ahụ, onye na-abịa na mberede n’ụlọ nsọ Ya n’akwụkwọ Malakaị.
Lee, M ga-eziga onye-ozi m, ọ ga-akwado ụzọ n’ihu m: Onye-nwe anyị, onye unu na-achọ, ga-abịakwa na mberede n’ụlọ nsọ ya, bụ́kwa onye-ozi nke ọgbụgba ndụ ahụ, onye unu na-enwe mmasị n’ime ya: lee, ọ ga-abịa, ka Jehova nke usuu ndị agha kwuru.
Ma ònye ga-enwe ike iguzogide ụbọchị ọbịbịa ya? ònye ga-eguzokwa mgbe ọ pụtara? n’ihi na ọ dị ka ọkụ nke onye na-asacha ọla, dịkwa ka ncha nke ndị na-asacha uwe: Ọ ga-anọdụkwa ala dịka onye na-asacha ọla na onye na-eme ka ọlaọcha dị ọcha: ọ ga-eme ka ụmụ Livai dị ọcha, sachapụkwa ha dịka ọlaedo na ọlaọcha, ka ha wee chụọrọ Onyenwe anyị àjà n’ezi omume. Mgbe ahụ àjà nke Juda na Jerusalem ga-atọ Onyenwe anyị ụtọ, dịka n’ụbọchị ndị ochie, na dịka n’afọ ndị mbụ. Malakaị 3:1–4.
Nke iri nke iri Aịzaya, (nke bụ otu ụzọ n’ụzọ iri) bụkwa “onyinye n’ezi omume” nke Malakaị. Onyinye Malakaị bụ ndị nke Chineke, ndị a na-anọchi anya ha dịka “ụmụ Levi,” ndị a na-asachapụ site n’ọkụ iji mepụta “onyinye n’ezi omume”; ndịkwa ahụ “ọkụ riri” n’akaebe Aịzaya bụ iri nke iri ahụ, ma ọ bụ otu ụzọ n’ụzọ iri.
Dị ka amara Chineke nke e nyere m si dị, dịka onye-amamihe n’ọrụ iwulite ụlọ, etinyewo m ntọala ahụ, onye ọzọ na-ewukwa n’elu ya. Ma ka onye ọ bụla lezienụ anya otú o si ewu n’elu ya. N’ihi na ọ dịghị onye ọbụla pụrụ ịtọ ntọala ọzọ karịa nke a tọwororị, nke bụ Jisọs Kraịst. Ugbu a, ọ bụrụ na onye ọ bụla ewuo n’elu ntọala a ọlaedo, ọlaọcha, nkume dị oké ọnụ ahịa, osisi, ahịhịa akọrọ, ọka ahịhịa; a ga-eme ka ọrụ onye ọ bụla pụta ìhè: n’ihi na ụbọchị ahụ ga-ekwupụta ya, ebe a ga-ekpughe ya site n’ọkụ; ọkụ ahụ ga-anwalekwa ọrụ onye ọ bụla ụdị ọ bụ. 1 Ndị Kọrịnt 3:10–13.
Pọl n'ebe a na-ekwupụta na a ga-ekpughe ọrụ onye ọ bụla site n'“ọkụ”. N'akwụkwọ Malakaị, ọkụ ahụ na-agba ihe nzu niile ọkụ, wepụ ya. N'Aịsaịa, ime ka “otu ụzọ n’ime iri” dị ọcha na-eme “mgbe” ha tufuru akwụkwọ ha. Akwụkwọ bụ akara nke mmehie zoro ezo, nrịgo onwe, na ntụkwasị obi n’echiche mmadụ, dịka Adam na Iv gbara ama.
