Agha nnwale nke ndị mmụọ ozi, nke bidoro n’aka Lucifer n’eluigwe nke atọ dịka e gosiri ya na Mkpughe isi nke iri na abụọ, na-anọchi anya agha nnwale nke ụmụ mmadụ na ndị mmụọ ozi, nke na-akwụsị n’eluigwe nke mbụ. Mgbe a chụpụrụ Setan na ndị mmụọ ozi ya n’eluigwe nke atọ, Setan meghere ihu ọgụ ọhụrụ n’ubi Iden. Dịka ọ dị n’agha nke eluigwe nke atọ nke metụtara Lucifer, Chineke kwekwara ka e nwee oge nnwale nye ụmụ mmadụ. Agha dị n’eluigwe nke mbụ, nke na-amalite n’eziokwu ya niile n’iwu Sọnde nke na-abịa n’oge na-adịghị anya, na-anọchi anya njedebe nke oge nnwale nye ụmụ mmadụ.
N’isi nke iri na abụọ na nke iri na atọ nke Mkpughe, a na-anọchi anya dragọn ahụ, anụ ọhịa ahụ, na onye amụma ụgha ahụ. Dị ka ọ na-adịkarị, a na-aghọta ike atọ ahụ dịka ndị na-anọchi anya, n’ụzọ kachasị, akụkọ ihe mere eme gara aga nke ike atọ ahụ; ma e gwara Jọn ka o dee “ihe ndị ga-adị,” ma akwụkwọ Mkpughe dum na-ekwu banyere “ụbọchị ikpeazụ,” ya mere anyị na-eji ụkpụrụ Akwụkwọ Nsọ ahụ bụ na njedebe ka e ji mmalite gosipụta, ma na-etinye ihe nnọchianya nke Mkpughe n’ọrụ dịka eziokwu dị ugbu a, ọ bụghị eziokwu gara aga.
A kọwapụtala Setan n’agha ahụ ọ malitere n’eluigwe nke atọ, nakwa n’agha mbụ ahụ o wetara ụmụ mmadụ n’ogige Iden, dịka onye ji “hypnotism” ebufe nkwurịta okwu ya ndị mebiri emebi iji mezuo ọgụ ya.
“Setan nwara ịrata Adam mbụ n’Iden, Adam wee soro onye iro tụgharịa uche, si otu a nye ya ohere ka mma. Setan jiri ike ya nke ịkpọ mmadụ n’aka n’ụzọ amaghị ama rụọ ọrụ n’ahụ Adam na Iv, ike a kwa ka ọ gbalịrị iji rụọ ọrụ n’ahụ Kraịst. Ma mgbe e kwuchara okwu nke Akwụkwọ Nsọ, Setan matara na o nweghị ohere ọbụla iji merie.
“Ụmụ nwoke na ụmụ nwanyị ekwesịghị ịmụ sayensị nke otu e si emeri ma dọta uche ndị ha na ha na-akpakọrịta n’agha. Nke a bụ sayensị nke Setan na-akụzi. Anyị ga-eguzogide ihe niile dị otu a. Anyị ekwesịghị itinye aka n’ihe gbasara mesmerism na hypnotism—sayensị nke onye ahụ furu ọnọdụ mbụ ya ma chụpụ ya n’ụlọikpe eluigwe.” Mind, Character and Personality, 713.
E mezuru oke “sayensị nke Setan na-akụzi” site n’aka ndị ahịa ụwa ọnụ, a na-arụkwa ya site n’ụzọ ukwu nke “ozi” n’ime “ụbọchị ikpeazụ.” Setan bụ nna ụgha, ndị ukwu mgbasa ozi ahụ, ọ bụghị naanị na ha na-akwalite ụgha, kama ha na-ewepụkwa eziokwu, ha na-achụso ndị ha na-ewere dị ka ndị jụrụ okwukwe, ha na-ejikwa ụdị hypnotizim kasị dị mgbagwoju anya e metụrụla n’akụkọ ihe mere eme nke ụwa a. Agha ahụ nke malitere n’eluigwe nke atọ na-eme ka àgwà a nke ọgụ Setan pụta ìhè, ka e wee mee ka ndị kwere ekwe nọ ndụ mgbe agha nke eluigwe mbụ ga-amalite buru ụzọ dọọ aka ná ntị site n’amamịghe e nwere tupu oge eruo. Mgbe anyị ghọtara na etiti nchịkwa nke ụgbụ ụwa nile, na “ụzọ ukwu nke ozi” ka a na-elekọta ma na-achịkwa na United States, anyị na-ahụ ihe ọ pụtara na United States na-akpọrọ ọkụ ka o si n’eluigwe daa ma na-eduhie ụwa dum. “Ọkụ” n’akwụkwọ Mkpughe na-anọchi anya ozi.
