Mkpughe nke Jisọs Kraịst - Nọmba Iri na Asatọ

N’afọ 1856, James na Ellen White kpọpụtara Adventizim Millerait nke bụbu nke Filadelfia dịka nke Laodisia. Mgbe ahụ, James White malitere ịkwalite ozi Laodisia n’etiti mmegharị ahụ site na *Review and Herald*. N’otu mbipụta ahụ, n’otu afọ ahụkwa, e wepụtara ìhè ka ukwuu banyere “oge asaa” nke Levitikọs iri abụọ na isii n’usoro isiokwu asatọ Hiram Edson dere, onye ndị White ji nsọpụrụ dị ukwuu were lee anya nke mere na ha kpọrọ nwa ha nwoke mbụ aha ya. Usoro isiokwu ahụ kwụsịrị na nkwa na a ga-emeju ya n’ọdịnihu, ma ọ pụtaghị ọzọ. N’ebe mgbanwe nke mmegharị nke mmụọ ozi mbụ ahụ dị, site na Filadelfia gaa Laodisia, mmegharị ahụ sụrụ ngọngọ n’elu “oge asaa” nke Levitikọs iri abụọ na isii, nke na-anọchite anya amụma oge mbụ n’ezie nke ndị mmụọ ozi Chineke duru William Miller ka ọ mata ma kpọsaa.

“Ugboro asaa” bụ nkume nkuku kasị isi nke ntọala ụlọ nsọ ndị Millerite. Ihe osise amụma ọ bụla nke ntọala dị nsọ bụ ihe osise nke Kraịst, n’ihi na a pụghị ịtọ ntọala ọzọ ma e wezụga Kraịst.

Ọ bụghị naanị na Kraịst bụ ntọala, Ọ bụkwa nkume ntọala ahụ nke ndị na-ewu ụlọ jụrụ, ma mesịa sụọ ngọngọ n’elu ya. Ọ bụ nkume ahụ nke n’ikpeazụ ghọrọ isi nkuku. N’akụkọ ihe mere eme nke ndị Millerite, “ugboro asaa” bụ ihe nnọchianya nke nkume nkuku ahụ.

Kraịst kwadoro ọgbụgba-ndụ ahụ na ọtụtụ mmadụ ruo otu izu. Nhazi nke amụma “oge asaa” megide alaeze ugwu nke Izrel (nke Hiram Edson kọwara n’ime isiokwu asatọ ahụ a na-emechabeghị) mepụtaghachiri kpọmkwem otu nhazi ahụ nke izu amụma ahụ Kraịst ji kwadoo ọgbụgba-ndụ ahụ n’ime mmezu nke Daniel isi nke itoolu, amaokwu nke iri abụọ na asaa. Izu ahụ Kraịst na-achịkọta Izrel bụ kpọmkwem otu nhazi ahụ nke izu ahụ Kraịst gbasasịrị Izrel. Mgbasasị nke Izrel oge ochie dịrị puku afọ abụọ narị ise na iri abụọ, ma nchịkọta nke Izrel nke mmụọ dịrị puku ụbọchị abụọ narị ise na iri abụọ. Ọ chịkọtara Izrel iji kwadoo ọgbụgba-ndụ ahụ, ma Ọ gbasasịrị Izrel n’ihi esemokwu nke ọgbụgba-ndụ Ya. Ịmata “oge asaa” dịka nkume ntọala nke ụlọ nsọ Millerite kwekọrọ nke ọma n’ịmata Kraịst dịka nkume ntọala. Ịjụ nkume ahụ bụ ịjụ Kraịst.