“Nke iri” nke Aịzaya nwere ihe dị n’ime ha nke a na-apụghị ịkpọchapụ n’ọkụ, ihe ahụ bụkwa “mkpụrụ nsọ.” Ha nwere Kraịst n’ime ha, olileanya nke ebube. Aịzaya onwe ya bụ “mkpụrụ nsọ,” ọ bụkwa “nke iri” ahụ nke ọ na-akọwapụta. Ma “mkpụrụ nsọ” ma “nke iri” na-alaghachi site n’ọnọdụ Laodisia laghachi n’ọnọdụ Filadelfịa site na Mkpughe nke Jisọs Kraịst n’ebe nsọ Ya nọ.
Ọhụ nke ebube Chineke nke na-eme ka Aịsaịa tie mkpu na ọ laala n’iyi, na ọ bụ mmadụ na-adịghị ọcha, onye mmehie nke na-achọ mgbaghara, na-eme n’ụlọ nsọ eluigwe mgbe osisi na-awụpụ akwụkwọ ha. Okwu a bụ “wụpụ” pụtara “ịtụpụ n’èzí”, ma ọ bụ “ịkpụda” osisi. A na-anọchi anya ịchụpụ Laodisia n’ebe a. “Otu n’ime iri” ma ọ bụ ndị fọdụrụ ga-agabiga n’ọkụ “nsacha” nke Onye-ozi nke Ọgbụgba-ndụ Malakaị wetara, si otu a mee ka ọrụ mmadụ ha kpọọ ọkụ n’ụzọ ime mmụọ, ma si otu a hapụ naanị “ihe bụ isi” nke a na-apụghị ịkpọcha n’ọkụ, nke bụ “Mkpụrụ Nsọ” ahụ. Ndị jụrụ ịnụ ihe a ga-awụpụ dịka akwụkwọ nwụrụ anwụ nke akọrọ akọrọ, ma ọ bụ ka a ga-agbụpụta ha n’ọnụ Onyenwe anyị.
Jisọs bụ Mkpụrụ Nsọ ahụ, mkpụrụ ọ bụla nwekwara DNA niile dị mkpa iji mepụta osisi ahụ dum. Okwu Chineke bụ mkpụrụ, ya mere, mkpọtụ mbụ e kwuru ihe ọ bụla banyere ya n’Okwu Chineke nwere ozi niile dị mkpa iji mee ka isiokwu ahụ ruo ntozu-oke ya n’uju n’ime onye kwere ekwe, ma ọ bụrụ na aghọta ya nke ọma.
Aịzaịa isi nke isii na-akọwa otu ndị mmadụ ndị na-agaghị “anụ” n’oge ahụ mgbe ị GHAGHỊ ịnụ ka e wee gọzie gị site n’ozi nke Mkpughe nke Jizọs Kraịst. Ndị ahụ Jizọs zoro aka na ha bụ ndị Chineke họpụtara, ha bụ nwunye Ya, ha bụ ndị ọgbụgba ndụ Ya, ha bụ Izrel oge ochie.
Izrel ogee ma ọ bụ Izrel mbụ bụ ihe nnọchianya nke Izrel nke oge a ma ọ bụ Izrel ikpeazụ. Ndị nke Chineke n’oge ọgwụgwụ nke ụwa bụ ndị Seventh-day Adventist, ndị Ya họpụtara, nwunye Ya, ndị ọgbụgba-ndụ Ya—Izrel nke oge a. Ihe àmà nke akụkọ Aịzaịa, jikọtara ya na akụkọ Kraịst, na-enye ndị àmà abụọ nke na-eguzobe na n’oge ọgwụgwụ nke ụwa, okwukwe Seventh-day Adventist ga-adị n’“ọnọdụ” furu efu nke a na-apụghị ịzọpụta, nke e ji ozi e zigara Leọdísea nọchite anya ya.
N’eziokwu, ha abụghị ndị a na-apụghị ịzọpụta, kama ha bụ naanị ndị a na-apụghị ịzọpụta n’ọnọdụ Laodisia ha nọ, dịka Aịzaya dị tupu ahụmahụ ya, nakwa dịka ndị Juu nke akụkọ ihe mere eme nke Kraịst dị.