A na-enweta ihe nnọchianya nke Mkpughe isi nke iri na atọ, amaokwu nke iri na atọ, site n’agha nke Ugwu Kamel, ebe ndị amụma Bel na ndị amụma nke ọhịa nta ahụ enweghị ike ịkpọpụta ọkụ ka o si n’eluigwe rịdata iji kwado na Bel na Ashtarọt bụ ezi chi. Bel, ebe ọ bụ chi nwoke, na Ashtarọt chi nwanyị, na-anọchi anya oyiyi nke anụ ọhịa ahụ, ngwakọta na-adịghị nsọ nke ụka na ọchịchị. Ha bụ ndị amụma Jezebel, onye nọ n’ime mmekọrịta na-adịghị nsọ ya na Ehab. Ndịàmà amụma abụọ ahụ nke oyiyi nke anụ ọhịa ahụ n’akụkọ banyere Ugwu Kamel na-akọwapụta ọrụ nke United States n’ịbụ nke mbụ kpụrụ oyiyi nke usoro popu n’ime United States, ma emesịa n’ụwa. “Ọkụ” ahụ dị na Kamel ga-abụ ihe àmà nke onye bụ n’ezie ezi Chineke. Ọ nọchiri anya mkpughe sitere n’eluigwe nke na-egosi ezi Chineke, otu ajụjụkwa ahụ ka dị mgbe United States kpọpụtara ọkụ ka o si n’eluigwe rịdata.
N’akwụkwọ Aịzaya, Chineke ahụ nke na-akọwa ọgwụgwụ site ná mmalite, na-agwa ọnọdụ nke Ugwu Kamel nke oge ochie okwu, nakwa ọnọdụ amụma ahụ a na-anọchi anya ya mgbe United States kpọrọ ọkụ ka o si n’eluigwe daa.
Wetenụ okwu ikpe unu, ka Jehova kwuru; wetanụ ihe àmà unu siri ike, ka Eze Jekọb kwuru. Ka ha wepụta ha, ma gosi anyị ihe ga-eme; ka ha gosi ihe ndị mbụ, ihe ha bụ, ka anyị wee tụlee ha, ma mara njedebe ha ikpeazụ; ma ọ bụ kwuoro anyị ihe ndị ga-abịa. Gosinụ ihe ndị ga-eme n’ọdịnihu, ka anyị wee mara na unu bụ chi; ee, meenụ ihe ọma, ma ọ bụ meenu ihe ọjọọ, ka iju wee jide anyị, ka anyị lekọtakwa ya ọnụ. Lee, unu sitere n’ihe efu, ọrụ unu bụkwa ihe efu; ihe arụ ka onye na-ahọrọ unu bụ. Ewelitela m otu onye si n’ugwu, ọ ga-abịakwa; site n’ebe anyanwụ na-awapụta ka ọ ga-akpọku aha m: ọ ga-abịakwutekwa ndị isi dịka a na-abịa n’elu ụrọ a gwakọrọ agwakọ, dịka onye ọkpụ ite na-azọ ụrọ. Ònye kwuputara ya site na mmalite, ka anyị wee mara? Ma tupu oge eruo, ka anyị wee sị, Ọ bụ onye ezi omume? Ee, ọ dịghị onye na-egosi ya; ee, ọ dịghị onye na-ekwupụta ya; ee, ọ dịghị onye na-anụ okwu unu. Onye mbụ ga-asị Zaịọn, Lee, lee ha: m ga-enyekwa Jerusalem onye na-eweta ozi ọma. Aịsaịa 41:21–27.
N’agha nke eluigwe mbụ nke ga-amalite n’iwu Ụka na-abịa ngwa ngwa n’ụbọchị Sọnde, a ga-ekwe ka United States, nakwa Setan n’onwe ya, “wepụta” “okwu” ha, ha ga-akpọkwa ọkụ ka o si n’eluigwe rịdata n’ịgbalị igosi na chi Jezebel bụ ezi Chineke. A ga-amanye ụwa ka ọ nabata akara nke ụbọchị ofufe chi ahụ. Ọkụ ahụ a na-eme ka o si n’eluigwe rịdata, site n’“ụzọ ukwu ozi super” ruo n’ebe mmadụ nile nọ, bụ ọrụ “efu,” ma onye họọrọ ozi e bufere site n’ụzọ ahụ bụ “ihe arụ.”
N’agha ahụ, otu narị puku na puku iri anọ na anọ ahụ, ma emesịa ìgwè mmadụ ukwu ahụ, ga-abụ ndị akaebe Chineke n’arụmụka banyere onye bụ ezi Chineke. Ezi ozi ndị e si n’akụkụ abụọ nke agha ahụ na-ebuga ka a na-anọchi anya dị ka “ọkụ.” A ga-achịkọta mba niile iji kpebie onye bụ ezi Chineke, ma a ga-enwe ụdị ndị akaebe abụọ iji mee ka “eziokwu” guzosie ike.