Mgbe Kraịst, n’afọ 1856, n’oge mbụ kpamkpam n’akụkọ ihe mere eme nke Ndị Kraịst, guzoro na-akụ aka n’ọnụ ụzọ Laodisia, Ọ nọ na-achọ ime ka mmụba nke ọmụma pụta n’elu nkume ngọngọ ahụ nke ndị na-ewu ụlọ nọ na-achọ ịtụfu n’akụkụ. Afọ asaa ka e mesịrị, ma ọ bụ i nwere ike ikwu, ụbọchị amụma puku abụọ narị ise na iri abụọ ka e mesịrị, Adventizim nke Laodisia mechiri ụzọ ahụ. N’ụzọ nwute, Adventizim jụrụ ịhụ mmụba nke ọmụma ahụ. Nkume a na-asụ ngọngọ n’elu ya bụ nkume ị na-adịghị ahụ, ma ọ ka nọ ebe ahụ.

Ọbùọ́ nke “oge asaa,” megide alaeze ndịda nke Juda, malitere na 677 BC ma kwụsị na Ọktoba 22, 1844, ọnụ na puku ụbọchị abụọ na narị atọ nke Daniel isi nke asatọ, amaokwu nke iri na anọ. “Oge asaa” ahụ bụ akụkụ nke amụma ahụ n’onwe ya nke a kọwara dịka “ntọala na ogidi etiti” nke mmegharị Advent. Ntụala na ogidi etiti nke Adventizim mezuru n’otu oge ahụ amụma ndị ọzọ dị iche iche mezuru. “Oge asaa,” puku ụbọchị abụọ na narị atọ, Malakaị isi nke atọ, Daniel isi nke asaa, amaokwu nke iri na atọ, na ilu Matiu nke iri abụọ na ise banyere ụmụ agbọghọ iri ahụ, ha niile mezuru na Ọktoba 22, 1844. Ụbọchị nke Ọktoba 22, 1844, bụ ụbọchị ntọala nke mmegharị Advent, ma n’ihe metụtara ụbọchị ahụ, e nwere naanị otu iwu nke a kọwara.

Nwanyị White na-akọwa na mmụọ-ozi nke Mkpughe isi nke iri, onye guzoro n’elu ụwa na oké osimiri, bụ Jisọs Kraịst.

Kraịst weere ọnọdụ nke iguzo n’elu oké osimiri na ala iji nọchite anya ikike Kachasị Elu Ya. O wee bulie aka Ya elu ma nye iwu na “oge agaghị adịkwa ọzọ.” Kraịst na ndị Mịlịraịt na-abanye n’ọgbụgba-ndụ, ma O nyere ha otu iwu, dịka O nyere Abraham mgbe Ya na ya banyere n’ọgbụgba-ndụ. O nyere Abraham iwu ka e bie ụmụ nwoke úgwù. Mgbe Ya na ndị a họpụtara banyere n’ọgbụgba-ndụ n’akụkọ ihe mere eme nke Mosis, O nyere ọtụtụ iwu, iwu ndị ahụ gụnyekwara ntụziaka na naanị ndị nchụàjà ka ha nwere ike imetụ igbe ọgbụgba-ndụ aka. O buliri aka Ya elu ma ṅụọ iyi n’October 22, 1844, na a gaghịzi etinye oge amụma n’amụma Akwụkwọ Nsọ. Jisọs ekwuola okwu banyere “oge na ụtụtụ ya” mgbe O rigoro n’eluigwe n’ígwé ojii nke ndị mmụọ ozi, si otu a na-anọchi anya irigoro nke ndị akaebe abụọ ahụ dị ka ọkọlọtọ. Ihe O nyere iwu banyere ya n’oge ahụ bụ “oge na ụtụtụ ya.”

Jisọs ekwughị na oge na ubochi a kara aka adịghị, n’ihi na, site n’ọnụ Solomọn, o kwadoro na e nwere “oge na ubochi a kara aka.”

