Ozi nke Mkpughe nke Jisọs Kraịst a na-emeghe akara ya gụnyere njirimara nke okwu Hibru a sụgharịrị dị ka “eziokwu,” nke, n’etiti ihe ndị ọzọ, na-anọchi anya agwa Kraịst dịka Alfa na Omega. Mmalite nke ihe nke na-anọchi anya ọgwụgwụ nke ihe ahụ juru Akwụkwọ Nsọ dum, a na-egosipụtakwa agwa Kraịst n’ime Akwụkwọ Nsọ, n’ihi na Ọ bụ Okwu ahụ. Alfa na Omega bụ akụkụ nke agwa Kraịst nke Ya onwe ya na-akọwapụta, dịka ihe àmà na Ọ bụ Chineke.
Aịzaya isi nke iri anọ bụ mmalite nke akụkọ amụma nke na-aga n’ihu ruo n’isi ngwụcha akwụkwọ Aịzaya n’isi nke iri isii na isii. Ọ na-amalite site n’ịkọwapụta Onye Nkasi Obi ahụ e zitere, onye Kraịst kwere ndị na-eso ụzọ ya nkwa na ọ ga-abịa ịkasi ha obi n’ihi ọpụpụ ya, ma ọbịbịa nke Onye Nkasi Obi ahụ na-enweta mmezu ya zuru okè, dịka amụma niile na-eme, n’ụbọchị ikpeazụ. Nkọwapụta Aịzaya na Jizọs banyere ọbịbịa nke Onye Nkasi Obi ahụ na-atụ aka n’ndakpọ olileanya nke mmegharị nke puku mmadụ narị otu na iri anọ na anọ, nke mere na Julaị 18, 2020.
Ma ana m agwa unu eziokwu; ọ baara unu uru na M ga-apụ: n’ihi na ọ bụrụ na M apụghị, Onye Nkasi Obi agaghị abịakwute unu; ma ọ bụrụ na M alaa, M ga-eziga Ya n’ebe unu nọ. Ma mgbe Ọ bịarutere, Ọ ga-eme ka ụwa mara mmehie, na ezi omume, na ikpe. Jọn 16:7, 8.
Okwu ndị a bụ “mmehie, ezi omume, na ikpe” bụ ihe Onye Nkasi Obi ga-eji “mee ka” ụwa “mata mmejọ ya.” Okwu a sụgharịrị dịka “mee ka o mata mmejọ ya” gụnyerekwa ihe ọ pụtara bụ ime ka mmadụ kwenye. Usoro atọ ahụ nke “mmehie, ezi omume, na ikpe” na-anọchi anya okwu Hibru a sụgharịrị dịka “eziokwu.” E sitere n’akwụkwọ ozi mbụ, nke iri na atọ, na nke ikpeazụ nke mkpụrụedemede Hibru mepụta okwu ahụ, ma okwu ahụ na-anọchi anya na Onye Okike nke ihe niile bụ onye mbụ na onye ikpeazụ, Alfa na Omega. Mgbe Onye Nkasi Obi bịakwutere otu narị puku iri anọ na anọ ahụ ndị nwere nkụda mmụọ, Ọ ga-eme ka ha kwenye, emesịa kwa ụwa, na Chineke bụ Alfa na Omega.
Kasienu ndị m obi, kasienu ha obi, ka Chineke unu kwuru. Gwanụ Jerusalem okwu nkasi obi, tie ya mkpu, na agha ya ezuola, na a gbagharala ajọ omume ya: n’ihi na ọ natala n’aka Jehova ụgwọ okpukpu abụọ n’ihi mmehie ya niile. Olu nke onye na-eti mkpu n’ọzara, Dozienụ ụzọ Jehova, meenụ n’ala ịkpa okporo ụzọ ziri ezi nye Chineke anyị. A ga-ebuli ndagwurugwu niile elu, a ga-eme ka ugwu niile na ugwu nta dị ala: a ga-eme ka ebe gbagọrọ agbagọ guzozie, mee ka ebe ndị tara nkọ dị larịị: A ga-ekpughekwa ebube Jehova, anụ ahụ niile ga-ahụkwa ya ọnụ: n’ihi na ọnụ Jehova ekwuwo ya. Aịzaya 40:1–5.
Amaokwu a na-akọwapụta ọrụ nke onyeozi Ịlaịja ikpeazụ ahụ, nke e ji William Miller mee ihe atụ ya, onye e ji Jọn Baptist mee ihe atụ ya, onye e ji Ịlaịja mee ihe atụ ya, onye Malakaị kọwakwara dị ka onyeozi ahụ nke na-akwadebe ụzọ maka onyeozi nke ọgbụgba ndụ ahụ. N’ime mmegharị Ịlaịja ikpeazụ ahụ, mgbe Onyenwe anyị zitere Onye Nkasi Obi ka ọ gbasie ndị ahụ ume bụ ndị a kụdara mmụọ ma na-eche Onyenwe anyị n’oge igbu oge, a ga-ekpughe “ebube nke Onyenwe anyị, anụ ahụ nile ga-ahụkwa ya ọnụ.” “Ebube” nke Onyenwe anyị bụ agwa Ya, ma Mkpughe nke Jisọs Kraịst bụ mmeghe nke akụkụ agwa Ya ahụ nke a na-anọchi anya dịka Alfa na Omega. Mgbe mmalite nke amaokwu ise mbụ ahụ gasịrị, “olu nke onye ahụ nke na-eti mkpu n’ọzara,” jụrụ Chineke, “Gịnị ka m ga-eti mkpu?”