Ka a kpọkọtanụ mba nile ọnụ, ka a chịkọtanụkwa ndị mmadụ: ònye n’etiti ha pụrụ ikwupụta ihe a, ma gosi anyị ihe ndị mbụ? Ka ha wepụta ndị àmà ha, ka e wee gosi na ha ziri ezi: ma ọ bụ ka ha nụ, sị, Ọ bụ eziokwu. Unu bụ ndị àmà m, ka Onyenwe anyị kwuru, na ohu m nke m họpụtara: ka unu wee mara ma kwere m, ma ghọta na ọ bụ m bụ Ya: tupu m, e nweghị chi e kere eke, a gaghị enwekwa nke ọ bụla mgbe m gasịrị. Mụ onwe m, ọbụna mụ onwe m, bụ Onyenwe anyị; e wezụga m, ọ dịghị onye nzọpụta ọzọ dị. Ekwuputawo m, zọpụtawo m, gosikwala m, mgbe e nweghị chi ọzọ dị n’etiti unu: ya mere unu bụ ndị àmà m, ka Onyenwe anyị kwuru, na abụ m Chineke. Aịsaịa 43:9–12.
Ngosipụta ikpeazụ nke Ugwu Kamel nwere ndị àmà maka Setan na ndị àmà maka Chineke. E gosipụtara ihe a iji gosi onye bụ ezi Chineke, ma gịnị ka e kwesịrị ka ndị àmà Chineke na-ekwesị ntụkwasị obi gbaa àmà banyere ya?
Otú a ka Onyenwe anyị, Eze Izrel, na Onye-nzọpụta ya, Onyenwe ndị agha, kwuru: Abụ m onye mbụ, abụ m onye ikpeazụ; e wezụga m, ọ dịghị Chineke ọzọ. Ònye, dịka m, ga-akpọ, kwupụta ya, ma debe ya n’usoro n’ihu m, ebe m họpụtara ndị mmadụ oge ochie? Ma ihe ndị na-abịa, na ndị ga-abịa, ka ha gosi ha. Atụla egwu, unu atụkwala ụjọ: ọ̀ bụghị na m gwara unu ya site n’oge ahụ, ma kwupụta ya? N’ezie, unu bụ ndịàmà m. È nwere Chineke ọzọ n’akụkụ m? Ee e, ọ dịghị Chineke ọzọ; amaghị m nke ọbụla. Ndị na-eme arụsị a pịrị apị bụ ihe efu ha niile; ihe ndị ha na-atọ ụtọ agaghị aba uru; ha onwe ha bụkwa ndịàmà nke ha; ha anaghị ahụ ụzọ, ha amaghịkwa ihe, ka ihere wee mee ha. Aịsaịa 44:6–9.
Ndị kwesị ntụkwasị obi n’ịlụ ọgụ ikpeazụ nke Ugwu Kamel ga-agba àmà banyere eziokwu ahụ bụ na Chineke bụ onye mbụ na onye ikpeazụ. Ọ bụ Chineke ahụ nke “họpụtara ndị mmadụ oge ochie,” ka o wee mee ka a mata “ihe ndị na-abịa.” Ndị àmà Chineke ga-ewepụta Mkpughe nke Jisọs Kraịst ahụ e meghere, obere oge tupu ọgụ ikpeazụ nke Ugwu Kamel.
A na-anọchi ozi Ugwu Kamel nke Setan anya dịka ọkụ nke si n’eluigwe rịdata.
Ọ na-emekwa nnukwu ihe ịrịba ama, nke mere na ọ na-eme ka ọkụ si n’eluigwe rịdata n’ụwa n’ihu mmadụ, Mkpughe 13:13.
Amaokwu a na-akọwa ọrụ ebube ndị United States na-eme site n’ọmụmụ sayensị ọgbara ọhụrụ nke ịkpọ mmadụ n’ọnọdụ nkwenye mmụọ, nke a na-ebunye n’aka mmadụ niile n’elu “okporo ụzọ ukwu nke ozi.” Ma amaokwu a na-ekwukwa banyere mpụta nke Setan n’onwe ya mgbe ọ na-eme onwe ya ka ọ bụ Kraịst.