Otu n’ime ihe ndị otu Laodicea ga-“anụ” bụ ilu banyere Ọgha Mkpụrụ ahụ. Ọ ga-“anụ” n’ilu ahụ na Okwu Chineke bụ “mkpụrụ”, mkpụrụ dị nsọ. Mgbe a “nụrụ” nke ahụ, mgbe ahụ, a na-atọ ntọala nke na-amalite imeghe ozi nzuzo nke Mkpughe, n’ihi na ozi ahụ e kekọtara n’ime nghọta miri emi nke na Jisọs bụ Alfa na Omega, Mbụ na Ikpeazụ, Mmalite na Ọgwụgwụ. Ịghọta mmekọrịta nke ọgwụgwụ na mmalite gụnyere ịghọta na Jisọs bụ Okwu ahụ, na Ọ bụ Mkpụrụ ahụ.
Na mbido ka Okwu ahụ dịrị, Okwu ahụ nọnyekwara Chineke, Okwu ahụ bụkwa Chineke. Otu a ka ọ dị na mbido nọnyere Chineke. Emere ihe niile site n’aka Ya; ma ọ dịghị ihe ọbụla e mere nke e mere na-enweghị Ya. N’ime Ya ka ndụ dị; ndụ ahụ bụkwa ìhè nke mmadụ. Ìhè ahụ na-enwu n’ọchịchịrị; ọchịchịrị ahụ aghọtaghịkwa ya. Jọn 1:1–5.
Ugbu a, e mere Abraham na mkpụrụ ya nkwa ndị ahụ. Ọ naghị asị, Ma nye mkpụrụ dị iche iche, dị ka nke ọtụtụ; kama dị ka nke otu, Ma nye mkpụrụ gị, nke bụ Kraịst. Ndị Galeshia 3:16.
Iji ghọta mmekọrịta dị n’etiti ọgwụgwụ na mmalite chọrọ nghọta nke “iwu nke mkpụta mbụ.” Iwu nke mkpụta mbụ na-egosi na mmalite nke isiokwu bụ ntụaka kachasị mkpa n’ihi na ọ nwere akụkọ ahụ dum, ebe ọ bụ na, dịka Okwu Chineke, ọ bụ mkpụrụ. Ntụaka ikpeazụ bụ nke abụọ n’ịdị mkpa, n’echiche ahụ na ọ bụ ebe ahụ ka a na-ejikọta akụkụ niile nke akụkọ ahụ ọnụ, na-ahapụghị njedebe ọ bụla tọgbọrọ n’efu. Ma ọ bụ ntụaka ndị dị n’etiti banyere isiokwu ka na-agbakwunye ike na doo anya n’akụkọ ahụ, ma n’echiche ahụ, etiti dịkwa mkpa dị ka mmalite ma ọ bụ ọgwụgwụ.
E nwere ọtụtụ ihe ndị ọzọ a ga-atụle gbasara isiokwu a, ma ka anyị laghachi n’akụkụ Akwụkwọ Nsọ dị na Matiu iri na atọ, anyị pụrụ ịhụ na Jizọs kọwara ụdị mmadụ abụọ ndị na-anụ ma ọ bụ ndị na-anụghị. Ọ kọwara ụzọ karịrị otu e si ghara ịnụ, ma mgbe ahụ Ọ kpọsara ngọzi n’elu ndị na-anụ.
Ma ngọzi nādiri anya unu, n’ihi na ha na-ahụ; na ntị unu, n’ihi na ha na-anụ. N’ihi na n’ezie asị m unu, na ọtụtụ ndị amụma na ndị ezi omume chọsiri ike ịhụ ihe ndị unu na-ahụ, ma ha ahụbeghị ha; na ịnụkwa ihe ndị unu na-anụ, ma ha anụbeghị ha. Ya mere, nụnụ ilu onye na-agha mkpụrụ. Matiu 13:16–18.