Olu ahu sịrị, Tikuo. O wee sị, Gịnị ka m ga-eti? Mmadụ niile bụ ahịhịa, mma ya niile dịkwa ka ifuru nke ọhịa: ahịhịa ahụ na-akpọnwụ, ifuru ahụ na-ada ada; n’ihi na ume nke Onyenwe anyị na-afụ ya: n’ezie, ndị mmadụ bụ ahịhịa. Ahịhịa ahụ na-akpọnwụ, ifuru ahụ na-ada ada: ma okwu nke Chineke anyị ga-adịgide ruo mgbe ebighị ebi. Aịzaya 40:6–8.
Ozi nke agwa Kraịst nke e gosipụtara dịka Alfa na Omega ka etinyere n’ime nnọchianya nke Alakụba. N’ime Ezikiel iri atọ na asaa, a na-ebu ụzọ kpọkọta ndagwurugwu ọkpụkpụ ndị nwụrụ anwụ ahụ ọnụ, emesịa ozi amụma nke ifufe anọ enye ha ndụ.
“Ndị mmụọ ozi na-ejide ifufe anọ ahụ, ndị e sere dị ka ịnyịnya iwe jidere, nke na-achọ ịpụ n’aka njide ma gbaa ọsọ gafee n’elu ụwa dum, na-ebute mbibi na ọnwụ n’ụzọ ọ na-agafe.”
“Ànyị ga-arahụ ụra n’ókè-ala nke ụwa ebighị ebi? Ànyị ga-adị nkụda mmụọ, oyi, na ndị nwụrụ anwụ? Ewoo, ka anyị nwee n’ime ụka anyị Mmụọ na ume nke Chineke ka e kubie n’ime ndị Ya, ka ha wee guzo n’ụkwụ ha ma dịrị ndụ. Anyị kwesịrị ịhụ na ụzọ ahụ dị warawara, nakwa na ọnụ ụzọ ámá ahụ dị nnọọ warawara. Ma ka anyị na-agafe n’ọnụ ụzọ ámá ahụ warawara, mbara ya enweghị oke.” Manuscript Releases, volume 20, 217.
Ịnyịnya iwe nke amụma Bible bụ Alakụba. A na-egbochi ịnyịnya iwe ahụ ime ọrụ mbibi ya, dị ka e si nọchite ya n’ijide ifufe anọ site n’aka ndị mmụọ ozi anọ n’Akwụkwọ Mkpughe isi nke asaa. A na-egbochi ha ruo mgbe e mechara kaa akara n’ihu puku mmadụ otu narị na iri anọ na anọ ahụ.
Mgbe ihe ndị a gasịrị, ahụrụ m ndị mmụọ ozi anọ ka ha guzo n’akụkụ anọ nke ụwa, na-ejide ifufe anọ nke ụwa, ka ifufe ahụ ghara ife n’elu ụwa, ma ọ bụ n’elu osimiri, ma ọ bụ n’elu osisi ọbụla. Ahụrụkwa m mmụọ ozi ọzọ ka ọ na-arịgo site n’ọwụwa anyanwụ, na-enwe akara nke Chineke dị ndụ: o wee tie mkpu n’olu ukwu gwa ndị mmụọ ozi anọ ahụ, ndị e nyere ike imebi ụwa na osimiri, na-asị, Emebikwala ụwa, ma ọ bụ osimiri, ma ọ bụ osisi ndị ahụ, ruo mgbe anyị ga-akara ndị ohu nke Chineke anyị akara n’egedege ihu ha. Mkpughe 7:1–3.
Ifufe anọ ahụ a na-ejide, na-anọchi anya igbochi Alakụba ruo mgbe e mechara ịka akara ndị nke Chineke. A na-anọchi anya Alakụba n’Akwụkwọ Mkpughe dịka opi atọ ikpeazụ n’ime opi asaa ahụ, nakwa dịka ahuhu atọ ahụ.
M wee lee, nụ otu mmụọ-ozi ka ọ na-efe n’etiti eluigwe, ana m anụrụkwa ya ka o ji oké olu na-ekwu, Ahụhụ, ahụhụ, ahụhụ, diri ndị bi n’elu ụwa n’ihi olu ndị ọzọ nke opi ndị mmụọ-ozi atọ ahụ, ndị ka ga-afụ opi! Mkpughe 8:13.
Mgbe e webata opi atọ nke ahụhụ, Jọn na-akọwapụta njirimara nke Islam n’isi nke itoolu. N’amaokwu nke anọ nke isi nke itoolu, e nyere Islam iwu, nke mezuru n’akụkọ ihe mere eme nke Abubekr, onye ndú mbụ mgbe Mohammed gasịrị.