“Mmụọ-ozi ahụ nke na-esonyere n’ikwusa ozi mmụọ-ozi nke atọ ga-eji ebube ya mee ka ụwa dum nwuo ìhè. A na-ebu amụma n’ebe a banyere ọrụ ga-eru ụwa nile ma bụrụ nke ike ya na-adịbeghị ahụkebe. Mmegharị ahụ banyere ọbịbịa nke 1840–44 bụ ngosipụta dị ebube nke ike Chineke; e buru ozi mmụọ-ozi nke mbụ ruo n’ebe ọ bụla a na-arụ ọrụ mgbasa ozi-ọma n’ụwa, ma n’ụfọdụ mba e nwere mmasị okpukpe kasị ukwuu e hụworo n’ala ọ bụla kemgbe Ndozigharị nke narị afọ nke iri na isii; ma ihe ndị a ga-adị obere n’ihu mmegharị dị ike nke ga-eso ịdọ aka ná ntị ikpeazụ nke mmụọ-ozi nke atọ.”
“Ọrụ ahụ ga-adị yiri nke Ụbọchị Pentikọst. Dị nnọọ ka e nyere ‘mmiri ozuzo mbụ,’ n’ịwụsa Mmụọ Nsọ na mmeghe nke ozi ọma, iji mee ka mkpụrụ ahụ dị oké ọnụ ahịa pupụta, otú ahụkwa ka a ga-enye ‘mmiri ozuzo ikpeazụ’ n’ọnwụcha ya ka e wee mee ka owuwe ihe ubi chaa. ‘Mgbe ahụ ka anyị ga-ama, ma ọ bụrụ na anyị agbasoo ịmata Jehova: ọpụpụ Ya ka akwadoro dịka ụtụtụ; ọ ga-abịakwutekwa anyị dịka mmiri ozuzo, dịka mmiri ozuzo ikpeazụ na mmiri ozuzo mbụ n’elu ụwa.’ Hosea 6:3. ‘Ya mere, ṅụrịanụ ọṅụ, unu ụmụ nke Zaịọn, ma nwee ọṅụ n’ime Jehova bụ Chineke unu: n’ihi na O nyewo unu mmiri ozuzo mbụ n’ókè ziri ezi, Ọ ga-emekwa ka mmiri ozuzo zooro unu, mmiri ozuzo mbụ na mmiri ozuzo ikpeazụ.’ Joel 2:23. ‘N’ụbọchị ikpeazụ nile, ka Chineke kwuru, M ga-awụsa n’ime Mmụọ M n’elu anụ ahụ niile.’ ‘Ọ ga-erukwa na onye ọ bụla nke ga-akpọku aha Onyenwe anyị ka a ga-azọpụta.’ Ọrụ 2:17, 21.”
“Ọrụ ukwu nke oziọma agaghị akwụsị site n’igosipụta ike Chineke nke dị ntakịrị karịa nke gosipụtara mmalite ya. Amụma ndị e mezuru n’ịwụsa mmiri ozuzo mbụ n’oge mmeghe nke oziọma ga-emekwa ọzọ na mmiri ozuzo ikpeazụ n’oge mmechi ya. Nke a bụ ‘oge mmegharị ume’ nke onyeozi Pita lere anya n’ihu ya mgbe o kwuru, sị: ‘Ya mere, chegharịanụ, laghachikwutekwanụ Chineke, ka e wee hichapụ mmehie unu, mgbe oge mmegharị ume ga-esi n’ihu Onyenweanyị bịa; Ọ ga-ezigakwa Jisọs.’ Ọrụ 3:19, 20.”
“Ndị ohu Chineke, ebe ihu ha na-enwu ma na-egbukepụ egbukepụ site n’ido onwe ha nsọ, ga-eme ngwa site n’otu ebe ruo n’ebe ọzọ ikwusa ozi ahụ sitere n’eluigwe. Site n’ọtụtụ puku olu, n’ụwa nile, a ga-enye ịdọ aka ná ntị ahụ. A ga-arụ ọrụ ebube, a ga-agwọ ndị ọrịa, ihe ịrịba ama na ihe ịtụnanya ga-esokwa ndị kwere ekwe. Saitan kwa na-arụkwa ọrụ, site n’ihe ịtụnanya ụgha, ọbụna na-eme ka ọkụ si n’eluigwe daa n’ihu mmadụ. Mkpughe 13:13. N’ụzọ dị otu a ka a ga-eme ka ndị bi n’ụwa guzoro n’ọnọdụ ha.” The Great Controversy, 611, 612.