E nwere “oge na ubochi-oge” n’ime ihe ndekọ Akwụkwọ Nsọ nke bụ àmà nye Palmoni, “Onye Na-agụ Ọnụọgụ Dị Ebube,” ma kemgbe October 22, 1844, e nyere ndị Chineke iwu ka ha ghara ikwusakwa ozi amụma ọ bụla dabere n’oge. Ndụmọdụ Jizọs nyere ndị na-eso ụzọ ya obere oge tupu Ọ rịgoro n’elu na-anọchi anya akụkọ ihe mere eme dị tupu e bulie ndị ya a sachara dị ka ọkọlọtọ n’akwụkwọ Mkpughe isi nke iri na otu, ọ kwekọrịtakwa na iwu Ọ nyere n’ụbọchị October 22, 1844. N’ụbọchị ntọala nke Adventism, Kraịst nyere iwu na a gaghị enwekwa ozi amụma ọzọ dabere n’oge, ma n’oge nrịgo Ya n’elu nke na-anọchite nrịgo n’elu nke ndị àmà abụọ ahụ n’Mkpughe iri na otu, Ọ kwughachiri iwu ahụ.

Nwannaanyị White kwuru nke ọma na anyị agaghị enwe ozi ọ bụla gbasara oge nke ga-akọwapụta ihe ọbụla nwere mkpa pụrụ iche, ọ bụghị nanị Ọbịbịa Ya nke Abụọ. Amụma oge, nke bụ isiokwu nke mmegharị ndị Millerite, kwụsịrị na Ọktoba 22, 1844, ma iwu naanị ya e jikọtara na ụbọchị ntọala ahụ bụ na a gaghị eji oge ọzọ n’ịkọsa ozi Chineke.

N’ime mmegharị mmalite nke mmụọ ozi mbụ, kpọmkwem n’oge mgbanwe si na Philadelphia gaa na Laodicea, e nyere ìhè ka ukwuu banyere eziokwu ntọala nke mmegharị Millerite. Afọ asaa ka e mesịrị, ma ọ bụ ụbọchị amụma puku abụọ na narị ise na iri abụọ ka e mesịrị, ma ọ bụ otu “ọzara” ka e mesịrị, n’afọ 1863, ndị na-ewu ụlọ jụrụ okwute ntọala nke “oge asaa.”

N’ime mmegharị mmechi nke mmụọ-ozi nke atọ, kpọmkwem n’oge mgbanwe site na Laodisia gaa na Filadelfia, a na-enye ule nke gụnyere nkwupụta mmehie nke ndị nna. Ule nke ntọala ahụ maka ndị nna bụ “oge asaa,” nke bụ nkume ntọala ha. Ọ̀ ga-abụ na mmegharị mmechi ahụ ga-eleghara naanị iwu ahụ e jikọtara na ụbọchị ntọala ahụ anya, dịka ndị nna ha leghaara nkume ntọala ha anya?

Ee. N’ezie, ha mere kpọmkwem ihe ahụ. Ha kwughachiri mmehie nke nna ha ndị bu ha ụzọ.

Ndị nna ha emehiebeghị n’ụbọchị ntọala ahụ, n’ihi na, n’etiti ihe ndị ọzọ, ha ka bụ ndị Filadelfia n’ụbọchị ntọala ahụ. Ndị nna ha dara n’ule ntọala ha mgbe ha gbanwere bụrụ Laodisia ma jụ “ugboro asaa” ahụ, tinyere ìhè ya nke na-abawanye.

Mmejọ ha nke bụ isi n’afọ 1863, afọ asaa Kraịst na-akụ aka n’ọnụ ụzọ nke obi ha nke Laodisia buru ya ụzọ. Afọ asaa bụ ihe nnọchianya nke “oge asaa” na nke “ọzara.” Mgbe “ọzara” ahụ si n’afọ 1856 ruo 1863 gasịrị, ha dara ule ha nke bụ isi.