E nyere ha iwu ka ha ghara imebi ahịhịa nke ụwa, ma ọ bụ ihe ọbụla na-eto akwụkwọ ndụ ndụ, ma ọ bụ osisi ọbụla; kama naanị ndị mmadụ ahụ ndị na-enweghị akara nke Chineke n’egedege ihu ha. Mkpughe 9:4.
Uriah Smith kpọpụtara mmekọrịta Abubekr na amaokwu nke anọ.
“Mgbe Mohammed nwụsịrị, Abubekr nọchiri ya n’ọrụ ọchịchị ahụ, n’afọ A.D. 632; onye, ozugbo o mere ka ikike na ọchịchị ya guzosie ike nke ọma, zigara agbụrụ ndị Arab akwụkwọ ozi mgbasa, nke ihe na-esonụ bụ otu mwepụta sitere na ya:
“‘Mgbe unu na-alụ ọgụ nile nke Onyenwe anyị, gosinụ onwe unu dị ka ndị dike, na-enweghị ịtụgharị azụ; ma ka mmeri unu ghara iji ọbara ụmụnwaanyị na ụmụntakịrị metọọ onwe ya. Egbusila nkwụ ọ bụla, ma ọ bụ susuo ubi ọka ọ bụla ọkụ. Egbutula osisi mkpụrụ ọ bụla, ma ọ bụ mebie anụ ụlọ n’ụzọ ọ bụla, naanị ndị unu na-egbu ka unu rie. Mgbe unu na-eme ọgbụgba-ndụ ma ọ bụ nkwekọrịta ọ bụla, guzosienụ ike na ya, bụrụkwa ndị na-emezu okwu unu. Ma ka unu na-aga, unu ga-ahụ ụfọdụ ndị okpukpe bi n’ime ụlọ ndị mọnk n’ịkpa onwe ha iche, bụ́ ndị bu n’obi ife Chineke n’ụzọ ahụ; hapụnụ ha, egbula ha ma ọ bụ bibie ụlọ ndị mọnk ha. Unu ga-ahụkwa ụdị ọzọ nke ndị mmadụ bụ ndị so na ụlọ nzukọ Setan, ndị isi ha a kpụụrụ okpu; hụnụ na unu gbajie okpokoro isi ha, unu enyekwala ha ohere mgbapụ ruo mgbe ha ma ọ bụ ghọọ ndị Mohammedan ma ọ bụ kwụọ ụtụ.’” Uriah Smith, Daniel and the Revelation, 500.
Uriah Smith gara n’ihu ịmata òtù mmadụ abụọ, ndị ndị agha Alakụba ahụ Abubekr zitere ka ha bịa buso Rom agha ga-amata iche. Otu òtù ka ọ kọwara dịka ndị mọnk Katọlik, ndị na-efe ofufe n’Ụbọchị Anyanwụ; òtù nke ọzọ bụ ndị na-efe ofufe n’ụbọchị nke asaa. E nyere Alakụba iwu ka ọ wakpo naanị ndị na-efe ofufe anyanwụ. Nke ka mkpa n’ihe anyị na-atụle bụ na a na-anọchi anya mmadụ, ma ha bụ ndị na-edebe Ụbọchị Anyanwụ ma ọ bụ ndị na-edebe Ụbọchị Izuike, n’ụzọ amụma dịka ahịhịa, ihe ndị ndụ ndụ, na osisi. E gbochiri ifufe anọ ndị dị n’isi nke asaa ịfụkọta n’ahịhịa ruo mgbe e mechisịrị ndị na-edebe Ụbọchị Izuike akara.
Onye ozi nke mmegharị nke puku mmadụ otu narị na iri anọ na anọ jụrụ Chineke, sị, “Gịnị ka m ga-eti mkpu?” A gwara ya na ozi ya ga-abụ na Okwu Chineke na-eguzo sie ike ruo mgbe ebighị ebi, nakwa na a ga-edobe ozi ahụ n’ime okirikiri nke ifufe nke na-efe n’elu ahịhịa. Mgbe e zigara Onye Nkasi Obi nye puku mmadụ otu narị na iri anọ na anọ ahụ ndị nwere nkụda mmụọ n’ihi amụma dara ada banyere Alakụba, ma ndị, mgbe nke ahụ gasịrị, matara na ha nọ n’oge ichere nke ilu ụmụ agbọghọ iri ahụ, mgbe ahụ ka Onye Nkasi Obi na-eme ka ha mara na ozi ha ga-eweta bụ ozi banyere ọrụ Alakụba n’amụma Baịbụl. Ọbịbịa nke Onye Nkasi Obi, n’akụkọ ihe mere eme nke oge ichere ahụ, na-eme ka ha guzoro.
O wee sị m, Nwa nke mmadụ, guzoro n’ukwu gị, m ga-agwakwa gị okwu. Mmụọ ahụ wee bata n’ime m mgbe ọ na-ekwu okwu n’ebe m nọ, o wee mee ka m guzoro n’ukwu m, ka m wee nụ onye ahụ nke na-agwa m okwu. Ezikiel 2:1, 2.