Mgbe anyị rutere n’oge ahụ Setan ga-akpọọ ọkụ ka o si n’eluigwe daa, “a ga-eme ka ndị bi n’ụwa guzoro ebe ha ga-adịrị.” N’oge ahụ, àmà Chineke “ga-eme ngwangwa site n’otu ebe gaa n’ebe ọzọ ikwusa ozi ahụ nke si n’eluigwe. Site n’ọtụtụ puku olu, n’ụwa niile, a ga-enye ịdọ aka ná ntị ahụ.” Ọrụ nke ndị àmà Chineke ga-arụzu “ga-adị ka nke Ụbọchị Pentikọst,” mgbe “mmụọ ozi ahụ nke na-esonyere n’ikwusa ozi nke mmụọ ozi nke atọ ga-eme ka ụwa dum nwee ìhè site n’ebube ya.” N’oge Pentikọst, ọkụ bụ ihe nnọchianya nke iwukwasị Mmụọ Nsọ, ma ọkụ bụkwa ihe nnọchianya nke iwukwasị mmụọ na-adịghị nsọ nke Setan.
Mgbe Jọn gosichara otu narị puku iri anọ na anọ na oké ìgwè mmadụ ahụ n’Akwụkwọ Mkpughe isi nke asaa, ọ na-akọwapụta mmeghe nke akara nke asaa na nke ikpeazụ. Akara ikpeazụ ma ọ bụ akara nke asaa na-anọchi anya mmeghe nke Mkpughe nke Jizọs Kraịst, bụ́kwa naanị amụma dị n’Akwụkwọ Mkpughe nke a ga-emeghe ntakịrị oge tupu oge ebere emechie. Akara nke asaa, égbè eluigwe asaa ahụ, na Mkpughe nke Jizọs Kraịst bụkwa ihe nnọchianya niile nke otu eziokwu ahụ, nke a na-eme ka o doo anya ntakịrị oge tupu oge ebere emechie. Mkpughe nke Jizọs Kraịst na-emesi agwa Kraịst na ike okike Ya ike dị ka Alfa na Omega. Égbè eluigwe asaa ahụ na-akọwa akụkọ ihe mere eme nke a na-akà akara otu narị puku iri anọ na anọ ahụ, ma akara nke asaa na-akọwa ịwụsa Mmụọ Nsọ n’oge akụkọ ihe mere eme ahụ mgbe a kpọlitere ndị àmà abụọ ahụ n’ọnwụ ma nata ike okike nke “eziokwu” nke Chineke, nke a na-ebufe site n’aka Nna, ruo n’aka Ọkpara, ruo n’aka Gebriel, ruo n’aka onye amụma, ruo n’aka ndị họọrọ ịgụ, ịnụ, na idebe ike dị n’ime ya.
Mgbe O meghere akara nke-asa, e nwee nkịtị n’eluigwe ihe dị ka ọkara elekere. M wee hụ ndị mmụọ-ozi asaa ndị guzo n’ihu Chineke; e nyekwara ha opi asaa. Mmụọ-ozi ọzọ wee bịa guzo n’ebe-ichu-àjà, na-ejide ihe-isi-ụtọ ọlaedo; e wee nye ya ọtụtụ ihe-esi ísì ụtọ, ka o wee were ha tinyere ekpere nke ndị nsọ niile chụọ ya àjà n’elu ebe-ichu-àjà ọlaedo nke dị n’ihu ocheeze ahụ. Anwụrụ ọkụ nke ihe-esi ísì ụtọ ahụ, nke ya na ekpere ndị nsọ ahụ so, wee si n’aka mmụọ-ozi ahụ rịgoro n’ihu Chineke. Mmụọ-ozi ahụ wee were ihe-isi-ụtọ ahụ, jupụta ya n’ọkụ nke si n’ebe-ichu-àjà ahụ, tụba ya n’ụwa: e wee nwee olu dị iche iche, na égbè eluigwe, na amùmà, na ala ọma jijiji. Mkpughe 8:1–5.
N’amaokwu ndị ahụ, “mmụọ-ozi asaa” “guzo n’ihu Chineke” nwere “opi asaa.” Aghọtawo nke ọma n’omenala na mmụọ-ozi opi asaa ndị ahụ na-anọchi anya ikpe Chineke megide Rom n’ihi ime ka a fee ofufe ụbọchị Sọnde. Rom ndị ọgọ mmụọ, n’okpuru Constantine, wepụtara iwu mbụ banyere Sọnde n’afọ 321, ma ka ọ na-erule afọ 330, e kewara alaeze ya n’ọwụwa anyanwụ na ọdịda anyanwụ. Site n’oge ahụ gawa, opi anọ mbụ malitere ịkpọ ụda, ha na-anọchikwa anya ike ndị mere eme ndị e webatara megide alaeze ya, nke, ka ọ na-erule afọ 476, hapụrụ obodo Rom n’ọnọdụ na ọ dịghịkwa mgbe ọ bụla ọzọ onye ọchịchị Rom ga-achị obodo ahụ, nke bụ akara nke ike na ebube Rom. Mgbe ọchịchị papal wepụtara iwu Sọnde na Kansụl nke Orleans n’afọ 538, e buliri Mohammed ka o weta ikpe megide ụka Rom, dị ka opi nke ise na nke isii na-anọchi anya ya, ndị bụkwa ahụhụ mbụ na nke abụọ, ma na-anọchi anya Islam. N’agbanyeghị etu nghọta ọdịnala banyere opi ndị ahụ siri bụrụ eziokwu, a kọwara ha n’akụkụ Akwụkwọ Nsọ ahụ ebe e gosipụtara ha na Mkpughe isi nke itoolu dịka “ihe otiti.”