N’ime ndakpọ olileanya mbụ nke ngagharị nke mmụọ ozi nke atọ, ndị Chineke mehiere site n’ịjụ naanị iwu ahụ e jikọrọ ozugbo na ụbọchị ntọala ahụ. Ha họọrọ itinye amụma oge n’ime ozi amụma ahụ, mgbe ha maara nke ọma. N’ime ime nke a, ha megharịrị mmehie Mozis, nke ịbụ onye leghaara ibi nwa ya úgwù anya, na mmehie Uza nke imetụ igbe ọgbụgba ndụ aka, ihe ọ maara na a machibidoro ya ime. Ngagharị nke mmụọ ozi nke atọ mere ihe ha maara na ọ bụghị ezi omume! Ọ bụrụ na onye ọ bụla achọọ ikpuchi eziokwu ahụ, ya jiri ihe fọdụrụ n’ite agba ahụ kpuchie eziokwu ahụ na Mozis na Uza ha abụọ mehiere ma gosipụta nnupụisi megide uche Chineke, dịka ha nọchiri anya ndakpọ olileanya mbụ nke nke ikpeazụ n’ime ahịrị mmezigharị niile—ahịrị mmezigharị ahụ nke ahịrị mmezigharị ọ bụla rụtụrụ aka n’ihu ya. Ihe atụ nke ndakpọ olileanya mbụ n’ime ahịrị mmezigharị ndị ahụ nwere mbinye aka nke Alfa na Omega, ma ihe ndekọ dị n’ime ha dị maka uru ndị Chineke, ọbụna ma ọ bụrụ na ndị Chineke ajụ irite uru site na ya.

E nyere mmegharị nke mmụọ-ozi mbụ oge afọ asaa, nke bụ ihe nnọchianya nke ọzara nke “ugbọ asaa,” ka a nabata ozi Laodisia tinyere ìhè nke “ugbọ asaa.” Ọbụbụ ọnụ nke “ugbọ asaa” bụ ọbụbụ ọnụ nke ịbụ onye a ga-atụpụ n’ọnụ nke Onyenwe anyị. N’afọ 1863, ha megharịrị ọrụ iwughachi Jeriko, ọrụ nke nwere “ọbụbụ ọnụ” n’ime ya. Afọ asaa ahụ site n’afọ 1856 ruo 1863 bụ obere ihe nlereanya nke nnupụisi nke mmehie ndị nna Izrel oge ochie, nke wetara ha ọbụbụ ọnụ nke “ugbọ asaa.” Izrel nke oge a megharịrị mmehie ndị nna ha n’afọ 1863.

Mmegharị nke mmụọ-ozi nke atọ dara ule nke mmechuihu mbụ dịka o doro anya na Mozis na Uza dara. E wee gbuo ha n’ụzọ ámá maka oge “ọzara” nke ụbọchị atọ na ọkara. Ugbu a, a na-akpụ ha ka ha bụrụ ahụ site n’ụda nke Onye Nkasi Obi. A na-enye ụda nke Onye Nkasi Obi site n’“olu” ahụ n’ọzara, ma ugbu a, a na-eche ha ihu na ule ahụ, ọ bụghị nke ịtọ oge, kama nke “oge asaa.” Ha adaalịla ule nke ịtọ oge.

A naghị anwale ha ma ha kweere na “oge asaa” ahụ bụ eziokwu ziri ezi, n’ihi na ha enyela mbụ àmà na ha na-anabata “oge asaa” ahụ dịka amụma ziri ezi. Ha ekwupụtala na ha kwenyere n’amụma nke afọ puku abụọ na narị ise na iri abụọ nke ịchịsasa. Ma o nwere ike ịbụ na ha amaghị na e nwere ìhè ule ọhụrụ nke “oge asaa” ahụ. Ha guzo n’ebe nna ha guzoro n’afọ 1856. Ìhè ọhụrụ ahụ bụ na ụbọchị atọ na ọkara nke Mkpughe iri na otu abụghị naanị ihe na-akọwa Mgbanwe Ọchịchị France, kama ọ bụ ugbu a eziokwu dị ugbu a.