Ha na-eguzo mgbe a kpọlitere ha n’ọnwụ.
Ndị sitere n’ime ndị mmadụ na ebo dị iche iche na asụsụ dị iche iche na mba dị iche iche ga-ele ozu ha anya ụbọchị atọ na ọkara, ha agaghịkwa ekwe ka e lie ozu ha n’ili. Ndị bi n’elu ụwa ga-aṅụrị ọṅụ n’ihi ha, ha ga-eme ememme, ha ga-ezigakwa onwe ha onyinye; n’ihi na ndị amụma abụọ a mere ka ndị bi n’elu ụwa nwee nnukwu ahụhụ. Ma mgbe ụbọchị atọ na ọkara gasịrị, Mmụọ nke ndụ sitere n’aka Chineke batara n’ime ha, ha wee guzo n’ụkwụ ha; nnukwu egwu dakwasịrị ndị hụrụ ha. Mkpughe 11:9–11.
Nzọụkwụ abụọ ahụ nke iguzo, ma emesịa ibuli elu dị ka ọkọlọtọ, ka Ezikiel na-anọchitekwa anya ya n’isi nke iri atọ na asaa. Nzọụkwụ mbụ nke Ezikiel na-achịkọta akụkụ ahụ nke ọkpụkpụ akọrọ ndị nwụrụ anwụ nke dị na ndagwurugwu nke mmechuihu obi. Nzọụkwụ nke abụọ nke Ezikiel bụ ozi nke ifufe anọ ahụ, nke bụ ozi nke ịkpọchi akara, nke bụ ozi nke Alakụba.
Ọ sịrịkwa m, Nwa nke mmadụ, ọ̀kpụkpụ ndị a hà pụrụ ịdị ndụ? M wee zaa, O Onyenweanyị Chineke, ọ bụ gị maara. O sịrịkwa m ọzọ, Buru amụma n’elu ọkpụkpụ ndị a, sị ha, Unu ọkpụkpụ akọrọ akọrọ, nụ okwu nke Onyenweanyị. Otu a ka Onyenweanyị Chineke kwuru nye ọkpụkpụ ndị a; Lee, aga m eme ka ume banye n’ime unu, unu ga-adịkwa ndụ: Aga m atụkwasị unu akwara, meekwa ka anụ ahụ́ puo n’elu unu, kpuchiekwa unu akpụkpọ ahụ́, tinye ume n’ime unu, unu ga-adịkwa ndụ; unu ga-amatakwa na Abụ m Onyenweanyị. Ya mere, eburu m amụma dịka e nyere m iwu: ma ka m na-ebu amụma, e nwere ụda, ma lee, ịma jijiji, ọkpụkpụ ndị ahụ wee zukọta ọnụ, ọkpụkpụ ọ bụla ruo ọkpụkpụ nke ya. Mgbe m lere anya, lee, akwara na anụ ahụ́ pupụtara n’elu ha, akpụkpọ ahụ́ wee kpuchie ha n’elu: ma ume adịghị n’ime ha. Mgbe ahụ ka ọ sịrị m, Buru amụma nye ifufe, buru amụma, nwa nke mmadụ, sị ifufe ahụ, Otu a ka Onyenweanyị Chineke kwuru; Si n’ifufe anọ bịa, O ume, kukuo ndị a e gburu egbu, ka ha wee dị ndụ. Ya mere, eburu m amụma dịka o nyere m iwu, ume wee banye n’ime ha, ha wee dị ndụ, guzoziekwa n’ukwu ha, bụrụ oke usuu ndị agha dị ukwuu. Ezikiel 37:3–10.
N’akụkụ akwụkwọ Aịsaịa nke anyị na-atụle ugbu a, mgbe Onye Nkasi Obi bịara, ha guzooro n’ukwu ha, mgbe ahụ a buliri ha elu gaa n’ugwu dị elu dịka ọkọlọtọ, ha wee kpọsaa “ozi ọma” ahụ nke bụ mmiri ozuzo ikpeazụ ahụ, ozi nke mmụọ ozi nke atọ.