N’ụzọ amụma, “ngọzi” a, ya mere, bụ kpọmkwem otu ngọzi ahụ dị ka nke Mkpughe 1:3:
Ngọzi nādịrị onye ahụ nke nāgụ, na ndị ahụ nke nāanụ okwu nile nke amụma a, nāedebekwa ihe nile edeworo n’ime ya: n’ihi na oge ahụ adị nso.
Ntụaka Jizọs na Matiu iri na atọ na Aịsaịa isii, n’ịjikọta ya na ihe odide Ellen White, na-egosi n’ezie na e nwere ihe ndị a na-ahụ ma na-anụ na ọgwụgwụ ụwa nke dị ukwuu nke ukwuu, nke mere na ọtụtụ ndị ezi omume na ndị amụma chọsiri ike ibi n’oge ahụ mgbe a ga-ekpughe ozi ịdọ aka ná ntị ikpeazụ, ma na ndị mmadụ ga mgbe ahụ “hụ” ma “nụ” ha.
A gwara Jọn ka o kaa akara n’elu ihe “Égbè Elu Asaa” kwuru n’isi nke iri, ma n’isi nke iri abụọ na abụọ e kwupụtara, sị: “Akala ihe nile ekwuru n’amụma nke akwụkwọ a akara: n’ihi na oge ahụ adịwo nso.” Amaokwu na-esote ya na-akọwa njedebe nke oge nnwale mmadụ. Tupu oge nnwale emechie kpamkpam, a na-ekwupụta ka e mepee “Égbè Elu Asaa,” nke bụ naanị akụkụ dị n’akwụkwọ Mkpughe e kaa akara n’oge ahụ. Banyere “Égbè Elu Asaa,” a gwara anyị na ha na-anọchi anya mmalite na njedebe nke Adventism.
“Ìhè pụrụ iche e nyere Jọn, nke e gosipụtara n’ime égbè eluigwe asaa ahụ, bụ nkọwapụta nke ihe ndị ga-eme n’okpuru ozi nke mmụọ-ozi mbụ na nke abụọ....”
“Mgbe égbè-eluigwe asaa ndị a kwusịrị olu ha, iwu ahụ bịara nye Jọn dị ka o si bịakwute Daniel banyere obere akwụkwọ ahụ: ‘Kpuchie ihe ndị ahụ égbè-eluigwe asaa ahụ kwusịrị.’ Ndị a metụtara ihe omume ga-eme n’ọdịnihu, ndị a ga-ekpughe n’usoro ha.” The Seventh-day Adventist Bible Commentary, volume 7, 971.
Égbè-elu Asa ahụ na-anọchite anya ihe omume ndị mere n’oge mmalite nke Adventism n’akụkọ ihe mere eme nke ozi mmụọ-ozi mbụ na nke abụọ, site n’afọ 1798 ruo n’Ọktoba 22, 1844, ma n’otu isiokwu ahụ e depụtara n’elu, a gwara anyị na Égbè-elu Asa ahụ “metụtara ihe omume ga-abịa n’ọdịnihu nke a ga-ekpughe n’usoro ha.” Akụkọ mmalite nke Adventism na-egosi njedebe nke Adventism, n’ihi na Jisọs Kraịst, dịka Alfa na Omega, na-etinye akara mbinye aka Ya n’elu akụkọ ihe mere eme niile nke Adventism, n’ihi na ọ bụ akụkọ dị nsọ dịka akụkọ nke Izrel oge ochie dị nsọ.