Ìmeghe emepe nke akụkọ ihe mere eme zoro ezo nke égbè eluigwe asaa, na imeghe akara nke asaa, ọ̀ bụ n’ezie àmà abụọ na-egosi na a na-emeghe ugbu a Mkpughe nke Jisọs Kraịst? Ọ bụrụ na ọ bụ otu a, ọ̀ bụkwa eziokwu n’ezie na akwụkwọ Mkpughe dum na-ekwu banyere ụbọchị ikpeazụ? Ọ bụrụ na nke ahụ bụ eziokwu, ọ̀ pụtara na ụbọchị atọ na ọkara ahụ na-anọchi anya oge ichere ahụ n’ilu nwanyị-amaghị nwoke? Ọ bụrụ na ọ dị otu a, ọ̀ pụtara na ọgwụgwọ nke “oge asaa” n’ezie na-anọchi anya iwu a ga-emezurịrị site n’aka ndị sonyere n’amụma Nashville nke Julaị 18, 2020?

Nnọọ! E nwere ule maka gị! Ọ̀ bụ na ndị ahụ na-eteta ma ghọta na ha nọ n’oge ichere, n’eziokwu, aghaghị ichegharị n’ihi mmehie ha na mmehie nna ha, na njedebe nke ụbọchị atọ na ọkara ahụ? Ọ̀ bụ n’eziokwu mmehie ileghara iwu ahụ nke sịrị ka a ghara iji oge mee amụma anya?

Maka ndị were ọnọdụ na amụma Nashville dara ada bụ n’ụzọ ụfọdụ nzube Chineke tụrụ, ndịkwa mesịrị gbalịa ịkwado nkwupụta ahụ, aga m atụkwasị otu nlele ọzọ, gafee mmehie nke iji oge eme ihe n’amụma Chineke. Ihe mere n’amụma ụgha nke Nashville abụghị naanị ngosipụta nke nnupụisi megide iwu Kraịst nyere na 1844, kama ọ bụ omume nke gwara ndị nọ n’èzí Adventism na amụma ndị a hụrụ n’ime Mmụọ nke Amụma nwere njehie. Ọ bụ ihe ịta ụta nye ihe odide nke Mmụọ nke Amụma. Ọ na-enye ihe akaebe nye ndị nọ n’ụwa na ihe odide Ellen White dị nnọọ mkpa ka ihe odide Joseph Smith, ma ọ bụ nke Nostradamus. E merụrụ okwu dị oké ọnụ ahịa nke Ellen White site n’okwu rụrụ arụ nke nnupụisi anyị. Ọ bụghị naanị nnupụisi megide Kraịst, Onye bụ Okwu Chineke, kama n’otu oge ahụ ọ bụ nnupụisi megide Mmụọ nke Amụma. A na-akpagbu Jọn n’agwaetiti a na-akpọ Patmos, ọ bụghị n’ihi na o tinyere echiche mmadụ nke ya n’elu Akwụkwọ Nsọ na Mmụọ nke Amụma, kama n’ihi na o rubere ndị àmà abụọ ahụ isi.

Anyị megharịrị mmehie nke nna anyị Mozis n’oge nkụda mmụọ mbụ anyị, anyị kwesịkwara ikwupụta nke a. Anyị kwesịrị ikwupụta nke a n’ihi na anyị nọ ugbu a na 1856. Ugbu a, e nwere ìhè ọhụrụ banyere “oge asaa,” dịka ọ dịkwa n’oge ahụ. Ugbu a anyị nọ na mgbanwe si na Laodisia gaa na Filadelfia, dịka mmegharị mbido ahụ dị n’oge mgbanwe si na Filadelfia gaa na Laodisia na 1856. N’afọ 1856, nna anyị hà kwụsịrị mbipụta nke mmụba nke ihe ọmụma gbasara “oge asaa.” O nwere ike ịbụ na anyị agaghị enwe ike igbochi mbipụta nke ìhè ahụ, ma n’ezie, anyị pụrụ imechi ọnụ ụzọ obi anyị megide ìhè a. Anyị pụrụ ime ka à ga-asị, dịka ndị mbụ wuru Ụka Seventh-day Adventist mere, na nkume ahụ anọghị n’eziokwu n’ebe ahụ, ma nọgide na-asọ ngọngọ n’elu ya. Nsogbu anyị bụ na anyị enweghị ihe karịrị otu narị afọ iji zoo isi anyị n’ájá, n’ihi na ikpe amalitelarị ịbịa.