Giọn, gị nke na-eweta ozi ọma, rịgoro n’elu ugwu dị elu; Jerusalem, gị nke na-eweta ozi ọma, welie olu gị elu n’ike; welie ya elu, atụla egwu; gwa obodo ndị Juda, Lee Chineke unu! Lee, Onyenweanyị Chineke ga-eji aka dị ike bịa, ogwe aka ya ga-achịkwa n’ihi Ya: lee, ụgwọ ọrụ Ya dị n’aka Ya, ọrụ Ya nọkwa n’ihu Ya. Ọ ga-azụ ìgwè atụrụ Ya dịka onye ọzụzụ atụrụ: Ọ ga-eji ogwe aka Ya kpọkọta ụmụ atụrụ, bupụ ha n’obi Ya, Werekwa nwayọọ duru ndị nwere ụmụ ọhụrụ. Ònye tụrụ mmiri nile n’ọgba aka Ya, ma tụọ eluigwe n’ogologo mkpịsị aka, ma chịkọta ájá nke ụwa n’otú tụọ, ma tụọ ugwu n’akpịrịkpa, na ugwu nta n’ihe ọ̀tụ̀tụ̀? Ònye duziri Mmụọ nke Onyenweanyị, ma ọ bụ, bụrụ onye ndụmọdụ Ya, kụziiri Ya ihe? Ònye ka Ya na ya gbara ndụmọdụ, ònye kụziirikwa Ya, ma kuziere Ya ụzọ ikpe ziri ezi, ma kuziere Ya ihe ọmụma, ma gosi Ya ụzọ nghọta? Lee, mba nile dị ka ntakịrị mpekere mmiri si n’ite daa, a na-agụkwa ha dịka ntakịrị uzuzu dị n’ihe ọ̀tụ̀tụ̀: lee, Ọ na-ebuli agwaetiti nile dịka ihe dị nnọọ nta. Lebanọn ezughị ezu maka nkụ ọku, anụ ọhịa ya ezughịkwa ezu maka àjà nsure ọkụ. Mba nile n’ihu Ya dị ka ihe efu; a na-agụkwa ha n’ebe Ọ nọ ka ndị pere ihe efu aka, na ihe-efu. Aịsaịa 40:9–17.
A na-ebuli ndị ahụ si n’ili ha pụta elu dịka ọkọlọtọ; ma ọ bụ, dịka Aịzaya si kọwaa ya, a na-ebuga ha “n’ugwu dị elu.” Ugwu ahụ dị elu bụ ọkọlọtọ ahụ, ọ na-anọchitekwa anya ndị ahụ na-eche Onyenwe anyị n’oge ichere ahụ, nke nkụda mmụọ mbụ nke July 18, 2020 malitere.
Puku mmadụ ga-agba ọsọ n’ihi ịbara mba nke otu onye; n’ihi ịbara mba nke mmadụ ise ka unu ga-agba ọsọ: ruo mgbe a ga-ahapụ unu dị ka osisi ọkọlọtọ n’elu ugwu, na dị ka ọkọlọtọ n’elu nta. Ya mere Onyenwe anyị ga-echere, ka O wee meere unu amara, ya mere a ga-ebulikwa Ya elu, ka O wee meere unu ebere: n’ihi na Onyenwe anyị bụ Chineke nke ikpe ziri ezi: ndị a gọziri agọzi ka ha bụ niile ndị na-eche Ya. Aịzaya 30:17, 18.
N’ime Mkpughe isi nke iri na otu, e buliri ọkọlọtọ ahụ gaa n’eluigwe.
Ha nụrụkwa nnukwu olu sitere n’eluigwe na-agwa ha, Sịrị: Rịgonenụ ebe a. Ha wee rigoo n’eluigwe n’ime igwe ojii; ndị iro ha wee hụ ha. N’otu awa ahụkwa e nwere nnukwu ala ọma jijiji, otu ụzọ n’ụzọ iri nke obodo ahụ wee daa; e gbuokwa puku mmadụ asaa n’ala ọma jijiji ahụ: ndị fọdụrụ wee tụọ egwu, wee nye Chineke nke eluigwe otuto. Mkpughe 11:12, 13.
Mkpughe iri na otu na-akọwapụta na e buliri ndị àmà abụọ ahụ elu gaa n’eluigwe, n’otu awa ahụ ala ọma jijiji ahụ mere. Ala ọma jijiji ahụ nke mmezu ya pụtara n’Akụkọ ihe mere eme gara aga site na Mgbanwe Ọchịchị French, na-anọchi anya ntughari nke United States n’oge iwu Ụka. Ya mere, a na-ebuli ọkọlọtọ ahụ elu n’oge iwu Ụka, ma ọkọlọtọ ahụ ekwuputakwa “ozi ọma” ahụ nye ụwa dum.
Unu niile ndị bi n’ụwa, na ndị niile na-ebi n’elu ụwa, lee, mgbe o weliri ọkọlọtọ n’elu ugwu dị iche iche; ma mgbe ọ fụrụ opi, nụkwa. Aịzaya 18:3.
Ihe-ọkọlọtọ ahụ ga-eweta “ozi ọma” mgbe a ga-akụ “ọjà.” Ozi ikpeazụ nke ọjà n’Akwụkwọ Mkpughe bụ ọjà nke asaa, nke bụ ahụhụ nke atọ, nke bụ Alakụba. Aịsaịa, Jọn na Izekiel niile na-ekwu banyere ụbọchị ikpeazụ, ha anaghịkwa emegide ibe ha n’ọnọdụ ọ bụla.
A na-edebe akara Chineke n’elu ndị Chineke n’oge iwu ụbọchị Sọnde.