Ma ndị fọdụrụ n’ime mmadụ, ndị a na-egbughị site n’ọnwụnwa ndị a, ka ha echegharịghị n’ọrụ aka ha, ka ha ghara ife ndị mmụọ ọjọọ, na arụsị nke ọlaedo, na nke ọlaọcha, na nke ọla kọpa, na nke nkume, na nke osisi: ndị na-apụghị ịhụ ụzọ, ma ọ bụ ịnụ ihe, ma ọ bụ ije ije: Ma ha echegharịghịkwa n’ogbugbu ha, ma ọ bụ n’ọrụ amụma ha, ma ọ bụ n’akwụnaiko ha, ma ọ bụ n’izulu ohi ha. Mkpughe 9:20, 21.
Mmezu zuru oke na nke ikpeazụ nke opi asaa ahụ bụ ajọ ọrịa asaa ikpeazụ nke Mkpughe isi nke iri na isii. Ọbụna nnyocha nkịtị nke njirimara amụma nke opi asaa nke Mkpughe isi nke itoolu na-egosi na ha nwere njirimara yiri nke ajọ ọrịa asaa ikpeazụ ahụ. Imeghe akara nke asaa na-eme n’akụkọ ihe mere eme n’oge ahụ oge amara na-achọ imechi, ma iwe Chineke, dịka e siri na ajọ ọrịa asaa ikpeazụ ahụ nọchite ya, dị njikere ịwụsa.
Mgbe Kraịst, dịka Ọdụm nke ebo Juda, “meghere akara nke asaa,” otu mmụọ ozi bịara guzo n’akụkụ ebe ịchụàjà, ebe o ji otu ihe-esi ísì ọma ọlaedo; e wee nye ya ọtụtụ ísì ọma ka o were ha, tinyere ekpere nke ndị nsọ niile, chụọ ha n’elu ebe ịchụàjà ọlaedo nke dị n’ihu ocheeze ahụ. “Anwụrụ ísì ọma ahụkwa, nke sitere n’ekpere ndị nsọ ahụ, si n’aka mmụọ ozi ahụ rịgoro n’ihu Chineke.” Nwụsa nke Mmụọ Nsọ n’ụbọchị Pentikọọst bụ nke ekpere ọnụ nke ndị kwere ekwe zukọtara na Jerusalem butere ụzọ.
“Ntughari nke ezi nsọpụrụ Chineke n’etiti anyị bụ nke kachasị ukwuu ma bụrụkwa nke kacha ngwa ngwa n’ime mkpa anyị nile. Ịchọ nke a kwesịrị ịbụ ọrụ mbụ anyị. A ghaghị inwe mgbalị siri ike iji nweta ngọzi nke Onyenwe anyị, ọ bụghị n’ihi na Chineke adịghị njikere inye anyị ngọzi Ya, kama n’ihi na anyị adịghị njikere ịnata ya. Nna anyị nke eluigwe dị njikere karịa inye ndị na-arịọ Ya Mmụọ Nsọ Ya, karịa ka ndị mụrụ ụmụ nọ n’ụwa si dị njikere inye ụmụ ha ezi onyinye. Ma ọrụ anyị bụ, site n’ikwupụta mmehie, iweda onwe anyị ala, nchegharị, na ekpere siri ike, imezu ọnọdụ ndị ahụ nke Chineke kwere nkwa na n’elu ha ka Ọ ga-enye anyị ngọzi Ya. A ghaghị ịtụ anya ntughari naanị dịka azịza nye ekpere.” Selected Messages, book 1, 121.
Mmeghe nke akara nke asaa na-akọwapụta ikpuchi akara nke otu narị puku na iri anọ na anọ. A na-ebido ikpuchi akàrà a site n’ekpere, ma ọ bụghị nanị site n’omume ekpere, kama site n’ekpere pụrụ iche. A na-akọwa ekpere pụrụ iche a n’akwụkwọ Daniel, nke, n’ezie, bụkwa akwụkwọ Mkpughe.