Ọ bụrụ na anyị ekwe ka Alfa na Omega were ụkpụrụ ahụ kụziere anyị na njedebe nke ihe bụ ihe e ji mmalite ya gosipụta, anyị pụrụ ịhụ nfe na Alfa na Omega na-egosi na amụma Nashville ka e ji ndị nna anyị hà atụ ya. Mgbe anyị nakwere eziokwu a, mgbe ahụ, a ga-eme ka anyị chee ihu n’eziokwu ahụ bụ na kemgbe e kwuru amụma ahụ, mgbalị ọbụla e mere iji wepụta ụdị echiche mmadụ iji kwado amụma ahụ dara ada abụghị ihe ọzọ karịa akwụkwọ fig. Mgbe ahụ, anyị ga-ahụ na Chineke esoghị anyị eje ije mgbe anyị nọ n’ala onye iro. Ọ nọwo ebe ahụ, ma naanị n’echiche ahụ na Ọ nọwo na-akụ aka n’ọnụ ụzọ nke obi mmadụ, na-achọ ụzọ mbata. Ọ bụrụ na a wepụ akwụkwọ fig nke echiche mmadụ, mgbe ahụ, anyị pụrụkwa ịhụ na ịgọnahụ ahụ, ma ọ bụ echiche mmadụ ezughị oke nke anyị jiri kwado amụma Nashville, bụ ihe akaebe na anyị ejegharịwo n’ụzọ megidere Kraịst.

N’afọ 1856, Adventizim Filadelfịa gbanwere bụrụ Laodisia, ha makwara ya. Onye-nwe-anyị kwadoro nke a site n’okwu onye-amụma nwanyị ahụ na di ya. Ka Kraịst guzo n’ọnụ ụzọ nke obi ndị Laodisia ahụ, Ọ nyere ha onwe ha ka Ọ bata ma soro ha rie nri. Nri ahụ Ọ wetara ka ha rie bụ nkume ntọala nke “ugboro asaa.” Ha jụrụ.

N’afọ 2023, mmegharị ikpeazụ a agafewo ugbu a site na Laodisia ruo n’Filadelfia, n’ihi na ụka nke asatọ sitere n’ime ụka asaa ahụ. Onyenwe anyị Alfa na Omega ekwenyela ya site n’okwu Ya nke “eziokwu.” Kraịst na-eguzo ugbu a n’ọnụ ụzọ nke ọkpụkpụ akọrọ ndị ahụ nwụrụ n’oge na-adịbeghị anya, na-enye ịbanye ma soro ha rie nri; nri ahụ Ọ chọrọ isoro ha kerịta bụ otu nri ahụ kpọmkwem Ọ gbalịrị ikerịta na nna ha ha n’afọ 1856. Ọ bụghị nanị ihe ndị bụ isi nke ozizi nke “oge asaa,” dị ka ọ dịrị nna ha ha n’afọ 1856. Mba, ọ bụ ọgwụgwọ ilu nke “oge asaa” ahụ, ọgwụgwọ ahụkwa chọrọ ụdị ịdị umeala n’obi nke na-adịkarị ike ilo.

O nwere ike ịbụ na ndị n’ime anyị sonyere n’amụma Nashville ka Daniel ka amamihe?