“Ọ dịghị otu n’ime anyị ga-anata akara nke Chineke ma ọ bụrụ na àgwà anyị ka nwere ọbụna otu ntupọ ma ọ bụ unyi n’elu ha. A hapụla ya n’aka anyị idozi ntụpọ ndị dị n’àgwà anyị, na ime ka ụlọ nsọ nke mkpụrụ obi dị ọcha pụọ n’ihe niile na-emerụ ya. Mgbe ahụ mmiri ozuzo ikpeazụ ahụ ga-adakwasị anyị dịka mmiri ozuzo mbụ ahụ si dakwasị ndị na-eso ụzọ Ya n’Ụbọchị Pentikọst....”
“Gịnị ka unu na-eme, ụmụnna, n’ọrụ ukwu nke nkwadebe? Ndị na-ejikọta onwe ha na ụwa na-anata udi nke ụwa ma na-akwadebe maka akara nke anụ ọhịa ahụ. Ndị na-enweghi ntụkwasị obi n’ime onwe ha, ndị na-eweda onwe ha ala n’ihu Chineke ma na-eme ka mkpụrụobi ha dị ọcha site n’irube isi n’eziokwu, ndị a na-anata udi nke eluigwe ma na-akwadebe maka akara nke Chineke n’egedege ihu ha. Mgbe iwu ahụ ga-apụta ma e tinye akara ahụ, agwa ha ga-anọgide dị ọcha ma bụrụ nke na-enweghị ntụpọ ruo mgbe ebighị ebi.” Testimonies, volume 5, 214–216.
N’agbanyeghị na a na-etinye iwu ahụ n’obi n’oge iwu Sọnde, ndị ga-anata akara ahụ ga-adị mkpa inwe agwa e kwadebere maka akara ahụ tupu iwu Sọnde, n’ihi na iwu Sọnde bụ nsogbu ahụ nke nsogbu niile dị n’Okwu Chineke na-atụ aka n’ihu ya. Ọ bụ “nsogbu” ahụ, ma ọ bụ “mkpu”, n’etiti abalị n’ilu nke ụmụ agbọghọ iri ahụ.
“A na-egosipụta agwa mmadụ site n’oge nsogbu. Mgbe olu ahụ siri ike kpọsara n’etiti abalị, ‘Lee, nwoke na-alụ nwanyị abịawo; pụnụ gaa zute ya,’ ụmụ agbọghọ ndị na-amaghị nwoke ndị ahụ na-ehi ụra tetara n’ụra ha, ma a hụrụ ndị mere nkwadebe maka ihe omume ahụ. E jidere ìgwè abụọ ahụ n’amaghị ama, ma otu dị njikere maka mberede ahụ, ebe a hụrụ nke ọzọ na enweghị nkwadebe. A na-egosipụta agwa mmadụ site n’ọnọdụ. Mberede na-ewepụta ezi ụdị agwa mmadụ. Ụfọdụ ọdachi mberede na nke a na-atụghị anya ya, iru újú ọnwụ, ma ọ bụ oge nsogbu, ọrịa ụfọdụ a na-atụghị anya ya ma ọ bụ ihe mgbu nke mmụọ, ihe ọ bụla nke na-eme ka mkpụrụobi guzo ihu na ihu na ọnwụ, ga-ewepụta ezi ime agwa ahụ. A ga-eme ka o doo anya ma e nwere ezi okwukwe ọ bụla n’ezi nkwa nile nke okwu Chineke ma ọ bụ na ọ dịghị. A ga-eme ka o doo anya ma amara Chineke na-akwado mkpụrụobi ahụ ma ọ bụ na ọ naghị akwado ya, ma mmanụ ọ dị n’ime ite ahụ ya na oriọna ya ma ọ bụ na ọ dịghị.”
“Oge ule na-abịara mmadụ niile. Olee otú anyị si akpa àgwà n’okpuru ule na nnwapụta nke Chineke? Ìhè oriọna anyị ọ̀ na-anyụ? ma ọ bụ anyị ka na-eme ka ha na-enwu? Anyị ò kwadebere maka ọnọdụ mberede ọ bụla site n’ịjikọta anyị na Ya bụ onye jupụtara n’amara na eziokwu? Nwaanyị na-amaghị nwoke ise ndị amamihe enweghị ike ịnyefe àgwà ha nye nwaanyị na-amaghị nwoke ise ndị nzuzu. Àgwà bụ ihe anyị ga-akpụpụta n’onwe anyị dị ka ndị n’otu n’otu.” Review and Herald, October 17, 1895.
Ụmụ agbọghọ amamihe ahụ chọrọ mmanụ ahụ tupu e tie mkpu ahụ, n’ihi na mgbe nsogbu etiti abalị rutere, ọ bụkwa mgbe ahụ ka ọ dịghịzi ekwe omume inweta mmanụ ahụ.
“E nwere mmụọ nke obi nkoropụ, nke agha na ịkwafu ọbara, mmụọ ahụ ga-arịwanye elu ruo nnọọ n’ókè ngwụcha oge. Ozugbo e mechiri ndị nke Chineke akara n’egedege ihu ha,—ọ bụghị akara ma ọ bụ mgbama ọ bụla a pụrụ iji anya hụ, kama ọ bụ iguzosi ike n’eziokwu ahụ, ma n’uche ma n’ime mmụọ, nke mere na a pụghị ime ka ha maa jijiji,—ozugbo e mechiri ndị nke Chineke akara ma kwadebe ha maka ịma jijiji ahụ, ọ ga-abịa. N’ezie, ọ malitelarị; ikpe Chineke dị ugbu a n’elu ala, iji dọọ anyị aka ná ntị, ka anyị wee mara ihe na-abịa.” Manuscript Releases, volume 1, 249.