Dị ka Jizọs si kwuo n’ime Matiu iri na atọ, ihe ndị a bụ ihe ndị amụma chọsiri ike ịhụ, nke ndị na-eso ụzọ ahụ kwa gọziri agọzi n’ihi ịma ha. Ndị na-eso ụzọ ahụ na-anọchi anya ndị Chineke n’oge ọgwụgwụ nke ụwa, ndị a gọziri agọzi n’ihi ihe ha na-ahụ ma na-anụ. Ihe ha na-ahụ ma na-anụ bụ ozi nke Mkpughe nke Jizọs Kraịst, nke a na-anọchikwa anya site n’ozi nke Égbè Eluigwe Asaa, nke na-anọchi anya ma akụkọ ihe mere eme nke ndị Millerite ma akụkọ ihe mere eme nke otu narị na puku iri anọ na anọ ahụ.
“A ga-eme ka ozi nile e nyere site n’afọ 1840–1844 bụrụ ndị jupụtara n’ike ugbu a, n’ihi na e nwere ọtụtụ mmadụ ndị tufuru ntụziaka ha. Ozi ndị a ga-erute ụka niile.
“Kraịst sịrị, ‘Ngọzị nādiri anya unu, n’ihi na ha na-ahụ; na ntị unu, n’ihi na ha na-anụ. N’ihi na n’ezie asị m unu, na ọtụtụ ndị amụma na ndị ezi omume agụsiwo agụụ ike ịhụ ihe ndị unu na-ahụ, ma ha ahụbeghị ha; na ịnụ ihe ndị unu na-anụ, ma ha anụbeghị ha’ [Matthew 13:16, 17]. Ngọzị nādiri anya ndị ahụ hụrụ ihe ndị ahụ a hụrụ n’afọ 1843 na 1844.
“E nyere ozi ahụ. Ma ekwesịghị ịdị ngbugbu ọ bụla n’ikwughachi ozi ahụ, n’ihi na ihe ịrịba ama nke oge ndị a na-emezu; a ghaghị imezu ọrụ mmechi ahụ. A ga-arụ nnukwu ọrụ n’oge dị mkpirikpi. N’oge na-adịghị anya, a ga-enye ozi site n’nhọpụta Chineke nke ga-abawanye bụrụ nnukwu mkpu. Mgbe ahụ Daniel ga-eguzo n’oke ya, iji nye àmà ya.” Manuscript Releases, olu nke 21, 437.
Ellen White na-akọwa akụkọ ihe mere eme nke Kraịst kọwara dị ka akụkọ ahụ ndị ezi omume chọsiri ike ịhụ, dịka akụkọ ihe mere eme nke ndị Millerite site n’afọ 1840 ruo 1844, ma mesịa kwuo na “ozi ga-adịkwa anya inye site n’ịhọpụta Chineke nke ga-ebili bụrụ nnukwu mkpu.” “Nnukwu mkpu” ahụ na-anọchi anya ịdọ aka ná ntị ikpeazụ nke mmụọ ozi nke atọ, ma mgbe e nyere ozi ahụ, ọ ga-emegharị akụkọ ihe mere eme nke mmalite nke Adventism. Ozi ịdọ aka ná ntị ikpeazụ ahụ bụ “ozi ndị ahụ” nke “ga-aga n’ụlọ ụka niile,” ma “ozi niile e nyere site n’afọ 1840–1844 ka a ga-eme ka ha bụrụ ndị nwere ike ugbu a.”
Alfa na Omega na-egosi njedebe site ná mmalite. Ellen White kwuru na “ozi ndị ahụ ga-agakwuru ụka niile,” ma Jisọs gwara Jọn, “Abụ m Alfa na Omega, onye mbụ na onye ikpeazụ: ma, ihe ị na-ahụ, dee ya n’akwụkwọ, zipụkwa ya nye ụka asaa ndị dị n’Eshịa; nye Ephesọs, na Smaina, na Pẹgamọs, na Tayaṭaira, na Sadis, na Filadelfịa, na Laodisia.”
Ozi nke afọ 1840 ruo 1844 bụ akụkụ nke ihe a ga-eziga ụka dị iche iche.