Jọn n’Akwụkwọ Mkpughe na Daniel n’akwụkwọ ya, na-anọchi anya otu narị na puku iri anọ na anọ n’ime “ụbọchị ikpeazụ” ahụ. N’ime “ụbọchị ikpeazụ” ahụ, ndị ga-abụ ndị àmà Chineke n’oge ọgụ nke eluigwe mbụ ga-agba àmà banyere amụma ahụ a kpọpụrụ mkpuchi ya obere oge tupu oge amara emechie. A na-anọchi nke a anya dịka akara nke asaa n’ime amaokwu ndị anyị na-atụle ugbu a. Ekpere ndị ahụ na-abịakwute mmụọ ozi ahụ nwere “efere ọlaedo e ji esure ihe nsure ọkụ” ka e ji ekpere Daniel dị n’isi nke itoolu nke akwụkwọ ya nọchite anya ha. Ekpere ahụ bụ ekpere pụrụ iche, nke Mozis kọwara n’usoro doro anya n’ihe metụtara amụma nke “oge asaa.” Ekpere ahụ dị akụkụ abụọ, Daniel etinyekwa ọnọdụ ekpere ya nke akụkụ abụọ ahụ n’okwu nke “ọnbụ ọnụ” na “iyi” nke Mozis. Akwụkwọ Daniel na Akwụkwọ Mkpughe bụ otu akwụkwọ ahụ, otu ahịrị amụma ahụ ndị dị n’akwụkwọ Daniel ka e bulikwara n’Akwụkwọ Mkpughe.
Ekpere nke na-eweta ịwụpụ ọkụ nsọ n’ime mmegharị nke mmụọ ozi dị ike nke Mkpughe iri na asatọ, bụ ekpere Daniel nke “ugboro asaa.” Ọ bụ ekpere ahụ mere ka mmụọ ozi Gebriel si n’eluigwe rịdata ịkọwara Daniel amụma ndị ahụ. N’ọgwụgwụ ekpere ya, nke kpuchiri amaokwu iri abụọ mbụ nke Daniel isi nke itoolu, Gebriel rịdatara n’ihe dị ka oge àjà mgbede. Ekpere ndị ahụ na-arịgo nke mmụọ ozi ahụ nwere ihe-esi-ìsì ọlaedo na-anata, bụ ekpere ndị na-arịgo mgbe anyanwụ na-ada, n’oge mgbede nke “ụbọchị ikpeazụ.”
Ma mgbe m nọ na-ekwu okwu, na-ekpe ekpere, na-ekwupụta mmehie m na mmehie nke ndị m, bụ́ Izrel, ma na-eweta arịrịọ m n’ihu Onyenwe anyị Chineke m n’ihi ugwu nsọ nke Chineke m; ee, mgbe m nọ na-ekwu okwu n’ekpere, ọbụna nwoke ahụ, Gebriel, onye m hụrụ n’ọhụụ na mbụ, ebe e mere ka o fee ngwa ngwa, metụrụ m aka n’oge àjà nke mgbede. Daniel 9:20, 21.
Ekpere Daniel bụ nkwupụta mmehie ọ bụghị naanị nke mmehie ya, kama kwa nke mmehie ndị nke Chineke. Ekpere ya bụ ụkpụrụ e ji atụ ekpere nchegharị nke jikọtara ya na “oge asaa” nke Levitikọs iri abụọ na isii.
Ma ndị fọdụrụ n’ime unu ga-ala n’iyi n’ihi ajọ omume ha n’ala ndị iro unu; ajọ omume nke nna nna ha kwa ka ha ga-esokwa ha ala n’iyi n’ime ya. Ọ bụrụ na ha ekwupụta ajọ omume ha, na ajọ omume nke nna nna ha, tinyere njehie ha nke ha mehiere megide m, nakwa na ha jere ije n’ụzọ na-emegide m; Nakwa na m onwe m kwa jere ije n’ụzọ na-emegide ha, ma mee ka ha bata n’ala ndị iro ha; ma ọ bụrụ na e wedara obi ha ndị na-ebighị úgwù ala, ha wee nabata ntaramahụhụ nke ajọ omume ha: Mgbe ahụ ka m ga-echeta ọgbụgba ndụ m na Jekọb, ọgbụgba ndụ m na Aịzik kwa, ọgbụgba ndụ m na Ebreham ka m ga-echeta; ala ahụkwa ka m ga-echeta. Levitikọs 26:39–42.
Mgbe Mozis kwupụtasịrị ntaramahụhụ metụtara “oge asaa,” nke ọ kpọrọ “esemokwu nke” ọgbụgba-ndụ “nke” Chineke, ọ kọwara ihe ndị Chineke chọrọ ka ndị Ya mee ma ọ bụrụ na ma mgbe ha ghọtara na ha bụ ndị ohu n’ala onye iro, dị ka Daniel bụ. Ha kwesịrị, dịka Daniel nọchiri anya ya, ikwupụta mmehie ha, nakwa mmehie nke nna nna ha.