Akara nke Chineke bụ ịkwụsi ike n’eziokwu, ma n’uche ma n’ime mmụọ. A pụghị ịhụ akara ahụ, ma a ga-ahụ ọkọlọtọ ahụ, n’ihi na ọ bụ naanị ụzọ a pụrụ isi dọọ ụwa aka ná ntị. Ya mere, e nwere oge mgbe a pụghị ịhụ akara ahụ, nke iwu Ụka na Sọnde ga-eso, ebe a ghaghị ịhụ akara ahụ.
“Ọrụ nke Mmụọ Nsọ bụ ime ka ụwa kwenye banyere mmehie, banyere ezi omume, na banyere ikpe. A pụrụ ịdọ ụwa aka ná ntị naanị site n’ịhụ ndị kwere eziokwu ahụ ka e doro ha nsọ site n’eziokwu ahụ, ka ha na-eme ihe n’ụkpụrụ ndị dị elu ma dị nsọ, na-egosi n’ụzọ dị elu ma dị nsọpụrụ ahịrị nkewa dị n’etiti ndị na-edebe iwu Chineke, na ndị na-azọpịa ha n’okpuru ụkwụ ha. Ido-nsọ nke Mmụọ ahụ na-akọwapụta ọdịiche dị n’etiti ndị nwere akara Chineke, na ndị na-edebe ụbọchị izu ike ụgha. Mgbe ule ahụ bịara, a ga-egosi ya n’ụzọ doro anya ihe akara anụ ọhịa ahụ bụ. Ọ bụ idebe Ụbọchị Sọnde. Ndị, mgbe ha nụsịrị eziokwu ahụ, ka na-aga n’ihu ile ụbọchị a anya dịka ụbọchị nsọ, na-ebu akara aka nke nwoke mmehie ahụ, onye chere ịgbanwe oge na iwu.” Bible Training School, December 1, 1903.
Akara ahụ nke a ga-enwerịrị tupu iwu Sọnde ahụ abịa bụ mmepe zuru ezu nke agwa Kraịst, ọ dịghịkwa ahụ anya, ma e wezụga n’ihu ndị mmụọ ozi. Akara ahụ a na-ahụ anya n’oge iwu Sọnde bụ nke ndị na-edebe Ụbọchị Izu Ike nke Ụbọchị nke Asaa, n’ihi na nke a bụ akara, ma ọ bụ ihe ịrịba ama, nke ndị nke Chineke.
Gwa kwa umu Israel okwu kwa, si, N’eziokwu, unu ga-edebe ụbọchị izu-ike m nile: n’ihi na ọ bụ ihe-iriba-ama dị n’etiti m na unu n’ọgbọ unu nile; ka unu wee mara na ọ bụ m bụ Onyenwe anyị nke na-edo unu nsọ. Ọpụpụ 31:13.
Ibịakwasị akara nke puku narị otu na iri anọ na anọ ahụ malitere n’abalị iri na asatọ nke ọnwa Julaị, afọ 2020, ma a ghaghị imezu ya tupu iwu ụbọchị Sọnde ahụ.
Unu nile ndị bi n’ụwa, na ndị obibi n’elu ụwa, lezienụ anya, mgbe Ọ na-ebuli ọkọlọtọ n’elu ugwu dị iche iche; ma mgbe Ọ na-afụ opi, nụrụnụ. Aịsaịa 18:3.
Égbè elu-igwe asaa ahụ nke emegheworị ugbu a na-akọwapụta na akụkọ ihe mere eme nke otu narị puku na puku iri anọ na anọ bụ ọrụ ikwusa ozi nke e debere n’ime ọnọdụ ịdọ aka ná ntị nke opi banyere ahụhụ nke atọ. Opi nke Alakụba n’amụma Baịbụl bụ ihe ahụ nke ọkọlọtọ ahụ e welitere site n’ili na-afụ.
Akara ngosi anọ nke ahịrị mgbanwe ọ bụla, ndị kwekọrọ na akara ngosi anọ nke akụkọ ihe mere eme nke 1840 ruo 1844, na-eguzobe na nzọụkwụ anọ nke ahịrị mgbanwe ọ bụla na-enwe otu isiokwu mgbe niile. Akara ngosi mbụ n’akụkọ ihe mere eme nke ndị puku narị anọ na iri anọ na anọ, nke 1840 ruo 1844 nọchiri anya ya, bụ inye ike ozi ahụ na Septemba 11, 2001. Akara ngosi ahụ bụ Islam. Akara ngosi nke abụọ nke akụkọ ihe mere eme yiri ya maka ndị puku narị anọ na iri anọ na anọ bụ mmechuihu nke Julaị 18, 2020. Akara ngosi ahụ bụ amụma banyere Islam nke e merụrụ emerụ site n’itinye oge n’ọrụ. Akara ngosi nke atọ, nke na-akara Mkpu Etiti Abalị, bụ mmezi nke amụma dara ada banyere Islam. Mmezi ahụ na-anọchi anya ịjụ itinye oge n’ọrụ. Akara ngosi nke anọ bụ iwu ụbọchị Sọnde, ebe ọkọlọtọ a na-ebuli elu na-akụ opi nke asaa, nke bụ ahụhụ nke atọ, nke bụ Islam.
Aịsaịa isi nke iri anọ na-akọwapụta ebe mmalite nke isi iri abụọ na isii sochirinụ. Ebe mmalite ahụ dị n’akwụkwọ Mkpughe isi nke iri na otu, mgbe a na-eme ka ndị amụma abụọ ahụ, ndị na-emekpa ndị mmadụ ahụhụ, dịrị ndụ ọzọ. Onye Nkasi Obi na-eme ka ha si n’ọnwụ bilie ma mee ka ha guzoro n’ọnọdụ ịkwụ ọtọ, ma mgbe ahụ ka a na-ebuli ha elu gaa n’eluigwe. Aịsaịa na-akọwa onye ozi Ịlaịja dịka olu nke na-eti mkpu n’ọzara. Mgbe ahụ, onye ozi ahụ na-ajụ ihe ozi ya ga-abụ, a gwa ya, n’ime ihe nnọchianya amụma, na ozi nke Alakụba bụ ịdọ aka ná ntị nke opi nke ọkọlọtọ ahụ na-ekwusa. Ma naanị ụzọ Alakụba pụrụ isi gosipụta dịka opi ịdọ aka ná ntị n’ụbọchị ikpeazụ bụ site n’ịkọwapụta Alakụba nke oge gara aga. Mmalite nke Alakụba dịka ndị Milerait ghọtara ya, nakwa dịka e si n’ụzọ eserese doo ya anya n’elu chaatị nsọ abụọ nke Habakuk, aghaghị iji ya mata Alakụba nke ahụhụ nke atọ.
Anọ m n’ime Mmụọ n’Ụbọchị nke Onyenweanyị, wee nụ n’azụ m nnukwu olu, dị ka nke opi. Mkpughe 1:10.
Jọn nụrụ olu opi n’azụ ya n’Akwụkwọ Mkpughe, ma Jọn na-anọchite anya puku mmadụ narị otu na iri anọ na anọ ndị na-anụ olu si n’oge gara aga. Olu ahụ dị n’azụ Jọn, ya bụ nke na-anọchite anya ụda opi si n’oge gara aga, bụ nghọta nke ndị ọsụ ụzọ na opi ndị ahụ bụ ikpe Chineke megide ofufe ụbọchị Sọnde. E wetara opi anọ mbụ ahụ megide Rom ndị ọgọ mmụọ n’ịzaghachi iwu Sọnde mbụ Konstantain nyere n’afọ 321. Opi nke ise na nke isii, nke bụ ahụhụ mbụ na nke abụọ, na-anọchite anya ikpe Chineke megide Rom nke ndị popu mgbe ọ bụkwa ya nyere iwu Sọnde na Kansụl Orléans n’afọ 538. Ahụhụ nke atọ nke Alakụba na-abịa mgbe e nyere iwu Sọnde na United States. Mgbe ahụ ka a na-ebuli ọkọlọtọ elu, ọ na-akọwapụtakwa ọrụ amụma nke Alakụba, dabere n’ọrụ mbido nke Alakụba.
Ozi nke ọkọlọtọ ahụ na-ekwusa nwere ike ịtọ naanị mgbe e debere ozi ahụ n’ime nkọwa na gburugburu Alfa na Omega. Mgbe mmeghe a gasịrị n’Isiakwụkwọ nke iri anọ nke Aịzaya, ngosipụta Akwụkwọ Nsọ kacha sie ike ma kacha kpọmkwem banyere Chineke dị ka Alfa na Omega ka a na-ewepụta n’usoro isiakwụkwọ ole na ole sochirinụ. Isiakwụkwọ ndị ahụ bụ nnọchiteanya Aịzaya nke Mkpughe nke Jizọs Kraịst nke “Chineke nyere ya” Jizọs, “iji gosi ndị ohu ya ihe ndị ga-eme n’oge na-adịghị anya; o wee zipu ya ma mee ka e gosipụta ya site n’aka mmụọ ozi ya nye ohu ya Jọn,” onye dere ya “n’akwụkwọ, ma” zipu “ya nye ụka asaa.”
Anyi ga-atụle isi nke Aịsaịa ndị a na-esonụ n’isiokwu na-esonụ.
Ngọzị nādiri onye ahụ nke na-agụ ya, na ndị ahụ na-anụ okwu amụma a, ma na-edebe ihe ndị ahụ e dere n’ime ya: n’ihi na oge ahụ adịwo nso. Mkpughe 1:3.