Mgbe ekpere a kpọmkwem nke ndị a kpọrọ ka ha bụrụ otu narị na puku iri anọ na anọ na-enye, mmụọ ozi ahụ nke nwere ihe-ísì-ọkụ ọlaedo ga-ewere “ihe-ísì-ọkụ ahụ, ma” juputa “ya n’ọkụ sitere n’ebe ịchụàjà ahụ, tụba ya n’ụwa: e nwekwara olu dị iche iche, na égbè eluigwe dị iche iche, na àmụmà, na ala ọma jijiji.” Ọkụ nsọ ahụ nke na-anọchi anya ozi nke “eziokwu” n’iche ya megide ozi ụgha nke “ọkụ”, nke United States na Setan na-akpọda site n’eluigwe, na-eme n’oge awa nke “ala ọma jijiji” ahụ nke bụ iwu Sọnde.
N’akwụkwọ Zakaraịa, a na-agwa anyị na Zerubabel tọrọ ma ntọala ma okwute isi nke ụlọ nsọ ahụ n’akụkọ ihe mere eme nke iwughachi ụlọ nsọ na Jerusalem mgbe ha si n’ịbụ ohu laghachi, bụ́ ịgba ohu nke Daniel so na ya.
Mgbe ahụ ọ zara wee gwa m okwu, sị, Nke a bụ okwu nke Onyenwe anyị nye Zerubabel, sị, Ọ bụghị site n’ike, ọ bụghịkwa site n’ọtụtụ ike, kama site na Mmụọ m, ka Onyenwe ndị agha kwuru. Ònye ka ị bụ, ugwu ukwu? N’ihu Zerubabel ị ga-adị larịị: ọ ga-ewetakwa nkume isi ya pụta n’iti mkpu ọṅụ, na-eti mkpu, Amara, amara diri ya. Ọzọkwa, okwu nke Onyenwe anyị bịakwutere m, sị, Aka Zerubabel etinyela ntọala ụlọ a; aka ya ga-emekwa ka ọ gwụchaa ya; ị ga-amatakwa na Onyenwe ndị agha ezitela m unu. N’ihi na ònye ledara ụbọchị ihe nta anya? N’ihi na ha ga-aṅụrị ọṅụ, ha ga-ahụkwa ihe nkedo ịkwatu n’aka Zerubabel, ya na asaa ahụ; ha bụ anya Onyenwe anyị, nke na-agagharị ebe nile n’ụwa dum. Zekaraịa 4:6–10.
Zerubbabel pụtara “nwa Babilọn,” ma bụrụ ihe nnọchianya nke ozi mmụọ ozi nke abụọ, nke, mgbe ejikọtara ya na ozi nke Mkpu Etiti Abalị, tọrọ “ntọala” n’ime mmegharị mmalite nke Adventizim. Zerubbabel na-anọchikwakwa anya nkwughachi nke ozi mmụọ ozi nke abụọ n’ime mmegharị ikpeazụ nke Adventizim n’ime mmegharị Future for America, mgbe a na-etinye “nkume isi.”
Ụwa ṅụrịrị ọṅụ n’ihi ndị àmà abụọ ahụ e gburu n’ndagwurugwu ọkpụkpụ ndị nwụrụ anwụ, n’okporo ụzọ ahụ a na-akpọ “ụzọ ukwu karịrị akarị nke ozi.” Mgbe e wetaghachiri ndị àmà abụọ ahụ ná ndụ, ụjọ jidere ụwa, ma eluigwe ṅụrịrị ọṅụ. Zekaraya, dịka ndị amụma niile, na-akọwapụta “ụbọchị ikpeazụ” ahụ mgbe ndị nke Chineke na-aṅụrị ọṅụ. Zekaraya na-eme ka anyị mara na ha na-aṅụrị ọṅụ n’oge mbilite n’ọnwụ nke ndị àmà abụọ ahụ, mgbe ha hụrụ “ndị asaa ahụ.” “Ndị asaa ahụ” bụ otu okwu Hibru ahụ a sụgharịrị dịka “ugboro asaa” n’akwụkwọ Levitikọs iri abụọ na isii. Mmegharị nke mmụọ ozi mbụ debere nkume ntọala nke ugboro asaa nke Mosis, ma “eziokwu” ahụ ga-abụkwa nkume isi nkuku nke mmegharị nke mmụọ ozi nke atọ, n’agbanyeghị ajụjụ a jụrụ ya n’afọ 1863.
Mgbe a matachara ya ma mezuo ya, ma mee ya n’ọrụ site n’ekpere ziri ezi nke akụkụ abụọ ya, a ga-atụnye ezi ọkụ ahụ n’ụwa, dịka e mere ya n’oge Pentikost.
Anyị ga-anọgide n’ịtụle mmeghe nke akara nke asaa n’isiokwu na-esonụ.